Kiến thức - Hình ảnh những kiếp người tàn nơi phố huyện nghèo dưới con mắt cảm nhận của Liên.. Gv hướng dẫn Hs tìm hiểu cuộc sống và hình ảnh những người dân phố huyện nghèo.. - Trong kh
Trang 1TIẾT 37
Ngày soạn: 25/9 /2015
HAI ĐỨA TRẺ
(Thạch Lam - Tiếp theo)
I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp hs nắm được:
1 Kiến thức
- Hình ảnh những kiếp người tàn nơi phố huyện nghèo dưới con mắt cảm nhận của Liên
- Cảm nhận tình cảm xót thương của Thạch Lam đối với những kiếp người tàn ấy
2 Tình cảm, thái độ
- Cảm thông và chia sẻ với cuộc đời cơ cực của người dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám
3 Kĩ năng
- Có kĩ năng phân tích, liên lệ mở rộng
- Có kĩ năng đọc - hiểu văn bản tương tự
II/ Phương tiện thực hiện
GV: SGK, SGV, ThiÕt kÕ bµi so¹n, máy chiếu, phiếu học tập
HS: Nghe, đọc bài viết
III, Cách thức tiến hành
Trao đổi, thảo luận
IV.Tiến trình lên lớp:
1.Kiểm tra bài cũ: Kết hợp bài mới
2.Bài mới
Gv nhắc lại kiến thức ở giờ trước
Gv hướng dẫn Hs tìm hiểu cuộc sống và
hình ảnh những người dân phố huyện
nghèo
- Trong khung cảnh chung như vậy,
những kiếp đời tàn được tác giả khắc
họa qua những nhân vật nào?
Hs ( theo dõi sgk và trả lời); Mẹ con chị
Tí, 2 chị em Liên- An, gia đình bác
Xẩm, bác Siêu, bà cụ Thi điên
Gv phát phiếu học tập cho các nhóm:
+ Nhóm 1: Tìm những chi tiết nói
về mẹ con chị Tí.
+ Nhóm 2: Tìm những chi tiết nói
về bà cụ Thi điên.
II/ Đọc - hiểu văn bản
1
Bức tranh đời sống nơi phố huyện nghèo :
b.Cuộc sống con người
*Hình ảnh những người dân phố huyện
Trang 2+ Nhóm 3: Tìm những chi tiết nói
về gia đình bác xẩm.
+ Tìm những chi tiết nói về 2 chị
em Liên.
Các nhóm điền câu trả lời vào phiếu trả
lời trắc nghiệm.Sau đó đại diện từng
nhóm trả lời
Gv chốt ý, phân tích:
- Mẹ con chị Tí xuất hiện như thế nào?
Gv bình: Cả cái giang sơn của chị, 2
mẹ con chị vừa bế vừa xách vừa cõng
trên lưng tưởng như vít cong mẹ con
chị xuống đất Ấy thế mà quán hàng lúc
nào cũng ế ẩm " Ối chao, sớm muộn
mà cũng có ăn thua gì" câu nói tưởng
như ngẫu nhiên mà lại giúp ta hình
dung tận đáy cảnh sống mẹ con chị:
GV
- Tất cả phố xá trong huyện đều thu nhỏ
nơi hàng nước chị Tí Và ttrong tp, hình
ảnh ngọn đèn con hàng nước chị Tí
được tg nhắc đi nhắc lại nhiều lần Vậy
nó được nhắc lại bao nhiêu lần và có
ý nghĩa gì?
Gv phát vấn:
Bà cụ Thi là ai? bà xuất hiện trong tác
phẩm ntn?
Đại diện nhóm 2 trả lời
Tiếng cười khanh khách này có lẽ là
tiếng cười duy nhất trong tác phẩm, vậy
tiếng cười này mang ý nghĩa gì? Liệu
tiếng cười này có làm cho phố huyện
trở nên vui ve hơn không?
GV
Ngoài cuộc sống sinh hoạt của những
con người nêu trên, tác giả còn khắc
- Mẹ con chị Tí :
+ Xuất hiện với cái chõng tre, vài chén nước chè, ngọn đèn dầu leo lét
+ Ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng, hàng đã đơn sơ lại vắng khách nên “ chả kiếm được bao nhiêu”
đã cơ cực mà lại còn trông chờ sự may rủi-1
sự trông chờ cầm chắc chẳng hi vọng gì
+ Hình ảnh ngọn đèn dầu gắn liền với cuộc đời
chị Tí: được nhắc đi nhắc lại nhiều lần ( 4 lần)
-> tượng trưng cho kiếp người nhỏ bé vô danh,
vô nghĩa sống leo lét trong đêm tối mênh mang của xã hội cũ
- Bà cụ Thi điên:
+ Là "1 bà già hơi điên vẫn mua rượu ở hàng Liên"
+ Bà đến với tiếng cười khanh khách
Trong tất cả im lặng cộng với những đối thoại rời rạc xh 1 tiếng cười không làm cho phố huyện vui lên mà chỉ thấy ghê bởi tiếng cười “ khanh khách” Tác giả lặp đi lặp lại tiếng cười
đó càng làm tăng sự tối tăm, lạnh lẽo nơi phố
huyện Phố huyện nghèo, buồn càng nghèo
và buồn thêm.
