Giai4tdp gitip hoc sinh vSn dqng dt yAu tii miAu tu, bi€u cantXulit ph6t tt thuc t6 giane dpy hcm 13 n5m O trubng THCS n6n t6i rit tamd[c vd ffi-:n-q ryl du1s nghiCn cr?u la"l ncirti pha
Trang 1.\-Kr(-A Giai phdp gitip hr2c sinh vfrn d4ng dt y€u td mi\u tu, hi€u cant trang:vdn ban tu sry.
crar pHAp Gr[p Hec sr1\H vAN DVNG 16r yEU ro urtu rA, nrru cAnn
I.Ly do chgn OA tm:
Vai trd cta ytiu t6 mi€u ta, bieu cim trong vdn tu sg ld v0 cing quan trong Nd 1A do.n bAy, la thf "g1a,i" OC tam cho bii v5n f.rr s$ duqg "ddm da-', "ngon" hon, 'lsdc n,it.
ndi bQt" hon Thi(iu n6 tucmg nhu thric 6n khdng c6 mdrn muSi vay XuAt phat tu thuc t6
-uiing dpy, tdi bat gftp m$t s6 bdi vi6t cria hec sinh th6t chua thAt itting "nghia" vdi
nhtng gi6 tri vfln chuong etich thtrc Chdng han: khi kE con vat la con mdo, mQt hoc sinh c6 vitSt:
" Hd ndm ngodi, bd ndi ra nhh tdi choi Bd mang theo m{t eon mio cho tdi Dd td mot con mdo mtrdp, mdu l6ng vdrug nhat xen ldn mdu trdng trdng thqt d1p Hai con miit
n'6ng nhw hai hdn bi ve Chwa query, l*c ndo nd cimg ff6n ffong gtim giuong Khi dn com mdi ru Em rfi y*u thiclt vd thdy tpi nshigp cho nd vi nd phd.i xa gia dinh, ngwdi thdn"
EiAu ndy ta cang th6y dugc r0 khi xem xdt vi dp sau: Bdi vi6t "Krl lai mQt Uu6l vC
thlm tT*g cfi" khi mQt hqc sinh kh6c chi k€ vC sU viQc: vi truong - vdo thdm trwdng
-Sof thdy cd gdo cil, n6i chuyQn- gqp S0 hoc sinh mdi - thdm phdng hpc, chd ngii cil
-ra ye.
Qua nhfrng vi.flr tr€n, ta nhan ra r6ng nhimg cdch ldm bdi nhu vpy chdng kh6c nao con ngucri r0 b6t, kh6ng cim xic, kh6ng cim nhfln D6i vcri m$t nguoi ,rd tham truong cfi cim xfc ra sao? (cim xic khi drin c6ng, ctm xric khi gAp thAy c6 gi6o cfi, khi
gap g0, cdc em nhirng c6 suy ngh? gi?) Su cim nh$n trudrng thay ddi nhu th6 ndo? (cgnh
^ A .
quan, cdy cdi, phong hgc, th6y c6, )
Tt at6 ta th6y duqc vi€c sri dung y€u t6 mi_eu ta bi€u cim trong v[n U sg khdng phni ld van OC thfch hay khdng mi ld v6n AA cfu yiia
Nhmg qua tlrlrc G gihng dgy m6n NgO v6n tOi th6y r6t ntriAu hpc sinh chua co y
thuc sri dyrg yzu t6 mi6u t6, bi6u cim va9 ,1n f.o sE Ho{c c6 sri dung nhrmg kh6ng triQt
,J€ con 16y lQ, h{ri hqt Ch6ng han khi k0 v0 con vflt li con ch6, trong bAi lAm cua hgc sinh, c6 dopn vi6t:
"Ndm ruay cho dA tdn lttd dn rdt khoe Ch* vd em gidn v6i nhaa rdt vui" N€u c6 ;i
thuc sri dung hqc sinh sE mi€u t6 chi ti6t: Cho lon ra sao? Hinh ddng, mdu 16ng, ch6n,
mit, tai, qia con chd trucnrg thanh nhu thil ndo? Tinh cdrn cria em ddi vcyi no,
V0y lai sao hgc sinh chua bi€t str dgng ytiu t6 mi€u.t6, bi6u ctm tr"org vdn t.u sU?
Qua tim hi6u cho th6y, chc em chua ph6n biet duqc ytiu t6 mi6u ti va bi6u c6m voi y6u tcr r.u sU, chua th6y cluqc giltri sri dgng cu th6 cira hai yeu t5"dO trong v6n ban tU sU Dac bi€t khi hoi gi6 tr1 cfia y6u t6 mi6u ta bi€u cim trong vEn tu sU c$ th€ thi c6c em ffa lli
gia tri chung.chung' " Ldm cho vdn bdn tw sW dwqc sinh dgng, htip din, sry vQt, sr{ vi€c ctr thA sdu sdc" chrt chua x6c tlinh dugc gi|tri cU th6 o timg doan
Trang 2.\KKl{ Giai4tdp gitip hoc sinh vSn dqng dt yAu tii miAu tu, bi€u cant
Xulit ph6t tt thuc t6 giane dpy hcm 13 n5m O trubng THCS n6n t6i rit tamd[c vd
ffi-:n-q ryl du1s nghiCn cr?u la"l ncirti phap hrhng dfrn hgc sinh vSn duns tfu yda td
midu fi, biAu cdrn trong vdn tg sE,
II Mgc tiGu, nhiQm vU cria tI6 tii.
1 Mgc tiOu nghiGn crtu
Hucmg d6n hqc sinh v6n dung tOt ytiu t6 mi6u ta bi6u cim trong v6n t.u su.
