Kiến thức: -Nêu được các dạng lá biến dạng thành gai, tua cuốn, lá vảy, lá dự trữ, lá bắt mồi theo chức năng và do môi trường.. -Hs: Hoạt động theo nhóm, phải hoàn thành được: Bảng bài t
Trang 1Ngày soạn: 19/11/2012
Ngày dạy: 22/11/2012
Tiết 28 BIẾN DẠNG CỦA LÁ
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
-Nêu được các dạng lá biến dạng (thành gai, tua cuốn, lá vảy, lá dự trữ, lá bắt mồi) theo chức năng và do môi trường
- Hiểu được biến dạng của lá có ý nghĩa đối với đời sống của chúng
2 Kỹ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh
3 Thái độ:
- Giáo dục hs yêu thích bộ môn
II Phương tiện:
- Gv: Chuẩn bị tranh: Một số lá biến dạng (sgk)
- Hs: Chuẩn bị mẫu vật theo nhóm (như sgk)
III Tiến trình lên lớp:
1/ Ổn định lớp(1 phút): Kiểm tra sĩ số HS
2/ Kiểm tra bài cũ(4 phút)
H: Mô tả thí nghiệm để chứng minh sự thoát hơi nước qua lá ?
H: Vì sao sự thoát hơi nước qua lá có ý nghĩa quan trọng đối với cây ?
3/ Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1: tìm hiểu những loại lá biến
dạng(25 phút)
Gv: Cho hs quan sát tranh: Một số loại lá biến
dạng: H: 25.1→25.7 - kết hợp với mẫu
vật sưu tầm Yêu cầu hs hoạt động
nhóm:
H: Lá cây xương rồng có đặc điểm gì ?
→Lá biến thành gai.
H: Đặc điểm đó có ý nghĩa gì đối với đời
sống của cây?
→Hạn chế sự thoát hơi nước.
H: Lá chét ở cây đậu hà lan và lá ở ngọn cây
mây khác gì với lá bình thường?
→Có tua cuốn và tay móc.
-Hs: Thảo luận nhận xét, trả lời
-Gv: Nhận xét, bổ sung trên tranh
H: Mô tả hình dạng và màu sắc của củ dong?
Chức năng?
→Dạng vảy, màu trắng Chức năng giảm
thoát hơi nước
H: Ở củ hành phần phình to là do phần nào
1.Có những loại lá biến dạng nào?
Trang 2
của lá biến thành? chức năng ?
→Phần phiến lá, dự trữ chất dinh dưỡng.
H: Những lá biến dạng như vậy có chức năng
gì ?
→Hạn chế sự thoát hơi nước, thích nghi với
môi trường sống
-Hs : Lần lượt trả lời
-Gv: Nhận xét, bổ sung Yêu cầu hs hoàn
thành bảng: Dùng những tờ bài có sẵn
nội dung, dính vào bảng sao cho thích
hợp
-Hs: Hoạt động theo nhóm, phải hoàn thành
được:
(Bảng bài tập)
Stt Tên mẫu vật Đặc điểm hình thái của lá
biến dạng
Chức năng của lá biến dạng
Tên lá biến dạng
hơi nước
Lá biến thành gai
2 Lá đậu Hà
Lan
Lá có gai tua cuốn Giúp cây leo
lên
Tua cuốn
để leo lên
Tay móc
vệ chồi thân
Lá vảy
5 Củ hành Lá có bẹ phìng to thành vảy Chứa chất dự
trữ cho cây
Lá dự trữ
6 Cây bèo đất Trên lá có nhiều tuyến lông Bắt và tiêu
hoá mồi
Lá bắt mồi
7 Cây nắp ấm Gân lá biến thành bình Bắt, tiêu hoá
sâu bọ chui vào bình
Lá bắt mồi
-Gv: Cho hs chốt lại nội dung:
H: Có những loại lá biến dạng nào?
-Hs: Dựa vào bảng trả lời
-Gv:Nhận xét, bổ sung, yêu cầu hs kẻ bảng
vào vở
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa của lá biến
dạng(10 phút)
-Gv: Cho hs trả lời:
H: Có nhận xét gì về đặc điểm hình thái của lá
biến dạng so với lá bình thường?
Có các loại lá biến dạng sau:
+ Lá biến thành gai + Tua cuốn
+ Tay móc + Lá vảy + Lá dự trữ + Lá bắt mồi
2 Biến dạng của lá có ý nghĩa gì?
Lá của một số cây biến đổi hình thái thích hợp với chức năng ở những điều kiện sống khác nhau
Trang 3H: Những đ.đ biến dạng đó có tác dụng gì đối
với cây ?
