Qua Deo Ngang_Ngu van 7

NGỮ VĂN LỚP 7 2Qua Đèo Ngang Tiết 29 Tiết 29 Bà Huyện Thanh Quan Biên soạn và thực hiện : Trần Thị Liên Giáo viên Ngữ văn Trường THCS Hịa Phú – Tp.Buơn Ma Thuột... NGỮ VĂN LỚP 7 3MỤC TIÊ

NGỮ VĂN LỚP 7 1

CHƯƠNG TRÌNH

DẠY & HỌC

• THEO

• PHƯƠNG PHÁP MỚI

• MÔN NGỮ VĂN LỚP 7

NGỮ VĂN LỚP 7 2

Qua Đèo Ngang

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

Biên soạn và thực hiện : Trần Thị Liên

Giáo viên Ngữ văn Trường THCS Hịa Phú – Tp.Buơn Ma Thuột

NGỮ VĂN LỚP 7 3

MỤC TIÊU

Giúp học sinh

• * Hình dung được cảnh tượng hoang

vắng của Đèo Ngang

• * Tâm trạng cô đơn ,nhớ nước thương

nhà của Bà Huyện Thanh Quan lúc

qua đèo

• * Hiểu về thể thơ thất ngôn bát cú

Đường luật , yếu tố biểu cảm của bài

thơ

NGỮ VĂN LỚP 7 4

Kiểm tra bài cũ

• Đọc thuộc

bài thơ

Bánh trôi

nước

• Em có cảm

nhận gì về

hình ảnh

người phụ

nữ trong bài

thơ ?

• Bánh trôi nước.

Hồ Xuân Hương

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

* Hình ảnh người phụ nữ :

+ Xinh đẹp Khỏe mạnh +Thân phận bấp bênh , trôi

nổi giữa cuộc đời + Người phụ nữ dù bị vùi dập bởi hũ tục trọng nam khinh nữ song họ vẫn giữ

được phẩm chất trong

sạch , chung thủy

NGỮ VĂN LỚP 7 5

1 Giới thiệu tác giả

I Đọc – Hiểu Chú thích

Bà Huyện Thanh Quan tên thật là Nguyễn Thị Hinh , sống ở thế kỷ XIX , chưa rõ năm sinh năm mất , quê ở làng Nghi Tàm nay thuộc huyện Tây Hồ , Hà Nội Chồng bà làm tri huyện Thanh Quan ( thuộc Thái Ninh ) , tỉnh Thái Bình , do đó có tên gọi Bà Huyện Thanh Quan Bà là một trong số nữ sĩ tài danh hiếm có trong thời đại ngày xưa , hiện còn để lại sáu bài thơ Đường luật trong đó có bài Qua Đèo Ngang

Qua Đèo Ngang là một bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật Đường luật là một luật thơ có từ thời Đường ( 618 – 907 ) ở Trung Quốc

Thơ thất ngôn bát cú gồm tám câu , mỗi câu bảy chữ Có

gieo vần ( chỉ một vần ) ở các chữ cuối của các câu 1, 2 , 4 , 6 , 8 Có phép đối giữa câu 3 với câu 4 , câu 5 với câu 6 ( tức 4 câu giữa ) Có luật bằng trắc Không theo đúng những điều trên , bị coi là thất luật ( không đúng luật )

NGỮ VĂN LỚP 7 6

• Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà ,

• Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

• Lom khom dưới núi , tiều vài chú ,

• Lác đác bên sông , chợ mấy nhà

• Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc ,

• Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia

• Dừng chân đứng lại , trời , non , nước ,

• Một mảnh tình riêng , ta với ta

QUA ĐÈO NGANG

Bà Huyện Thanh

Quan

NGỮ VĂN LỚP 7 7

QUA ĐÈO NGANG

Bà Huyện Thanh

Quan

• Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà ,

• Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

• Lom khom dưới núi , tiều vài chú ,

• Lác đác bên sông , chợ mấy nhà

• Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc ,

• Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia

• Dừng chân đứng lại , trời , non , nước ,

• Một mảnh tình riêng , ta với ta

2 Giới thiệu tác phẩm và thể thơ

NGỮ VĂN LỚP 7 8

Giới thiệu thể thơ thất ngơn bát cú Đường luật

Vần Vần Vần

Vần Vần

Thực

Đề

Luận

Kết

1 2 3 4 5 6 7

1

2

3

4

5

6

7

8

NGỮ VĂN LỚP 7 9

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà

Lom khom dưới núi , tiều vài chú

Lác đác bên sông , chợ mấy nhà

Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia

Dừng chân đứng lại , trời , non , nước

Một mảnh tình riêng , ta với ta

NGỮ VĂN LỚP 7 10

3 Từ khó

• 1 Đèo Ngang :

• Thuộc dãy núi Hoành

Sơn , một nhánh của

dãy núi Trường Sơn ,

chạy thẳng ra biển ,

phân chia địa giới hai

tỉnh Quảng Bình và Hà

Tĩnh

• 2 Tiều :

