Hai đứa trẻ Thạch Lam

tài liệu cung cấp phương thức biểu đạt cho bài văn Hai đứa trẻ có phân tích rõ ràng các yếu tố biểu cảm góp phần làm rõ phân tích nội dung tác phẩm, cảm nhận phân tích từng nhân vật trong truyện thể hiện phong cách của Thạch Lam vừa nhẹ nhàng vừa sâu lắng

Ph n g th c bi u t trong "Hai a tr " c a Th ch Lam:ươ ứ ể đạ đứ ẻ ủ ạ

Có nh ng ranh gi i r ch ròi không th b c qua nh ng c ng có nh ng ranh gi i ã b ữ ớ ạ ể ướ ư ũ ữ ớ đ ị

m nhòe, linh n g Ranh gi i gi a các ph n g th c bi u t : t s , miêu t , bi u c m ờ độ ớ ữ ươ ứ ể đạ ự ự ả ể ả trong truy n ng n Hai a tr c a Th ch Lam thu c vào lo i th hai S nhòe l n c a ệ ắ đứ ẻ ủ ạ ộ ạ ứ ự ẫ ủ ranh gi i này không làm m t i giá tr c a tác ph m mà ng c l i còn làm cho nó tr nênớ ấ đ ị ủ ẩ ượ ạ ở phong phú và h p d n h n T góc ấ ẫ ơ ừ độ ti p nh n, chúng ta c ng c n soi r i tác ph m ế ậ ũ ầ ọ ẩ

b ng nhi u th ánh sáng khác nhau b i s phân n h c ng nh c th n g e m l i nh ng ằ ề ứ ở ự đị ứ ắ ườ đ ạ ữ

k t qu nh n th c n i u , nghèo nàn và phi n di n.ế ả ậ ứ đơ đệ ế ệ

Ranh gi i hay là s k t h p a n xen gi a các ph n g th c bi u t ; s pha tr n, xâm ớ ự ế ợ đ ữ ươ ứ ể đạ ự ộ

l n l n nhau gi a các th lo i trong sáng t o ngh thu t là t t y u B i ngh thu t chính ấ ẫ ữ ể ạ ạ ệ ậ ấ ế ở ệ ậ

là cu c s ng D u cu c s ng không ph i là m t th h n n phi logic nh ng không ph i ộ ố ẫ ộ ố ả ộ ứ ỗ độ ư ả lúc nào c ng phân bi t rõ ràng tr ng e n, th c o Trong khi quan ni m v các ph n g ũ ệ ắ đ ự ả ệ ề ươ

th c và yêu c u ph n ánh cu c s ng theo nh ng nét c tr ng c a các ph n g th c ứ ầ ả ộ ố ữ đặ ư ủ ươ ứ

c ng ch mang tính ch t t n g i Vì th g i m t v n b n là ti u thuy t hay truy n ng n,ũ ỉ ấ ươ đố ế ọ ộ ă ả ể ế ệ ắ miêu t hay k chuy n, t s hay thuy t minh…ch mang tính t n g i mà thôi Nh ng ả ể ệ ự ự ế ỉ ươ đố ữ tác ph m Bông h ng vàng hay Bình minh m a c a Konstantin Paustovsky là ti u thuy t ẩ ồ ư ủ ể ế hay truy n v a; ký s hay t truy n; v n xuôi hay th …r t khó ệ ừ ự ự ệ ă ơ ấ để phân n h r ch ròi đị ạ

B i nh ng tác ph m này ã v t ra ngoài nh ng bi n th c a lo i hình v n h c, các th ở ữ ẩ đ ượ ữ ế ể ủ ạ ă ọ ể

lo i a n xen và nâng , h tr nhau.ạ đ đỡ ỗ ợ

Tuy r ng s hòa tr n, xâm l n gi a các ph n g th c bi u t là m t t t y u c a quá ằ ự ộ ấ ữ ươ ứ ể đạ ộ ấ ế ủ trình sáng tác nh ng n u chúng ta không th y ranh gi i c a các ph n g th c y trong ư ế ấ ớ ủ ươ ứ ấ

