Vai trò của nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa là quá trình được tiến hành dựa vào sự tổng hợp của nhiều y
Trang 1Trường Đại học Ngoại Ngữ
Đại học Quốc Gia Hà Nội
Trang 2CÂU HỎI:
Câu 1: Trình bày hiểu biết của nhóm về vai trò của nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa Liên hệ thực tiễn với ngành ngoại ngữ (nói chung) mà nhóm em đang theo học
Câu 2: Trình bày những cơ hội, thách thức của Việt Nam khi đang hội nhập quốc tế Cơ hội-thách thức nào là quan trong nhất Giải thích?
Trang 3A: Mục lục câu 1:
I: Đặt vấn đề
II:Vai trò của nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1 Khái quát về nguồn lực con người
2 Khái quát về quá trình Công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước 2.1 Khái quát chung
2.2 Khái quát về quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa ở
IV: Hà Nội với quá trình Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước
B: Mục lục câu 2:
I Cơ hội và thách thức nhìn chung:
II: Cơ hội và thách thức ở từng lĩnh vực quan trọng của Việt Nam
1: Những cơ hội và thách thức của Việt Nam trong lĩnh vực văn hóa khi hội nhập quốc tế
2: Những Cơ hội và thách thức khi hội nhập quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực chính trị
Trang 43: Cơ hội và thách thức của Việt Nam khi hội nhập quốc tế trong lĩnh vực khoa học công nghệ
4: Những cơ hội và thách thức của Việt Nam khi hội nhập Quốc Tế trên lĩnh vực Giáo Dục
5: Cơ hội và thách thức của Việt Nam trong hội nhập quốc tế trên lĩnh vực Kinh tế
C: Tài liệu tham khảo:
Trang 5A: Câu 1: Trình bày hiểu biết của nhóm về vai trò của nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Liên hệ thực tiễn với ngành ngoại ngữ (nói chung) mà nhóm em đang theo học
I.Đặt vấn đề:
Bước vào năm 2017, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã phần nào đạt được những thành tựu nhất định Trong đó, một trong những nhân tố quyết định tạo nên sự tành công đó chính là nhân tố con người Con người là nguồn lực quan trọng quyết định mục tiêu, tính chất, sự thành bại của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
II.Vai trò của nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1 Khái quát về nguồn lực con người
- Con người là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội Xã hội chỉ được hình thành khi con người hòa cái riêng để tạo thành cái chung Con người hoạt động trong xã hội tạo ra lịch sử của mình Lịch sử phát triển con người là lịch sử phát triển của tổng thể xã hội
- Con người là nhân tố quyết định sự phát triển của xã hội Xã hội là một cộng đồng người với những quan hệ xã hội xác định Sự phát triển xã hội chính là sự phát triển con người cũng như những quan hệ xã hội
đó Từ hoạt động thực tiễn mình, con người tự phát triển bản thân, phát triển các hoạt động mình tham gia vào từ đó tạo nên các quan hệ
xã hội phát triển, làm cho xã hội phát triển
- Con người là mục tiêu, động lực của chủ nghĩa xã hội Cũng chính là mục tiêu, động lực của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Suy cho cùng, quá trình công nghiệp hóa là hướng tới một xã hội văn minh, giàu đẹp, đem lạ hạnh phúc ấm no cho toàn thể nhân dân Và con người chính là nhân tố đề ra và thực hiện quá trình đó Trong cương lĩnh xây dựng đát nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội - Đảng ta đã chỉ rõ: Phương hướng lớn của chình sách xã hội là:
Trang 6“Phát huy yếu tố con người trên cơ sở đảm bảo công bằng, bình đẳng
