Mục tiêu học phần và kết quả mong đợi Trang bị những kiến thức cơ bản về robot và robot công nghiệp • Hiểu sâu sắc về cấu hình của một cơ cấu robot; • Phân tích, tính toán mô hình toán
Trang 108/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 1
EE4341- KỸ THUẬT robot
Lớp :79141
TS NguyÔn M¹nh TiÕn
(Email : tien.nguyenmanh@hust.edu.vn)
Sè tiÕt : 64 tiÕt
Lý thuyÕt: 52 Bµi tËp lín : 12 (1 bµi tËp lín)
иnh gi¸ : Thi : 75 %
Qu¸ trinh : 25 %
Trang 2Mục tiêu học phần và kết quả mong đợi
Trang bị những kiến thức cơ bản về robot và robot công
nghiệp
• Hiểu sâu sắc về cấu hình của một cơ cấu robot;
• Phân tích, tính toán mô hình toán học một cơ cấu robor;
• Thiết kế tính toán hoàn chỉnh một hệ thống điều khiển cơ cấu
Trang 3• Ch ¬ng 5 : ĐiÒu khiÓn robot (18 tiÕt)
• Ch ¬ng 6 : C¬ cÊu chÊp hµnh vµ c¶m biÕn (4 tiÕt)
• Ôn tập : 4 tiết
Trang 4Bài tập lớn (16 tiết)
Nội dung : Lựa chọn :
1 Tính toán : động học vị trí, động lực học và Thiết
kế hệ thống điều khiển và mô phỏng Matlab.
2 Nghiên cứu một cơ cấu robot trong công nghiệp
Thời gian : Đ ợc nghỉ 8-12 tiết làm bài tập
+ Đăng kớ : Trước ngày 24/1
+ Tuần 25 (29/1) : Giao BTL
+ Tuần 40 (14/5) : Thu BTL
+ Tuõn 42 (28/5) : Nhúm nghiờn cứu trỡnh bày
Trang 508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 5
Tµi liÖu tham kh¶o
TiÕng ViÖt :
1 NguyÔn M¹nh TiÕn - ®iÒu khiÓn Robot c«ng nghiÖp -
Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc Kü thuËt – 2007, 2012.
2 NguyÔn ThiÖn Phóc Robot c«ng nghiÖp Nhµ XuÊt b¶n
KHKT.2006
TiÕng Anh :
3 Paul Richard P Robot manipulator The MIT Press 1982
4 Tsuneo Yoshikawa Foundation of Robot : Analysis and control
MIT 1990.
5 Wesley E Sneyder Industrial Robots : Computet Interfacing and
Control Prentice Hall.
6 J Somlo, B Lanto, P.T Cat Advanced Robot Control Akademia
Kiado Budapest 1997.
7 King sun Robotics : Control, Sensing, Vision and Intelligent
McGraw Hill , 1987.
8 Mikell P Groover , et al Industrial Robotics : Technology
Gramming and Application McGraw Hill 1996.
9 Lorenzo Sciaviacco, Bruno Siciliano Modeling and Control
Manipulator The McGraw-Hill Companies, Inc 358 trang.
10 Lewis F.L , Abdallah C.T , Dawson D.M Control of Robot
Manipulator Macmillan Publishing Company, 1993.
Trang 6Ch ¬ng 1 Tæng quan robot c«ng nghiÖp
Trang 708/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 7
Định nghĩa về ROBOT CÔNG NGHIệP
• Thuật ngữ Robot xuất hiện lần đầu tiên năm 1920 trong vở
kịch của nhà viết kịch ng ời Tiệp Karel Capeck : Giống ng ời, khỏe, làm việc gấp đôI ng ời.
• Viện Robot của Hoa kỳ : Robot – cơ cấu đa chức năng đ ợc
lập trình tr ớc với các cảm biến bên ngoài, có thể thực hiện các chức năng (task) : Lắp ráp, vận chuyển.
• Kỹ thuật : Robot – cánh tay vài bậc tự do, thực hiện các
chuyển động nh tay ng ời và đ ợc điều khiển bằng máy tính.
• Robot công nghiệp – Cơ cấu lập trinh đ ợc và có thể thực
hiện tự động các công việc hữu ích mà không có sự trợ giúp của con ng ời.
• Hội nhà chế tạo – ng ời sử dụng : Robot – thiết bị có thể
thao tác các chức năng nh con ng ời và hợp tác nhau thông
minh.
Trang 8H Maillader chế tạo búp bê cơ khí biết vẽ tranh.
S Babbitt (Mỹ) đã thiết kế một cần trục truyền
động động cơ có cơ cấu kẹp để gắp thỏi thép
đúc ra khỏi lò nung.
