Quá trình văn học và phong cách văn học

Kiến thức : Hiểu được khái niệm quá trình văn học,phong cách văn học.Bước đầu có ý niệm về các trào lưu văn học tiêu biểu,biết nhận diện những biểu hiện của phong cách văn học 2.. B.Trọ

Tuần ,Tiết 41,42 Ngày soạn:11.10,Ngày dạy:16.10.08 , Gv: Trần Công Hân

Đọc văn(Lí luận văn học) Quá trình văn học và phong cách văn học

A.Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức : Hiểu được khái niệm quá trình văn học,phong cách văn học.Bước đầu có ý niệm về các trào

lưu văn học tiêu biểu,biết nhận diện những biểu hiện của phong cách văn học

2 Kĩ năng : Nhận diện quá trình văn học,phong cách văn học

3 Thái độ : Có ý thức tự tìm hiểu các quy luật của văn học.

B.Trọng tâm và Phương pháp:

I.Trọng tâm:

-Quá trình văn học(hình thành,tồn tại,thay đổi,phát triển-kết tinh ở phong cách văn học)

II.Phương pháp: - Luyện tập ,Trao đổi,thảo luận nhóm

C.Chuẩn bị:

1.Công việc chính:

@.Giáo viên: SGK,SGV,GA,Tài liệu,Công cụ : Sơ đồ Quá trình văn học Việt Nam

@.Học sinh: Học bài cũ,Chuẩn bị bài mới(Đọc, soạn, sưu tầm lại các TP đã học ở lớp 11,10,THCS)

2.Nội dung tích hợp: Các tác phẩm và các phong cách tác giả đã học

D.Tiến trình:

1.Oån định ,sỉ số:

2.Bài cũ: Vẻ sơ đồ lịch sử văn học viết Việt Nam từ khi hình thành đến hết thế kỉ XX?

3.Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1 : Hướng dẫn HS tìm hiểu các yếu

tố và các quy luật chung của quá trình văn học

Gv gọi Hs đọc mục (1) trong SGK

Chúng ta đã học văn học Việt Nam và văn học

thế giới, từ cổ đại, trung đại đến hiện đại, vậy hãy

cho biết : - Giữa văn học va ølịch sử có mối quan

hệ như thế nào ? HS thảo luận trả lời : Văn học

gắn với lịch sử, là sản phẩm của quá trình lịch

sử Lịch sử thay đổi, văn học cũng thay đổi theo

- Quá trình văn học là gì ?

Cho ví dụ?

Quá trình văn học có mấy qui luật??

Nêu qui luật thứ 1 và cho ví dụ chứng minh?

Nêu qui luật thứ 2 và cho ví dụ chứng minh?

Nêu qui luật thứ 3 và cho ví dụ chứng minh?

I Quá trình văn học :

1 Khái niệm quá trình văn học :

*Diễn tiến của văn học như một như một hệ thống chỉnh thể (hình thức,tác giả,người đọc, )hình thành,tồn tại,thay đổi,phát triển qua các thời kì lịch sử gọi là QTVH

Ví dụ:

-* -* -> X->hết XIX + đầu XX 1945, +1945 hết XX

* Các quy luật chung của quá trình văn học :

-Qui luật Văn học gắn bó với đời sống

Ví dụ:

+Sự ra đời của chủ nghĩa lãng mạn trong VH Pháp thế

kỉ XIX và cuộc cách mạng Pháp 1789 +Văn học Việt Nam sau 1945 và cuộc Cách mạng Tháng Tám

-Quy luật kế thừa và cách tân

Ví dụ:

+Phong trào Thơ mới(1932-1945)(Hình ảnh-cái tôi) +TP “Hồn Trương Ba da hàng thịt”(Lưu Quang Vũ) -Quy luật bảo lưu và tiếp biến

Ví dụ:

(VH trung đại có sự giao lưu với văn học Trung

Quốc- Văn học thời kì 30-45 chịu ảnh hưởng của

văn học phương Tây,VH 45-75:ảnh hưởng văn học

Nga)

Bằng kiến thức, sự hiểu biết của em về lí luận

văn học, em hãy cho biết khái niệm trào lưu là gì ?

GV gợi ý để học sinh có thể nhớ lại kiến thức Hs

trả lời

Trào lưu là hiện tượng có nhiều nhà văn cùng đi

theo một khuynh hướng sáng tác

Như vậy , em hãy kể một số trào lưu văn học trên

thế giới có ảnh hưởng ít nhiều đến văn học Việt

nam ?

HS dựa vào SGK và sự hiểu biết của mình để trả

lời.

Các trào lưu, trường phái văn học ấy đã tác động,

hình thành các khuynh hướng sáng tác trong văn

học Việt Nam ?

GV hướng dẫn HS trả lời

Phong cách văn học là gì?

Nêu tên 2 nhà văn thể hiện phong cách sáng tác

đã học trong CT lớp 12?.

HS đọc thêm câu thơ của Lê Đạt!!

Phong cách văn học được biểu hiện qua mấy vấn

đề?