về nghĩa vụ, quyền lợi công dân Kết hợp tốt tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần, giữa đáp ứng các nhu cầu trước mắt với chăm lo lợi ích lâu dài, giữa cá nhân với tập thể, cộng đồng xã hội” Định hướng có ý nghĩa chiến lược đó
là sự thể hiện tư tưởng vì con người có mục tiêu phát triển con người Việt Nam toàn diện trong sự nghiệp xây dựng đất nước theo quy định hướng xã hội chủ nghĩa
2 Khái quát về quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 2.1 Khái quát chung
Khái niệm Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá hình thành từ cuộc cách mạng công nghiệp Anh TK XVIII - cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên trên thế giới, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử phát triển nhân loại Đó
là bước khởi đầu của cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật Từ kinh nghiệm của nước Anh các nước theo sau đã rút ngắn được thời gian mò mẫm ở vào giai đoạn đầu đó người ta xem Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá xã hội như quá trình phát triển của khoa học - kỹ thuật, quy Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá về phát triển khoa học - kỹ thuật và công nghệ Các nước tư bản châu Âu, châu Mỹ đã rộ lên những chiến lược về khoa học - kỹ thuật và công nghệ Nói chung thì các nước này đã thành công đáng kể Tuy nhiên việc nhận thức không đầy đủ về Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đã tạo ra những phát triển không đồng đều; tạo nên những mâu thuẫn trong nhiều lĩnh vức của đời sống xã hội Đó cũng là nguyên nhân dẫn đến những tiêu cực lịch sử đã xảy ra
2.2 Khái quát về quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa ở Việt Nam
Ở Việt Nam nền kinh tế - xã hội phát triển rất muộn so với trình độ thế giới Do đó từ thực tiễn đến lý luận Việt Nam đã xác định cho mình đường lối, kế hoạch đúng đắn Sau hơn chục năm đổi mới trong sự nghiệp Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước - bộ mặt kinh tế - xã hội Việt Nam đã thay đổi đáng kể Trong đó Đảng và nhà nước ta luôn thực hiện chủ trương “Đi tắt đón đầu”, học tập những tiến bộ thế giới trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước
Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là xu hướng của thế giới là con đường tất yếu của Việt Nam Đó là điều kiện để thúc đẩy sự phát triển của kinh
tế - xã hội Nhưng xã hội trước hết phải là của con người Mọi lĩnh vực
Trang 7trong xã hội đều do con người tạo ra và vì con người Mác đã từng viết rằng: trong yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất - người lao động là yếu
tố quan trọng nhất, là lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn nhân loại
Sự thành công trong Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đòi hỏi phải có các nguồn lực cần thiết: con người, vốn, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất - kỹ thuật, vị trí địa lý, và nguồn lực nước ngoài Nhưng các nguồn lực khác chỉ trở thành nguồn lực quan trọng, cần thiết của sự phát triển khi nó được con người sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả cao
3 Vai trò của nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa là quá trình được tiến hành dựa vào sự tổng hợp của nhiều yếu tố như: tài nguyên thiên nhiên, vốn, Các nguồn lực này có quan hệ chặt chẽ với nhau cùng tham gia vào quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá nhưng mức độ tác động và vai trò của chúng đối với toàn bộ quá trình đó không giống nhau Trong đó nguồn lực con người là yếu tố quyết định Công nghiệp hoá gắn liền với Hiện đại hoá