Ldm rO vai trd, tfc dung vd tim hi6u c6ch van dung y6u t6 mi€u ta, bi€u cim trong vln fu sU.
2 Nhi$m vg nghi0n crfru
Xirc dinh y6u t0 mieu ti, bir6u cim t10 th6y rO vai trd vd tiic dpng cira vipc v6n
(ung chring vdo v6n ban t.u sg
fhi6t k(! m6.t sO Uai tAp d6 rdn luyQn c6ch vfln dung y6u td mi€u t4 bi6u ctm trong vIn t.u sU.
III D6i tugng nghiGn crfru.
- D6i tuqng nghiCn cr?u: Y;Su t6 mi6u ti, bi0u cf,m trong vxn ban tu su.
- Kh6ch th6 nghi€n cr?u ld hgc sinh ttr6i t criatrudrng fUCS Hung Vuong
IV Ph4m vi nghiGn cftu
Nghi0n cuu ffong phgm,vi ph6n m6n Tfp ldLm vln, tich hqrp vcri VEn ban vi titlng Viet, qua ct6 gi6o dgc ki nEng s6ng cho c6c em
V Phuong phflp nghi0n crinu:
Khi tri6n khai <lQ tai, nguoi vi6t tiiSn hanh c6c phuong ph6p nghi€n criu sau:
- Phuong.phdp dieu ta tlqc tii {iO.u, thu thfp dti liQu, fo-6ng t6ltfra* do 1i ki6n cria hsc sinh, tao t16i kinh nghiQm ctng Apng nghiQp.'
+Thu thOp dfi liQu qua bni vi6t cfla hqc sinh sau cto th6ng kC lai vd trao e6i vcri
- Phuong ph6p nghi€n cfu, tim hii5u, phen tich, rmg dung
2
Trang 3^\'KKl* Giai phdp gitip hgc sinh vdn ti5t y€u tti ntiAu tu, bi€u cam trong v,in ban tr.r su.
I Ca s& Iy lu$n:
Chring ta bi6t rang o 16p ducri, v6n mi€u ta, k6 chuyQn, bi6u c&m dugc gicri thiQu tach rcri nhu ld nhfrng phugng thuc bi6u dat dQc lfp ViQc gicri thi€.u nhu th€ oh6* *u.
dich girip hqc sinh n6m ch[c ctflc tnmg t&ng phucrng thr?c Co s& cua viQc ph6n chia c6c phusng thr?c ld dua vdo mpc dich vi thao t6c chu y(iu cua h.doh elsng tao n6n phucrng thric d6 Ch[ng han, gei ld phuong thu.c t.u sp vi nguoi vi6t ntram *1rr Ei*t k6 lai su viec
vi dring thao titc tC ta chinh; goi ld bi0u cim vi mgc dich cua nguoi vitSt ta the hign tinh
c6m, th6i clo cria minh, thao t6c dring ghinh & cl6y h th6 19, ph6 di6n mqt c6ch tr.uc ti6p
nhtng-suy nghi, tinh c6m vi thSi d0 5y, Tgch roi nhu vfy chang qua ld i16 girip hgc sinh dC nhan diQn va"luy$n tflp Trong thgc t6, it co v[n b6n, t6c phim ndo lai chi dung mQt phuong thric bi6u dat, phan 6nh md thuong li s1r k6t hgrp, dan xen hai hay nhiAu phuong thric trong cung m$t vfin ban Di6u ndy cfing gi6ng nhu khi vitit mQt Lai ,ra,
ngfu lufn ngucri ta bao gio cfing vfn ftrng m6t c6ch t6ng hqp hai hay nhi6u thao t6c lgp
luan (chimg minh, phan fich, gihi thich, binh giang, binh lu6n, so sfnh, ) Trong qu6 t4.tft tao lflp vf,n bin, tuy ,rdg mpc dich, n$i dung vi tinh chit cila vin ban md agueri v16t
ket hqp c6c phucrng thric biiSu etat vcri nhau Di6u d6 cfing c6 nghTa li khdng flrdtCt trqp cdc phufiig thlrc ndy m$t c6ch tuy y, fuy tiQn Trong thyc t6, 0 c6c vf,n b6n t.u sg, phuong thr?c k€ vd ti t€t trqp r6t chAt chE; t6, k0 vd bi€u cfrm cfing &uong gan bo vcri
fr
.*, 1A ya jhlVdt,miotr co nhi6u li€n quan Nhrmg o J[r, ban lgp lufln thi c6c phuong thuc k€ vi ti it xudt hiQn Ngugc lpi lfrp lufin cfing it th6y & ciic v6n bdn t.u su, mi€u 16,
Trong mQt vln ban thubng xu6t hiQn mgt, hai phucmg thr?c bi0u dpt chinh (dung mgt thao tdc chri claq ndo d6), n6u.vfin bin ng6n thi c6 mgt phuong thirc bi6u rlat ctrinn Cac phucrng thfc bi6u <lqt kh6c niSu c6 xu6t triQn
-rhaog qua clO ldm 16, lim phong phf them cho phucrng thric bi6u clat chinh md-thdi ChAng han nOu t<C n chinh, thi ,rid ti trqng
khi ke nham lim cho sU vi0c ttang kC them sinhtgng, miu s6c, hinh d6ng, diQn m4o cira sir viQc, nhAn v6t hdnh d0ng, nhu hi-en 16n trudc mEt ngudi dqc Y6u t6 bi6u cim xu6t
hi6.n trong khi kC girip ngucri vitit ttr6 hi0n ctuqc rd horn tt ai AO tinh cim cria minh tru6c
su vi€c do, bu$c nguoi dgc ph.ai trrn tro suy qghi, "d$ng 16ng" trudc s1r viQc clarg kc, y
nghia cria truyQn cang th€m thAm thia vi sdu sfc
lI Thyc trgng:
1 Thu$n lgi:
C6c em d6 titip xric vcri ki6u v6n ban tU su tir b$c Ti6u hgc vd 16n bflc THCS dA
dugc thuc ,.,( hanh vi6t mQt s6 Uai v6n tu su Trong mgt s6w6n ban trr su, hgc sinh cfrng d5 duqc tlep xuc vor nhiAu doan vEn c6 sri firng y6u t6 mi€u t6, biiSu cim BCn cgnh do con dugc thUc hanh nhiAu ti6t Luy€n n6i v6n f .u su P6 !d iti€u kien d€ cho hoc tro thuan lqi trong qu6 trinh vi€t doan vin tu s1r c6 sri fung yilu t6 mi0u ti, bi€u ctm
2 Kh6 kh[n:
Truhng THCS Hirng Vuong co ti le hoc sinh ddn t$c tr€n 50% Su nhan thric cfia c6c em con hBn ch6 so v6i hqc sinh thi tr6n vd c6c truong ban V5n ng6n ngt cria c6c em dong bio it 6i, c6c em lni quen voi 16i tu duy ghi nhd mdy m6c MAt& c6c em d6 dugc
t J
Trang 4S{K{, Giai phdp giilp hq}c sinh tdn dung tiit ydu fi mi\u ta, bi1u cam trong vdn ban try su.
