ôn tập môn đường lối cách mạng

Gồm 5 nội dung- Phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là “ tư sản dânquyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xả hội cộng sản” - Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và

CÂU 1: Khái quát những nội dung cơ bản và ý nghĩa của tác phầm

Tác phẩm đã nêu lên những vấn đề cơ bản của đạo đức mới - đạo đứccủa người cộng sản Đó là phải có đức và tài, trí và dũng, tư cách vànăng lực theo kiểu người cộng sản Đó là con người một lòng một dạ

Đó là con người có tổ chức, gắn bó với tổ chức, với đoàn thể Đồng thờibiết phát huy năng lực cá nhân “Tư cách người cách mệnh” có giá trịkhoa học và giáo dục lớn đặt cơ sở cho đạo đức học ở Việt Nam

- Con đường cách mệnh

Tác giả xác định các loại cách mạng: Tư bản cách mệnh như cách mệnhPháp năm 1789, Mỹ cách mệnh độc lập năm 1776; Nhật cách mệnh năm1864; Dân tộc cách mệnh như: Italia đuổi cường quyền Áo năm 1859;Tàu đuổi Mãn Thanh 1911; Giai cấp cách mệnh như công nông Ngađuổi tư bản và giành lấy chính quyền 1917 Tác giả giải thích nguyênnhân sinh ra các loại cách mệnh ấy Tác giả phân tích kỹ Cách mạng tưsản Pháp 1789, Cách mạng tư sản Mỹ 1776, Cách mạng Tháng MườiNga 1917 và chỉ ra kinh nghiệm lịch sử của các cuộc cách mạng này Từlịch sử và thực tiễn, tác giả đã định hướng cho các mạng Việt Namlà đitheo con đường Cách mạng tháng Mười Nga “theo chủ nghĩa Mã Khắc

Tư và Lênin”

- Về lực lượng cách mạng:

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cũng chỉ rõ: Công nông là người chủ cáchmệnh “là vì công nông bị áp bức nặng hơn, là vì công nông là đông nhấtcho nên sức mạnh hơn hết, là vì công nông là tay không chân rồi, nếuthua thì chỉ mất một cái kiếp khổ, nếu được thì được cả thế giới, cho nên

họ gan góc” “Học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư bản ápbức, song không cực khổ bằng công nông; 3 hạng ấy chỉ là bầu bạn cáchmệnh của công nông thôi”

- Về đoàn kết quốc tế,Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ rằng, cách mạng

Việt Nam phải đoàn kết với các lực lượng cách mạng thế giới Hồ ChíMinh nêu 3 vấn đề lớn: Cách mạng Việt Nam phải đứng hẳn về phíaphong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc thế giới để đạp

đổ tất cả đế quốc chủ nghĩa trên thế giới; Xác định rõ quan hệ lợi íchdân tộc và cách mạng thế giới, giữa quyền lợi và trách nhiệm, sự thốngnhất của quan hệ này; Xác định rõ quan hệ cách mạng thuộc địa và cáchmạng chính quốc là tác động qua lại Cách mạng thuộc địa không thụđộng ngồi chờ cách mạng chính quốc Với những luận điểm trên, tácphẩm đã đặt nền tảng đúng đắn cho đường lối quốc tế của đảng, và đặt

cơ sở cho sự giúp đỡ của quốc tế trong thời kỳ thành lập Đảng

- Về phương pháp cách mạng, Nguyễn Ái Quốc khẳng định rằng,

phương pháp cách mạng giữ vai trò hết sức quan trọng Đó là: Phải làmcho dân giác ngộ; Phải giảng giải lý luận và chủ nghĩa cho dân hiểu;Phải hiểu phong trào thế giới, phải bày sách lược cho dân; Phải đoàn kếttoàn dân “Cách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ không phải việccủa một hai người”; Phải biết tổ chức dân chúng lại; Phải giành chínhquyền bằng bạo lực cách mạng của quần chúng, phải biết chọn thời cơ

- Về Đảng Cộng sản,Đảng là điều kiện đầu tiên để đảm bảo cho sự

thắng lợi của cách mệnh “Đảng có vững cách mệnh mới thành công,cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy” Để lãnh đạo cáchmạng, Đảng phải theo chủ nghĩa Mác - Lênin “Đảng mà không có chủnghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam Bây

giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chínhnhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”.