-Hs: Trả lời
-Gv: Bổ sung
4/Củng cố(3phút)
Hs: Đọc phần ghi nhớ sgk, phần “Em có biết”
- GV: Lá biến thành gai có chức năng:
a/ giảm sự thoát hơi nước
b/ Chứa chất dự trữ cho cây
c/ Giúp cây bám để leo lên cao
d/ Che chở, bảo vệ cho chồi ngọn
- HS: a
- GV: Có những loại lá biến dạng nào?
- HS: có các loại lá biến dạng:
+ Lá biến thành gai
+ Tua cuống, tay móc
+ Lá vảy
+ Lá dự trữ
+ Lá bắt mồi
5/ Hướng dẫn học ở nhà(2 phút)
- Học bài
- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK/tr85
- Đọc phần: “em có biết”
- Các nhóm chuẩn bị: đoạn rau má, củ khoai lang có mầm, củ gừng, củ nghệ có mầm, lá cây thuốc bỏng
- Xem lại tất cả các bải tập trong SGK từ đầu năm đến nay, đặc biệt những bài tập khó ghi lại chuẩn bị cho tiết bài tập sau
Trang 4Ngày soạn: 21/11/2012
Ngày dạy: 23/11/2012
Tiết 29
BÀI TẬP
I Mục tiêu bài học: 1 Kiến thức: - Chữa một số bài tập ở chương II, III, IV - Vận dụng kiến thức đã học ở chương: Thân, Rễ, Lá để giải bài tập trắc nghiệm 2 Kỹ năng: - Rèn kĩ năng làm bài tập trắc nghiệm 3 Thái độ: - Giáo dục hs có ý thức tự giác trong học tập II Phương tiện: - Gv: Các dạng bài tập trắc nghiệm ở các chương đã học (một số bài tập trong vở bài tập sinh học) - HS: Xem lại các bài tập trong SGK và sách bài tập III Tiến trình lên lớp: 1/ Ổn định lớp(1 phút) Kiểm tra sĩ số HS 2/ Kiểm tra bài cũ(4 phút) * H: Có những loại lá biến dạng nào ? Cho VD ? Sự biến dạng đó có ý nghĩa gì ? 3/ Giảng bài mới: Hoạt động 1: Chữa một số bài tập ở chương Rễ(10 phút) -Gv: Cho hs làm bài tập: bài 9/ 16 (SBT) Câu 1: Điền vào chỗ trống cho thích hợp: - Có 2 loại rễ chính: và
-Rễ cọc gồm: và
-Rễ chùm gồm: và mọc từ gốc thân - Rễ có 4 miền: miền trưởng thành có chức năng
; miền hút ; miền sinh trưởng
; miền chóp rễ
Câu 2: Đánh đấu x vào câu trả lời đúng: Trong các nhóm sau đây, nhóm nào gồm toàn cây có rễ cọc: a Cây xoài, cây dừa, cây đậu, cây hoa hồng b Cây bưởi, cây cà chua, cây hành, cây cải c Cây táo, cây mít, cây su hào, cây bí xanh d Cây dừa, cây hành, cây lúa, cây ngô -Hs: lần lượt lên bảng làm bài tập -Gv: Cho hs nhận xét, sửa sai
Hoạt động 2: Chữa một số bài tập ở chương thân(25 phút) -Gv: Cho hs làm bài tập: bài 13/ 25 (SBT) Câu 3: Hãy hoàn thành các câu sau: - Thân mang những bộ phận:
- Những điểm giống nhau giữa thân và cành:
- Vị trí của chồi ngọn trên thân và cành:
- Vị trí chồi nách:
Câu 4: Hãy đánh dấu x vào câu trả lời đúng:
Chồi ngọn sẽ phát triển thành bộ phận nào của cây ?
Trang 5a Thân chính b Hoa c Thân chính hoặc hoa.
