Nghị luận về 1 ý kiến bàn về văn học

Bàn về đọc sách, nhất là các tác phẩm văn học lớn, ng ời x a nói: “ Tuổi trẻ đọc sách nh nhìn trăng qua kẽ, lớn tuổi đọc sách nh ngắm trăng ngoài sân, tuổi già đọc sách nh th ởng trăn

KiÓm tra bµi cò

C©u 1: Trong bµi nghÞ luËn vÒ mét bµi th¬, ®o¹n

th¬, cÇn ph¶i nªu ® îc nh÷ng néi dung nµo?

C©u 2: §Ó viÕt bµi v¨n nghÞ luËn vÒ mét bµi th¬,

®o¹n th¬ cÇn ph¶i sö dông thao t¸c lËp luËn nµo sau ®©y:

A Gi¶i thÝch B B×nh luËn

C Ph©n tÝch vµ chøng minh D C¶ A, B vµ C.

1.Tìm hiểu đề và lập dàn ý

A Đề bài

*Đề 1.

Nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai cho rằng: “Nhìn chung văn học Việt Nam phong phú, đa dạng ; nh ng nếu cần xác

định một chủ l u, một dòng chính, quán thông kim cổ, thì đó

là văn học yêu n ớc.” ( Dẫn theo Trần Văn Giàu tuyển tập, NXB Giáo dục, 2001 )

Hãy trình bày suy nghĩ của anh (chị ) đối với ý kiến trên.

*Đề 2

Bàn về đọc sách, nhất là các tác phẩm văn học lớn, ng ời

x a nói: “ Tuổi trẻ đọc sách nh nhìn trăng qua kẽ, lớn tuổi đọc

sách nh ngắm trăng ngoài sân, tuổi già đọc sách nh th ởng

trăng trên đài.”( Dẫn theo Lâm Ngữ Đ ờng, sống đẹp, Nguyễn Hiến Lê Dịch, NXB Tao đàn, Sài Gòn, 1965)

B Tìm hiểu đề:

Đề 1

Vấn đề cần

nghị luận

Văn học yêu n ớc

là chủ l u trong sự

đa dạng, phong phú của văn học Việt Nam.

( Lịch sử VH )

Thao tác Giải thích, chứng minh, bình luận

Phạm vi t

liệu Văn học Việt Nam

Đề 2

Đọc sách , tiếp nhận các giá trị của sách tuỳ thuộc vào điêu kiện và năng lực chủ quan, tầm lĩnh hội của mỗi ng ời đọc(vốn sống, vốn văn hoá, kinh nghiệm ) ( Lí luận VH)

Giải thích, chứng minh, bình luận

Kiến thức lí luận văn học

C Lập dàn ý

*Đề 1:

a Mở bài: - Giới thiệu câu nói của Đặng Thái Mai.

- Khẳng định giá trị câu nói

b Thân bài:

- Giải thích ý nghĩa câu nói:

+ Văn học Việt Nam rất phong phú và đa dạng (số l ợng tác phẩm, thể loại,phong cách tác giả).

+ Văn học yêu n ớc là một chủ l u xuyên suốt.

-Bình luận, chứng minh về ý nghĩa của câu nói:

+ Đây là một ý kiến hoàn toàn đúng.

+ Văn học yêu n ớc là chủ l u xuyên suốt lịch sử văn học việt Nam (văn học trung đại, văn học cận_hiện đại).

-Nguyên nhân:

+ Đời sống t t ởng của con ng ời Việt Nam phong phú đa dạng + Do hoàn cảnh đặc biệt của lịch sử

c Kết bài:Khẳng định giá trị của ý kiến trên:

- Giúp ng ời đọc hiểu hoàn cảnh lịch sử và về đặc điểm văn

học dân tộc

- Biết ơn, khắc sâu công lao của cha ông trong công cuộc bảo

vệ đất n ớc

- Giữ gìn, yêu mến, học tập những tác phẩm có nội dung yêu n

ớc

Đề 2:

a Mở bài: Giới thiệu ý kiến của Lâm Ngữ Đ ờng.

b Thân bài:

- Giải thích ý nghĩa của 3 hình ảnh mang tính chất ẩn dụ

trong ý kiến của Lâm Ngữ Đ ờng: khả năng tiếp nhận khi

đọc sách tuỳ thuộc vào điều kiện, năng lực trình độ chủ

quan của ng ời đọc

- Bình luận, chứng minh những khía cạnh đúng của vấn đề:

đọc sách tuỳ thuộc vào vốn sống, vốn văn hoá, kinh nghiệm tâm lý của ng ời đọc

Ví dụ: Khi đọc “Truyện kiều” thì ở mỗi lứa tuổi có một cách

cảm nhận khác nhau

- Bình luận bổ xung những khía cạnh ch a đúng của vấn đề : + Không phải ai từng trải cũng hiểu sâu sắc tác phẩm khi

đọc Ng ợc lại có những ng ời trẻ tuổi nh ng vẫn hiểu sâu sắc tác phẩm

+ Ví dụ: Những bài luận đạt giải cao trong các kì thi học sinh giỏi của học sinh về các tác phẩm văn học

c Kết luận:

- Tác dụng và giá trị của ý kiến trên đối với ng ời đọc

- Muốn đọc sách tốt phải tự trang bị hiểu biết về nhiều mặt

- Đọc sách phải biết suy ngẫm, tra cứu

2 Cách làm một bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về

văn học

a Khái niệm:

Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học là bài văn nghị luận

yêu cầu ng ời viết phải biết giải thích đúng đắn nội dung một ý kiến đối với văn học và biết nhận định, đánh giá ý kiến ấy

Em hãy cho biết thế nào

là nghị luận về một ý kiến bàn về văn học?

b Cách làm bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

Tuỳ vào từng vấn đề mà có cách làm hợp lý, nh ng cần phải trải qua hai b ớc cơ bản:

- Thứ nhất: tìm hiểu đề và xác định yêu cầu của đề

- Thứ hai: lập dàn ý dựa trên cơ sở của phần tìm hiểu đề

Để viết bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

ta cần phải làm ntn?

3 Luyện tập.

Bài tập 1:

a Tìm hiểu đề:

- Thể loại: Nghị luận (giải thích, chứng minh, bình luận) một ý kiến

bàn về vấn đề văn học.

- Nội dung:

+ Thạch Lam không tán thành quan điểm văn học thoát li thực tế + Khẳng định giá trị cải tạo xã hội và giá trị giáo dục của văn học.

- Phạm vi t liệu:

+ Những tác phẩm của Thạch Lam.

+ Những tác phẩm văn học tiêu biểu khác.

b.Lập dàn ý:

-Mở bài:

+Văn học có nhiều giá trị trong cuộc sống

+Dẫn ý kiến của Thạch Lam.

-Thân bài:

+ Giải thích ý kiến : Các giá trị của văn học (Nhận thức,giáo dục, thẩm mĩ)

Chú ý các từ ngữ :khí giới ,thanh cao,

đắc lực…

+ Bình luận và chứng minh: Vai trò của văn học trong cuộc sống (lên án cái xấu, cái ác, cái giả dối, bênh vực cái thiện, ca ngợi cái đẹp, cổ vũ mọi ng ời xây dựng một xã hội tốt đẹp…làm

ngợi cái đẹp, cổ vũ mọi ng ời xây dựng một xã hội tốt đẹp…làm

tâm hồn con ng ời phong phú hơn, tinh tế hơn…

- Kết luận:

+ Khẳng định ý kiến trên.

+ Cần biết trân trọng những áng văn ch ơng có giá trị, biết th ởng thức văn ch ơng để đời sống tốt đẹp hơn.

*Bài tập 2:

a.Phân tích đề

-Vấn đề cần nghị luận: Thành công của thơ Tố Hữu chính là ở thái độ toàn tâm, toàn ý vì cách mạng.(chất trữ tình chính trị)

(Tác giả VH)

-Thao tác: giải thích, chứng minh, bình luận

-Phạm vi t liệu: Thơ Tố Hữu.

b.Lập dàn ý:

- Mở bài:

+ Chất trữ tình chính trị trong thơ Tố Hữu dẫn đến thành công của thơ anh.

+ Giới thiệu ý kiến của Hoài Thanh

- Thân bài:

+ Giải thích ý kiến trên (chú ý các từ ngữ: toàn tâm, toàn ý…)

+ Giải thích ý kiến trên (chú ý các từ ngữ: toàn tâm, toàn ý…)

+ Bình luận và chứng minh thơ T.H thể hiện thành công những lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn của con ng ời cách mạng, thể hiện nhiệt tình cách mạng, các chặng đ ờng thơ của TH luôn gắn bó

và phản ánh chân thật những chặng đ ờng cách mạng của dân tộc…

- Kết bài:

Thơ TH là thành tựu xuất sắc của thơ ca cách mạng