* Ý nghĩa của tác phẩm“Đường cách mệnh”

1 Tác phẩm Đường cách mệnh có vai trò quan trọng trong việc chuẩn

bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức cho sự thành lập chính Đảng cáchmạng ở Việt Nam

- Về tư tưởng:Tác phẩm có ý nghĩa giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin và

tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc cho cán bộ và đông đảo quần chúng nhândân, nhằm xây dựng sự thống nhất trong nhận thức tư tưởng, chuẩn bịthành lập Đảng Tác phẩm khắc phục tư tưởng sai lầm, ám sát cá nhân,chủ nghĩa cải lương, chủ nghĩa quốc gia; xác lập hệ tư tưởng mới - tưtưởng của giai cấp công nhân

- Về chính trị:Tác phẩm xây dựng lập trường, quan điểm của giai cấp

công nhận cho cán bộ và quần chúng công nông Vạch ra được đườnghướng cơ bản của cách mạng Việt Nam, làm cơ sở cho việc xây

dựngCương lĩnh chính trị của Đảng Tác phẩm Đường cách mệnh ra

đời đã chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối của cách mạng ViệtNam; thúc đẩy phong trào yêu nước, phong trào công nhân phát triểnmạnh mẽ

- Về tổ chức:Đào tạo ra một lớp cán bộ cách mạng kiểu mới chuẩn bị

cho việc thành lập Đảng Tác phẩm cũng đưa ra hệ thống tổ chức củaĐảng và các tổ chức quần chúng như công hội, nông hội, thanh niên,phụ nữ để Đảng tập hợp quần chúng, chuẩn bị về mặt tổ chức cho sự

ra đời của Đảng

2 Tác phẩm Đường cách mệnh có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc Lý

luận của tác phẩm không sách vở mà vạch ra lý luận cách mạng ViệtNam thiết thực, tri thức lý luận cách mạng Việt Nam đã được hiện diệntrong tác phẩm rất mácxít nhưng cũng rất Việt Nam, dễ hiểu, dễ tiếp thu,kết hợp rất tài tình phương pháp lịch sử và lôgích Dùng lịch sử để nói

lý luận, từ Cách mạng Pháp đến Cách mạng Nga và kết luận ở Cách

mạng Nga, rồi lấy lý luận soi sáng thực tiễn Việt Nam, và kết luận: Chỉ

có cách mạng vô sản mới giải phóng được dân tộc

Tác phẩm cũng là một hình mẫu của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩaMác - Lênin vào Việt Nam của tác giả Ví dụ: Lênin cho rằng, cáchmạng thuộc địa chỉ có thể giành được thắng lợi khi có sự giúp đỡ củacách mạng chính quốc, khi cách mạng vô sản chính quốc đã giành thắnglợi, nhưng tác phẩm phát hiện thêm rằng, cách mạng thuộc địa có thểthành công trước cách mạng vô sản ở chính quốc và tác động tích cựcđối với cách mạng chính quốc

Chủ nghĩa Mác - Lê nin bàn nhiều về vấn đề giải phóng dân tộc Tácphẩm chỉ rõ dân tộc và giai cấp kết hợp với nhau, giải phóng dân tộcbằng con đường cách mạng vô sản

Tác phẩm Đường cách mệnh đã thể hiện thiên tài lý luận cách mạng của

Nguyễn Ái Quốc, tác phẩm có giá trị thực tiễn lớn lao, tạo ra sự chuyểnbiến căn bản, nhanh chóng trong nhận thức và hành động cách mạngcủa cán bộ và đông đảo quần chúng, chuẩn bị tiền đề cho việc thành lậpĐảng

Như vậy, trước khi Đảng ra đời, ở Việt Namđã có sự thống nhất về tưtưởng chính trị và tổ chức Đó là điều kiện trực tiếp giữ vững sự thốngnhất trong Đảng ngay từ khi mới thành lập cũng như sau này Tác phẩmĐường cách mệnh là một kho tàng tri thức lý luận cách mạng Việt Nam,

là sự thể hiện tư tưởng cơ bản của lãnh tụ Hồ Chí Minh Giá trị của tácphẩm càng được khẳng định khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIIcủa Đảng Cộng sản Việt Nam tuyên bố rằng, Đảng lấy chủ nghĩa Mác -Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ namcho hành động

CÂU 2: Nội dung cơ bản và ý nghĩa của Cương lĩnh chính trị đầu tiên

TRẢ LỜI

Gồm 5 nội dung

- Phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là “ tư sản dânquyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xả hội cộng sản”

- Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa CM

+ Về chính trị: Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến,làm cho nước VN đc hoàn toàn độc lập, lập chính phủ công nôngbinh, tổ chức quân đội công nông