vi c ti p nh n th n g th c v n b n - tác ph m thì l i ch a hi u ệ ế ậ ưở ứ ă ả ẩ ạ ư ể được b n ch t sáng t o ả ấ ạ

c a ngh thu t Vì v y m i th lo i, m i ph n g th c ph n ánh cu c s ng c ng c n có ủ ệ ậ ậ ỗ ể ạ ỗ ươ ứ ả ộ ố ũ ầ

s c màu riêng ắ để nó tr thành chính nó.ở

c , th n g th c, th m n h và ánh giá v n b n – tác ph m c n th y vai trò và v p

c t o nên b i ranh gi i và phi ranh gi i y ó c ng là m t ph n g di n c n chú ý

trong vi c d y c - hi u và t o l p v n b n trong nhà tr n g ph thông M c tiêu và yêuệ ạ đọ ể ạ ậ ă ả ườ ổ ụ

c u y ã ầ ấ đ đượ c th hi n b ng ch tr n g giúp h c sinh nhìn th y s k t h p c a các ể ệ ằ ủ ươ ọ ấ ự ế ợ ủ

ph n g th c th c bi u t trong m i th lo i khi c - hi u c ng nh khi t o l p v n ươ ứ ứ ể đạ ỗ ể ạ đọ ể ũ ư ạ ậ ă

b n D y h c truy n ng n "Hai a tr " c a Th ch Lam ng i giáo viên c ng nên l u ý ả ạ ọ ệ ắ đứ ẻ ủ ạ ườ ũ ư

n ranh gi i và s hòa tr n gi a m t s ph n g th c bi u t t s , miêu t , bi u c m

1 Trong th c t , không th ch ra m t ranh gi i tuy t i gi a các y u t t s , miêu t ự ế ể ỉ ộ ớ ệ đố ữ ế ố ự ự ả trong truy n ng n Hai a tr mà các y u t này luôn a n xen vào nhau, h tr nhau ệ ắ đứ ẻ ế ố đ ỗ ợ để

t p trung làm rõ ch ậ ủ đề c a v n b n Th ch Lam không chú tr ng n vi c xây d ng tìnhủ ă ả ạ ọ đế ệ ự

hu ng truy n, s phát tri n c a c t truy n và tính cách nhân v t mà chú tr ng n vi c ố ệ ự ể ủ ố ệ ậ ọ đế ệ miêu t b c tranh thiên nhiên và con ng i c bi t là tâm tr ng c a ch em Liên trong ả ứ ườ đặ ệ ạ ủ ị kho ng th i gian t lúc chi u tà n ê m khuya N i b t trong thiên truy n y là khung ả ờ ừ ề đế đ ổ ậ ệ ấ

c nh ngày tàn, ch tàn và nh ng ki p ng i tàn trong ph huy n nh Gi ng v n c a ả ợ ữ ế ườ ố ệ ỏ ọ ă ủ ông không s c s o, l nh lùng nh c a Nam Cao mà l i nh nhàng, tinh t , gi n d, kh i ắ ả ạ ư ủ ạ ẹ ế ả ị ơ

g i nh ng xúc c m mong manh c a tâm h n con ng i Trong truy n ng n này có ợ ữ ả ủ ồ ườ ệ ắ

nh ng o n v n miêu t thiên nhiên, con ng i nh ng ô i khi nó không thu n túy là v n ữ đ ạ ă ả ườ ư đ ầ ă miêu t mà ả được l ng ghép vào l i k , l i tr n thu t ồ ờ ể ờ ầ ậ để th c hi n ch c n ng c a v n ự ệ ứ ă ủ ă

b n t s Tuy ranh gi i gi a miêu t và t s không th t rõ, ho c không ph i bao gi ả ự ự ớ ữ ả ự ự ậ ặ ả ờ

c ng rõ ràng, nh ng xét trên i th , t s khác v i miêu t ch t s , xét v b n ch tũ ư đạ ể ự ự ớ ả ở ỗ ự ự ề ả ấ

là k l i, thu t l i s vi c, câu chuy n theo m t quá trình di n bi n nào ó S vi c, câu ể ạ ậ ạ ự ệ ệ ộ ễ ế đ ự ệ chuy n thì có b t u , có phát tri n, có k t thúc Còn miêu t là t l i là giúp ng i c ệ ắ đầ ể ế ả ả ạ ườ đọ