ldm quep vcri kiiSu bdi tu su & bflc ti6u hgc nhrmg c6c em chi quen vcri ctch vi6t dogn vf,n tlon thuan, diEn dat v.ung vA vi yay.hpc sinh gflp khsng it khf khrn khi phft hiOn hoac
vi6t doan vfln, bdi vdn tp sg co ytiu t6 mi6u t6, bi6u c6m
ViEc nghi€n q?u th6 I nghiQm phuong phap, c6ch thfc td chric, rdn luy6n ki ndng
vitit doan v5n, bii vdn tu su co y6u td mi6u ta, bii5u cim cho hpc sinh THCS d6n nay vhn chua c6 mOt tirc gihndo trinh biy thanh m$t dA tdi ri6ng ee nnam nfing cao chht lugng
day hqc Vi vpy ban thAn t6i dA fAn tr&, tim toi, nghi€n criu dd tim ra cho minh moJ phucrng ph6p, cdch thric gihng dgy tucmg O6i ptti hqp vcri d6i tugng hgc sinh, AC tnac
phuc phAn ndo nhirng kh6 khln chung tdi thuong gflp trong qu6 trinh dpy hgc
3 Thinh c6ng:
Hgc sinh nhan bi6t eluqc su k6t hqp vd t6c ttgng qua lpi gifia c6c ytiu t6 ke, ta vA bi€u l0 tinh cAm cria ngudi vi6t trong mgt vIn ban t.u sU.
- NAm duqc c6ch thr?c vgn dgng cac y6u t6 ndy trong mQt bai v[n tr.r sU
.;.
- Tim hi€u vd thiet ke du-ry c nhfrng bni tflp mang tinh salrg tpo, kich thich duo c tinh
tu duy tich cgc cria hqc sinh
- Gi6o vi6n co phucrng ph6p dpy hgc phn hqrp vcri cllc tnmg cria ki6u bdi l6n lorp.
4 Hgn rh€:
- Mi6u thvitbi6u cam trong vEn Lu su Id loai vdn bin md hoc sinh chua nam rO vA
, ,; ,;.
no, oe m0 no.
- Thli gian dC tim hitlu chi trong thoi gian ngan n6n hgc sinh r6t kho titip thu
5 Mlt mgnh:
Ducri sg huong d6n cria gi6o vi6n, hec sinh dd nh0n bitit va nim rlugc cach thric
,A
v4n dgng cac ydu tO tr6n trong m$t bdi v5n t.u sU.
- Tu vi€c n5m 1i thuy6t, hgc sinh tu altnh hufng d0 gi6i quy€t cac dpng bii tflp md
^l
6 M{t ydu:
- Y thric hoc tfp cria mQt s6 hoc sinh chua cao
- Thli gi* 9" tu cho hqc tQp cta c6c em cdn rhtit.
- Ee nhan bi6t vd nfm du-q c c6ch thuc vfn dgng y6u t6 mi€u tA vi bi0u cim trong
t?o t.u sg khdng phii dE vi thgc hiQn.trong ngdy mQt ngiy hai n€n itdi h6i sg ch6m chi,
cAn cu vd chiu kho cria hqc sinh md sd lugng hgc sinh 6y lqiqu6 it oi
7 C6c nguy6n nhfln, cric y6u t6 tec tlQng:
Hoc sinh chua bitit c6ch t<Ct trqp vir tdi <t$ng qua lpi gifia c6c yOu t6 k,5, ta vA bi6u 10 tinh cim cua nguoi vitit trong m$t vln ban t.u qr =
- Si s6 d6ng n6n r6t kho cho gi6o vi€n frong viQc theo sat vA kdm cflp tung hgc sinh ffong timg ti6t d4y
- Thoi gian ff0n lop chi dri cho gi6o vi6n truyAn thu ki6n thr?c mcri n€n viQc gi6i
quyOt vd rtua tf6m c6c bdi tgp cho hqc sinh ldm 1i rAt kh6
- MOt s6 gia dinh cdn ph6 mflc con em minh cho thAy c6 MQt s6 php huynh ld
n6ng d6n con kh6 kh5n, khdng c6 thoi gian chia s6 viQc hoc vdi con cii MQt s6 it phu huynh khdng bi€t cht n6n kh6ng quan t6m dung mr?c.