+ Về kinh tế: Thủ tiêu hết các thứ quốc trái, tịch thu toàn bộ sảnnghiệp lớn( như công nghiệp, vận tải, ngân hàng,….) của tư sản đếquốc chủ nghĩa Pháp để giao cho Chính phủ công nông binh quản lý,tịch thu toàn bộ ruộng đất của bọn đế nquốc chủ nghĩa làm cho côngchia cho dân cày nghèo, bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo, mở mangcông nghiệp và nông nghiệp, thi hành luật ngày làm 8 tiếng

+ Về văn hóa – xã hội: Dân chúng đc tự do tổ chức, nam nữ bìnhquyền,…., phổ thông giáo dục theo công nông hóa

+ Về lực lượng CM: Đảng phải thu phục cho đc đại bộ phận dân cày

và phải dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa CM, đánh đổ bọnđại địa chủ và phong kiến, phải làm cho các đoàn thể thợ thuyền vàdân cày

+ Về lãnh đạo CM: Giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo CMVN.Đảng là đội tuyên phong của giai cấp vô sản

+ Về quan hệ của CMVN với phong trào CM thế giới: CMVN là một

bộ phận của CM thế giới, phải thực hành liên lạc với các dân tộc bị

áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp

+ Phương pháp CM: Bạo lực CM

Ý nghĩa của Cương lĩnh đầu tiên:

- ĐCSVN ra đời là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và đấutranh giai cấp , là sự khẳng định vai trò lãnh đạo của giai cấp côngnhân VN và hệ tư tưởng Mác – Lenin đối với CM VM Sự kiệnĐCSVN ra đời là “ một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử

CM VN ta Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và

đủ sức lãnh đạo CM”

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng 1991 chỉ rõ: “ĐCSVN là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác Lenin với phongtrào công nhân và phòng trào yêu nước của nhân dân VN Chủ tịchHCM là hiện thân trọn vẹn nhất cho sự kết hợp đó, là tiêu biểu sángngời cho sự kết hợp giai cấp và dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộcvới CNXH

- Ngay từ khi ra đời, Đảng đã có cương lĩnh chính trị xác định đúngđắn con đường giải phóng dân tộc theo phương hướng CM vô sản,đây là cơ sở để ĐCSVN nắm đc ngọn cờ lãnh đạo phong tràoCMVN, giải quyết đc tình trạng khủng hoảng về đường lối CM, vềgiai cấp lãnh đạo CM diễn ra đầu thế kỉ XX, mở ra con đường vàphương hướng phát triển mới cho đất nước VN

- ĐCSVN ra đời và việc Đãng chủ trương CMVN là một bộ phận củaphong trào CM thế giới đã tranh thủ đc sự ủng hộ to lớn của CM thếgiới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại làm nênnhững thắng lợi vẻ vang Đồng thời CMVN cũng góp phần tích cựcvào sự nghiệp đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độclập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

CÂU 3: Khái quát những điểm giống và khác nhau của luận cương tháng 10/1930 so với cương lĩnh chính trị đầu tiên của ĐCSVN?

Trả lời:

+ Do bị ảnh hưởng bởi tư tưởng tả khuynh của quốc tế cộng sản

CÂU 4 : Khái quát nguyên nhân thắng lợi va bài học kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc ta

Trả lời:

• Nguyên nhân thắng lợi

Thắng lợi của sự nghiệp chống Mĩ, cứu nước là kết quả tổng hợp củanhiều nguyên nhân, trong đó quan trọng nhất là:

+ Sự lãnh đạo đúng đắn của ĐCSVN, người đại biểu trung thành chonhững lợi ích sống còn của cả dân tộc VN, một Đảng có đường lốichính trị, đường lối quân sự độc lập , tự chủ, sáng tạo

+ Cuộc chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh của nhân dân và quân đội cànước, đặc biệt là cùa cán bộ, chiến sĩ và hàng chục triệu đồng bàoyêu nước ở miền nam ngày đêm đối mặt với quân thù , xứng đángvới danh hiệu” Thành đồng Tổ quốc “

+ Công cuộc xây dựng và bảo vệ hậu phương miền Bắc XHCN củađồng bào và chiến sĩ miền Bắc, một hậu phương vừa chiến đấu vừaxây dựng, hoàn thành xuất sắc nghĩa vụcủa hậu phương lớn, hết lònghết sức chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam đánh thắng giặc Mĩxâm lược