ng i nghe hình dung nh ng c i m , tính ch t n i b t c a m t s v t, s vi c, con ườ ữ đặ để ấ ổ ậ ủ ộ ự ậ ự ệ

ng i , phong c nh…làm cho nh ng cái ó nh hi n lên tr c m t ng i c , ng i ườ ả ữ đ ư ệ ướ ặ ườ đọ ườ nghe Trong v n miêu t n ng l c quan sát c a ng i vi t ă ả ă ự ủ ườ ế được b c l rõ nét nh t Ch ộ ộ ấ ỉ

c n so sánh các o n v n sau, ta c ng th y rõ m t s i m khác bi t gi a hai ki u v n ầ đ ạ ă ũ ấ ộ ố để ệ ữ ể ă

b n này:ả

o n a) Ti ng tr ng thu không trên cái ch c a huy n nh ; t ng ti ng m t vang xa

g i bu i chi u Ph n g tây ọ ổ ề ươ đỏ r c nh l a cháy và nh ng á m mây ánh h ng nh hòn ự ư ử ữ đ ồ ư

than s p tàn Dãy tre làng tr c m t e n l i và c t hình rõ r t trên n n tr i.ắ ướ ặ đ ạ ắ ệ ề ờ

o n b) Chi u, chi u r i M t chi u êm nh ru, v ng v ng ti ng c h nhái kêu ran ngoài

n g ru ng theo gió nh a vào Trong c a hàng h i t i, mu i ã b t u vo ve Liên

ng i yên l ng bên m y qu thu c s n e n; ô i m t ch bóng t i ng p y d n và cái ồ ặ ấ ả ố ơ đ đ ắ ị ố ậ đầ ầ

bu n c a bu i chi u quê th m thía vào tâm h n ngây th c a ch: Liên không hi u sao, ồ ủ ổ ề ấ ồ ơ ủ ị ể

nh ng ch th y lòng bu n man mác tr c cái gi kh c c a ngày tàn.ư ị ấ ồ ướ ờ ắ ủ

o n a, t t c các chi ti t h u nh ch t p trung miêu t v c nh chi u tà v i âm thanh

c a ti ng tr ng thu không, c nh m t tr i b t u l n xu ng núi v i l y tre làng e n xám ủ ế ố ả ặ ờ ắ đầ ặ ố ớ ũ đ

l i Ng i c d dàng nh n ra ây là m t o n v n miêu t o n b là o n r t có ạ ườ đọ ễ ậ đ ộ đ ạ ă ả Ở đ ạ đ ạ ấ

“chuy n” nên chúng là v n t s Các chi ti t t p trung k l i nhân v t Liên “ng i yên ệ ă ự ự ế ậ ể ạ ậ ồ

l ng bên m y qu thu c s n e n” và tâm tr ng man mác bu n c a ch trong bu i chi u ặ ấ ả ố ơ đ ạ ồ ủ ị ổ ề tà

Trong v n b n miêu t , ng i ta ph i chú ý n vi c làm sao cho c nh, ng i , v t hi n ă ả ả ườ ả đế ệ ả ườ ậ ệ lên v i y ớ đầ đủ đườn g nét, màu s c, ti t t u riêng c a nó Vì v y, ph i chú ý c bi t n ắ ế ấ ủ ậ ả đặ ệ đế

vi c quan sát Tùy theo yêu c u c a vi c miêu t mà ng i vi t ch n v trí, th i i m ệ ầ ủ ệ ả ườ ế ọ ị ờ để quan sát cho thích h p Có th quan sát i t n g t m t hay nhi u góc , th i i m ợ ể đố ượ ừ ộ ề độ ờ để

o n b Th ch Lam ã quan sát i t n g t nhi u góc ; t i m nhìn bên ngoài (t

kho nh kh c c a ngày tàn) và i m nhìn bên trong ả ắ ủ để để th y ấ được di n bi n tâm lí r t tinh ễ ế ấ

t , ph c t p c a nhân v t Liên Tuy nhiên, trong th c t , các o n v n miêu t và k ế ứ ạ ủ ậ ự ế đ ạ ă ả ể chuy n không t n t i n c , chúng a n xen, là “ph n g ti n” c a nhau Hãy c ệ ồ ạ đơ độ đ ươ ệ ủ đọ

o n v n sau:

đ ạ ă

o n c) Tr i ã b t u ê m, m t ê m mùa h êm nh nhung và tho ng qua gió mát

n g ph và các ngõ con d n d n ch a y bóng t i Các nhà ã ó ng im m, tr m t

vài c a hàng còn th c, nh ng c a ch ử ứ ư ử ỉ để hé ra m t khe ánh sáng Tr con t h p nhau ộ ẻ ụ ọ

th m hè, ti ng c i nói vui v , khi n An thèm mu n nh p b n v i chúng nô ùa,

nh ng s trái l i m d n ph i coi hàng, nên hai ch em à nh ng i yên trên chõng, a ư ợ ờ ẹ ặ ả ị đ ồ đư

m t theo dõi nh ng ng i v mu n, t t i trong ê m.ắ ữ ườ ề ộ ừ ừ đ đ

o n d) Vòm tr i hàng ngàn ngôi sao ganh nhau l p lánh, l n v i v t sáng c a nh ng

con o m ó m bay là là trên m t t hay len vào cành cây An và Liên l ng ng c m t đ đ ặ đấ ặ ướ ắ lên nhìn các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con v t theo sau ông Th n Nông V tr ị ầ ũ ụ

th m th m bao la i v i tâm h n hai a tr nh y bí m t và xa l và làm m i trí ngh ,ă ẳ đố ớ ồ đứ ẻ ư đầ ậ ạ ỏ ĩ nên ch m t lát hai ch em l i cúi nhìn v m t t , v qu ng sáng thân m t chung quanh ỉ ộ ị ạ ề ặ đấ ề ầ ậ

ng n è n lay n g trên chõng hàng c a ch Tí V phía huy n, m t ch m l a khác nh ọ đ độ ủ ị ề ệ ộ ấ ử ỏ

và vàng l l ng i trong ê m t i, m t i , r i l i hi n ra ơ ử đ đ ố ấ đ ồ ạ ệ

Trong o n trích trên khi k l i s vi c, Th ch Lam v a miêu t v a l ng vào nh ng c mđ ạ ể ạ ự ệ ạ ừ ả ừ ồ ữ ả

t n g và nh ng suy ngh c a mình ch â u ch có n thu n k vi c Nh ng y u t ưở ữ ĩ ủ ứ đ ỉ đơ ầ ể ệ ữ ế ố miêu t và nh ng suy ngh , c m t n g trong hai o n v n trên ã có tác d ng làm cho ả ữ ĩ ả ưở đ ạ ă đ ụ

vi c k chuy n thêm sinh n g và bu c ng i c ph i tr n tr , suy ngh v câu chuy n ệ ể ệ độ ộ ườ đọ ả ă ở ĩ ề ệ trong ó o n c là khung c nh ph huy n v ê m v i bóng t i tràn lan và dày c , hai đ Đ ạ ả ố ệ ề đ ớ ố đặ

ch em Liên nhìn b n tr nô ùa mà mu n nh p cu c; i u này ch ng t nó v n còn vô ị ọ ẻ đ ố ậ ộ đề ứ ỏ ẫ

t và khao khát ư được s ng hòa n g cùng b n tr Có l n ch a sau câu ch là t m ố đồ ọ ẻ ẽ ẩ ứ ữ ấ lòng xót xa c a nhà v n; á ng l tr con c n vô t , c n cái h n nhiên thì s nghèo ó i vàủ ă đ ẽ ẻ ầ ư ầ ồ ự đ túng b n làm cho nó tr nên “ng i l n”, già i so v i tu i Nh y c m và tinh t bi t bao ấ ở ườ ớ đ ớ ổ ạ ả ế ế khi Th ch Lam ã phát hi n và trân tr ng nh ng xúc c m chân thành nh ng con ạ đ ệ ọ ữ ả ở ữ

ng i nghèo kh này o n d v n là m ch c m xúc trên, qua cái nhìn c a Liên v tr v ườ ổ Đ ạ ẫ ạ ả ủ ũ ụ ề