• Người chuyên nghề

đốn củi

• 3 Con quốc quốc :

• ( cũng viết là cuốc cuốc ) chim đỗ quyên ( chim cuốc )

• 4.Cái gia gia :

• ( cũng viết là da da ) : chim đa đa , còn gọi là gà gô

NGỮ VĂN LỚP 7 11

II Đọc – Tìm bố cục

• 1 Đọc

QUA ĐÈO NGANG Bà Huyện Thanh

Quan

Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà ,

Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

Lom khom dưới núi , tiều vài chú ,

Lác đác bên sông , chợ mấy nhà

Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc ,

Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia

Dừng chân đứng lại , trời , non , nước ,

Một mảnh tình riêng , ta với ta

NGỮ VĂN LỚP 7 12

2 Bố cục : 4 phần Đề – Thực – Luận – Kết

III Phân tích

1 Cảnh Đèo

Ngang

- Cỏ , cây , hoa ,

lá , đá chen chúc

- Cảnh vật hoang sơ

, vắng lặng , um

tùm

- Con người ít ỏi ,

nhỏ nhoi

- Nhà cửa thưa

thớt , tiếng chim

kêu khoắc khoải

- Cảnh vật hoang

vắng , thấp

thoáng có sự

sống của con

người trong cảnh

chiều tà , bóng

xế , gợi một nỗi

buồn man mác

Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà ,

Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

Lom khom dưới núi , tiều vài chú ,

Lác đác bên sông , chợ mấy nhà

* Cảnh Đèo Ngang được tả vào thời điểm nào trong ngày ? Thời điểm đó có lợi thế gì trong việc bộc lộ tâm trạng của con người ?

* Cảnh Đèo Ngang được gợi tả qua những chi

tiết nào ?

NGỮ VĂN LỚP 7 13

Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc ,

Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia

2 Tâm trạng của

tác giả

• Tâm trạng buồn , cô

đơn , lẻ loi trước cảnh

chiều tà , bóng xế

• Nhớ nước : nhớ tiếc

về quá khứ , về dĩ

vãng của một thời

vàng son đã trôi qua ,

khơi dậy nỗi đau mất

nước

• Thương nhà : Tình cảm

tha thiết của tác giả

khi phải xa quê vào

Phú Xuân dạy cung

nữ cho vua Triều

Nguyễn

* Cảnh vật Đèo Ngang được miêu tả trong thời điểm cảnh chiều tà bóng xế gợi lên

điều gì ?

* Tại sao Bà lại nhớ nước ? Nước

nào ?

•Nghe tiếng chim gia gia kêu tìm bạn , gợi lên tâm trạng gì của nhà

thơ ?

•Tìm hiểu phép

đối trong hai cặp câu thực và luận ? Ngoài phép đối trên tác giả còn sử những biện pháp nghệ

thuật gì ?

NGỮ VĂN LỚP 7 14

Dừng chân đứng lại ,trời

,non ,nước ,

Một mảnh tình riêng , ta với

ta

• Trước cảnh vật

mênh mông

trống vắng , tình

cảm nhớ nước ,

thương nhà da

diết ,thầm lặng

cô đơn không

biết bày tỏ

cùng ai

• Hai câu kết của bài thơ khép lại

cảnh và tình như thế nào ?

• Em có nhận xét gì về

cảnh và tình ?

NGỮ VĂN LỚP 7 15

IV Tổng kết

1 Nghệ thuật :

• Ngôn ngữ trang nhã , điêu luyện , ẩn dụ , chơi

chữ , phép đối

2 Nội dung :

• Cảnh Đèo Ngang hoang vắng , nỗi nhớ nước ,

thương nhà , buồn , cô đơn , thầm lặng trong

lòng tác giả

1 Nhận xét về những nghệ thuật

đặc sắc của bài

thơ ?

2 Nội dung của bài thơ toát lên điều gì ?

NGỮ VĂN LỚP 7 16

Luyện tập

2 Cảnh Đèo Ngang được miêu tả trong thời điểm

nào ?

A Xế trưa B Xế chiều

C Ban mai D Đêm khuya

3 Tâm trạng của tác giả thể hiện qua bài thơ là

tâm trạng như thế nào ?

A Yêu say trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất

nước

B Đau xót ngâm ngùi trước sự đổi thay của

quê hương

C Buồn thương da diết khi phải sống trong cảnh

D Cô đơn trước thực tại , da diết nhớ về quá

Đ

Đ

NGỮ VĂN LỚP 7 17

V Củng cố dặn dò

• Bài thơ có nghệ thuật đặc

sắc mượn cảnh , tả tình Đó là tình cảm nhớ nước ,

thương nhà , nỗi cô đơn

thầm kín không biết bày tỏ cùng ai

• Học thuộc bài thơ – Đọc

NGỮ VĂN LỚP 7 18