Bs tai sieu am khop thai duong ham

• Xương diện khớp: phía xương thái xương ở phần xương gò má, hố xương xương hàm mandibular fossa và củ khớp articular eminence ở phía trước.. Phía xương hàm dưới là lồi cầu xương hàm d

SIÊU ÂM KHỚP THÁI DƯƠNG-HÀM

BS Lê Văn Tài Trung Tâm Ykhoa MEDIC

I GIẢI PHẪU

• Khớp hoạt dịch (synovial joint), gồm khoang trước

& khoang sau do có đĩa khớp ở giữa

• Xương diện khớp: phía xương thái xương ở phần xương gò má, hố xương xương hàm (mandibular fossa) và củ khớp (articular eminence) ở phía

trước Phía xương hàm dưới là lồi cầu xương

hàm dưới (condyle)

• Đĩa khớp (articular disc) có hình cái đĩa bầu dục gồm mô sợi và sụn, thành phần giữ đĩa khớp ở

trước & sau (laminae)

• Màng hoạt dịch và ngoài cùng là bao khớp

(capsula)

• Cơ chân bướm ngoài: đầu trên (40 %) bám vào đĩa khớp, đầu dưới bàm vào lồi cầu

II BỆNH LÝ KHỚP THÁI DƯƠNG HÀM

1 LOẠN NĂNG KHỚP THÁI DƯƠNG

HÀM (TMJ pain dysfunction syndrome,

myofascial pain disorder, myofascial pain-dysfunction syndrome, facial

arthromyalgia, craniomandibular

dysfunction)

• Tỉ lệ khoảng 20%, đa phần ở người trẻ

• Nguyên nhân bệnh sinh: Do trục trặc đĩa

khớp gây trật đĩa khớp ra trước

2 VIÊM KHỚP:

• Tất cả các bệnh viêm khớp, Viêm khớp dạng thấp (RA), thoái hóa khớp …có thể gây loạn năng khớp

• Nhiễm trùng

3 CHẤN THƯƠNG:

• Gãy, trật khớp

4 NGUYÊN NHÂN KHÁC:

• Co cơ nhai quá mức như nghiến răng lúc ngủ, nhai thức ăn cứng, hả miệng quá

mức khi làm răng, gây mê …

5 TRIỆU CHỨNG:

• Sưng, đau vùng má, trước tai lan lên đầu, dọc xương hàm dưới, ù tai, nhức đầu,

chóng mặt, há miệng bị giới hạn, tiếng

kêu trong khớp (lụp cụp, lạo xạo)

III CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH: XQ, CT,

MRI, SIÊU ÂM

• CT: vai trò trong đánh giá tổn thương

xương, lồi cầu

• MRI: vai trò khảo sát mô mềm nên đánh

giá tốt tổn thương đĩa khớp, trật đĩa khớp

• SIÊU ÂM: Đánh giá được dầy bao khớp,

tụ dịch khớp, ăn mòn xương lồi cầu

(erosion), trật đĩa khớp

Viêm do thoái hóa khớp TDH

(Osteoarthritis)

• Hình ảnh bờ xương không đều & phù nề mềm xung

Viêm khớp TDH (arhtritis)

• Hình ảnh ăn mòn xương (bony erosions) & phù nề mô mềm xung quanh

Siêu âm động khớp TDH (Dynamic

High-Resolution Sonography)

• Đầu dò linear tần số 5 – 17 MHz

• Cắt ngang (axial), cắt theo mặt phẳng trán (coronal)

• Khảo sát khi ngậm miệng, há miệng tối đa

và khảo sát real time trong lúc há miệng

Hình ảnh siêu âm khớp TDH bình thường

• A Ngậm miệng Lồi cầu xương hàm dưới (mũi tên lớn) và

hố hàm dưới (the temporal glenoid fossa) (các mũi tên

ngắn) có hình ảnh đường cong echo dầy Đĩa khớp (đối

diện với các mũi tên ngắn), ở giữa lồi cầu xương hàm dưới

và hố hàm dưới)

• B Há miệng: Khi há tối đa, đĩa khớp (mũi tên), có

hình ảnh đường echo dầy được bao quanh bởi

vùng echo kém và ở trên lồi cầu xương hàm dưới

• C Vị trí bình thường đĩa khớp (mũi tên)

trong hình đôi, ngậm niệng (bên trái), há

miệng (bên phải)

Hình ảnh siêu âm trật đĩa khớp ra trước, trật hồi phục (anterior displacement of the disk

with reduction)

• Bên trái, khi ngậm miệng, đĩa khớp trật về trước (mũi tên)

• Bên phải, khi há miệng tối đa, đĩa khớp trở về vị trí bình

thường (mũi tên) trên lồi cầu

Hình ảnh siêu âm trật đĩa khớp ra trước, trật không hồi phục (anterior displacement of the

disk without reduction)

• Bên trái , khi ngậm miệng, đĩa khớp trật về trước lồi cầu

• Bên phải, khi há miệng tối đa, đĩa khớp vẫn giữ vị trí bất

thường, trước lồi cầu

REFERENCES

temporomandibular joints Brazilian Oral Research, on-line version ISSN 1807-3107, 2006

high-resolution sonography compared to magnetic resonance imaging for diagnosis of temporomandibular joint disk displacement J

Ultrasound Med 2015 Jan;34(1):75-82 doi: 10.7863/ultra.34.1.75