êm th t nên th , s ng n g , y bí n , nh ng ch m t lát sau h l i quay tr v v i

th c t i v i c nh nghèo nàn, qu n quanh, b t c c a ph huy n nghèo qua hình t n g ự ạ ớ ả ẩ ế ắ ủ ố ệ ượ

“qu ng sáng thân m t chung quanh ng n è n lay n g trên chõng hàng c a ch Tí” Hìnhầ ậ ọ đ độ ủ ị

t n g ng n è n ch Tí ượ ọ đ ị được nh c l i 7 l n trong truy n có m t s c g i ghê g m ó là ắ ạ ầ ệ ộ ứ ợ ớ Đ

nh p s ng qu n quanh, n i u l p i l p l i m t cách u o i, bu n chán và b t c c a ị ố ẩ đơ đệ ặ đ ặ ạ ộ ể ả ồ ế ắ ủ

nh ng ki p ng i tàn n i ph huy n.ữ ế ườ ơ ố ệ

Truy n ng n Hai a tr ệ ắ đứ ẻ được tác gi s d ng r t nhi u y u t miêu t song dù miêu t ả ử ụ ấ ề ế ố ả ả chi m s l n g l n thì b n ch t c a nó v n là v n t s Vì th , phân bi t miêu t v i kế ố ượ ớ ả ấ ủ ẫ ă ự ự ế ệ ả ớ ể

chuy n không ch ệ ỉ đơn thu n là d a vào hình th c bên ngoài mà còn ph i d a vào b n ầ ự ứ ả ự ả

ch t bên trong c a c m h ng sáng t o Xét trong t ng th thì nh ng bài vi t l y miêu t ấ ủ ả ứ ạ ổ ể ữ ế ấ ả làm m c ích ch y u thu c v các th lo i nh : phóng s , tu bút, ghi chép ; còn trongụ đ ủ ế ộ ề ể ạ ư ự ỳ truy n ng n, ti u thuy t thì miêu t ch là nh ng o n, làm phệ ắ ể ế ả ỉ ữ đ ạ ương ti n cho truy n mà ệ ệ thôi

2 N u nh v n t s thu t l i, k l i nh ng gì ã di n ra, ang và s di n ra mà con ế ư ă ự ự ậ ạ ể ạ ữ đ ễ đ ẽ ễ

người ch ng ki n ho c ứ ế ặ được tr i nghi m thì v n bi u c m ch t p trung bày t m t quan ả ệ ă ể ả ỉ ậ ỏ ộ

ni m, b c l m t thái ệ ộ ộ ộ độ, ghi l i m t ý ngh , m t c m tạ ộ ĩ ộ ả ưởng…C ng nh v n miêu t , v n ũ ư ă ả ă

bi u c m, ít khi s d ng ể ả ử ụ độ ậc l p Nó thường được s d ng ph i h p v i v n miêu t , t ử ụ ố ợ ớ ă ả ự

s , v n thuy t minh,…Truy n ng n Hai ự ă ế ệ ắ đứa tr c a Th ch Lam, thẻ ủ ạ ường được xem là truy n ng n tr tình b i chúng r t giàu tính bi u c m, hay nói úng h n là th m ệ ắ ữ ở ấ ể ả đ ơ ấ đẫm

ch t th Khi vi t truy n ng n Hai ấ ơ ế ệ ắ đứa tr , Th ch Lam ã k t h p phẻ ạ đ ế ợ ương th c bi u c mứ ể ả bày t c m xúc, kh i g i s ng c m ng i nghe, ng i c Theo PGS.TS

Ng c Th ng các y u t bi u c m trong v n b n t s thọ ố ế ố ể ả ă ả ự ự ường được bi u hi n qua ba ể ệ

d ng th c: c m xúc ạ ứ ả được bi u hi n, ể ệ được bày t qua các nhân v t, nh t là qua ngôi k ỏ ậ ấ ể

th nh t; c m xúc ứ ấ ả được tác gi bày t tr c ti p thông qua các ả ỏ ự ế động t ch c m xúc ừ ỉ ả để

di n t nh ng cung b c trong tr ng thái tình c m c a mình; t thân c nh v t, s vi c ễ ả ữ ậ ạ ả ủ ự ả ậ ự ệ

di n bi n mà c m xúc tràn ra, th m vào l i v n, trang v n do ngễ ế ả ấ ờ ă ă ườ đọi c c m nh n ả ậ được