Trang 3họa thêm 1 cảnh đời nữa đó là gđ bác
xẩm
- Vậy gia đình bác xẩm lúc này như thế
nào?
Đại diện nhóm 3 trả lời
Gv mở rộng: Tất cả đều im lìm như 1
gia đình bò sát nếu không có tiếng đàn
bầu bàn bạt nổi lên góp chuyện Rồi
sau đó không khách, không hát, không
tiền, họ lăn ra ngủ trên đất không biết
tự bao giờ.
- Trong khung cảnh chung, trong mối
quan hệ với những kiếp người tàn tạ đó,
chị em Liên được tác giả giới thiệu như
thế nào?
Hs tìm dữ liệu trong sgk và điền vào
phiếu học tập-> Đại diện nhóm 4 trả lời
Gv mở rộng: đằng sau nhân vật Liên
ấy, ta còn thấy rất nhiều những kiếp
người tàn tạ khác: mẹ Liên bác phở
Siêu, những đứa trẻ con nhà nghèo ven
chợ
- Qua những chi tiết trên, em có nhận
xét gì về nhịp sống của cảnh sinh hoạt
nơi phố huyện?
- Gia đình bác xẩm:
+ Nằm ngồi ngay trên chiếc chiếu rách trải trên mặt đất
+ Thằng con nhỏ bò ra đất + Cái thau sắt trắng chờ tiền thưởng trống trơ trước mặt, chỉ có “ mấy tiếng đàn bầu kêu lên bần bật ”
Họ chưa đi vào lòng đất nhưng đã quá gần gũi với đất
- Chị em Liên - An:
+ Liên là 1 cô gái mới lớn, có tâm hồn trong trắng ngây thơ
+ Hoàn cảnh gia đình: gđ sa sút, bố liên mất việc, cả nhà bỏ HN về quê, mẹ làm hàng xáo + Chị em Liên được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hoá nhỏ xíu Hàng bán chẳng
ăn thua gì, Liên thương mấy đứa trẻ con nhà nghèo ven chợ nhưng chị cũng chẳng có tiền để cho chúng
+ Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn
đen, cô thấy “ Lòng buồn man mác”, đôi mắt “ Bóng tối ngập đầy dần” và cái buồn của buổi
chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của cô
+ Càng về khuya “ Tâm hồn Liên yên tĩnh hẳn,
có những cảm giác mơ hồ không hiểu”
Qua những hình ảnh về con người > nhịp sống ở đây lặp đi lặp lại 1 cách quẩn quanh uể oải, đơn điệu, buồn tẻ
Trang 4- Những chi tiết nào chứng minh điều
đó?
- Qua đây, em có cảm nhận gì về những
con người trong phố huyện?
Củng cố:
Gv khái quát nội dung tiết học
Hàng loạt các chi tiết gây cảm giác về sự lặp lại
1 cách đơn điệu, buồn tẻ: chị Tí chiều nào cũng dọn hàng từ tối đến nửa đêm dù tiền kiếm chả được bao nhiêu, chị em Liên đêm nào cũng ra ngồi trên chiếc chõng tre, gia đình bác xẩm
=> Đây là những kiếp sống vất vưởng, lầm than cùng sự buồn chán, mỏi mòn Những hoạt động của họ dường như ko có sự liên kết với nhau, chúng rời rạc, lẻ tẻ, mỗi chủ thể đều không chăm chú lắm vào hoạt động của chính họ
Hoạt động đó chỉ mang tính quán tính, mục
đích của họ như không phải làm thế, mà họ
đang chờ đợi 1 điều gì đó, “ 1 cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của chính họ”- 1 ước
mơ rất mơ hồ trong h/cảnh nào con người vẫn không thôi ước mơ tới những gì tốt
đẹp-g/trị nhân văn cao đẹp của tác phẩm.
Tóm lại:
Bằng những chi tiết chân thực và cảm động, Thạch Lam đã miêu tả cảnh phố huyện nghèo với những mảnh đời quẩn quanh, lầm than nghèo khổ, tối tăm Thạch Lam đã dành cho những con người nghèo khổ ấy , cho quê hương
1 sự cảm thông và xót thương nồng hậu
Dặn dò: Hs học bài và chuẩn bị bài tiết sau với nội dung câu hỏi sau:
- Hình ảnh đoàn tàu trong truyện được miêu tả như thế nào?
- Vì sao chị em Liên - An cố thức đợi chuyến tàu?
- Nhận xét giọng văn và nghệ thuật miêu tả của Thạch Lam.
DUYỆT CỦA BAN GIÁM HIỆU