+ Tình đoàn kết chiến đấu của nhân dân ba nước VN, LàoCampuchia và sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn của các nước XHCN anhem, sự ủng hộ nhiệt tình của Chính phủ và nhân dân tiến bộ trêntoàn thế giới kể cà nhân dân tiến bộ Mĩ

• Bài học kinh nghiệm

Thắng l;ợi của cuộc kháng cjiến chống Mĩ, cứu nước đã để lại choĐảng ta nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị về lảnh đạo và chỉ đạoCM

+ Đề ra và thực hiện đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc

và CNXH nhằm huy động sức mạnh toàn dân đánh Mĩ, cả nước đánh

Mĩ Đường lối đó thể hiện ý chí và nguyện vọng thiết tha của nhândân miền Bắc, nhân dân miền Nam và của cả dân tộc VN, phù hợp

với các trào lưu của CM thế giới nên đã động viên đến mức caonnhất lực lượng của toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh của tiền tuyếnlớn với hậu phương lớn, kết hợp sức mạnh của nhân dân ta với sứcmạnh của thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp để chiến đaấu và chiếnthắng Mĩ xâm lược

+ Tin tưởng vào sức mạnh của dân tộc, kiên định tư tưởng chiến lượctiến công, quyết đánh và quyết thắng đế quốc Mĩ xâm loược Tưtưởng đó là một nhân tố hết sức quan trọng để hoạch định đúng đắnđường lối, chủ trương, biện pháp đánh Mĩ, nhân tố đưa cuộc chiếnđấu của dân tộc ta đi tới thắng lợi

+ Thực hiện chiến tranh nhân dân, tìm ra biện pháp chiến đấu đúngđắn, sáng tạo Đễ chống lại kẻ địch xâm lược hung mạnh, phải thựchiện chiến tranh nhân dân Đồng thời phải chú trọng tổng kết thựctiễn để tìm ra phương pháp đấu tranh, phương pháp chiến đấu đúngđắn, linh hoạt sáng tạo

+ Trên cơ sở đoừng lối, chủ trương chiến lược chung đúng đắn phải

có công tác tổ chức thực hiện giỏi, năng động, sáng tạo của các cấp

bộ đảng trong quân đội, của các ngành, các địa phương, thực hiệnphương châm giành thắng lợi từng bước để đi đến thắng lợi hoàntoàn

+ Hết sức coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CM

ở cả hậu phươngvà tiền tuyến, phải thực hiện liên minh ba nướcĐông Dương và tranh thủtối đa sự đồng tình, ủng hộ ngày càng tolớn của các nước XHCN, của nhân dân và chính phủ các nước yêuchuộng hòa bình, công lý trên thế giới

CÂU 5: Khái quát những quan điểm về CNH – HĐH của ĐCSVN thời kì đổi mới

Trả lời

Từ Đại hội VII (1991) đến Đại hội XI(2011) Đảng ta đã nêu ra nhiềuquan điểm mới chỉ đạo quá trình thực hiện CNH – HĐH đất nước

- Quan diểm 1: CNH gắn liền với HĐH và CNH, HĐH gắn với pháttriển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên , mội trường

+ Đại hội X của Đảng nhận định

*Khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt và những đột phálớn

*Kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình pháttriển lực lượng sản xuất

*Cuộc CM khoa học và công nghệ hiện đại tác động sâu rộng tới mọilĩnh vực của đời sống xã hội

*Xu thế hội nhập và tác động của quá trình toàn cầu hóa đã tạo ranhiều cơ hội cũng như thách thức đối với đất nước

Trong bối cảnh đó, nước ta cần phải và có thể tiến hành công nghiệphóa theo kiểu rút ngắn thời gian khi biết lựa chọn con đường pháttriển kết hợp CNH với HĐH

Nước ta thực hiện CNH HĐH khi trên thế giới kinh tế tri thức đã pháttriển Chúng ta có thể và cần thiết ko trải qua các bước phát triển tuần

tự từ kinh tế nông nghiệp lên kinh tế công nghiệp rồi mới pháttriểnkinh tế tri thức Đó là lợi thế của các nước đi sau, ko pahỉ lànóng vội , duy ý chí Vì vậy đại hội X của Đảng chỉ rỏ: đẩy mạnhCNH HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức, coi kinh tế tri thức làyếu tốquan trọng của nền kinh tế và của CNH HĐH

+ Đại hội XI của Đảng nhấn mạnh them:

Thực hiện CNH HĐH đất nước gắn với phát tirển kinh tếtri thức vàbảo vệ môi trường, tài nguyên, xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý, hiện

đại, có hiệu quả và bền vững, gắn chặt chẽ công nghiệp , nôngnghiuệp , dịch vụ

- Quan điểm 2: CNH HĐH gắn với phát triển kinh tế thị trường địnhhướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế

- Quan điểm 3: Lấy phát huy nguồn lực con nguyời là yếu tố cơ bảncho sự phát triển nhanh vả bền vững

- Quan điểm 4: Khoa học và công nghệ là nền tảng và động lực củaCNH HĐH

- Quan điểm 5: Phát triển nhanh và bền vững, tăng trưởng kinh tế điđôi với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội

CÂU 6: Khái quát những thành tựu nổi bật của CNH HĐH trong thời kì đổi mới? Liên hệ thực tiễn?

Trả lời: câu này anh chi có thể tham khảo thêm trên mạng nha

Sự hội nhập ngày càng sâu rộng và toàn diện của nền kinh tế đất nước vào kinh tế toàn cầu đã mang lại những cơ hội to lớn trong phát triển nhưng cũng xen vào đó là những thách thức không nhỏ…

Thành tựu và cơ hội

Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Đảng ta đặc biệt coi trọng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, coi đây là “nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ”.

Qua mỗi kỳ Đại hội Đảng VIII, IX, X và XI, Đảng ta đã từng bước tổng kết thực tiễn, kế thừa, phát triển tư tưởng lý luận và bổ sung nhận thức ngày càng

rõ hơn về mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; công nghiệp hóa, hiện đại hóa rút ngắn gắn với kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế về mục tiêu, yêu cầu, nội dung, bước đi và cả nguồn lực để bảo đảm thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa phù hợp với tình hình cụ thể trong nước và quốc tế qua từng giai đoạn.

Trải qua gần 30 năm đổi mới, cơ cấu kinh tế Việt Nam đã có sự chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Sự hội nhập ngày càng sâu rộng và toàn diện của nền kinh tế đất nước vào kinh tế toàn cầu đã mang lại những cơ hội to lớn trong phát triển Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với chủ yếu dân số làm nông nghiệp, đã xây dựng được cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng kinh tế -

xã hội, từng bước đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Cơ cấu kinh tế Việt Nam đã có sự chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Cơ cấu kinh tế đất nước chuyển dịch theo hướng tích cực Tỷ trọng của khu vực nông nghiệp trong GDP giảm từ 38,1% năm 1986 xuống mức 18,4% năm 2013; trong khi đó, tỷ trọng khu vực công nghiệp đã tăng từ 28,9% lên 38,3% và dịch vụ cũng tăng từ 33,1% lên 43,3% trong thời gian tương ứng Quá trình thực hiện chiến lược đã hình thành một số vùng kinh tế trọng điểm, giữ vai trò động lực tăng trưởng Nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu đô thị lớn được hình thành trên phạm vi cả nước thu hút

sự tham gia mạnh mẽ của các thành phần kinh tế, thúc đẩy quá trình phát triển, chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ; từ nông thôn ra thành thị.

Sự hội nhập ngày càng sâu rộng và toàn diện của nền kinh tế đã tạo ra độ mở ngày càng lớn cho nền kinh tế, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm trên 160% GDP năm 2013 so với khoảng 23% năm 1986, đưa nền kinh tế từng bước gắn kết vào mạng lưới sản xuất, cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu Những thành tựu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã góp phần quan trọng làm cho đời sống nhân dân được cải thiện, tỷ lệ đói nghèo giảm, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng và an ninh được giữ vững, nâng cao tiềm lực và vị thế quốc tế của đất nước.

Thách thức không nhỏ

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng nhóm kinh tế - Ban Chỉ đạo tổng kết 30 năm đổi mới: Mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa chưa được định hình rõ nét, đôi khi còn cứng nhắc, chưa phát triển có hiệu quả các ngành công nghiệp ưu tiên và chưa tận dụng lợi thế về công nghệ và nguồn

lực đầu tư nước ngoài để tạo tính lan tỏa, thúc đẩy sản xuất trong nước phát triển tương xứng.