V i truy n ng n này phớ ệ ắ ương th c t s , miêu t và bi u c m c ng có m i quan h xen ứ ự ự ả ể ả ũ ố ệ

l ng, ôi khi ngồ đ ườ đọi c khó phân nh Nh ng o n v n sau ã nói lên i u ó:đị ữ đ ạ ă đ đ ề đ

o n e) M y a tr con nhà nghèo ven ch cúi lom khom trên m t t i l i tìm tòi

Chúng nh t nh nh thanh n a, thanh tre, hay b t c cái gì có th dùng ặ ạ ứ ấ ứ ể được c a các ủ

người bán hàng để ạ l i, Liên trông th y ấ động lòng thương nh ng chính ch c ng không cóư ị ũ

ti n ề để mà cho chúng nó

o n g) Ti ng òn gánh k u k t nghe rõ r t, khói theo gió t t l i ch hai ch em: bác Siêu

ã t i g n, t gánh ph xu ng ng Bác cúi xu ng nhóm l i l a, th i vào cái ng n a

con Bóng bác mênh mang ng xu ng ả ố đất m t vùng và kéo dài ộ đế ận t n hàng rào hai bên ngõ An là Liên ng i th y mùi ph th m, nh ng cái huy n nh này, quà bác Siêu là ử ấ ở ơ ư ở ệ ỏ

m t th quà xa x , nhi u ti n, hai ch em không bao gi mua ộ ứ ỉ ề ề ị ờ được Liên nh l i khi Hà ớ ạ ở

N i ch ộ ị được hưởng nh ng th c quà ngon, l - b y gi m Liên nhi u ti n - ữ ứ ạ ấ ờ ẹ ề ề đượ đc i ch iơ

b h u ng nh ng c c nờ ồ ố ữ ố ướ ạc l nh xanh đỏ Ngoài ra, k ni m nh l i không rõ r t gì, ch ỷ ệ ớ ạ ệ ỉ

là m t vùng sáng r c và l p lánh Hà N i nhi u èn quá! T khi nhà Liên d n v ây, t ộ ự ấ ộ ề đ ừ ọ ề đ ừ khi có cái c a hàng này, êm nào Liên và em c ng ph i ng i trên chi c chõng tre dử đ ũ ả ồ ế ưới

g c cây bàng v i cái t i c a quang c nh ph chung quanh.ố ớ ố ủ ả ố

o n h) Liên c m tay em không áp Chuy n tàu êm nay không ông nh m i khi, th a

v ng ngắ ười và hình nh kém sáng h n Nh ng h Hà N i v ! Liên l ng theo m ư ơ ư ọ ở ộ ề ặ ơ

tưởng Hà N i xa x m, Hà N i sáng r c vui v và huyên náo Con tàu nh ã em m t ộ ă ộ ự ẻ ư đ đ ộ chút th gi i khác i qua M t th gi i khác h n, ế ớ đ ộ ế ớ ẳ đố ới v i Liên, khác h n cái v ng sáng ẳ ầ

ng n èn c a ch Tí và ánh l a c a bác Siêu êm t i v n bao b c chung quanh, êm ọ đ ủ ị ử ủ Đ ố ẫ ọ đ

c a ủ đất quê, và ngoài kia, đồng ru ng mênh mang và yên l ng.ộ ặ

B n ch t c a o n v n e v n là t s , k l i s vi c nh ng ả ấ ủ đ ạ ă ẫ ự ự ể ạ ự ệ ữ đứa tr nghèo nh t nh nh ẻ ặ ạ

nh ng gì dùng ữ được sau phiên ch tàn; ây có k t h p y u t bi u c m qua t ng ợ ở đ ế ợ ế ố ể ả ừ ữ