Nêu biểu hiện thứ nhất và cho ví dụ minh họa?

Nêu biểu hiện thứ hai và cho ví dụ minh họa?

Nêu biểu hiện thứ ba và cho ví dụ minh họa?

+Văn học Việt Nam-Văn học Trung Quốc-Văn học Pháp-Văn học Nga

+Truyện Kiều (Nguyễn Du)- Kim-Vân Kiều truyện(Thanh Tâm Tài Nhân(TQ)

+Thơ Thanh Thảo và thơ Lor-ca

2 Trào lưu văn học:

*Một trào lưu văn học có thể có nhiều khuynh

hướng,trường phái văn học.Đó là tập hợp những tác giả có cùng những nguyên tắc nghệ thuật

* Các trào lưu văn học của thế giới

- Văn học Phục hưng châu AâuSếchxpia

- Chủ nghĩa cổ điển ở PhápMôlie

- Chủ nghĩa lãng mạn Huy gô

- Chủ nghĩahiện thực phê phán Ban Zắc

- Chủ nghĩa hiện thực xãhội chủ nghĩaGorki -Chủ nghĩa siêu thựcBrơ- tông

-Chủ nghĩa hiện thực huyền ảoMác kết -Chủ nghĩa hiện sinhCa-muy

* Các trào lưu văn học Việt Nam

- Trào lưu lãng mạngThạch Lam,Nguyễn Tuân,Xuân Diệu…

- Trào lưu hiện thực phê phánVũ Trọng Phụng,Nam Cao…

-Trào lưu chủ nghĩa hiện thực xãhội chủ nghĩaHồ Chí Minh,Tố Hữu…

II.Phong cách văn học 1.Khái niệm phong cách văn học

-Là dấu ấn độc đáo của cá nhân nhà văn trong quá trình sáng tác văn học

Ví dụ:

+Mỗi công dân đều có một dạng vân tay Mỗi nhà thứ thiệt có một dạng vân chữ (Lê Đạt)

+Phong cách thơ Tố Hữu +Phong cách nghệ thuật Nguyễn Aùi Quốc –Hồ Chí Minh

2.Những biểu hiện của phong cách văn học

a.Giọng điệu riêng biệt,cách nhìn,cách cảm thụ có tính chất khám phá

Ví dụ:Bao nhiêu người làm thơ Đèo Ngang Mà không biết con đèo chạy dọc(Phạm Tiến Duật)

b.Sự sáng tạo yếu tố thuộc nội dung tác phẩm

Ví dụ:Thạch Lam chủ yếu viết về những con người nhỏ bé.Cảm xúc trong thơ Xuân Quỳnh và thơ Phan Thị Thanh Nhàn

c.Hệ thống phương thức biểu hiện,các thủ pháp nghệ thuật mang dấu ấn riêng

Nêu biểu hiện thứ tư và cho ví dụ minh họa?

Nêu biểu hiện thứ năm và cho ví dụ minh họa?

Luyện tập.

HS thực hiện bài tập 1

GV kiểm tra,đánh giá(chốt lại kiến thức trào lưu

văn học)

HS thực hiện bài tập 2

GV kiểm tra,đánh giá(chốt lại kiến thức phong

cách văn học)

Ví dụ:+Nguyễn Tuân-Nguyễn Khải-Kim Lân d.Thống nhất cốt lõi,triển khai đa dạng

Ví dụ:

Nguyễn Trãi(Bình Ngô đại cáo-Thuật hứng) Hồ Chí Minh( Tuyên ngôn Độc lập-Chiều tối-Vi hành)

e.Có phẩm chất thẩm mĩ cao,giàu tính nghệ thuatä

Ví dụ:Thơ “Nhật kí trong tù”(Hồ Chí Minh),Tôi yêu em(Puskin)

II Luyện tập:

Câu 1 Sự khác biệt của truyện Chữ người tử

tù(Nguyễn Tuân ) và đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia ( Vũ Trọng phụng ) về mặt trào lưu văn học.

- Hướng về quá khứ và tưởng Chú trọng hiện tại,sự thật

Tượng(Huấn Cao,cảnh cho chữ)

-Ca ngợi vẻ đẹp tài hoa, -Phê phán bộ mặt giả khí phách,thiên lương dối thượng lưu xã hội TDPK

Câu 2:

Nguyễn Tuân Tố Hữu -Cái phi thường -Nội dung trữ tình chính -Con người phương diện trị

tài hoa nghệ sĩ -Kết hợp nhiều tri thức -nghệ thuật đậm đà tính dân tộc

-Tùy bút

4 Củng cố:

-4 nhóm viết bài thu hoạch: khái niệm QTVH,trào lưu văn học,KH PC văn học,biểu hiện của PCVH

5 Dặn dò :

-Làm các bài tập SGK trang 174:Vận dụng kết hợp các thao tác lập luận

- Chuẩn bị bài viết định kì vào chiều thứ 7(25.10)

Câu hỏi: Hiểu biết về trào lưu văn học và phong cách văn học có ích lợi gì??

D.Rút kinh nghiệm