Câu 5: Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu đúng:
a Thân cây dừa, cây cau, cây cọ là thân cột
b Thân cây bạch đàn, cây gỗ lim, cây cà phê là thân gỗ
c Thân cây lúa, cây cải, cây ổi là thân cỏ
d Thân đậu ván, cây bìm bìm, cây mướp là thân leo
-Hs: Lên bảng làm bài tập → Gv: Nhận xét, bổ sung
Câu 6: Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong bài dưới đây:
- Nhà tôi trồng 1 cây mướp, tôi thường xuyên chăm sóc nên cây lớn rất nhanh Khi quan sát cây mướp, thấy rõ thân cây gồm:………
- Những cành mướp với nhiều lá to, phát triển từ………… và những chùm hoa mướp vàng phát triển từ………
- Chưa đầy 2 tháng cây mướp nhà tôi đã phủ đầy giàn, che nắng cho sân Nó cho tôi …
……… thật ngon
- Có bạn hỏi, cây mướp là loại thân gì? Nó là …………., có cách leo bằng………, khác với cây mồng tơi trong vườn cũng là………… nhưng lại leo bằng………
- HS điền các từ sau: thân chính, cành, chồi ngọn và chồi nách, chồi lá, chồi hoa, quả, thân leo, tua cuống, thân quấn
Câu 7: Chọn các cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong những câu sau:
+ Mạch gỗ gồm những………., không có chất tế bào, có chức năng……… + Mạch rây gồm những………, có chức năng………
Hoạt động 3: Chữa một số bài tập ở chương lá
Câu 8: -Gv: Yêu cầu làm bài tập: bài 20/ t.39 (SBT)
Stt Tên các bộ phận
của phiến lá
1 Biểu bì Lớp tế bào trong suốt, vách ngoài
dày
2 Lỗ khí Hai tế bào hình hạt đậu
3 Thịt lá Lớp tế bào xếp sát nhau, chứa lục
lạp, có nhiều khoang chứa khí
4 Gân lá Bó mạch gỗ và bó mạch rây
Câu 9: Thực vật ở nước ta rất phong phú, nhưng vì sao chúng ta còn trồng thêm cây và bảo vệ chúng?
- Do dân số tăng, nhu cầu lương thực tăng Do rừng bị khai thác bừa bãi, thực vật quý hiếm
bị khai thác cạn kiệt Thực vật có vai trò rất lớn trong đời sống…
Câu 10: Có phải tất cả các rễ cây đều có miền hút không? Vì sao?
- Không, vì có 1 số cây có rễ ngập trong nước, nước sẽ ngấm trực tiếp qua tế bào biểu bì của rễ
Câu 11: Những giai đoạn nào cây cần nhiều nước và muối khoáng?
Giai đoạn cây còn nhỏ đến giai đoạn cây ra hoa, kết quả
Câu 12: Tại sao phải thu hoạch các cây rễ củ trước khi chúng ra hoa?
Vì chất dự trữ dùng để cung cấp cho cây khi ra hoa kết quả Nên sau khi cây ra hoa kết quả chất dinh dưỡng dự trữ trong rễ củ bị giảm nhiều hoặc không còn nữa
-> năng xuất thấp
Câu 13: Khi làm nhà, làm trụ cầu, tà vẹt… người ta thường chọn phần nào của rễ?
Trang 6- Phần ròng vì ròng là phần rất rắn chắc.
Câu 14: Hãy điền vào chỗ trống các câu sau:
Bao bọc phiến lá là 1 lớp tế bào…………trong suốt nên ánh sáng có thể xuyên qua chiếu vào phần thịt lá Lớp tế bào biểu bì có màng ngoài rất dày có chức năng……… cho các phần bên trong của phiến lá
- Lớp tế bào mặt dưới có rất nhiều………… Hoạt động…………của nó giúp cho lá trao đổi khí và thoát hơi nước ra ngoài
- Các tế bào thịt lá chứa rất nhiều………có chức năng thu nhận ánh sáng cần cho việc chế tạo chất hữu cơ
- Gân lá có chức năng………các chất cho phiến lá
- HS điền lần lượt như sau: 1/ biểu bì, 2/ bảo vệ, 3/ lỗ khí, 4/ đóng mở, 5/ lục lạp, 6/ vận chuyển
4/ Củng cố(3 phút)
- HS: Xem lại các bài tập đã hoàn thành
5/ Hướng dẫn học ở nhà(2 phút)
H: Tại sao phải thu hoạch các cây có rễ củ trước khi ra hoa ?
H: Người ta thường chọn phần nào của rễ để làm nhà, bàn ghế, trụ cầu ? Vì sao ?
H: Trình bày sự tạo thành tinh bột ở lá ?
H: Phần lớn nước vào cây đã đi đâu ?
- Chuẩn bị nội dung bài sinh sản sinh dưỡng tự nhiên