mà thực chất là hiện đại hoá lực lượng sản xuất
Thứ nhất con người được coi là lực lượng sản xuất Lực lượng sản xuất mối quan hệ giữa con người với tự nhiên trong quá trình sản xuất Nó bao gồm con người và tư liệu sản xuất Lực lượng sản xuất trước hết phải là con người với khả năng lao động, có trí tuệ, kỹ năng Kỹ sảo để sản xuất
Là tư liệu sản xuất gồm công cụ sản xuất và đối tượng sản xuất Cùng với
đó, trong thời đại hiện nay, sự tác động mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật vào quá trình sản xuất đã làm giảm cường độ lao động, tăng năng suất cao Khoa học - kỹ thuật cũng được coi là một lực lượng sản xuất trực tiếp Khi phân tích về lực lượng sản xuất, Mác đã viết: “ Trong tất cả các lực lượng sản xuất - lực lượng sản xuất lớn nhất là bản thân giai cấp cách mạng” và Lênin cũng viết: “ lực lượng sản xuất hàng đầu của nhân loại là công nhân,
là người lao động” Còn Bác Hồ thì nhắc nhở: “ Muốn xây dựng xã hội chủ nghĩa trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa ” Rõ ràng các quan điểm đó đều khẳng định vai trò của con người trong lực lượng sản xuất Bởi
lẽ con người là lực lượng duy nhất biết tư duy, có trí tuệ và ý chí, biết lợi dụng các nguồn lực khác, gắn chúng lại với nhau tạo nên sức mạnh tổng hợp cùng tác động vào quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá Các nguồn lực khác là những khách thể, chịu sự cải tạo, khai thác của con người
Trang 8và hết thảy chúng đều phục vụ cho nhu cầu, lợi ích của con người nếu con người biết tác động và chi phối Vì vậy trong các yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất - con người là yếu tố quan trọng nhất, là lực lượng sản xuất hàng đầu của Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
Thứ hai, với trí tuệ, sức tìm tòi của mình con người đã khám phá ra những nguồn lực không có sẵn trong tự nhiên Biến chúng thành công cụ có lợi để khai thác và phát triển kinh tế, khoa học – công nghệ
Thứ ba, trí tuệ con người có sức mạnh vô cùng to lớn một khi nó được vật thể hoá, trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp Dự báo vĩ đại này của C.Mác
đã và đang trở thành hiện thực Sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và công nghệ hiện đại đang dẫn các nền kinh tế của các nước công nghiệp phát triển vận động đến nền kinh tế của trí tuệ Bằng những kỹ thuật hiện đại do chính con người làm ra mà ngày nay nhân loại đang chứng kiến những biến đổi thần kỳ trong lịch sử Vì thế mà Alvin Toffler đã xếp quyền lực trí tuệ lên hàng đầu trong những quyền lực đã có trong lịch sử
Thứ tư, sự thành bại của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa phụ thuộc vào đường lối, chính sách hoạch định của quá trình đó có đúng đắn hay không Không phải gì khác mà chính con người là người đề ra những hoạch định đó Với trí óc, tầm nhìn của mình, Đảng, nhà nước ta đã đánh giá rõ ràng tình hình cụ thể trong nước, cộng với kinh nghiệm bài học của nước ngoài để đề ra con đường công nghiệp hóa- hện đại hóa cụ thể và đúng đắn cho đất nước
Con người là xuất phát điểm, là mục tiêu cũng như động lực của quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước Con người là nguồn lực tiên quyết không thể thiếu, là yếu tố quyết định sự thành bại của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
4 Đánh giá chung về con người đặt trong sự phát triển quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa ở nước ta hiện nay
