Bài 25. Ankan

Bài 25. Ankan tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

CHƯƠNG 5 HIDROCARBON NO

Bài 25 ANKAN

I ĐỒNG ĐẲNG – ĐỒNG PHÂN – DANH PHÁP

II TÍNH CHẤT VẬT LÝ

III TÍNH CHẤT HÓA HỌC

IV ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG

I ĐỒNG ĐẲNG – ĐỒNG PHÂN – DANH PHÁP

1 Dãy đồng đẳng của Ankan (Parafin)

2 Đồng phân

Ankan từ 4 C trở lên có đồng phân cấu tạo (đồng phân mạch cacbon)

CH 3

+ Bậc của cacbon

CH3

CH3

CH3

IV

3 Danh pháp IUPAC

CH 4 CH 4 Metan

CH 3 -CH 3 C 2 H 6 Etan

CH 3 -CH 2 -CH 3 C 3 H 8 Propan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 4 H 10 Butan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 5 H 12 Pentan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 6 H 14 Hexan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 7 H 16 Heptan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 - CH 2 -CH 2 -CH 3 C 8 H 18 Octan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 9 H 20 Nonan

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 - CH 2 -CH 2 -CH 3 C 10 H 22 Decan

+ Tên gốc Ankyl (R):

Khi lấy khỏi phân tử ankan 1 nguyên tử H ta được gốc ankyl Cách gọi tên gốc ankyl:

Tên Ankan bỏ an thêm yl VD: Ankan Gốc Ankyl

C 2 H 6 Etan C 2 H 5 - Etyl

C 3 H 8 Propan C 3 H 7 - Propyl (*)

+ Cách gọi tên Ankan có mạch nhánh

- Chọn mạch C dài nhất và có nhiều nhánh nhất là mạch chính.

- Đánh số thứ tự trên mạch chính sao cho C mang nhóm thế có số thứ tự là

nhỏ nhất.

- Số chỉ vị trí các nhóm thế được viết trước tên của các nhóm thế và cách

nhau bởi dấu gạch ngang (-).

-Gọi tên mạch nhánh (ankyl) ; nếu có nhiều nhánh thì gọi theo thứ tự chữ cái

+ tên Ankan có số C tương ứng.

VD: CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH-CH 2 -CH 3 CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH -CH 2 -CH 3

CH 3 CH 3

chọn không chọn

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH-CH 2 -CH 3 CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH-CH 2 -CH 3

CH 3 CH 3

không chọn chọn

3-metylhexan

II TÍNH CHẤT VẬT LÝ

- Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi và khối lượng riêng tăng theo

phân tử khối

- Anakan nhẹ hơn nước; Ankan không tan trong nước

- Ankan là dung môi không phân cực

III TÍNH CHẤT HÓA HỌC

mặt hóa học

1 Phản ứng thế bởi Halogen (Phản ứng halogen hóa)

Metyl clorua (clometan)

Metylen clorua (diclometan)

Cloroform (triclometan)

Cacbon tetraclorua (tetraclometan)

Iot không phản ứng với ankan

2 Phản ứng tách (dehidro hóa)

(etilen)

CH 4 + C 3 H 6

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 2 H 4 + C 2 H 6

H 2 + C 4 H 8

(P/ư cracking)

500C o, t o

→

t 0 ; xt

3 Phản ứng oxi hóa

2

n+

IV ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG

1- Điều chế

a) Trong công nghiệp

Metan và các đồng đẳng được tách từ khí thiên nhiên và dầu mỏ

b) Trong phòng thí nghiệm

CH 3 COONa + NaOH CH 4 + Na 2 CO 3

(natri axetat)

Al 4 C 3 + 12 H 2 O → 3 CH 4 ↑ + 4 Al(OH) 3

(nhôm cacbua)

2- Ứng dụng

Làm nguyên liệu, nhiên liệu

C 1 – C 4 : khí đốt

C 5 – C 20 : xăng dầu, dung môi

C > 20 : dầu mỡ bôi trơn, chống gỉ, sáp pha thuốc mỡ, nến, giấy dầu