ch c m xúc (ỉ ả động lòng thương) Y u t bi u c m y giúp ngế ố ể ả ấ ườ đọi c c m nh n ả ậ được nhân v t Liên – m t cô bé nghèo nh ng th t a c m và giàu lòng tr c n N u o n ậ ộ ư ậ đ ả ắ ẩ ế ở đ ạ

v n e ngă ườ đọi c d dàng phân bi t y u t t s và bi u c m thì o n g và h l i th t khó ễ ệ ế ố ự ự ể ả đ ạ ạ ậ phân chia ranh gi i gi a t s - miêu t - bi u c m b i gi a chúng ã có s an xen vàoớ ữ ự ự ả ể ả ở ữ đ ự đ nhau m t cách hài hòa ộ để ạ t o nên m t m ch v n nh t quán, sinh ộ ạ ă ấ động Tác gi v a ả ừ miêu t , k l i chuy n tàu êm; v a là xúc c m, khát v ng c a con ngả ể ạ ế đ ừ ả ọ ủ ười ph huy n v ố ệ ề

m t tộ ương lai tươi sáng Ngườ đọi c không th tách r i, phân nh rõ ràng âu là miêu t ,ể ờ đị đ ả

t s , bi u c m trong t ng câu, t ng v câu c a hai o n v n trên Vì v y n u tự ự ể ả ừ ừ ế ủ đ ạ ă ậ ế ước b ỏ các y u t t s thì o n v n không còn nhân v t và các s ki n, không còn “chuy n” vàế ố ự ự đ ạ ă ậ ự ệ ệ

tr nên vu v , khó hi u N u tở ơ ể ế ước b các y u t miêu t , bi u c m thì v n b n s tr nênỏ ế ố ả ể ả ă ả ẽ ở khô khan, không gây xúc động cho ngườ đọi c Nhìn chung trong v n b n Hai ă ả đứa tr , ẻ

ngoài các y u t tình ti t, y u t miêu t c nh v t, con ngế ố ế ế ố ả ả ậ ười còn có y u t bi u c m ế ố ể ả

Nh ng y u t bi u c m (vui bu n, c m thữ ế ố ể ả ồ ả ương, mong ước, hi v ng) luôn luôn hòa quy nọ ệ vào c nh v t, s vi c ang di n ra, ang ả ậ ự ệ đ ễ đ được nói đến Nh ng y u t này k t h p, an ữ ế ố ế ợ đ xen, th m chí nhi u khi ranh gi i y ã b m nhòe trong m t o n v n.ậ ề ớ ấ đ ị ờ ộ đ ạ ă

3 B t k m t v n b n nào c ng là k t qu c a s ph n ánh cu c s ng theo m t ho c vàiấ ỳ ộ ă ả ũ ế ả ủ ự ả ộ ố ộ ặ

phương th c bi u ứ ể đạt chính nào ó Trong th c t không có v n b n nào ch s d ng đ ự ế ă ả ỉ ử ụ duy nh t m t phấ ộ ương th c bi u ứ ể đạt, mà bao gi c ng có s k t h p an xen gi a ờ ũ ự ế ợ đ ữ

phương th c chính và các phứ ương th c b tr Chính ứ ổ ợ đặ đ ểc i m này làm nên s tinh t , ự ế sinh động và tính chính xác c a các v n b n Và c ng chính nó làm cho vi c phân lo i ủ ă ả ũ ệ ạ

v n b n ch mang tính tă ả ỉ ương đối Trong v n ấ đề ạ d y h c V n trọ ă ở ường ph thông c n ổ ầ giúp HS hi u và v n d ng ể ậ ụ đượ đặ đ ểc c i m này trong ti t ế đọc hi u v n b n c ng nh t o ể ă ả ũ ư ạ

l p v n b n thì k t qu d y h c m i sâu s c và có ch t lậ ă ả ế ả ạ ọ ớ ắ ấ ượng Chương trình và SGK Ngôn ng và v n h c nhi u nữ ă ọ ề ướ ấc r t chú ý i u này; chđ ề ương trình và SGK Ng v n Vi tữ ă ệ Nam sau 2000 c ng ã ũ đ được xây d ng trên tinh th n y.ự ầ ấ