Mieu ta bieu cam trong van tu su

Biểu đạt tình cảm,cảm xúc chủ quan của bản thân trư ớc sự vật, sự việc, hiện tư ợng, con người trong đời sống... So sánh giữa miêu tả, biểu cảm và tự sự Miêu tả Biểu cảm Tự sự Phương thứ

Ng÷ v¨n 10- Lµm v¨n

* Kiểm tra bài cũ

Xác định các sự viêc tiêu biểu bằng cách khoanh tròn vào các chữ

cái đứng trước những câu văn chỉ sự việc đó.

A Pê-nê-lốp hoài nghi, phân vân và thận trọng đáp lời nhũ mẫu.

B Pê-nê-lốp kinh ngạc và thận trọng đáp lời Tê-lê-mác.

C Nhũ mẫu mách cho Pê-nê-lốp biết dấu hiệu để nhận diện Uy-lít-xơ

là vết sẹo ở chân chàng.

D Uy-lít-xơ đòi kê một chiếc giường để ngủ riêng một mình.

E Cuộc đấu trí trực tiếp giữa Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp- bí mật của chiếc giường được khám phá.

F Pê-nê-lốp bủn rủn cả chân tay khi nghe thấy Uy-lít-xơ tả chính xác

I/ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

1 Khái niệm

Hình dung, làm hiện rõ

những đặc điểm, tính chất

nổi bật của một sự vật, sự

việc, con người, phong

cảnh

Biểu đạt tình cảm,cảm xúc chủ quan của bản thân trư

ớc sự vật, sự việc, hiện tư ợng, con người trong đời sống

I/ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

2 So sánh giữa miêu tả, biểu cảm và tự sự

Miêu tả Biểu cảm Tự sự Phương

thức

Tái hiện các tính chất, thuộc tính của

sự vật, hiện tượng làm chúng hiển hiện

rõ ràng.

Bày tỏ trực tiếp hoặc gián tiếp thái độ, tình cảm và sự đánh giá về một đối tượng nào đó

Trình bày các chuỗi

sự việc dẫn đến kết quả nào đó và biểu

lộ ýnghĩa.

Mục đích Giúp người đọc ngư

ời nghe hiểu cảm nhận được rõ ràng về

đối tượng được nói

đến.

Mang đến cho người

đọc sự đồng thuận,

đồng cảm nhất định về

đối tượng.

Biểu hiện con người, quy luật đời sống, bày tỏ thái độ tình cảm trước con người

và cuộc sống.

Các hình

thức VB

Văn tả cảnh, người,

sự vật Điện mừng, lời thăm hỏi, văn tế, thư từ cá

nhân, thơ, tuỳ bút,

Bản tin báo chí, truyện, kí,

I/ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

2 So sánh giữa miêu tả, biểu cảm và tự sự

- Sự việc: kể lại cuộc gặp

gỡ cảm động giữa nhân

vật “Tôi” với người mẹ đã

cách xa lâu ngày.

- Các chi tiết: mẹ tôi vẫy

tôi, tôi chạy theo chiếc xe

chở mẹ, mẹ kéo tôi lên xe,

tôi oà khóc, mẹ tôi cũng

sụt sùi theo, tôi ngồi bên

mạ, ngả đầu vào cánh tay

mẹ

-Tôi thở hồng hộc, trán

đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại.

- Mẹ tôi không còm cõi , gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má

-Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và

ôm ấp như thủa còn sung túc?

- Tôi thấy những cảm giác

ấm áp đã bao lâu mất đi Thơm tho một cách lạ thư ờng.

- Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ Mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

Xét VD 4 phiếu bài tập:

I/ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

3 Kết luận

- Nếu tước bỏ yếu tố tự sự thì văn bản tự sự không còn nhân vật và sự việc, không còn yếu tố chuyện, văn bản

sẽ trở nên khó hiểu

-Nếu tước bỏ yếu tố miêu tả và biểu cảm thì văn bản tự

sự sẽ trở nên khô cứng, thiếu sự xúc động

- Cơ sở đánh giá hiệu quả của miêu tả và biểu cảm

trong văn tự sự là hiệu quả tác động của văn bản tự sự tới nhận thức và cảm xúc của người đọc, người nghe

II/ quan sát, liên tưởng, tưởng tượng đối với việc miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

1 Khái niệm

- Liên tưởng là từ sự việc, hiện tượng nào đó mà nghĩ

đến sự việc, hiện tượng có liên quan

- Quan sát là xem xét để nhìn rõ, biết rõ sự vật hay hiện tượng

- Tưởng tượng là tạo ra trong tâm trí hình ảnh của cái

không hề có ở trước mắt hoặc còn chưa hề gặp

II/ quan sát, liên tưởng, tưởng tượng đối với việc miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

2 Mối quan hệ giữa quan sát, liên tưởng, tưởng tượng trong việc miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

- 3 yếu tố đi từ thấp đến cao trong quá trình sáng tạo, không thể tách rời nhau để tạo nên sự sinh động và

khơi gợi cảm xúc trong tâm hồn người đọc, người nghe

3 Ghi nhớ

SGK/ 76

Iii/ Luyện tập

Tìm các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự trong yêu cầu b/SGK/76

Tự sự Miêu tả Biểu cảm

Một hôm, Gri-gơ

bắt gặp trong

rừng một em bé.

Em bé đang nhặt

những quả thông

bỏ vào trong lẵng.

đôi bím tóc nhỏ xíu.

Trời đang thu.

những chiếc lá

nhân tạo nọ sẽ rất thô kệch.

Nếu như mà thôi chỉ cần một tiếng chim hót thôi cũng đã đủ làm chúng run rẩy.

Iii/ Luyện tập

Nhận xét vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong yêu cầu b/SGK/76

- Giúp người đọc cảm thấy như đang tận mắt chứng

kiến một bức tranh tuyệt đẹp về mùa thu vắng trên

vùng rừng núi phương Bắc xa xôi và thấy càng thêm

yêu thiết tha cuộc đời thơ mộng đến kì diệu này