Bai 6 luyen tap polime

I POLIME

1 Khái ni m: Nh ng h p ch t có kh i l ng phân t r t l n (t hàng ngàn t i hàng tri u đvC) do nhi u

m t xích liên k t v i nhau đ c g i là h p ch t cao phân t hay polime

Polime g m 2 lo i :

– Polime thiên nhiên : cao su thiên nhiên, tinh b t, xenluloz , peptit, protein,

– Polime t ng h p : polibutađien, polietilen, PVC,

2 C u trúc c a polime

Có 3 d ng c u trúc : m ch không nhánh (thí d : polietilen, PVC, xenluloz , ), m ch phân nhánh (thí d :

nh a rezol) và m ng không gian (thí d : cao su l u hoá, amilopectin, nh a rezit)

3 Tính ch t

a) Tính ch t v t lí

Các polime không bay h i, không có nhi t đ nóng ch y xác đ nh, khó b hoà tan trong các dung môi thông

th ng, có tính b n nhi t và đ b n c h c cao

b) Tính ch t hoá h c

– Nhi u polime có tính b n v ng v i tác d ng c a axit, baz và ch t oxi hoá nh teflon, polietilen, – M t s polime có ph n ng gi nguyên m ch polime : xenluloz có ph n ng este hoá ; PVC, poli(metyl metacrylat) b th y phân ; ph n ng c ng vào liên k t đôi C=C,

Thí d :

[C6H7O2(OH)3]+ 3nHNO3 H SO , t 2 4 o

[C6H7O2(ONO2)3]n + 3nH2O Xenluloz Xenluloz trinitrat

CH2 CH

Cl

CH2 CH OH

Poli(vinyl clorua) Poli(vinyl ancol)/ ancol polivinylic

– M t s polime có ph n ng phân c t m ch polime (các polieste, poliamit, tinh b t ho c xenluloz ,… b thu phân trong môi tr ng axit ho c baz ho c xúc tác enzim) :

+ Tinh b t và xenluloz b thu phân (xúc tác axit ho c enzim) t o thành glucoz

(C6H10O5)n + nH2O



H , to

nC6H12O6 + Protein b th y phân đ n cùng thành các –amino axit

NH CH CO NH CH CO NH CH CO

+ nH2O



H , to 

– Polipeptit và protein có ph n ng màu v i Cu(OH)2, v i axit HNO3 ; Tinh b t có ph n ng màu v i iot

;

4 Ph ng pháp t ng h p polime

LUY N T P POLIME VÀ V T LI U POLIME

(TÀI LI U BÀI GI NG)

ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Luy n t p polime và v t li u polime” thu c Khóa h c

polime và v t li u polime ”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này

a) Ph n ng trùng h p

– Quá trình k t h p liên ti p nhi u phân t nh (monome) t o thành phân t l n (polime) đ c g i là ph n

ng trùng h p

– Các ch t tham gia ph n ng trùng h p là nh ng ch t trong phân t có liên k t b i (đôi ho c ba) ho c vòng kém b n

b) Ph n ng trùng ng ng

– Quá trình nhi u phân t nh (monome) k t h p v i nhau thành phân t l n (polime) đ ng th i gi i phóng nh ng phân t nh khác g i là ph n ng trùng ng ng

– Các ch t tham gia ph n ng trùng ng ng là nh ng ch t trong phân t ph i có t hai nhóm ch c có kh

n ng ph n ng tr lên

5 M t s polime quan tr ng

CH2CH2 n Polietilen CH2=CH2 Túi đ ng

CHCH2 n Polistiren C6H5CH=CH2 Tr n x p

n

n

CH2C

CH3

Poli(metyl metacrylat) CH2=C(CH3)COOCH3 Thu tinh h u c

HOOC[CH2] 4COOH

V i n

CH2 CH

Cl

Poli(vinyl clorua) CH2=CHCl ng d n, v dây

đi n n

OH

CH2

Poli(phenol – fomanđehit) o-HOCH2C6H4OH V t li u đi n

Thành ph n chính c a v t li u polime là các polime Ngoài ra còn có ch t đ n, ch t t o màu, ch t ch ng oxi hóa,…

D i đây là m t s v t li u polime tiêu bi u :

1 Cao su

Là v t li u polime có tính đàn h i Có cao su thiên nhiên (l y t nh a cây cao su) và cao su t ng h p (s n

xu t t polime c a ankađien) Ngoài polime là thành ph n chính, trong cao su còn có ch t đ n, ch t ch ng oxi hoá, ch t t ng đ ch u mài mòn, Ph bi n là cao su t nhiên, cao su buna, cao su buna–S, cao su buna–N, cao su butyl, cao su clopren,

2 Ch t d o

Ch t d o là nh ng v t li u polime có tính d o

M t s polime dùng làm ch t d o :

Polietilen (PE) : ( CH2CH )2 n

Poli(vinyl clorua) (PVC) : 2

| n

CH C H

Poli(metyl metacrylat) (PMMA) :

Cl

3

COOCH

n

CH C

CH3

Poli(phenol–fomanđehit) (PPF)

3 T

T là nh ng polime hình s i dài và m nh v i đ b n nh t đ nh

T đ c phân thành hai lo i :

– T thiên nhiên (s n có trong thiên nhiên) nh bông, len, t t m

– T hoá h c (ch t o b ng ph ng pháp hoá h c)

T hoá h c l i đ c chia thành hai nhóm :

T t ng h p (ch t o t các polime t ng h p) nh các t poliamit (nilon, capron), t polivinyl th

(vinilon, )

T bán t ng h p hay t nhân t o (xu t phát t polime thiên nhiên nh ng đ c ch bi n thêm b ng ph ng

pháp hoá h c) nh t visco, t xenluloz axetat,

M t s lo i t t ng h p thông d ng :

฀ T poliamit:

T nilon- 6,6 : ( HN[CH ] CO[CH ] CO)2 6 2 4 n

poli(hexametylen ađipamit) (nilon-6,6)

nilon-6 : ( HN[CH ] CO)2 5 n

nilon-7 : ( HN[CH ] CO)2 6 n

฀ T vinylic:

T nitron (hay olon) : đ c t ng h p t vinyl xianua (hay acrylonitrin) g i là poliacrylonitrin :

o ROOR ', t

n

฀ T PVC:

o ROOR ', t

n

฀ T polieste: t lapsan

4 V t li u compozit

Là v t li u h n h p g m ít nh t hai thành ph n phân tán vào nhau mà không tan vào nhau

Giáo viên: Ph m Ng c S n