Trang 5.SKKNi Giai phdp giirp hpc sinh tdn dq.rng tiit yeu t6 miAu tu, biht t'am trong vdn ban ta su.
- MOt s6 hqc sinh,ci biEt c6 hoan canh gia ilinh kfi6 khAn cfing li mQt tro ngpi l6n t6c tlQng khdng nh6 d6n qu6 trinh day hqe Ch5ng hpr nhu r* t Cheo Adrcmg, Y Duong Adrong, Y Hin Nic, Ha Vtur Huf,n, Ly Yan Huy, f thric hqc t$p chua t5t, mfic
dt ban thAn t6i e15 dOn nhd at$ng vi6n nhrmg sg cQng t6c cria cfc em vd gia ctinh chua t6t th{m chi ld kh6ng c6 khe thi
Tt nhimg nquy6n nhen vd c6c y6u td t6c dqng tr0n, cl6ng thoi qua qu6 trinh giang day, hec hdi trau d6i, nghien cr?u tdi liQU tdi dA m+nh dan nghi€n cuu d0 tii ndy
8 Ph0n tich, ddnh gi6 cdc vdn d6 vd thgc trpng iIfl iINt ra:
* T(lrc trgng
- V€ phia gi6o viOn:
- + Da s6 gi6o vi€n dBy theo kinh nghiQm v6n c6 cria ben then, c6 g6ng truyAn thg hiit c6c ki6n thrlc co troag s6ch gi6o k*roa theo phucmg ph6p day hqc royd" th6ng n€n khOng l&oi, day dugc ti6m nlng sang t3o, ph6t huy tinh tich cUc nh$n thric cria hqc iinh.
+ 56 luqrg giao vi€n day hqc theo phuong phap tich cgc cdn it, mflc dt pnan ton x6c ilinh 6ue9 rlng phuong ph6p ndy thlrc su lOi cui5n hsc sinh, gitrp hqc sinU iht d6.ng
nam vfng ki6n thrlc
- VC phia hqc sinh
+ Sd tl6ng hgc sinh chi coi viQc hgc ld mOt nhi0m v.u, k*r6ng hung thri, say m€
vcri m6n hgc vd chi mQt sO it hqc sinh y6u thich m6n hgc ndy
+ Hqc sinh chua co phuong ph6p hqc t6p chri tl$ng s6ng tpo, phen ton v6n la phuong ph6p hqc thu ttQng.
+ Phdn ldm.hqc sinh chua etAu tu thli gian vi c6ng sfc vdo vi€c tim hii5u, cflng nhu chua th6y rd tfun quan treng cta mdn Ngfi vin, dflc bi€t li phfn m6n T$p ldm vtui
* NguyGn nhfin cria thgc tr4ng
+ Do 6nh hucmg cqa tOi Oay truydn th6ng n€n l$Ong th0 mOt hic md tfray e6i nhan thuc cria gi6o vi€n v€ phuong ph6p day hqc troy0n th6og theo l6i firnh hQi m$t chiAu.
+ Vcri thoi gian it 6i cria gid hqc, nhi6u gi6o vi6n chi huong ddn c6c em mQt c6ch qua loa, ilai khai n6n c6c em n6m bdi chua t6t OiAu d6 dAn tcri viOc hpc sinh kh6 c6 th€ v6n dung cric y6u td mieu t6 vd biiiu cim trong v5n t.u su.
- V0 phia hqc sinh:
+ Kh6ng it hOc sinh chua chri tlqng tong hgc tfp, luoi hgc vd lim c6c bai tflp e
nhd
Tt thgc trAng tr6g cho tathdy nhrlng thufln lqi,.k*r6 kfi[n trong cdng t6c tr.uc ti6p ctung lop DOng thoi thAy rO m6i quan hQ gita c6c ytiu t6, c6c hoat OOng su pham li6n
quan cl€n chdt luqng gi6o dgc HS nhu sau:
SU ph6t tri6n cria hqc sinh du-o c t6c d-Ong t& nhiAu phta, ch6t luqn g gt{n duc phu thu$c ph6n l6n vio nhirng tic dgng tich cUc tu nhfrng yiSu i5 tr6n
- V0 phia nhd truong, dia phuong il6 vd ilang tao cho c6c em md3 mOi trudrng hqc tap vi sinh hoat thdn thiQn Nhrmg vi€c td chuc c6c hoAt tt0ng nhAm thu hrit HS vio hopt
Trang 6.\KK,\ Giai phdp giilp h7c sinh tdrt dt yAu td ntiAu *, hi€u ccm trong tdn ban n! su.