W Pollard và H Roselund (Mỹ) đã thiết kế một cơ
cấu phun sơn lập trinh cho công ty DeVilbiss
Trang 9G.C Devol đang ký ban quyền phát minh thiết kế Robot
Robot "Unimate" đầu tiên đ ợc giới thiệu là Robot truyền
động thuỷ lực; nó sử dụng dạng nguyên lý điều khiển số cho điều khiển cơ cấu tay máy
Công ty Ford lắp đặt Robot Unimate.
Công ty General Motor (GM) lắp đặt robot công nghiệp
đầu tiên (robot Unimate) trong dây chuyển san xuất
Trang 10Công ty Trallfa (Nauy) lắp đặt Robot phun sơn.
Robot di chuyển "Shakey" đ ợc chế tạo tại Viện Nghiên cứu Stanford (Mỹ) Robot này đ ợc trạn bị một số cam biến tiếp xúc, máy tinh, có thể di chuyển trên mặt sàn
Tay máy Stanford là Robot nhỏ điều khiển bằng điện đ ợc chế tạo ở Tr ờng Dại học Stanford (Mỹ).
Hiệp hội robot công nghiệp Nhật (JIRA) bắt đầu đề xuất sử dụng robot trong công nghiệp Nhật
Viện Nghiên cứu Stanford (Mỹ) công bố ngôn ngữ lập trinh máy tính đầu tiên cho Robot trên : WAVE
Trang 11Robot "Sigma" ® îc sö dông trong c«ng nghiÖp l¾p r¸p - lµ
mét trong øng dông Robot trong d©y chuyÒn l¾p r¸p ®Çu
Trang 12H·ng m¸y tÝnh IBM chÕ t¹o Robot RS-1 cho l¾p r¸p.
Mét sè hÖ thèng lËp trinh "OFF-line" ® îc trinh diÔn cho Robot.
øng dông robot tiÕp tôc ph¸t triÓn m¹nh tËp trung vµo tÝch hîp robot trong c¸c d©y chuyÒn san xuÊt linh ho¹t (FMS) vµ
hÖ thèng CIM.
B íc ph¸t triÓn míi cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi víi tËp trung s¶n
Trang 1308/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 13
Cấu tróc chung robot CN
1 Cơ cấu robot.
2 Ngăn trên tủ điều khiển
+ Các khâu phụ.
Trang 14Cấu tróc chung robot CN
3 Hệ thống : + Hệ thống chuyển động
+ Hệ thống điều khiển
+ Hệ thống nhận dạng
Trang 1508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 15
He thong chuyen dong
Trang 16Thanh vµo Thanh ra
Thanh ra Thanh vµo Thanh vµo Thanh rab
Trang 1708/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 17
Cæ tay robot
Trang 18C¬ cÊu bµn tay + C¬ cÊu kÑp (Gripper) +C¬ cÊu dông cô (Tool)
Trang 1908/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 19
C¸c D¹NG C¬ cÊu H×nh häc
C¬ cÊu decac
Trang 20C¬ cÊu H×nh trô
Trang 2108/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 21
C¬ cÊu H×nh cÇu
Trang 22C¬ cÊu khíp nèi
Trang 2308/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 23
C¬ cÊu scara
(Selective Complian Assembly Robot Arm)
C¬ cÊu adeptone
Trang 24Cơ cấu hình trụ
Cơ cấu đề các
Cơ cấu SCARA
Trang 2508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 25
Sơ đồ khối hÖ thèng ®iÒu khiÓn robot
Trang 26Cấu hình hệ thống điều khiển robot
CBn
Quĩ đạo tay
(xđ , yđ , zđ)
Quĩ đạo đặt khớp (qđ1)
(u2)
(u n )
.
.
