Tuần 12 Tiết 45 ÔN DỊCH, THUỐC LÁ Nguyễn KhắcViện I/ MỤC TIÊU. Giúp HS: - Xác đònh được quyết tâm phòng chống thuốc lá trên cơ sở nhân thức được tác hại to lớn, nhiều mặt của thuốc lá đối với đời sống cá nhân và cộng đồng. - Thấy được sự kết hợp chặt chẽ giữa hai phương thức lập luận và thuyết minh trong văn bản. II/ CHUẨN BỊ. -GV: SGK, SGV, giáo án, tranh, bảng phụ. -HS: SGK,vở ghi, vở soạn. III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP. 1/ Ổn đònh tổ chức. 2/ Kiểm tra bài cũ: ( không kiểm tra) 3/ Lời vào bài : (2 phút) Qua bài “Thông tin trái đất năm 2000” ta thấy trong cuộc sống có rất nhiều điều đáng phải nói, đáng phải làm. Vậy chúng ta sẽ nói gì qua bức tranh này? Gv treo tranh, trình bày. Gv: Em thấy một con người rất tươi tỉnh, bình thản nhưng bên trong anh ta đã bò huỷ hoại. Phải chăng thuốc lá là tác nhân gây nên điều đó? Để trả lời cho câu hỏi trên, hôm nay cô trò chúng ta đi tìm hiểu bài: “Ôn dòch thuốc lá”. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nôi dung HOẠT ĐỘNG 1:(12 phút) - GV hướng dẫn cách đọc: Bài viết có tính chất chính luận, tác giả sử dụng nhiều câu ngắt nhòp nhanh, cấu trúc lặp khá phổ biến. Do đó khi đọc càn ro ràng - Học sinh ghi nhớ cách đọc I. Đọc và tìm hiểu chú thích 1. Đọc 1 rành mạch. Nhấn mạnh một số từ ngữ để làm rõ ý tranh luận: “ Tôi hút, tôi bò bệnh, mặc tôi” … - Giáo viên đọc mẫu và yêu cầu học sinh đọc - GV treo bảng phụ. - Gọi HS nêu vài nét về tác giả tác phẩm. - Giáo viên chuyển ý để chuyển sang mục tiếp theo - Giáo viên yêu cầu HS nêu chú thích 1 và chú thích 9 HOẠT ĐỘNG 2:(23 phút) - Gv treo bảng phụ đặt câu hỏi để Hs trả lời - Ba cụm từ trên đều giống nhau về nghóa. Tại sao tác giả không dùng cách nói 1, 2 mà dùng cách nói 3 ? Đây là một văn bản dài đề cập đến nhiều phạm vi người viết sách giáo khoa đã lược bớt một phần chỉ giữ lại phần đầu phần cuối - Học sinh nghe, một em đọc to cho cả lớp nghe. - Hs quan sát - Hs nêu : + Tác giả: Nguyễn Khắc Viện (1913 – 1997), quê ở Hương Sơn - Hà Tónh. + Tác phẩm: Bài Ôn dòch thuốc lá được trích trong cuốn: “ Từ thuốc lá đến ma túy - Bệnh nghiện”. - HS dựa vào SGK nêu chú thích - Học sinh quan sát bảng phụ và trả lời câu hỏi : + Vì cách nói 3 nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa ghê tởm 2. Tìm hiểu chú thích a. Tác giả, tác phẩm - Tác giả : Nguyễn Khắc Viện ( 1913 – 1997 ) - Tác phẩm : Bài Ôn dòch thuốc la được trích trong cuốn “ Từ thuốc lá đến ma tuý – bệnh nghiện” b. Các từ khó : SGK ( trang 121 ) II. Tìm hiểu văn bản 1. Nhan đề : Nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa ghê tởm 2 nhưng vẫn là một văn bản tương đối hoàn chỉnh - Giáo viên treo bảng phụ bố cục đã được chia sẵn và gọi học sinh nêu từng phần Tác giả thể hiện bài thuyết minh ba phần hết sức cân đối và hợp lý ( Phần 1 : Nêu vấn đề, phần 2 giải quyết vấn đề, phần 3 kết thúc vấn đề ) Để hiểu rõ nội dung từng phần chúng ta tiến hành phân tích. Giáo viên đặt tiếp câu hỏi - Ở phần 1 tác giả so sánh ôn dòch thuốc lá với đại dòch nào ? - Tác giả so sánh như vậy có tác dụng gì ? Giáo viên chuyển ý : Tại sao tác giả lại nhận đònh ôn dòch thuốc lá đe dọa sức khoẻ và tính mạng con người còn nặng hơn cả AIDS, sự nhận đònh đó có cơ sở không ? để trả lời được câu hỏi này chúng ta đi nghiên cứu phần tiếp theo. - Để giúp mọi người hiểu rõ thuốc lá là một ôn dòch tác giả đã mượn câu nói của ai ? - Học sinh nêu nội dung từng phần : + Phần 1 : ôn dòch thuốc lá đe doạ sức khoẻ và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS. + Phần 2 : Các tác hại của thuốc lá. + Phần 3 : Lời kêu gọi và biện pháp ngăn ngừa Học sinh trả lời : - Ôn dòch thuốc lá với đại dòch AIDS. - Gây sự chú ý đến người đọc tạo sự ngạc nhiên và thuận lợi cho phần tiếp theo. - Câu nói của Trần Hưng Đạo 2. Bố cục : Gồm 3 phần 3. Phân tích a. Ôn dòch thuốc lá đe doạ sức khoẻ và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS b. Các tác hại của thuốc lá * Đối với người hút :… * Đối với người xung quanh:… 3 - Em hiểu như thế nào về câu nói này ? Giáo viên treo tranh giải thích cho học sinh hiểu. Vì sao tác giả dẫn lời Trần Hưng Đạo