Quá trình thực hiện công nghiệp hóa chưa gắn chặt với hiện đại hóa Phát triển công nghiệp vẫn chỉ là gia công, lắp ráp giá trị thấp Các chủ trương công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn triển khai còn chậm

và chưa thật hiệu quả, rõ hướng Đặc biệt, môi trường thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng yếu vẫn là nút thắt đang cản trở quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nền kinh tế của Việt Nam vẫn chậm phát triển so với các nước trong khu vực

và thế giới Ngành công nghiệp sản xuất vật liệu, nguyên liệu cũng thể hiện yếu kém vì thế trong sản xuất công nghiệp chúng ta phải nhập nhiều loại nguyên, vật liệu.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất

Tìm giải pháp đột phá

Đã có nhiều đề xuất về giải pháp, mô hình cho nền kinh tế, trong đó đáng chú

ý Ban Kinh tế Trung ương đề xuất mô hình công nghiệp hóa rút gọn theo hướng “công nghiệp hóa hiện đại” để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả của công tác chỉ đạo, điều hành.

Theo Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Phạm Xuân Đương, công nghiệp hóa, hiện đại hóa rút ngắn là bước chuyển quan trọng đưa nước ta sớm trở thành nước công nghiệp từ nay đến năm 2020 Để thực hiện việc này, cần tập trung phát triển những ngành công nghiệp có tính chất cần thiết, đó là công nghiệp năng lượng, công nghiệp chế tạo, công nghiệp tự động Phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn với sự huy động các nguồn lực của tất cả các thành phần kinh tế.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa chỉ thành công khi chúng ta công nghiệp hóa, hiện đại hóa được nông nghiệp, nông thôn; xây dựng các chính sách pháp luật sâu sát, phù hợp; đồng thời đầu tư cho giáo dục - đào tạo hiệu quả, đi đôi phát triển kết cấu

hạ tầng, nhất là hạ tầng phục vụ nông nghiệp - nông thôn Do đó, cần đánh giá đúng mức, rõ ràng hơn quá trình 30 năm đổi mới để giải quyết tốt mối quan hệ phát triển kinh tế và công bằng xã hội, cơ cấu kinh tế

ngành và giải quyết lao động dư thừa Phó Thủ tướng yêu cầu các nhà khoa học làm sâu sắc thêm về nội hàm lý luận, từ đó xác định hướng đi cho mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đồng thời đề nghị các nhà hoạch định chiến lược trong giai đoạn tới đưa ra các giải pháp đột phá để tháo gỡ ba nút thắt tăng trưởng hiện nay là: Thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và kết cầu hạ tầng; đề xuất những quan điểm, cơ chế chính sách,

hệ thống giải pháp để thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng và tái cấu trúc nền kinh tế theo mục tiêu hiệu quả, phát triển nhanh và bền vững, đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

CÂU 7: Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ ĐH IX đến ĐH

XI của ĐCS

Trả lời:

Đại hội IX của Đãng(4/2001) xác định: Nền kinh tế thị trường địnhhướng XHCN là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kìquá độ đi lên CNXH Đó là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phầnvận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theođịnh hướng XHCN

Đại hội của Đảng (4/2006): Kế thừa tư duy Đại hội IX, Đại hội X vàĐại hội XI đã làm sáng tỏ them nội dung cơ bản của định hướngXHCN trong phát triển kinh tế thị trường ở nước ta thể hiện qua 4tiêu chí sau

+ Về mục đích phát triển: Mục tiêu của kinh tế thị trường định hướngXHCN ở nước ta nhằm thực hiện “ dân giàu, nước mạnh, dân chủ,công bằng, văn minh” giải phóng mạnh mẽ lực lượng sản xuất vàkhông ngừng nâng cao đời sống nhân dân, đẩy mạnh xóa đói giảmnghèo, khuyến khích mọi người vươn lên làm giàu chính đáng, giúp

đỡ người khác thoát nghèo và từng bước khá giả hơn

+ Về phuông hướng phát triển: Phát triển nền kinh tế với nhiều hìnhthức sở hửu, nhiều thành phần kinh tế nhằm giải phóng mọi tiềmnăng trong mọi thành phần kinh tế, trong mỗi cá nhân và mọi vùngmiền…Phát huy tối đa nội lực để phát triển nhanh nền kinh tế trong

đó kinh tế nhà nước giử vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nước cùng vớikinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc nền kinh tếquốc dân

+ Về định hướng XH và phân phối

- Thực hiện tiến bộ và công bằng XH ngay trong từng bước từng chínhsách phát triển , tăng trưởng kinh tế gắn kết chặt chẽ và đồng bộ vớiphát triển xã hội, văn hóa , giáo dục , đào tạo, giải quyết tốt vấn đề

