Truyện của ông th ờng không có cốt truyện, chủ yếu khai thác đời sống nội tâm nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống th ờng ngày.. Bóng tối là cái nền không gian ngh
Trang 1Hai đứa trẻ
Giáo viên: Nguyễn Đình Tuân -Tr ờng THPT Hàn Thuyên
Trang 3-Thạch Lam(1910-1942), tên khai sinh
là Nguyễn T ờng Vinh, sau đổi Nguyễn
T ờng Lân, sinh tại Hà Nội, trong 1 gia
đình công chức gốc quan lại, đã có 1
thời thơ ấu sống ở Cẩm Giàng-Hải D
ơng
-Là ng ời tinh tế, trầm tĩnh, điềm đạm
-Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng
Đạo Cả 3 anh em đều là thành viên
của nhóm Tự lực văn đoàn
Trang 4I Đọc-tìm hiểu chung
1.Tác giả: trong nền văn học dân Vị trí của Thạch Lam
tộc? Đặc điểm nội dung, nghệ thuật các sáng tác
của Thạch Lam?
-Thạch Lam có quan niệm văn ch ơng tiến bộ, lành mạnh
Ông có biệt tài về truyện ngắn Truyện của ông th ờng
không có cốt truyện, chủ yếu khai thác đời sống nội tâm nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong
cuộc sống th ờng ngày
-Hầu hết các truyện ngắn của ông có sự hoà quyện 2 yếu
Trang 5=> C¶nh phè huyÖn vµ nh÷ng con ng êi cô thÓ
Trang 7=> Nhịp điệu chậm rãi, câu văn êm dịu, uyển chuyển khiến
ng ời đọc nh thể nhìn thấy, nghe thấy cảnh vật, từ đó khơi
còn đ ợc gợi lên qua chi
tiết nào nữa?
-Cảnh chợ tàn:+ Ng ời về hết, tiếng ồn ào cũng mất
+ Mùi âm ẩm bốc lên và mùi cát bụi quen thuộc
+ Trên đất chỉ còn lại rác r ởi, vỏ b ởi, vỏ thị, lá nhãn
=> Sự nghèo nàn không còn gì để có thể che đậy
Trang 8thế nào?
+ Bóng tối lan tràn, luồn lách theo những con
đ ờng ra sông, những con đ ờng về nhà
+ Bóng tối ngày càng đậm đặc, nh thể nuốt chửng mọi thứ
Trang 9+ Thiên tạo: đom đóm, những vì sao xa tít -> yếu ớt, không làm thoả mãn trí tò mò của bọn trẻ
+ Nhân tạo: đèn nhà bác phở Mĩ, ông Cửu hắt ra ngoài khiến
đ ờng càng mấp mô, đèn của chị em Liên, của chị Tí xuất
hiện nhiều lần nh ng lẻ loi, yếu ớt, đơn độc
=> Sự xuất hiện của bóng tối càng làm nổi bật sự tràn lan,
đậm đặc của bóng tối Bóng tối là cái nền không gian nghệ thuật tác phẩm, là biểu tr ng cho những kiếp ng ời nhỏ bé
Trang 11- Gia đình bác Xẩm: rách r ới, tiếng đàn nghe nh tiếng
khóc-> sự nghèo khổ không thể cứu vãn
- Chị em Liên: gia đình sa sút, phải rời Hà Nội về quê ở, hai chị em trông coi 1 cửa hàng tạp háo nhỏ xíu thuê lại, hàng bán chẳng ra gì
Trang 12nơi đây?
