+ Củng cố, khắc sâu kiến thức về văn bản, tiếng việt và tập làm văn đã học trong bài 22 + Học sinh biết trân trọng và ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt và cảm nhận đợc ý nghĩa l
Trang 1Tuần Ngày soạn
Ôn tập bài 22
A Mục tiêu cần đạt.
+ Củng cố, khắc sâu kiến thức về văn bản, tiếng việt và tập làm văn đã học trong bài 22
+ Học sinh biết trân trọng và ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt và cảm nhận đợc ý nghĩa lời ru của mẹ trong cuộc sống
+ Thực hành làm bài tập vận dụng
B Chuẩn bị.
+ Thầy: Nghiên cứu soạn bài
+ Trò: Học ôn bài
C Lên lớp.
1 Tổ chức
2 Kiểm tra vài cũ: Trong giờ
3 Bài mới
Câu 1.
a/ Bài Con cò của Chế Lan Viên đợc viết năm nào ?
b/ Bài thơ đợc tác giả chia làm ba phần, hãy nêu nội dung của từng phần ? c/ Hình ảnh con cò trong bài thơ có ý nghĩa biểu tợng gì ?
d/ Giá trị nội dung của bài thơ ?
e/ Nhân vật đợc nói tới trong bài thơ Con cò ?
f/ Bài thơ Con cò là lời của ai ?
g/ Chép lại bài ca dao nói đến hình ảnh con cò trong bài thơ ?
Câu 2.
a/ Hình ảnh con cò đợc gợi về qua câu ca dao cho ta cảm nhận về điều gì ?
b/ Trong đoạn 2 của bài thơ, hình ảnh con cò đợc thể hiện với phép tu từ nào ?
Trang 2c/ Hai câu thơ : " Con dù lớn vẫn là con của mẹ - Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con" có ý nghĩa nh thế nào ?
d/ Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ ?
e/ Tìm một số câu ca dao nói về hình ảnh con cò mang nghĩa lời ru giống bài thơ ?
Câu 3
a/ Từ in đậm trong câu văn sau chỉ kiểu quan hệ gì giữa hai câu ?
" Tất cả trẻ em trên thế giới đều trong trắng, dễ bị tổn thơng và còn phụ thuộc
Đồng thời chúng hiểu biết, ham hoạt động và đầy ớc vọng."
b/ Gạch chân từ ngữ chỉ quan hệ liên kết giữa hai câu văn sau và cho biết kiểu quan hệ do từ ngữ này diễn đạt
" Hai ngời giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau Kết cục, anh chàng "hầu cận ông lí" yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm"
Câu 4.
Suy nghĩ của em về đạo lí "Uống nớc nhớ nguồn" ?
Gợi ý
a/ Mở bài: Giới thiệu câu tục ngữ và nêu t tởng chung của nó
b/ Thân bài
- Giải thích nội dung câu tục ngữ
- Đánh giá nội dung câu tục ngữ
c/ Kết bài
- Khẳng định một truyền thống tốt đẹp
- Nêu ý nghĩa câu tục ngữ của ngày hôm nay
4 Củng cố: Nội dung bài học
5 HDVN: Học và làm bài
D Rút kinh nghiệm.
Trang 3Ôn tập bài 23
A Mục tiêu cần đạt.
+ Củng cố cho học sinh các kiến thức có liên quan của bài đã học trong bài 23
+ Học sinh thêm yêu và giữ gìn, trân trọng những giá trị truyền thống của quê hơng và có ý thức cống hiến cho dân tộc
+ Thực hành làm bài tập vận dụng
B Chuẩn bị.
+ Thầy: Nghiên cứu soạn bài
+ Trò: Đọc SGK
C Lên lớp.
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ
3 Bài mới
Câu 1.
a/ bài thơ Mùa xuân nho nhỏ đợc sáng tác trong giai đoạn nào?
b/ Mùa xuân nho nhỏ đợc viết theo thể thơ nào?
c/ Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ đợc bắt nguồn từ cảm xúc nào ?
d/ Giọng điệu bài thơ có gì đặc biệt ?
e/ Bốn câu thơ đầu của bài thơ tác giả đã dùng phép tu từ nào ?
f/ Phép tu từ sử dụng trong câu: "Một mùa xuân nho nhỏ" ?