XH vì mục tiêu phát triển con người: hạn chế tác động tiêu cực củakinh tế thị trường

- Chế độ phân phối: Chủ yếu theo kết quả lao động , hiệu quả kinh tế,phúc lợi xã hội Đồng thời, để huy động mọi nguồn lực kinh tế cho

sự phát triển còn thực hiện phân phối theo mức đóng góp vốn và cácnguồn lực khác

+ Về quản lý: Ohát huy vai trò làm chủ xã hội của nhân dân, bảo đảmvai trò quản lý , điều tiết nền kinh tế của Nhà nước pháp quyền XHCNdưới sự lãnh đạo của Đảng Tiêu chí này thể hiện sự khác biệt cơ bảngiữa kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa với kinh tế thị trường địnhhướng XHCN nhằm phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực củakinh tế thị trường, bảo đảm quyền lợi chính đáng của mọi người

CÂU 8: Phân tích một số chủ trương tiếp tục hoàn thiện KTTT định hướng XHCN của ĐCSVN

Trả lời:

+Thống nhất nhận thức về KTTT định hướng XHCN

Hoàn thiện thể chế KTTT định hướng XHCN là làm cho nó phù hợp vớicác yêu cầu và nguyên tắc của KTTT định hướng XHCN, làm cho nóvận hành thông suốt và có hiệu quả Do đó, muốn hoàn thiện thể chếKTTT định hướng XHCN thì trước hết phải có sự thống nhất nhận thức

về KTTT định hướng XHCN

Một số cần thống nhất là:

- Cần thiết sử dụng KTTT làm phương tiện xây dựng CNXH

- KTTT là cơ sở kinh tế của sự phát triển theo định hướng XHCN

- KTTT định hướng XHCN là nền kinh tế vừa tuân theo quy luật củaKTTT, vừa đc dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất củaCNXH

+ Hoàn thiện thể chế về sở hữu và các thành phần kinh tế , loại hình DN

+ Hoàn thiện thể chế về vai trò lảnh đạo của Đảng , quản lý của Nhànước và sự tham gia của các tổ chức quần chúng váo quá trình phát triểnkinh tế xã hội

Trả lời dạng 2

1- Thống nhất nhận thức về nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa ở nước ta

Kinh tế thị trường là sản phẩm của văn minh nhân loại được phát triểntới trình độ cao dưới chủ nghĩa tư bản nhưng tự bản thân kinh tế thịtrường không đồng nghĩa với chủ nghĩa tư bản Thực tiễn đổi mới ởnước ta đã chứng minh đầy sức thuyết phục về việc sử dụng kinh tế thịtrường làm phương tiện xây dựng chủ nghĩa xã hội Nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế trong đó các thiếtchế, công cụ và nguyên tắc vận hành kinh tế thị trường được tự giác tạolập và sử dụng để giải phóng triệt để sức sản xuất, từng bước cải thiệnđời sống của nhân dân, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ, văn minh Phát triển kinh tế nhiều hình thức sở hữu,nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo,kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vữngchắc của nền kinh tế quốc dân Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôivới xóa đói, giảm nghèo; từng bước làm cho mọi thành viên xã hội đều

có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hộingay trong từng bước và từng chính sách phát triển; tăng trưởng kinh tế

đi đôi với phát triển văn hóa, y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường , giảiquyết tốt các vấn đề xã hội vì mục tiêu phát triển con người Thực hiệnchế độ phân phối chủ yếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, đồngthời theo mức đóng góp vốn cùng các nguồn lực khác và thông quaphúc lợi xã hội Phát huy quyền làm chủ xã hội của nhân dân, bảo đảmvai trò quản lý, điều tiết nền kinh tế của Nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Ðảng

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là mộtnền kinh tế vừa tuân theo quy luật của kinh tế thị trường, vừa chịu sựchi phối bởi các quy luật kinh tế của chủ nghĩa xã hội và các yếu tố bảođảm tính định hướng xã hội chủ nghĩa

2- Hoàn thiện thể chế về sở hữu, phát triển các thành phần kinh tế, cácloại hình doanh nghiệp và các tổ chức sản xuất kinh doanh

- Hoàn thiện thể chế về sở hữu

+ Tiếp tục hoàn thiện thể chế về sở hữu trong nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa theo hướng khẳng định sự tồn tại khách

quan, lâu dài và khuyến khích sự phát triển đa dạng các hình thức sởhữu, các loại hình doanh nghiệp, bảo đảm các quyền và lợi ích hợppháp của các chủ sở hữu khác nhau trong nền kinh tế; xây dựng, hoànthiện luật pháp về sở hữu đối với các loại tài sản mới, như trí tuệ, cổphiếu, trái phiếu, tài nguyên nước, khoáng sản

+ Khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân mà đại diện là Nhà nước;các quyền của người sử dụng đất theo các quy định hiện nay của phápluật được tôn trọng và bảo đảm

+ Hoàn thiện thể chế về sở hữu nhà nước theo hướng tách bạch vai tròcủa Nhà nước với tư cách là bộ máy công quyền quản lý toàn bộ nềnkinh tế - xã hội với vai trò chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước; táchchức năng chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước và chức năng quản trịkinh doanh của doanh nghiệp nhà nước; thu hẹp và tiến tới xóa bỏ chứcnăng đại diện chủ sở hữu nhà nước của các bộ, ủy ban nhân dân đối vớitài sản, vốn nhà nước tại các doanh nghiệp có tài sản, vốn nhà nước.Tiếp tục đổi mới, củng cố và phát huy vai trò của mô hình công ty đầu

tư và kinh doanh vốn nhà nước

+ Hoàn thiện thể chế, quy định rõ, cụ thể về quyền của chủ sở hữu vànhững người liên quan đối với các loại tài sản (trí tuệ, tài sản vật chất,tài sản cổ phiếu, tài sản nợ); bảo hộ các quyền lợi hợp pháp Ðồng thời,quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của chủ sở hữu và những người liênquan đối với xã hội

+ Bổ sung luật pháp, cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển

sở hữu tập thể, các tổ hợp tác, hợp tác xã; bảo vệ tốt hơn các quyền vàlợi ích của các xã viên đối với tài sản thuộc sở hữu của hợp tác xã

+ Khuyến khích liên kết hỗn hợp giữa sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể

và sở hữu tư nhân, làm cho chế độ cổ phần, sở hữu hỗn hợp trở thànhhình thức sở hữu chủ yếu của các doanh nghiệp trong nền kinh tế

+ Sớm ban hành các quy định pháp lý về quyền sở hữu của doanhnghiệp, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam; quy định đối tượng,

điều kiện để người nước ngoài có quyền được mua, được sở hữu nhà ởgắn với quyền sử dụng đất và các tài sản khác tại Việt Nam.

- Hoàn thiện thể chế về phân phối

+ Hoàn thiện luật pháp, cơ chế, chính sách về phân bổ nguồn lực, phânphối và phân phối lại theo hướng bảo đảm tăng trưởng kinh tế gắn vớitiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách pháttriển Các nguồn lực xã hội được phân bổ theo cơ chế thị trường và theochiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của Nhà nước bảo đảm đạthiệu quả kinh tế - xã hội cao Tập trung vốn đầu tư nhà nước phát triểnkết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, dịch vụ công quan trọng, một số ngànhsản xuất thiết yếu, then chốt, đóng vai trò chủ đạo và lĩnh vực mà tưnhân không thể hoặc chưa thể đảm đương được; quan tâm đến cácvùng, đối tượng còn nhiều khó khăn, thu hẹp dần khoảng cách về trình

độ phát triển giữa các vùng, các địa phương

+ Chính sách phân phối và phân phối lại phải bảo đảm hài hòa lợi íchcủa Nhà nước, người lao động và doanh nghiệp, tạo động lực cho ngườilao động, doanh nghiệp và bảo đảm lợi ích quốc gia Chú trọng phânphối lại qua phúc lợi xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, y tế; bảođảm đời sống, ít nhất là ở mức trung bình của xã hội, cho các đối tượngchính sách Ðổi mới cơ chế phân bổ chi ngân sách cho phát triển xã hội,củng cố và mở rộng hơn nữa hệ thống an sinh xã hội Tiếp tục hoànthiện luật pháp về thuế theo hướng vừa bảo đảm nguồn thu cho ngânsách nhà nước, vừa khuyến khích đầu tư, đổi mới công nghệ, phát triểnsản xuất, nuôi dưỡng nguồn thu và thực hiện công bằng xã hội

- Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của cácchủ thể trong nền kinh tế

+ Tiếp tục đẩy mạnh đổi mới, sắp xếp lại, phát triển và nâng cao hiệuquả kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước để góp phần giữ vững vàphát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa Sửa đổi, bổ sung cơ chế, chínhsách để ngăn ngừa thất thoát tài sản nhà nước trong quá trình cổ phần