Bài 30. Vệ sinh tiêu hóa

Bài 30. Vệ sinh tiêu hóa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Những đặc điểm cấu tạo nào của ruột non giúp nó đảm nhiệm tốt vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng?

- Gan giữ những vai trò gì trong quá trình tiêu hóa ở cơ thể người?

TRẢ LỜI

•Cấu tạo ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ:

+ Niêm mạc ruột có nhiều nếp gấp

+ Có nhiều lông ruột cực nhỏ.

+ Mạng lưới mao mạch máu dày đặc ( kể cả ở lông ruột)

+ Ruột dài: tổng diện tích bề mặt hấp thụ đạt đến 500m 2

•* Gan: Tham gia điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu

được ổn định, đồng thời khử độc cho cơ thể.

Tác nhân Cơ quan hoặc

hoạt động bị

ảnh h ởng

Mức độ ảnh h ởng Liệt kờ thụng tin cho phự hợp với cỏc cột và hàng trong bảng 30-1

Cỏc tỏc nhõn gõy hại cho hệ tiờu húa

Có rất nhiều tác nhân có thể gây hại cho hệ tiêu hóa ở những mức độ khác nhau:

- Răng có thể bị hư hại khi trong thức ăn đồ uống hay kem đánh răng thiếu chất Canxi và Fluor, hoặc do vi khuẩn lên men nơi vết thức ăn còn dính lại tạo môi trường axít làm hỏng lớp men răng và ngà răng.

-Dạ dày và tá tràng có thể bị viêm loét bởi hoạt động của vi khuẩn

Helicobacter pylori kí sinh ở dưới lớp niêm mạc của những cơ quan này.

- Các đoạn ruột khác nhau cũng có thể bị viêm do nhiễm độc dẫn đến rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy Các chất độc có thể do thức ăn ôi thiu,

do vi khuẩn tả, thương hàn … hay kí sinh trùng amíp tiết ra.

- Các tuyến tiêu hóa có thể bị viêm do các loại vi khuẩn, virút kí sinh gây ra Gan có thể bị xơ ( tế bào gan bị thoái hóa và thay vào đó là

mô xơ phát triển) do viêm gan tiến triển, hay do tế bào gan không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng, hoặc do tế bào gan bị đầu độc

và hủy hoại bởi rượu, các chất độc khác

- Hoạt động tiêu hóa còn có thể bị ngăn trở và giảm hiệu quả do giun sán sống kí sinh trong ruột( chúng có thể gây tắc ống mật, tắc ruột

và cướp mất một phần chất dinh dưỡng của cơ thể) Các trứng giun sán thường dính trên bề mặt rau, củ không được rửa sạch và có thể

sẽ lọt vào ruột khi ta ăn uống.

GIUN ĐŨA

GIUN KIM GIUN MÓC Giun chui vào ống mật và làm tắc túi mật

- Hoạt động tiêu hóa và hấp thụ có thể kém hiệu quả do ăn uống

không đúng cách như:

+ Ăn vội vàng không nhai kĩ; ăn không đúng giờ, đúng bữa; ăn thức

ăn không hợp khẩu vị hay khẩu phần ăn không hợp lí.

+ Tinh thần lúc ăn không được vui vẻ, thoải mái, thậm chí căng

thẳng.

+ Sau khi ăn không được nghỉ ngơi mà phải làm việc ngay.

-Hoạt động thải phân cũng có thể gặp khó khăn ( chứng táo bón)

do một số nguyên nhân chủ yếu sau:

+ Ăn khẩu phần ăn không hợp lí: quá nhiều tinh bột và Prôtêin

nhưng lại quá ít chất xơ ( có nhiều trong rau xanh).

+ Ăn uống quá nhiều chất chát ( có trong ổi xanh, hồng xanh, nước trà )

TRĨ DO TÁO BÓN LÂU NGÀY

Răng Dạ dày Ruột Các tuyến tiêu hoá

Tạo nên môi tr ờng axit làm hỏng men

Các tuyến tiêu hoá Gây tắc ống dẫn

mật

Ăn uống không

đúng cách

Các cơ quan tiêu hoá

Hoạt động tiêu hoá

Kém hiệu quả

Dạ dày và ruột bị mệt mỏi, gan

Bảng 30-1 Cỏc tỏc nhõn gõy hại cho hệ tiờu húa

Qua bảng trờn em hóy kể tờn cỏc tỏc nhõn gõy hại cho hệ tiờu húa?

-Bản thân em đã bị ảnh hưởng bởi những tác nhân có hại nào, mức

độ ảnh hưởng như thế nào?

Thực phẩm còn sống và tái có nguy cơ chứa nhiều nang sán

THỨC ĂN Ở VỈA HÈ, LỀ ĐƯỜNG KHÔNG ĐẢM BẢO AN TOÀN THỰC PHẨM

Đầu sán

Người đàn ông này bị giun sán làm tắc ruột và trong não bộ có hàng nghìn con giun sán

Giun sán chui vào mắt

Đất cát bẩn và vật nuôi là nguồn lây

truyền giun sán cho trẻ em

Bé bị đau bụng do giun

TRẢ LỜI

1/ Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?

-1 Vệ sinh răng miệng đúng cách sau khi ăn và trước khi đi ngủ bằng bàn chải mềm và kem đánh răng có

chứa Ca và F để bảo vệ răng và các cơ quan khác trong khoang miệng.

CHẢI RĂNG ĐÚNG CÁCH VỚI BÀN CHẢI VÀ KEM ĐÁNH RĂNG

2/ Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?.

TRẢ LỜI

2 Ăn uống hợp vệ sinh để tránh các tác nhân gây hại cho các cơ quan tiêu hóa

+ Ăn chín, uống sôi, không ăn thức ăn bị ôi thiu

+ Không để ruồi nhặng đậu vào thức ăn.

+ Rau sống, trái cây tươi phải rửa kỹ trước khi ăn

Rau củ phải rửa thật kỹ trước khi chế biến RỬA TAY THẬT SẠCH

TRẢ LỜI3/ Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả cao?

- Ăn chậm, nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, thấm đều dịch tiêu hóa.

- Ăn đúng giờ, đúng bữa, thức ăn hợp khẩu vị, bầu không khí vui vẻ :

sự tiết dịch tiêu hóa tốt hơn và quá trình tiêu hoá đạt hiệu quả.

- Nghỉ ngơi sau khi ăn để tạo điều kiện cho hệ tiêu hóa tập trung làm việc; sự tiêu hóa hiệu quả hơn

? Nêu các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hoá khỏi tác nhân có hại và đảm bảo sự tiêu hoá hiệu quả?

Khẩu phần ăn hợp lí

DỪA VÀ RAU SAM TRỊ GIUN SÁN RẤT TỐT

LÁ MƠ LÔNG TRỊ KIẾT LỊ

HẠT DƯA, HẠT BÍ ĐỎ RANG; LỰU VÀ QUẢ CAU TRỊ GIUN SÁN RẤT TỐT

TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU

1/ Vì sao những tài xế lái xe đường dài hay bị đau dạ dày?.

2/ Vì sao không ăn bữa tối quá no, không ăn kẹo trước khi đi ngủ?.

3/ Trong thói quen ăn uống, em có những thói quen nào chưa tốt?

• HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Học bài, trả lời các câu hỏi SGK – trang 99

• Đọc trước bài 31