Câu 2.
a/ Có thể thay từ "xao xuyến" trong câu "Một nốt trầm xao xuyến" bằng từ ngữ nào mà không làm mất đi giá trị của nó ?
b/ Nhà thơ đã thể hiện tình cảm gì qua bài thơ ?
c/ Nhà thơ đã ớc nguyện đợc làm những gì ?
d/ Các ớc nguyện của nhà thơ có ý nghĩa nh thế nào ?
e/ Từ những ớc nguyện của nhà thơ cho em thấy nhà thơ là một con ngời nh thế nào/
Trang 4Câu 3.
a/ Bài thơ Viếng lăng Bác đợc viết theo thể thơ nào ?
b/ Nội dung chính của bài thơ Viếng lăng Bác là gì ?
c/ Điền từ thích hợp vào đoạn văn sau:
Cảm hứng bao trùm bài thơ Viếng lăng Bác là niềm xúc động thiêng
liêng, , lòng biết ơn và pha lẫn khi tác giả từ miền Nam ra viếng Bác
d/ Câu thơ : "Kết tràng hoa dâng báy mơi chín mùa xuân" sử dụng phép tu từ gì ?
e/ Phẩm chất nổi bật của cây tre đợc nói đến trong khổ đầu ?
Câu 4.
a/ Cảm xúc của tác giả khi ở ngoài lăng đợc diễn tả nh thế nào ?
b/ Khi vào lăng , nhà thơ cảm thấy Bác đang nh nào?
c/ Cảm xúc của nhà thơ khi đợc diện kiến thi hài của Bác ?
d/ Khi rời lăng Bác nhà thơ cảm thấy nh thế nào ?
e/ Lúc rời lăng nhà thơ có những ớc nguyện gì ?
f/ Từ đó em có nhận xét gì về những ớc nguyện của nhà thơ ?
g/ Nghệ thuật của bài thơ ?
Câu 5.
(1) / A, cô gái đi nhờ xe Trong ánh đèn gần hắt xuống mặt đờng hiện ra ngay trớc mũi xe một đôi gót chân hồng hồng, sạch sẽ
(2) / Ôi thật là một tấn bi kịch ! Ôi thật là một cuộc chạm trán !
(3) / Đời lái xe chúng tôi nh con vạc ấy, cô ạ
(4) / Chị Dít là vệ sinh viên à ?
a/ Thành phần cảm thán đợc dùng trong trờng hợp nào trong các câu trên ? b/ Từ (a) trong trờng hợp nào là thành phần cảm thán, trờng hợp nào là thành phần tình thái ? Cho ví dụ ?
Câu 6.
Lòng biết ơn thầy cô giáo ?
Gợi ý:
(1) Tìm hiểu đề:
Trang 5+ Thể loại: Nghị luận về vấn đề t tởng, đạo lí.
+ Nội dung yêu cầu: Lòng biết ơn thầy cô giáo
(2) Dàn ý:
a/ Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận ( lòng biết ơn thầy cô giáo là một vấn
đề đang đợc xã hội đề cập, quan tâm )
b/ Thân bài:
- Nêu vai trò của thầy, cô giáo đối với học sinh trong nhà trờng
- ý thức của mỗi học sinh chúng ta hiện nay
- Biểu hiện của lòng biết ơn thầy, cô giáo
+ Học tập tốt, nghe lời thầy cô dạy bảo
+ Biết quan tâm bạn bè, thầy cô đúng mực
c/ Kết bài: Cảm xú, suy nghĩ của mình về vấn đề nghị luận
4 Củng cố: Nội dung bài học
5 HDVN: Học và làm bài
D Rút kinh nghiệm.
Ôn tập 24
A Mục tiêu cần đạt.
+ Củng cố kiến thức về các văn bản đã học trong bài 24 và ôn tập các kiến thức về Tiếng Việt đã đợc học
+ Học sinh thêm yêu cảnh sắc thiên nhiên lúc giao thời và trân trọng giữu gìn tình cảm gia đình
+ Thực hành làm bài tập tổng hợp
B Chuẩn bị.
+ Thầy: Nghiên cứu soạn bài
+ Trò: Ôn tập
C Lên lớp.
Trang 61 Tổ chức.
2 Liểm tra bài cũ: Trong giờ
3 Lên lớp
Câu 1.
a/ Nhà thơ Hữu Thỉnh là lớp nhà thơ trởng thành vào thời kì nào ?
b/ Bài thơ "Sang thu" đợc viết theo thể thơ nào ?
c/ Sự biến đổi của đất trời lần đầu tiên đợc nhà thơ cảm nhận từ đâu ?
d/ Tâm trạng của nhà thơ khi bắt gặp tín hiệu đầu tiên đó ?
e/ Câu thơ "Sơng chùng chình qua ngõ" sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
Câu 2.
a/ Ghép hình ảnh ở cột A với từ ngữ miêu tả ở cột B cho phù hợp ?
b/ Từ chùng chình đợc hiể nh thế nào ?
c/ Tại sao nhà thơ lại cảm nhận "Hình nh thu đã về" mà không phải là thu đã
về ?
d/ Tâm trạng của nhà thơ trong khổ 1 ?