Qua nhiều năm đổi mới, tuy đã đạt được không ít những thành tựu nhưng quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước còn nhiều vướng mắc Trong đó phải kể đến việc nhiều lao động có tay nghề, trình độ chưa cao
Trang 9không đáp ứng đủ yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Biểu đồ thể hiện trình độ lao động Việt Nam ( năm 2013 và 2014) (%)
Từ biểu đồ trên ta có thể thấy, trình độ tay nghề đã qua đào tạo và trình độ học chuyên nghiệp ở nước ta còn chưa cao Đó là chưa kể hiện nay, nước
ta đang đứng trước nguy cơ “Bằng thật, lực giả” Chính vì vậy, nguồn lực con người của nước ta hiện nay chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
5 Phương pháp để phát huy vai trò của nguồn lực con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- Phương pháp, phương hướng quan trọng bậc nhất chính là giáo dục con người Con người là nguồn lực tiên quyết của quá trình Công nghiệp hóa- hiện đại hóa Con người tốt thì quá trình CNH-HĐH sẽ có một nền tảng tốt Chính vì vậy, đẩy mạnh giáo dục, nâng cao tri thức
là vấn đề quan trọng tiên quyết để xây dựng một con người thời đại mới
- Thứ hai là tuyên truyền tới người dân một cách cụ thể rõ ràng và dễ hiểu về quá trình Công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước Chỉ khi dân
Trang 10tin, dân hiểu thì dân mới làm đúng và hiệu quả, góp phần xây dựng nền CNH- HĐH
- Tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế, tận dụng mọi nguồn lực có lợi đẻ phát triển đất nước trên tinh thần hợp với thuần phong mỹ tục và thực
tê của nước ta
III: Liên hệ thực tiễn vai trò của sinh viên trường ĐH Ngoại Ngữ- ĐHQG Hà Nội với quá trình Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước
- Là sinh viên- đội ngũ trí thức cao của đất nước Đặc biệt được học tập
và rèn luyện dưới mái trường ĐH Ngoại Ngữ chúng em luôn nhận thức được vai trò đi đôi với nghĩa vụ của mình Trước nhất, là đội ngũ được trang bị kiến thức liên quan đến ngôn ngữ nước ngoài ( Anh, Nhật, Hàn, Pháp, Đức, Nga, ) chúng em nhận thấy mình có vai trò quan trọng ứng dụng những kiến thức đã được học,bằng hình thức phiên dịch sẽ góp phần tạo cầu nối phát triển giữa Việt Nam và các nước bạn Đặc biệt trong thời buổi “Đi tắt đón đầu”, muốn ứng dụng những tinh hoa của khoa học kỹ thuật thế giới vào Việt Nam, điều trước nhất
là chúng ta phải hiểu ngôn ngữ của họ, hiểu thành tưu khoa học kỹ thuật đó là gì, áp dụng ra sao Điều đó được tiếp cận thông qua việc truyền tải từ ngôn ngữ của nước bạn sang ngôn ngữ của nước ta
- Khi ra trường và làm việc, chúng em luôn ý thức được việc tìm tòi và góp phần phát triển nền công nghiệp hóa- hiện đại hóa của đất nước Trong đó phải kể đến việc góp phần thu hút đầu tư từ nước ngoài vào Việt Nam nhằm hiện đại hóa công nghiệp đất nước
- Nhận ra rằng bản thân cũng còn nhiều thiếu sót, chưa thực sự đủ để đáp ứng nhu cầu của đất nước, chúng em luôn cố gắn rèn luyện phát triển để “Bản thân tốt, xã hội tốt”, trở thành nguồn lực hiệu quả của đất nước
Trang 11B: Câu 2: Trình bày những cơ hội, thách thức của Việt Nam khi đang hội nhập quốc tế Cơ hội-thách thức nào là quan trong nhất Giải
thích?
I Cơ hội và thách thức nhìn chung:
- Cơ hội: xu thế hòa bình, hợp tác phát triển và xu thế toàn cầu hóa kt
tạo thuận lợi cho nước ta mở rộng quan hệ đối ngoại, hợp tác phát triển quốc tế Mặt khác, thắng lợi của sự nghiệp đổi mới đã nâng cao thế và lực của nước ta trên trường quốc tế, tạo tiền đề mới cho quan hệ đối ngoại, hội nhập kt quốc tế
sẽ tác động nhanh và mạnh hơn đến thị trường trong nước, tiềm ẩn nguy
cơ gây rối loạn thậm chí khủng hoảng kt tài chính
