Bài 35. Hoocmôn thực vật

HOOC MÔN KÍCH THÍCH HOOC MÔN ỨC CHẾHOOC MÔN THỰC VẬT AUXIN GIBERELIN XITÔKININ ÊTILEN AAB CHẤT DIỆT CỎ *... - Ức chế sự rụng lá, quả; kích thích ra rễ - Các mô phân sinh chồi ngọn và cá

1 Khái niệm

 Hoocmôn thực vật (phytohoocmôn) là

các chất hữu cơ do cơ thể thực vật tiết ra

có tác dụng điều hòa hoạt động sống

của cây.

2 Đặc điểm

 Được tạo ra ở một nơi nhưng gây ra phản ứng ở một nơi khác trong cây.

 Trong cây, hoocmôn được vận chuyển theo mạch

gỗ và mạch rây.

 Với nồng độ thấp gây ra những biến đổi mạnh

trong cơ thể.

 Tính chuyên hóa thấp hơn nhiều so với hoocmôn

ở động vật bậc cao.

HOOC MÔN KÍCH THÍCH HOOC MÔN ỨC CHẾ

HOOC MÔN THỰC VẬT

AUXIN GIBERELIN XITÔKININ ÊTILEN AAB CHẤT

DIỆT CỎ *

Qu¶ ® îc t¹o ra

do thô tinh

b×nh th êng

Qu¶ bÞ lo¹i bá h¹t vµ kh«ng xö

lÝ AIA Qu¶ bÞ lo¹i bá

h¹t vµ xö lÝ

AIA.

Hình 35-1: hạt là nguồn cung cấp AIA cho quả phát triển: Nếu hạt của dâu tây bị loại bỏ sau khi thụ tinh, có thể thay

nó bằng cách xử lí AIA ngoại sinh.

HM Nơi sản xuất Tác dụng sinh lí

AIA

(Auxin)

- Làm tăng kéo dài tế bào → kích thích thân rễ kéo dài, ra

rễ bất định

- Tăng ưu thế ngọn, ức chế chồi bên

- Gây hiện tượng hướng động

- Phát triển quả, tạo quả không hạt

- Ức chế sự rụng lá, quả; kích thích ra rễ

- Các mô phân sinh chồi ngọn

và các lá non

- Phôi trong hạt

Tăng kích thước quả và tạo quả không hạt: GA kích thích cuống nho sinh trưởng, tạo không gian

cho quả phát triển

Phun GA, kÝch thÝch sù

sinh tr ëng cña c©y mÝa

Ứng dụng GA

Cam kh«ng h¹t D a hÊu kh«ng h¹t

Ứng dụng GA: tạo quả

không hạt

HM Nơi tổng hợp Tác dụng sinh lí

GA

(Gibe

relin)

Các cơ quan đang sinh trưởng như lá non, quả non, hạt đang nảy mầm, phôi đang sinh

trưởng

-Kích thích phân chia và phân hóa tế bào → thân mọc dài ra, lóng vươn dài -Phá trạng thái ngủ, nghỉ của hạt

-Kích thích ra hoa, tạo quả không hạt

-Ảnh hưởng đến quang hợp, hô hấp, trao đổi nitơ

Hình 35-3: ảnh hưởng của xitokinin đến sự hình thành chồi ở mô callus (xi tôkinin được dùng trong nuôi cấy mô thực vật)

2 Xitôkinin

Xitokinin cao: Kích

thích ra rễ

Xitokinin thấp: kích thích ra chồi

Xitokinin

HM Nơi tổng hợp Tác dụng sinh lí

Xitôkinin

- Kích thích phân chia

tế bào mạnh mẽ

- Làm yếu ưu thế ngọn, kích thích sinh trưởng chồi bên

- Kìm hãm hóa già

- Kích thích nảy mầm,

nở hoa

Tế bào đang phân chia trong rễ,

lá non, quả non

Êtilen

Êtilen

HM Nơi tổng hợp Tác dụng sinh lí

1.Êtilen

Các mô của quả chín, lá già - Thúc đẩy quá trình chín của quả.- Ức chế quá trình sinh trưởng của

cây non, mầm thân củ

- Gây rụng lá, quả

HM Nơi tổng hợp Tác dụng sinh lí

2 Axit

Abxixic

(AAB)

- Chủ yếu ở lá

- Tích lũy trong các cơ quan già,

cơ quan đang ngủ, nghỉ hoặc sắp rụng

- Ức chế sinh trưởng mạnh

- Gây rụng lá, quả

- Kích thích đóng khí khổng trong điều kiện khô hạn

- Kích thích trạng thái ngủ, nghỉ của hạt

HM Nơi tổng hợp Tác dụng sinh lí

3.Chất

diệt cỏ

Tổng hợp nhân tạo Phá vỡ trạng thái cân bằng của các hoocmon → ức chế sinh trưởng của

cỏ → diệt cỏ nhưng không ảnh hưởng đến cây trồng

IV TƯƠNG QUAN HOOC

MÔN THỰC VẬT

Tương

quan

Giữa hooc môn kích thích sinh trưởng và hooc môn ức chế sinh trưởng của thực vật

Giữa các hooc môn kích thích với nhau

III TƯƠNG QUAN HOOCMÔN THỰC VẬT

Tại sao lá già lại rụng?

Lá xanh hàm lượng Auxin lớn, do

đó ức chế hình thành tầng rời của

cuống lá.

Khi lá già thì hàm lượng Auxin

giảm dần, đồng thời thì hoocmon

Etylen tăng Khi HM etylen tăng

hoạt hoá sự hình thành tầng rời

của cuống→Lá rụng.

Kết luận: sự rụng lá phụ thuộc

vào tỉ lệ auxin/etylen.

-Dùng nồng độ thích hợp

-Dùng phối hợp các hoocmon với tỉ lệ thích

hợp vì giữa các hoocmon thực vật có sự hỗ trợ

và đối kháng

-Bảo đảm chế độ dinh dưỡng: tưới nước, bón phân hợp lý