*Tóm lại: - Những con ng ời nơi đây ít hoạt động, mọi hoạt
động của họ đều theo một nếp quen thuộc, có phần nh máy móc Họ không thể làm khác mọi ngày vì không có đủ khả năng làm thay đổi cuộc sống
- Họ ít nói năng, thỉnh thoảng mới có 1 câu đối thoại cộc lốc, nhát ngừng giống nh những tiếng thở dài thất vọng
Trang 13II Đọc-hiểu văn bản
2.Tìm hiểu văn bản
a Bức tranh phố huyện
a.2/ Cuộc sống con ng ời:
- Niềm hi vọng của họ vào t ơng lai thì mơ hồ, tội nghiệp
=> Bức tranh sinh hoạt ở phố huyện thể hiện cái nhìn tinh
tế, nhân hậu của Thạch Lam đối với những kiếp ng ời nhỏ
bé trong xã hội tù túng, trì trệ ở n ớc ta những năm tr ớc
cách mạng tháng Tám
Trang 14- Khi tầu đến: Liên dắt em đứng dậy
- Khi tầu đi xa: Liên và em còn nhìn theo cho đến khi cái chấm nhỏ của chiếc đèn treo khuất nơi rặng tre
- Khi tầu đi xa rồi: Liên yên lặng, không đáp lời em
Liên lặng theo mơ t ởng, nhớ về Hà Nội xa xăm
So sánh thế giới con tầu đ a lại và thế giới Liên, chị
Tí, bác Siêu đang sống với đêm tối bao bọc
Trang 15II Đọc-hiểu văn bản
2.Tìm hiểu văn bản
a Bức tranh phố huyện
b Diễn biến tâm trạng của Liên trong cảnh đợi tầu
=> Liên liên hệ đến cuộc đời của mình nh chiếc đèn của
chị Tí chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ và Liên cảm thấy mình sống giữa bao sự xa xôi
Trang 16- Con tầu đã đem lại cho Liên một thế giới khác - thế giới khác hẳn với các vầng sáng của chị Tí và bác Siêu
- Con tầu đem đến cho Liên những khoảnh khắc bừng
sáng hấp dẫn tr ớc một cái gì đó sôi động, sang trọng,
huyên náo hơn của Hà Nội Con tầu đánh thức trong Liên những kỉ niệm về Hà Nội Đó là quá khứ đẹp đẽ, đối lập hẳn với hiện tại u buồn, tăm tối
Trang 17II Đọc-hiểu văn bản
2.Tìm hiểu văn bản
a Bức tranh phố huyện
b Diễn biến tâm trạng của Liên trong cảnh đợi tầu
mẽ Song nó chỉ vụt loé lên nh vì sao băng rồi tắt lịm, để rồi sau đó, bóng đêm càng đen kịt lại, đặc quánh hơn khiến Liên ngơ ngác, bàng hoàng
Trang 18II Đọc-hiểu văn bản
2.Tìm hiểu văn bản
a Bức tranh phố huyện
b Diễn biến tâm trạng của Liên trong cảnh đợi tầu
Có ý kiến cho rằng Liên
là ng ời khổ nhất so với các nhân vật khác? Vì
sao?
- Liên khổ nhất, vì:
+ Liên từng biết nh thế nào là ánh sáng cuộc đời nơi chốn thị thành Liên có cái để so sánh, để nhận thức thực tại
+ Liên là ng ời nhỵ cảm, mẫn cảm với nỗi đau của ng ời khác
+ Là ng ời biết suy nghĩ, hay trầm t tr ớc những cuộc đời, mảnh
đời mà Liên gặp
+ Liên cảm nhận đ ợc cảnh tối tăm mà Liên và những ng ời
xung quanh đang sống Liên là ng ời khao khát ánh sáng
Trang 191 Nội dung: - Tác phẩm là tiếng nói th ơng cảm của tác
giả với những kiếp ng ời sống quẩn quanh, bế tắc trong xã hội cũ
- Tác giả thấu hiểu, đồng cảm với những ớc mơ về t ơng lai, khao khát đổi đời của họ
2 Nghệ thuật: - Cốt truyện đơn giản nh ng giầu chất suy t ,
rung động
- Câu văn mềm mại, trong sáng, giầu chất thơ
- Hình ảnh chọn lọc, mang ý nghĩa biểu tr ng
Trang 22a Phong hãa
b Ngµy nay
c Tù lùc v¨n ®oµn
d TiÕng chu«ng
e Phong hãa vµ Ngµy nay
5.C©u 5: Th¹ch Lam xuÊt s¾c trong lÜnh vùc:
a TiÓu thuyÕt
b TruyÖn ng¾n hiÖn thùc
c TruyÖn ng¾n l·ng m¹n
d TruyÖn kÕt hîp 2 yÕu tè hiÖn thùc vµ l·ng m¹n
e Phong ho¸ vµ Ngµy nay
d TruyÖn kÕt hîp 2 yÕu tè hiÖn thùc vµ l·ng m¹n