• Ngoài ra, lợi dụng toàn cầu hóa, các thế lực thù địch sử dụng chiêu bài "dân chủ", "nhân quyền" chống phá chế độ chính trị và sự ổn định phát triển của nước ta
Những cơ hội và thách thức trên có mối quan hệ, tác động qua lại, có thể chuyển hóa lẫn nhau Cơ hội ko tự phát huy tác dụng mà phụ thuộc vào khả năng tận dụng cơ hội, tận dụng cơ hội tốt cơ hội sẽ tạo thế và lực mới
để vượt qua thử thách, tạo ra cơ hội lớn hơn và ngược lại
Trang 12II: Cơ hội và thách thức ở từng lĩnh vực quan trọng của Việt Nam 1: Những cơ hội và thách thức của Việt Nam trong lĩnh vực văn hóa khi hội nhập quốc tế
Hiện nay, xu thế toàn cầu hóa về kinh tế và quá trình hội nhập kinh tế thế giới đang diễn ra ở mọi quốc gia Tình hình đó đặt nền văn hóa của mỗi dân tộc trước những biến động lớn Phải chăng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, các nền văn hóa dân tộc sẽ trở nên đồng nhất, mất hết bản sắc của mình? Không ít các nhà lý luận phương Tây đang cổ vũ cho xu hướng đó Nhưng cuộc sống vẫn có quy luật của nó Hội nhập kinh tế thế giới là một quá trình liên kết, thường xuyên diễn ra sự đồng hóa và dị hóa Khả năng đồng hóa và dị hóa này không chỉ phụ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế mỗi nước, mà chủ yếu còn tùy thuộc vào bản lĩnh văn hóa
và sức sống của mỗi dân tộc Vì vậy, văn hóa dân tộc có vai trò cực kỳ quan trọng trong hội nhập kinh tế thế giới Nhìn chung, tình hình và xu hướng nêu trên sẽ tạo ra cả những thời cơ và thách thức đan xen đối với
sự phát triển của đất nước trong những năm tới Cũng vì vậy, trên bình diện văn hóa, sự phát triển mạnh lên, phong phú, đa dạng, hiện đại hơn là
xu hướng tất yếu, trong đó đan xen mặt tích cực và mặt tiêu cực Có thể xảy ra những khả năng trong xu thế vận động và phát triển văn hóa Việt Nam trong thời gian tới
Thứ nhất, nếu văn hóa được quan tâm thật sự và đầy đủ, có định
hướng rõ ràng, được thể chế hóa bằng luật và các văn bản dưới luật, các
Trang 13chế độ chính sách phù hợp, với bộ máy quản lý có hiệu quả, thì văn hóa nước ta sẽ có bước phát triển mới, tác động tích cực đến đời sống xã hội, thật sự đóng vai trò nền tảng và động lực của xã hội và trên nền truyền thống, văn hóa được hiện đại hóa Các chức năng giáo dục, định hướng thẩm mỹ của văn hóa kết hợp hài hòa với chức năng giải trí, làm cho xã hội phấn khởi, lành mạnh lên Các sản phẩm văn hóa ngày càng phong phú, đa dạng, có giá trị cao, được nhân dân đón nhận Các hoạt động văn hóa ngày càng sôi nổi, vừa có chiều rộng, bề nổi, vừa có chiều sâu, tác động tích cực vào giáo dục lối sống, đạo đức, làm cho xã hội thái bình, thịnh vượng hơn lên
Thứ hai, nếu sự quan tâm và sự định hướng văn hóa không được
thể hiện rõ trên các văn bản luật, dưới luật, các chế độ chính sách; nếu công tác quản lý yếu kém, buông lỏng, thì khi đó sự phát triển lộn xộn, không định hướng của văn hóa sẽ trở thành yếu tố đảo ngược sự phát triển của xã hội, làm cho đạo đức, lối sống ngày càng suy thoái, biến chất, con người ngày càng mất đi nhân tính Sự du nhập ồ ạt, thiếu chọn lọc văn hóa ngoại lai, sẽ là cơ hội tốt cho nhiều loại văn hóa đồi trụy, phản động, phi nhân tính tràn vào Dần dần, ý thức về chủ quyền dân tộc bị xói mòn, lu
mờ Thay vào đó là lối sống hướng ngoại, xem nhẹ các giá trị truyền thống, xem nhẹ văn hóa dân tộc Ngôn ngữ hiện đang bị xâm hại bởi lối du nhập