Trang 2708/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 27
Cấu hình hệ thống điều khiển robot
Bộ nhớ ngoài Máy in Bàn phím dạy học Video
Bàn phím
MôI tr ờng làm việc
I/O
Hệ thống động học
RB
động lực học RB
Trang 28Cấu hình điều khiển robot SCARA
(Phòng TN Bộ môn TĐH)
Trang 2908/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 29
MỘT SỐ DẠNG ROBOT
Trang 30Dang RB1
Trang 3108/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 31
Dang RB2
Trang 32Robot LR mate 100 (Fanuc)
Trang 3308/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 33
Robot LR mate 100 (Fanuc)
• øng dông : L¾p r¸p, bèc dì, hµn, gi¸o dôc
• §Æc tÝnh kÜ thuËt : 5trôc ; khèi l îng t¶I : 4 kg; §é lÆp l¹i : 0.04
Trang 3508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 35
Robot IRB 1200-7/0.7 (ABB)
Nhỏ hơn 15 %, Nhanh hơn 10 %
Trang 36Robot IRB 1200 (ABB)
Trang 3708/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 37
Robot IRB 1200 (ABB)
Trang 38Robot Funuc M –hệ toạ độ trụ
Trang 3908/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 39
Robot Universal -15 (toạ độ cầu)
Trang 40Robot Puma 760
Trang 4108/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 41
Ứng dụng Robot
Trang 421 Trong c«ng nghiÖp
• øng dông trong vËn chuyÓn, bèc dì vËt liÖu
• øng dông trong gia c«ng vËt liÖu
+ Hµn, gia c«ng kim lo¹i , s¬n
• øng dông trong l¾p r¸p, kiÓm tra
+ L¾p r¸p c¬ khÝ, ®iÖn tö,
+ KiÓm tra ®o kÝch thøc m¸y, chi tiÕt
+ KiÓm tra chÊt l îng s¶n phÈm
2 Trong gi¸o dôc, y tÕ
3 LÜnh vùc kh¸c
Trang 4308/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 43
VËn chuyÓn, bèc dì vËt liÖu
Trang 44Phục vụ máy tiện
Trang 4508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 45
Robot phối hợp làm việc trên dây chuyền tự động
Trang 46Ứng dụng trong CN hµn
Trang 4708/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 47
øng dông trong s¬n oto
Trang 48Robot làm việc trên dây chuyền hàn vỏ ôtô Toyota
Trang 4908/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 49
Ứng dụng trong lắp rắp
Trang 50Robot kiểm tra kích thước ôtô
Trang 5108/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 51
Máy kiểm tra kích thước
Trang 52Ứng dụng robot trong y tế
Trang 5308/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 53
Số lượng robot
Trang 54Số lượng Robot 1994-2012
Trang 5508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 55
Số lượng Robot sản xuất 2003 - 2012
Dự báo 2013-2016
Trang 56Số lượng Robot sản xuất hàng năm các
ngành Công nghiệp
Trang 5708/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 57
Số lượng Robot sản xuất 2011-2012
Dự báo 2013-2016
Trang 58Số lượng Robot bán 2011-2012
Dự báo 2013-2016
Trang 5908/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 59
Số lượng Robot sản xuất 2011-2012
Dự báo 2013-2016
Trang 60Số lượng Robot 2011-2012
Dự báo 2013-2016
Trang 61+ Gi¶ng d¹y robot ë Tr êng §H.
• 2001- : §Ò tµi NCKH cÊp nhµ n íc : Nghiªn cøu RB.
• 2008-2010 : Đề tài KC.03.06/06-10 : Nghiên cứu thiết kế và chế tạo Robot hàn
tự hành phục vụ cho ngành đóng tàu ở Việt nam"
Trang 62Đề tài KC.03.06/06-10
(2008-2010 )
Trang 6308/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 63
Đề tài KC.03.06/06-10
(2008-2010 )
Trang 64Một số h ớng nghiên cứu về robot
• Điều khiển PID kinh điển
• Điều khiển thích nghi : Nhận dạng tham số + bộ điều khiển.
• Điều khiển bền vững : + Sử dụng lý thuyêt Liapunov.
+ Điều khiển mờ.
+ Điều khiển tr ợt cơ bản và nâng cao + Điều khiển mờ - tr ợt (FSMC)
+ Điều khiển tr ợt – thích nghi (SMAC)
+ Điều khiển mờ - tr ợt – Thích nghi
• Điều khiển Robot xử lý ảnh (K47, K48, K49)
• Điều khiển Robot theo quĩ đạo nội suy (K50)
• Điều khiển Robot theo quĩ đạo + thu thập dữ liệu (K52)
Trang 6508/31/17 Ky thuat RB K56 ĐK-TĐH (20142) 65
Một số luận án TS và Th.S về Robot
1 Nguyễn Như Hiển (NCS 2003) Hệ thống điểu khiển thích nghi bền vững
2 Võ Quang Vinh (NCS -2004) Nghiên cứu hệ điều khiển mờ cho cơ cấu tay máy
2 Nguyễn Hoàng Mai (NCS 2002-2008) Nâng cao chất lượng hệ điều khiển chuyển
động bằng phương pháp thích nghi mode trượt
3 Huỳnh Trí Thanh (CH 2002-2004) : Nâng cao chất lượng điều khiển chuyển động
RB dùng phương pháp ĐK thích nghi tự chỉnh (ĐLH thích nghi)
4 Vương Thị Diệu Hương (CH 2003-2005) ĐK và mô phỏng RB dạng ngón tay
5 Bùi Khánh Hoà (CH 2003-2005) Nâng cao chất lượng điều khiển chuyển động RB
dùng phương pháp ĐK bền vững.
6 Vũ Phú Cường (CH 2005-2007) Hệ thống ĐK bền vững thích nghi cho RB
7 Ngô Việt Hoà (CH 2006-2008) ĐK RB sử dụng phương pháp Jacoby xấp xỉ
8 Bùi Trung Hiếu (CH 2008-2009) ĐK Chuyển động với khử ràng buộc các khớp
9 Nguyễn Danh Tuấn (CH 2010-2012) Hệ thống ĐK vị trí độ chính xác cao cho tay
máy 2 bậc tự do.