d0ng hqc t0p o trucrng 1d rAt kh6 {do vi tri dia li khdng thuan lsi vi thrl mOt s6 em c6 hsc lgc kh6, gioi & itia ban thdn 1,2,10 tim mgi c6ch hqp thuc hda el€ chuy6n ra thi tr$n)
- VC gia dinh, s6.d6ng dS quan t6m ch6m s6c cttin c6c em, song ,fro con m6t bd phan nh6 chua chri f cl€n viEc hqc tdp cria con em minh, ntr6t ta nh,}rrg gia ctinh thuAn n6ng con ph6 mflc cho nhd trucrng
- VA x6 h$i, khi cOng nghe th6ng tin ph6t triiSn, eli kdm vcri vigc tpo iliAu kiQn hoc tfp t6t han thi c? han ctrtS ton li c6c emcd th6 bi chi ph6i boi nhimg trd choi diQn tu, hgc t4p, it trau d6i vC ti nang vi6t
Tt nhtng viQc ldm thUc td cria bin thdg, t0i dA tanh thu li ki(in cira c6c GV kh6c
dC dft.rut kinh nghi6m, ph6t huy nhirng uu tli6m, khic phuc nhfmg t6n t4i, vd dua ra cdc
BP nhdm girip chg c5c em mpnh dan, bi6t chia s6 vcri nhau trong hqc tap cfing nhu trong c6c hodn canh s6ng Phft huy <luqc tinh tich cuc, t.Lr gi6c, tu Ouy srlng taolhi6m Hnh dugc bii hqc Tu tao cho tflp thc, l6p hoc cira minh vui tuoi, thoii mfi, 5m ap,
Dlra tr6n thuc kpng cira 16p, cria trulng t6i dA x6c ilinh cle dua ra chc biQn ph6p
(BP), gihi phhp (GP) de ap dung phu hqrp cho d6i firsng hgc sinh THCS noi chung vd
HS & nhirng lop t6i trgc fi6p gidng dpy noi ri6ng
ilr cAc Brprr[ pHAp - Gur pHAp rHUc [rrEN.
1 Mqc ti6u cfra gi6i ph6p:
a Ph6t hiQn y6u t6 mieu tfl, bi6u cf,m vi girl tr! cfra chling trong iloqn vin tg sr; a.1 Phdt hiQn y6u t6 mi€u tf,, breu cam
Ph6t hiQn ra y6u t6 mi€u ti, bi6u cim trong vIn ban t.u sU kh6ng phii ld vAn dA
rlon gian Bcri vi nhfi^ng ytiu t6 mi6u ti nhi6u khi rfit mo nhat
Ch6ng hqn, Bfc HO vifit: "Cdi tdch cua ta n6 cd tai" - Ngfi v6n 9- t6p l N6i nhu v6y khdng \99 co ngh?a li hqc sinh vi giSo vi€n khdng th0 x6c clinh tlugc Gi6o vi6n n€n rdn luy$n d0n cho hqc sinh, kh6ng n6n coi nhe budc ndy md qu6 chu tdm tim ra gitr trilsri dung
a.2.Phfit hiQn gir{ tri cria y6u t6 mi€u ti, bi6u cim.
Thpc t6 cho th6y klri lam bdi phAn tich gi6 tr! sri dpng cria y6u t6 mi6u t6, bi6u cflm
trong v[n bdn t.u sU, hgc sinh chi ghi lai kh6i qu6t, chung chung e phan ghi nhf md kgrrg tim ra gi6 tri cu th€ trong tr-ng ctoan v5n, kh6ag b6m vio nfii dung cia dogn v5n N€u nhu v$y thi gi6 tri cria y6u t6 mieu ti vd bii5u cim trong cdc dapn van tU sg elAu gi6ng nhau
DC tranh tinh trqng tr€n, gi6o vi€n n0n cho hgc sinh luy€.n tpp dC hoc sinh y thftc cluqc rdng phfri tim ra gi6 tri cU th€ trong ttmg dogn t.rr s1r.
b Vi6t ilo4n vln phfln tich gi6 tri cria mi6u tfr vi bi6u cfrm trong tlopn trf sU.
NCu chi tim vd n$u duo c gi6 tri cua y6u t6 mi€u t6, bi6u cAm trong doan van tg sg thi chua dri, cAn y€u cdu cao hon li cho hqc sinh vii5t dugc doan v[n ph]n :clch giirfi sri dung cua chuns ', u ,9 9i6o vi€n huong d6n cho hqc sinh c6ch vi6t dogn vin phdn tich gi6 tri bi€u ctpt cta y€u t6 mi€u t6, bi€u cfrm trong do3n v5n fu su.
6
Trang 7.\.Kr(,V: Giai phdp giilp hpc sinh vdn dung tit .1,*eti *j mteu ra, hiiu can't troilg v*dn ban tli su.
c Vi6t dopn vXn tq s$ c6 sir d$ng y6u t6 mi6u tf,, bi6u cflm
Tri vi$c tim hii5u, n[m dugc gi6 tri cria mi6u ta, bi€u cim trong v doan vIn Lu sU, cAn
rdn luyQn th6i quen cho hgc sinh sti dpng chring khi vi6t v5n ban f.u sU.
2.N0i dung vi cfch thrfrc thgc-hi$n gini phdp, bign ph6p
a Phit hi$n y6u t6 mi6u tfr, bi6u c:lm vi gi6 tri cfra chfing trong tloqn vfln tq sr;. Ti6n hinh tfurc h!$n & titit 24- Ngfr vdn B: MiEu fi vd bi1u cdm trong vdn bfin tW st{
Thoi gian chi c6 1 tii5t, gi6o vi6n co th€ luyQn tflp cho hqc sinh vAo cic Uu6l ptru Oao.
lYQi dung cB th6 cria ti6t hgc:
a Ytiu tii mi6u td, bidu cdm trongvdn bdn tw sw.
Vi du: Gi6o vi6n treo bing phU hofic mdy chi6u ffinh biy dopn v5n:
LsLt -.-, " Xu chqy c@m chq.m.,.M9 tdi cdm ndn vdy tdi, vdi gidy sau, tdi dudi k!p TAi thd hdng h$c, trdn ddm md hdi vd khi trdo l€n xe, tdi riu cd chdn lqi Me tdi vira i6o tay t6t, xoa ddu fii hoi, thi tdi oa rcn khdc *it crb th€ rubc n6 Mg tdi cilng sqst siti theo.