vô nguyên tắc tiếng nước ngoài, sẽ tiếp tục bị tha hóa, trở nên lai căng, kệch cỡm Tính giáo dục của văn hóa bị coi nhẹ, coi trọng quá mức tính giải trí, dần dần, văn hóa không còn đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, ngược lại cổ súy cho lối sống thác loạn, vô đạo đức, thiếu nhân tính Văn hóa dân tộc bị lu mờ, pha tạp Các giá trị truyền thống dần dần bị lãng quên Hoạt động văn hóa sẽ sôi nổi
Trang 14hơn, phong phú hơn nhưng đó là sự phát triển xô bồ, không định hướng, khó tạo ra những giá trị văn hóa đích thực
Thứ ba, đó là sự kết hợp giữa khả năng thứ nhất và khả năng thứ
hai, tạo ra sự pha trộn văn hóa Trong điều kiện đó, văn hóa sẽ phát triển theo nhiều chiều Mặt tích cực được phát huy nhờ những chủ trương, chính sách đúng đắn và những người hoạt động văn hóa chân chính Mặt tiêu cực cũng phát triển vì sự buông lỏng quản lý Thực tế nhiều năm qua cho thấy đây là khả năng dễ xảy ra nhất
Cùng với những khả năng, xu thế vận động phát triển của văn hóa, những lĩnh vực văn hóa thông tin cũng có khả năng phát triển mạnh Truyền hình (trong đó có những chương trình trò chơi giải trí): Những tổ chức kinh tế tư nhân sẽ tiếp tục mua các kênh truyền hình để kinh doanh trên lĩnh vực truyền thông Mạng In-tơ-nét: bên cạnh các báo mạng chính thống là các mạng xã hội, trang cá nhân, tạo ra sự phong phú và đa tạp về thông tin - văn hóa Nhiều tờ báo mạng giả danh trang thông tin xuất hiện Nói cách khác, đó là các trang mạng được cấp giấy phép là trang thông tin nhưng hoạt động như báo chí chính thống Các lễ hội quy mô lớn: trong đó những
lễ hội có tính quốc gia do Nhà nước tổ chức sẽ ổn định và có bước phát triển, nhưng các lễ hội do các tổ chức xã hội thực hiện nhằm mục đích thu lợi nhuận hoặc giải trí cùng phát triển mạnh, trong đó có những lễ hội du nhập từ nước ngoài Các di tích, danh lam thắng cảnh được khai thác tối
đa nhằm phục vụ du lịch và các hoạt động mê tín vụ lợi Chính vì vậy, di tích tiếp tục bị xâm hại, làm biến dạng và bị lợi dụng trở thành công cụ phục vụ những lợi ích cục bộ, lợi ích cá nhân
Trang 15Bên cạnh đó, những lĩnh vực văn hóa thông tin có khả năng bị hạn chế phát triển là: Xuất bản, in, phát hành, thư viện, báo in - nói chung là các loại hình phục vụ việc đọc trên giấy thông thường - ngày càng gặp khó khăn, sẽ phải giảm về số lượng Các loại hình văn hóa nghệ thuật truyền thống, dân tộc khó có được chỗ đứng xứng đáng trong cuộc sống- từ cuộc sống thường ngày tới việc xuất hiện trên các chương trình truyền hình, các chương trình biểu diễn Nhiều loại hình văn hóa truyền thống sẽ bị thui chột hoặc biến dạng
Trong những năm tới, văn hóa Việt Nam tiếp tục gặp nhiều thời cơ, thuận lợi, đồng thời cũng gặp nhiều thách thức, khó khăn - hai mặt này đan xen, tác động qua lại và sẽ tùy thuộc vào hoạt động của con người mà tác động mạnh hay yếu theo chiều tích cực hay tiêu cực Xu hướng phát triển văn hóa nói chung là đa dạng hóa, hiện đại hóa, toàn cầu hóa và ngày càng mang tính thực dụng Tuy vậy, chức năng giáo dục, định hướng thẩm mỹ vẫn có cơ hội được khẳng định, tạo nên những giá trị văn hóa mang tính nhân văn, cao quý Sự vận động, phát triển của văn hóa không phải là sự vận động, phát triển mang tính bản năng mà chịu ảnh hưởng rất lớn bởi đường lối, chủ trương, pháp luật, chính sách và sự quản lý của hệ thống thể chế của đất nước Chính vì thế, cần tăng cường hơn nữa vai trò quản
lý nhà nước nhằm phát huy thuận lợi, thời cơ, hạn chế khó khăn, vượt qua thách thức để điều chỉnh xu thế vận động và phát triển của văn hóa theo hướng tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
2: Những Cơ hội và thách thức khi hội nhập quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực chính trị