bàn về việc đánh giặc trước khi phân tích tác hại của thuốc lá ? Điều này có tác dụng gì trong cách lập luận ? - Câu nói của Trần Hưng Đạo diễn đạt bằng hình ảnh quen thuộc đánh nhanh ồ ạt thì không sợ gì, còn vì không biết để đề phòng đến khi biết thì qúa muộn. Thuốc lá cũng vậy, nó không gây bệnh ngay “ Người hút thuốc không lăng đùng ra chết, không say bê bết như người uống rượu”, nó thắm dần vào cơ thể rây ra những căn bệnh nguy hiểm, gặm nhẩm như tầm ăn dâu. Tằm: Được ví với thuốc lá, khói thuốc lá. Dâu: Được ví với con người, sức khoẻ con người. Tằm ăn dâu dù chậm, vẫn còn biết đến đó còn thuốc lá gặm nhẩm sức khoẻ con người, không những không cảm thấy mà còn sảng khoái. - HS trả lời : Làm cơ sở cho lập luận của mình. Để thuyết *Đối với thanh thiếu niên Việt Nam:… 4 Dựa trên hàng vạn công trình nghiên cứu phát hiện trong khói thuốc lá có rất nhiều chất có khả năng gây bệnh để thấy rõ tác hại của thuốc lá đối với loài người các em cùng thảo luận. Giáo viên treo tranh, câu hỏi thảo luận và phát phiếu học tập Giáo viên gọi học sinh trình bày ý trả lời Giáo viên gỡ ý trả lời đúng và nêu kết luận Ở ý b ( trong phiếu học tập ) trước khi nêu kết luận giáo viên đặt thêm câu hỏi : Vì sao tác giả đặt giả đònh “ Có người bảo : Tôi hút thuốc, tôi bò bệnh, mặc tôi” trước khi nêu lên những tác hại về phương diện xã hội ? GV chuyển ý: Các em thấy nghiện thuốc lá còn nguy hiểm hơn cả ôn dòch không những nó gặp nhấm sức khoẻ con người mà còn gây thiệt hại nhiều mặt minh thuyết phục một vấn đề y học. Học sinh quan sát, nhận phiếu học tập dựa vào nội dung sách giáo khoa để thực hiện. - HS trả lời Giả đònh được xem như một điểm xuất phát tạo sự chú ý cho người đọc tập trung vào tác hại của thuốc lá về phương diện xã hội. Bằng lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động tác giả đã bác bỏ những luận điệu sai lầm ấy. 5 đến đời sống gia đình và xã hội. Muốn chống lại nó chúng ta cần phải làm gì ? Tác giả bài viết đã đưa người đọc đi qua những thông tin gì trước khi đến với lời kiến nghò ? Giáo viên treo tranh Em sẽ làm gì để giúp những người xung quanh mình bỏ thuốc ? Giáo viên treo bảng phụ cho học sinh điền vào chỗ trống, chọn đáp án đúng. Giáo viên tiếp tục cho học sinh quan sát bảng phụ và - HS trả lời : - Nêu gương chiến dòch chống thuốc lá ở các nước phát triển + Cấm hút thuốc những nơi công cộng. + Phạt nặng những người vi phạm + Khẩu hiệu chống thuốc lá lẫn át quảng cáo của các hãng thuốc lá - Tình trạng bệnh tật ở Việt Nam. + Sốt rét, bệnh phong, lao, ỉa chảy……. Cuối cùng tác giả đi đến cảm nghó và lời bình “ Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dòch này” - HS trả lời - Tuyên truyền để những người xung quanh thấy được tác hại của thuốc lá, nhắc nhở, tránh xa người hút thuốc, cấm không cho hút … - HS điền vào bảng : Lập luận và thuyết minh Học sinh quan sát bảng phụ và chọn đáp án c. Lời kêu gọi và biện pháp ngăn ngừa - Lời kêu gọi: Mọi người phải đúng lên chống nạn ôn dòch này. - Biện pháp: Tuyên truyền nhắc nhở, tránh xa người hút thuốt cấm không cho hút …. 6 đặt câu hỏi dưới dạng chọn đáp án đúng : Tác giả thuyết minh bằng nhgững cách nào ? HOẠT ĐỘNG 3: (5 phút) Gv treo bảng phụ phát phiếu học tập cho học sinh Hướng dẫn học sinh về nhà làm Gv treo bảng phụ gọi HS đọc ( gợi ý cho học sinh thực hiện ) Giáo viên chốt lại đúng. ( đáp án đ ) HS nhận phiếu học tập, về nhà thực hiện Học sinh phát biểu cảm nghó của mình 4. Tổng kết - Nội dung : Ghi nhớ SGK ( trang 122 ) - Nghệ thuật : Lập luận và chứng minh III/ Luyện tập 1.Bài tập 1 : Lập bảng thống kê, … nguyên nhân hút thuốc lá… 2. Bài tập 2 : Phát biểu cảm nghó 4. Củng cố : (2 phút) Giáo viên treo tranh học sinh quan sát trả lời, giáo viên chốt lại 5. Dặn dò : (1 phút) - Học thuộc bài - Xem bài mới DUYỆT LÃNH ĐẠO GIÁO VIÊN Thái Thò Minh 7 . Tuần 12 Tiết 45 ÔN DỊCH, THUỐC LÁ Nguyễn KhắcViện I/ MỤC TIÊU. Giúp HS: - Xác đònh được quyết tâm phòng chống thuốc lá trên cơ sở nhân. còn vì không biết để đề phòng đến khi biết thì qúa muộn. Thuốc lá cũng vậy, nó không gây bệnh ngay “ Người hút thuốc không lăng đùng ra chết, không say