- Con n{n di, mg dd vi vdi cdc con r1i md.
Me tdi lay vqt do ndu thiim nwdc miit tho t6i rii xiic ndch tdi t6n xe Ddn biiy gid t6i
mdi kip nhq.n ra mg kfi*ng cdm c6i, xo xdc qud nha cd nhdc tqi tdi ngrdi hg ngi c*a tdi Gaong mdt mg tdi vdn twoi sdng vdi ddi mdt trong vd nwdc da min, tdm niii bqt mhu ,;
hdng cuq hai gd md, hay tqi sw sung suong dwqc tr6ng nhin vd 6m iip cdi hinh hdi, mau mfi ciia minh md mg t1i tqi tr* n1n firoi d7p nha thud cdn sung tilc Tdi ngii *en dQm xe,
dili dp ydo qi we, ddu ngd vdo cdnh tay mq t6i T6i thhy nhimg cdm giic iim dp dd bao
ldy miit di Qdng lqi mon man khdp da thit Hoi qudn do vd hoi th6 d khudn miQng xinh
xdn nhai trdu phd ra lilc d6 thom tho lq thwdng
Phdi bd lqi vd tdn vdo ldng mQt ngordi mg, dp mdt vdo bdu stra ndyS cila ngwdi mg,
aA Uan @y cin ngtdi m9 vuiit ve t* trdn xudn[ ciim vd gdi rdm o tAig hrng*cha mbi
thay ngwdi mg cd mqt sw €m diu vd citng Tir ngd tw ddu *wdng hqc vi ddn nhi, st6t khdng cdn nhd mq tdi dd hdi t6i vd t1i dA ffd ldi me tdi nhirng cdu gi?"
(Trong ldng me - Nguy€n HOng)
? Hfry ggch chdn ydu n mi€u td vd biAu cfim
? Ctic ydu td ndy itfing ribng M huy xen k€ vdi eric yda # 4r sg?
HS: Xen kE
? So sdnh itogn vdn tr€n vii,i ctogn vdn vit* tgi itd hrgc b6 y€a tA mi€u tfr vd bidu cdm
" Xe clrqy Me tdi cdm ru6n vdy fii, vdi giay sau, t6i duAi kip Tdi trdo l6n xe, me tdi
kio tay tdi hdi tdi, tdi khdc, me tdi cilng khdc.
- Con nin di, mq ddvi voi cdc con rdi
:.
Tdi ng6i quan sdt mg tdi Tit ngd tu ddu trudng hoc vA dAn,nhd, tdi khdng cdn nhd
ms tdi dd hdi tdi vd tdi dA ffd ldi m9 tdi nhirng cdu gi?"
DU ki€n hqc sinh tri loi:
+ NQi dung hgog cu th6
+ Kh6ng sdu sdc
+ Doan vf,n kh6 khan
Trang 8.Sr(,K//: Giai phdp giilp h .oc sinh v$n dqrng t6t y€u ilj ntiAu tu, biOu cam rrong vdn ban tu su.
? Khilng cU th1;khhng sfiu siic 0 chd ndo? Lj gidi cli thL?
+ Kh6ng th6y rtugc HOng vd mq HSng kh6c nhu thti ndo Cim nhan cua H0ng vd mg sau bao ngiy xa c6ch kh0ng 16 Hanh phtc cta hai me con k&i gap nhau khdng 16.
Gv Tri d6 binh vd ph6t triiln th6m de hsc sinh th6y dusc gi6 tri cria yiiu t6 mi€u ta , .;.
va bi6u cim trong doAn v6n
Nhd c6c y6u t6 ,1r€u th""chdm ch$m",ngueri dqc vp ci bd HOng biet dugc do ld mE cria H0ng, dfup lai sg h6i hqp, lo l[ng nhAm funng cira H0ng DOng thoi qua chi ti€t "trdn
ctam ma not , riu cd chdn", "th& hdng hpc" thdy du-ry.c sg cuOng quyt, r6i rit, nhirng budc chpy cria sU kh6t khao sau bao ngay mdn m6i cho dq| hy vgng gfln rcri vdo sg vO
veng Titing kh6c cria hai mE con cflng r6t cu th€, HOng "ntic nd", i(:ng ktr6c trii th6n ctia mQt dtra tr€, r6t phu hgrp sau bao ngiy xa c6ch kh0ng c6 16y m6t 16 thu, rOi th6m h6i, mQt m6n qud, nay duqc gfip mQ, me x6c n6ch 16n xe, xoa d6u h6i han khi6n cho HOng vtra hOn vira tui Nhrmg c6i kh6c kim ndn cria m$t dua tr6 "nltc nd't-hhc vcri c6i khoc
"hu hlt"
Nguni mq c&ng khdng kdm"sttt sili theo" Qua ti0ng khoc ta nhu th6y duqc mSt
nguoi mg dang kim n6n cim xfic, tiiing khoc cira ngubi me thusng con md khOng ldm gi
dugc cho con Kh6c voi cdc ki6u"thwong vay khdc mwdn", cfrng khdng chung chung nhu ld "khdc"
Chi ti€t "chidc do ndu" li chi ti6t nhd trong doan vfln nhrmg cfrng ttAy dung y c:iua
ttr gih Chimg t6 cu$c s6ng cria ms cflng gian di nhu Qao nguli php nB chdn chfnh kh6c
Thi kh6ng ttr6 U me lang lo " chwa doqn tang vdi tkay tOi md chwa dd v6i ngudi khdc"
Vd nhirng quan s6t, nhirng cim nhfln cria HOng vO mq " gwong mfit twoi.sdng, nwdc da min, twoi dgp",, " hoi qudn do vd hoi thd o khudn miQng xinh xdn nhai *du thom tho lq
thwdngi' tathhy duo c tinh y6u v0 bb cria Hdng danh cho mg Trong con mit tr6 tho, mg
lirc ndo cfing dgp, 1u6n ludn de.p nh6t Ta cfing suy lu$n th6y rang me cfing khao k$6t
A-mu6n gflp con, hanh phric dugc "tring nhin vd 6m dp ltinh hdi mdu mri" md mg tr0 n6n
xinh c19p Dic biet nhb y€u t5 Uieu carn, tath6y <tuqc niAm hanh phfc U6t tan v6 bo cria HOng khi duqc 0 trong ldng mg, trong vdng tay cria mg "phdi bd tqi vd ldn vdo ldng mg,
dp mqt vdo bdu sfta nong c*a mg tfui1t ngwdi mg cd mqt sq Am diuvd cimgi'
Nhu vSy nhd yiSu tO mi€u ti vd bi6u cim tathily dugc cg th6 hcm, sdu sdc hon tinh
y6u ch6y b6ng vd ni€m hanh phric l6n lao cria H6ng khi glp m9 Ddng thcri chring ta cfing thAy duqc trong ngoi brit cria Nguy6n HOng th6m clSm tinh thdn nh6n v[n, nhdn
clgo cao c6.