a: Những cơ hội khi hội nhập quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực chính trị
Trang 16Thay đổi theo xu hướng toàn cầu hóa là một trong những bước tiến quan trọng để đưa đất nước đi lên nagyf càng tiến bộ văn minh Những thành tựu đạt được trong tiến trình gần 30 năm đổi mới (1986 – 2012) đã khẳng định tính đúng đắn của con đường mà Việt Nam đã lựa chọn Đó là đi lên CNXH, kiên trì con đường đổi mới toàn diện, thông qua đổi mới kinh tế để lựa chọn và từng bước đổi mới các vấn đề chính trị Bước đi này phù hợp với lý luận về mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị, về đổi mới chính trị nói riêng, trong thực tế, nó cũng phù hợp với xu thế phát triển của thời đại
Đổi mới chính trị được Đảng ta xác định là kiên trì mục tiêu CNXH, tiếp tục con đường bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN, đi tới CNXH; đổi mới chính trị không có nghĩa là thay đổi hoặc từ bỏ chế độ XHCN Thực chất của đổi mới chính trị là đổi mới tư duy chính trị về CNXH và con đường đi lên
CNXH; đổi mới cơ chế, chính sách mà hạt nhân cơ bản là giải quyết hợp
lý, hài hòa quan hệ lợi ích; đổi mới cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của
hệ thống chính trị để xây dựng chế độ XHCN ngày càng vững mạnh, thực hiện tốt nền dân chủ XHCN nhằm phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và phát triển kinh tế - xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Nội dung cơ bản của đổi mới chính trị ở nước ta là đổi mới tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn về CNXH và con đường đi lên CNXH, trong đó trọng tâm là đổi mới tư duy chính trị và hệ thống chính trị
Trên thực tế, xu thế toàn cầu hóa đã đặt Đảng Cộng sản Việt Nam trước yêu cầu phải liên tục đổi mới tư duy chính trị nhằm hoàn thiện lý luận, định hướng cho việc hoạch định đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn
Trang 17trong thực tiễn Đó là yêu cầu phải nghiêm túc và khẩn trương làm công tác lý luận, nhận thức và đánh giá kịp thời, chuẩn xác các vấn đề thời đại, các khuynh hướng vận động của thế giới, từ đó tích cực đẩy mạnh chủ động hội nhập quốc tế trên cơ sở độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam Đó là yêu cầu nhận thức đúng và đầy đủ về các mối quan hệ lớn cần được giải quyết tốt trong quá trình đổi mới đi lên CNXH ở nước ta dưới tác động của toàn cầu hóa, như quan hệ giữa đổi mới, ổn định và phát triển; quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; quan hệ giữa kinh tế thị trường và định hướng XHCN; quan hệ giữa phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất phù hợp; quan hệ giữa tăng
trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; quan hệ giữa xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; quan
hệ giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ Toàn cầu hóa cũng thúc đẩy Đảng Cộng sản Việt Nam phải đổi mới tư duy nhận thức về các động lực cần phát huy trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, đó là kết hợp hài hòa các lợi ích; đại đoàn kết toàn dân trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; hoàn thiện nền văn hóa XHCN, phát huy vai trò của nguồn lực con người trong xây dựng CNXH
b: Những thách thức khi hội nhập quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực chính trị
Tuy nhiên đứng trước xu thế hội nhập xu thế toàn cầu hóa, khi đất nước chúng ta đón nhận rất nhiều những cơ hội đối với kinh tế, giáo dục, xã hội,
Trang 18văn hóa thì riêng đối với chính trị, dường như chúng ta đang phải đổi mới
nền chính trị trong những thách thúc vô cùng lớn lao Cụ thể:
Toàn cầu hóa với sự lũng đoạn của CNTB toàn cầu đã đặt chế độ chính trị Việt Nam trước những thách thức không nhỏ như nguy cơ chệch hướng XHCN, nguy cơ diễn biến hòa bình và tự diễn biến trong Đảng, nguy cơ tụt hậu về kinh tế, nguy cơ không kiểm soát và xử lý được hàng loạt vấn đề xã hội nảy sinh trong bối cảnh diễn biến quốc tế và trong nước phức tạp
Trong suốt những năm Việt Nam tiến hành đổi mới cho đến tận hôm nay, các thế lực đế quốc không ngừng tìm mọi cách, bằng mọi con đường
nhằm tấn công phá vỡ sự lãnh đạo của Đảng; tuyên truyền và cổ động trong nhân dân tính ưu việt, tiến bộ của cái gọi là đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập Bên cạnh đó, cũng bằng nhiều cách, các thế lực phản động
và thù địch đã mua chuộc những đảng viên cộng sản, những quần chúng
ưu tú nhằm làm xáo trộn đời sống chính trị - xã hội nước ta; làm quần
chúng nhân dân mất niềm tin vào chế độ; làm phai nhạt lý tưởng cộng sản Các thế lực này cũng tìm nhiều cách để bóp méo sự thật đời sống chính trị
- xã hội ở Việt Nam; lợi dụng sự phát triển cao của công nghệ hiện đại, khuếch trương những sự thật bị bóp méo này trên trường quốc tế, làm công cụ công kích Đảng cộng sản và cản trở con đường đi lên CNXH ở Việt Nam
Toàn cầu hóa TBCN với những mặt trái của nó cũng đã tác động tiêu cực đến Nhà nước Việt Nam, gây nguy cơ chệch hướng chế độ XHCN Ỷ thế
có sức mạnh về kinh tế và khoa học – công nghệ, các nước tư bản phát triển đang thao túng các tổ chức kinh tế tài chính toàn cầu như IMF, WB,
Trang 19WTO… áp đặt những quy chế và phương thức hoạt động không bình
đẳng, gây thiệt hại ngày càng nghiêm trọng, uy hiếp chủ quyền quốc gia Việt Nam Trước đây, chủ quyền quốc gia mang tính tuyệt đối, trong xu thế toàn cầu hóa, chủ quyền quốc gia mất dần tính tuyệt đối Việt Nam không chỉ đứng trước nguy cơ chệch hướng chính trị mà còn đứng trước nguy cơ
bị xâm phạm chủ quyền lãnh thổ khi mà cùng với xu thế toàn cầu hóa là sự
ra đời và có vai trò ngày càng quan trọng của các tổ chức như Liên hợp quốc, tòa án quốc tế, các khối quân sự quốc tế, các tổ chức thương mại và tài chính quốc tế…; khi mà các thế lực hiếu chiến bất chấp mọi thủ đoạn để chống phá chế độ ta, can thiệp vào công việc nội bộ và chủ quyền của dân tộc ta Từ đó, định hướng chính trị XHCN và tính độc lập tự chủ của Việt Nam ngày càng gặp nhiều nguy cơ, đứng trước ngày càng nhiều thách thức Trong khi đó, về quân sự và kinh tế, Việt Nam đều không có lợi thế
so sánh trong khu vực cũng như quốc tế Cùng với đó, các thế lực thù địch
và bọn phản động lưu vong người Việt luôn tìm mọi cách, kiếm mọi nguồn viện trợ để thực hiện các âm mưu chống phá chế độ, phá vỡ sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam Chúng ra sức thực hiện các chiêu bài “tự do”, “nhân quyền”, “tôn giáo, tín ngưỡng”, “dân tộc”… tuyên truyền, kích động, chia rẽ, ly khai; ráo riết thực hiện chiến lược diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ trên phạm vi cả nước
Những tác động của toàn cầu hóa đến đổi mới chính trị ở Việt Nam đã và đang đặt ra hàng loạt vấn đề như vị thế kinh tế của Việt Nam còn thấp kém hơn nhiều nước trong khu vực cũng như trên thế giới; những thách thức trong “luật chơi” của các tổ chức khu vực và thế giới như ASEAN, WTO…; sức ép cạnh tranh của quốc tế; sự bành trướng và gây áp lực về mọi mặt của các tổ chức độc quyền xuyên quốc gia; nhận thức về nội dung, bước