? Qua viQc tim hihu ftAn, hiiy rilt ra vipc srr dWng vd giti tri crto ydu fi mihu fi,
bi6u cdm trong ctogn vdn try sg?
- St dpng dan xen vcri y6u t6 tu su.
- Tdc dpng: ldm cho viQc k€ chuyQn hi€n l0n cu thi5, sinh dQng, sdu sic hcrn.
GV Cho hgc sinh elqc ghi nhf sgk
ffi.hodoanv5nsau:x6ct1inhytiut6mi€ut6,bi6uci,rn,n6ugi6tri(gv
dung bang phu ho{c m5y chi{iu)
Trang 9'i,-,(,\' Giai phdp giup hpc sbth vd* dtrng tdt ))€u tO tzi1u tu, bieu cai?t trong ydn ban lu su.
'' Cd tdi hdi tdi, giang vdn nggt:
- Sqo tqi khdng ydo? Mq may phdt tdi ldm, cd nha d4o trw6c ddu?
- AA hai con miit lorug lanh crta cd tdi ,hti* chqp dtra ruhin tdi Tdi lqi im tfing cui ddu xuiing dtit: Ldng tdi thdt lqi, khde oiit cay cay C6 t6i tiin vd vai tdi md rdng,
- May dai qud, ca vdo di, tao chqy cho tiin tdu Vdo md bdt mq may may vd sdm sira
vd thdm em bd chw.
Nudc mdt tdi rdng rdng rdt xuiing hai bAn mip rdi chan hda ddm dia o ciim vd cii Hai fi6ng "em bd" mA cd fii ngdn ddi ra thQt ngqt, thqt rd qud nhiAn dd xoiin tiiy tdi
,(
nhwy co tdi mu6n"
? Ggch chdn yita td mi6u fi, bi6u cdm
+ Hgc sinh l€n bang g?ch chdn (phdn biQt y6u t6 mi€u t6, birlu cim blng pha" kh6c mdu)
? Phfrn tich giti tri bi6u itgt bdng ciieh so stinh v6i ctogn vdn sau:
( Gi6o vi6n treo bang phq dflt song song il€ hqc sinh so s6nh)
" Cd tdi hdi:
- So! lqi khdngvdo? Mq may phdt tdi ldm cg md, cd nhu dqo trtthc ddu?
- nai cd nhin t6i Tdi kh1rug ru6i gi Cd tdi vd vai tdi ndi:
- Mdy dqi qud, c* vdo di, taa chqy cho tiin tdu Vdo md bdt mq mhy may vd sdm stca
vd thdm em bd ch*
Tdi khdc"
Hgc sinh:
- Y6u t6 mi€u ti: Gigng vhn nggt, mAt long lanh, cham chflp nhin Hai ti6ng "em b6" ngdnddi thflt.nggt, thSt 16: cl6lim r0 th6i d0 trdu clrec, gi6u cgt, dAy 6p y cria nguoi c6.
- YCu t6 OiCu cim: " Ldng tdi thdt lqi, kh6e *iit cay cay, nwdc miit t\i rdng rdng rdt
*udng hai b1n mdp rdi chan hda dam dia o cdm vd cd, xolin chSt lay tdm can" lnm 16
GV binh th6m: Qua y6u t6 mi6u th, ta th6y etugc sp gi6 tpo trong ldi noi c6 v6
,r
-ddy quan tdm cira ngucri c6 " vao di tao chqy cho ti€n td&i', rh.mg "mdt chdm cltqp
.Y nllin", xem sU thay <t6i tr6n ndt m{t cria HOng ra sao vd anh mdt"long lanh" c6 vd ddcy
khi thgc hiQn duqc diAu mong mu5n, y d6 gieo ric vio d6u Hdng su hoii nghi khinh
miet me CO tuoi culi tru6c dau kh6 ctra dr?a ch6u ruOt tQi nghiQp, clans thuong, giqng mia mai " ngdn th$ dhi, tltqt nggt, thdt r5" nhu dfi khdog clinh sU vd tdm, lanh lung, tdn nh6n, d$c 6c, kh6 hdo tinh m6u mri ruQt rd cira n$roi c0 Cflng qua y6u t5 Uieu cillrr "im ldngj', "ldng tlartt lqi", "mdt cay cay" , nudc mht "rdng rdngi'., "ddm dia" , "chan hda" , th6y duqc c6ch cu xri nhfl nhan phii dpo cfia Hdng, mflo du rAt tuc gi$n, kh6ng hii long nhrmg HOng chiu thmg cht? kh6ng phan rmg lai ThAy duo c ngu&i c0 cang gieo r8c bao nhi€u HOng cAng dau kh6 b6y nhi6u vi cang th6 hiQn tinhthuong y6u s6u sic
Bni tfle,2:
Xac elinh y6u t0 mi€u ti vd bi€u cim, phan tich gi6 tri cirachimg?
-' )ihung tdn ndy tqi khrtc Trwdc mdt fii, trwdng MY Li v*a xinh xdn v*a oai nghi\m
nhr cdi dinh tdng Hda Ap Sdn nd ry0n8, minh n6 caa hon trong nhirng buiit *ua hA day t'ang lqng Ldng tdi ddm ra lo sg vdn vo.
Trang 10-\,{L\ Giai phdp gitip hec,rinh vdn td mi€u ta, bi€u cam trong vdn ban tu sr.
Ciin7 nhu tdi, ruiy cqu hpc trd mdi, bd ngd d*ng ruip bhn ngfii thdn, chi ddm nhin
nqt n*a hoy dri* budc di timg brdc nhe Hg nhu con chim non d*ng b\n bd tii, nhin qufrng trdi rQng mu6n bay nhung cdn ngQp ngimg, e sq.
Hp thdm vung vd udc ao dwqc nhu nhting ho trd eil, biiit top, biht thAy dA khdi phai
ryt rd trong cdnh lq" - ( TOi di hpc - Thanh Tinh)
? Ggch chbn ydu d mihu fi, biAu c&nr.
- Hqc sinh gpch chdn.
? Gid tri.
- Mi6u ti dugc canh truong My Ly
- Cem xfc cria ihla trd mn Oau ti€n tl6n truryng r.ut rd e sg.
Gv binh:
Cem nh6n ryoi l? cria dtia tre Hn cl6u ti6n tUu truong, mfic dri ktdng phni H den Hn dAu, nhung ld Gn dAu ti6n cim nhqn, quan s6t ngOi truong duoi con mit cria m$t hqc sinh, chir nhAn cta n6, n€n cf,m thfy truong dang y€u, dgp hon, xinh xfn, oai nghi€m,
"rfng",o'cao" hon, Chinh sU cim nhAn nhu vfly.n6n tdm trAng cua nhdn vflt moi " lo sq vdn vd'r6t ptru hqp tAm trang cfra m$t <tua trd t6n deu xa m9 (nguoi then) bu6c vdo m6i
trudmg mcri, r$ng ho:1 xa lp hon CAm th6y bO ngff "e sd' r.ut rd ndp b€n nguoi thAn, kh6ng d6m t.u do chny nhiy dria vui nhu 0 m6u gi6o dfi quen thu$c, chi d6m nhin m$t mla di tirng budc nhg, m{c dri rtit mu6n Cam gi6c et6 canq duo c nhan th6y rO hon qua
hinh anh so sdnh 'o He nhu con chim nan elilmg bAn bd tii nhin qudng troi muin bay nhung cdn ngQp rugimg e sd" Qua ytlu t6 mi€u ta bi6u cf,m ta {ray etuqc ngdi trudrng hiEn l6n cu !h6 hon, thAy rO t6m trang nh6n v$t hryn DOng thoi th6y dugc su mi6u ti vO
cung tinh t6.cria Thanh Tinh trong vi$c mi6u te tem h iira mOJ dr?a tr6, ngdi btit v5n xuOi i10m ch6t fitr tinh, cim xric trong tr0o 6m diu
Bii tin 3: X6c ttinh y6u t6 mi0u ti trong doan fiich: r
"Toi d nhd Binh Tu vd dttqc mfit.lfic mullti tluiy nhfis tihng nhiin nhdo A tran ina
ldo Hqc TQi mfii mdi chay sang Mriy ngudi king xdm ddn fftdc dang x6n xao 6 trong
nhd Tdi xfing xqc chqy vdo Ldo Hqc clang vdt vd ffAn girdng, ddu tdi ril rwqi, qutin do xdc x€ch, hai mdt long sdng sec Ldo tru trdo, bqt mdp-siti ri, khdp ngttdi chiic ihAc hi
giqt mqnf m\t cdi nay lAn._ Hai npdi ddn 6ng llrc luhng phai ngoi dA bn ngudi ldo Ldo vdt vd diin hoi gtd ddng nA ,ai mdi chdf'
? Ggch chfrn ydu t6 miau fi? (Ldo Hqc - Nam cao)
? So sdnh vdi itogn ydn sau vd nhu giq ffi ertqyda fi miAu fi fiong itogt, vdn?
"TOi 0 nhd Binh Tu v€ m|t hic Nghe tidng nhi6u ngrdi b€n nhd ldo Hqc T6i chqy
t?ng fgi *uiy ngwdi lring xdm ddn ffu6c dang hdi nhau, Tdi chqy vdo tluiy ldo Hqc
clang nim ffAn giwdng, cd hai ngudi ddn 6ng dd l€n Hai fiAng sau ldo chit*.
Hgc sinh: Cii chtit cria lflo Hac hign l0n *fi6ng r5
? Khlng rd nhw thd ndo?
+ Kh6ng p6y duog kfidng kni nh6n nh6o
+ Liio ch€t, c6i ch€t cria mOt nguoi [n bfl ch6 ra sao?
10
-', :lr' ,,' tiitr, lt titt Nguydn Vdn Th6ng