Câu 3.
a/ ở khổ 2 hình ảnh thiên nhiên lúc giao mùa tiếp tục đợc cảm nhận qua những hình ảnh nào ?
b/ Nghệ thuật nào đợc sử dụng khi miêu tả những hình ảnh đó ?
c/ Hình ảnh nào thể hiện rõ nhất sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ trong khổ thơ
?
d/ ở khổ 3 nhà thơ tiếp tục cảm nhận về phút giao mùa qua hình ảnh nào ? e/ Nhận xét của em về tâm trạng của nhà thơ qua những hình ảnh thơ đó ?
Câu 4.
Trang 7a/ Nối câu thơ ở cột A với ý giải thích phù hợp nhất ở cột B.
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
Những hàng cây đứng tuổi đã quen tiếng sấm của mùa hạ nên không thấy bất ngờ với tiếng sấm mùa thu
Sấm mùa thu không còn nhiều và bất ngờ nh sấm mùa hạ
ối với hàng cây đứng tuổi
Hàng cây đứng tuổi đã trải qua nhiều mùa thu nên sấm cũng không còn bất ngờ với chúng nữa
Hàng cây đứng tuổi nh những con ngời từng trải không còn thấy bất ngờ trớc những vang động bất thờng của cuộc đời
b/ Hãy kể tên bốn bài thơ viết về mùa thu mà em biết ?
c/ Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ "Sang thu" ?
d/ ý nghĩa của bài thơ ?
Câu 5.
Suy nghĩ của em về bài thơ "Sang thu" ?
Gợi ý:
a Mở bài: Giới thiệu bài thơ (tác giả, hoàn cảnh ra đời)
b Thân bài
- Khổ 1: + Cảm nhận đầu tiên của nhà thơ về sự giao mùa ?
+ Tâm trạng của nhà thơ trớc những tín hiệu đó ?
- Khổ 2: + Những hình ảnh thiên nhiên trong phút giao mùa ?
+ Nghệ thuật đợc sử dụng trong các ý thơ và tác dụng ?
+ Cảm xúc của nhà thơ ?
- Khổ 3: + Hình ảnh "nắng, ma, sấm" có ý nghĩa nh thế nào trong cảm nhận của nhà thơ ?
+ ý nghĩa hai câu thơ cuối ?
- Đánh giá chung đặc sắc nghệ thuật và giá trị nội dung của bài thơ ?
c Kết bài: Cảm xúc cá nhân của mình
4 Củng cố: Nội dung bài học
5 HDVN: Học ôn bài
Trang 8D Rút kinh nghiệm.
Ôn tập tiếp bài 24
A Mục tiêu cần đạt
( Nh tiết trớc)
B Chuẩn bị:
+ Thầy: Nghiên cứu soạn bài
+ Trò: Ôn tập tiếp
C Lên lớp.
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ
3 Bài mới
Câu 1.
a/ Y Phơng là nhà thơ của dân tộc nào ?
b/ Bài thơ "Nói với con" đợc làm theo thể thoe nào ?
c/ Bài thơ có bố cục mấy phần ?
d/ Bốn câu thơ đầu giúp em hình dung đợc điều gì ?
e/ Nhận xét về cách diễn đạt của nhà thơ qua bố câu thơ đầu ?
Câu 2.
a/ Ngời cha đã nói với con những điều gì về quê hơng mình ?
b/ Từ lời ngời cha nói với con em thầy ngời đồng mình là những ngời nh thế nào ? c/ Ngời cha đã ngợi ca những nét đẹp nào của quê hơng mình ?
d/ Từ bài thơ giúp em cảm nhận đợc tình cảm gì ?
e/ Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ ?
Câu 3.
a/ Tại sao ngời cha lại nói với con "cha mẹ mãi nhớ về ngày cới " ?
Trang 9b/ Từ "nhỏ bé" trong câu "Ngời đồng mình thô sơ da thịt - Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu co" đợc dùng theo nghĩa nào ?
c/ Em hiểu nghĩa của haình ảnh so sánh "Sống nh sông nh suối" nh thế nào ?
d/ Thành ngữ "Lên thác xuống ghềnh' ý chỉ cuộc sống nh thế nào ?
Câu 4.
a/ Nghĩa tờng minh là gì ?, nghĩa hàm ý là gì ? Nêu ví dụ minh hoạ ?
b/ Câu nào sau đây có chứa hàm ý ?
- Lão chỉ tẩm ngẩm thế nhng cũng ra phết chứ chả vừa đâu: Lão vừa xin tôi một ít bả chó
- Lão làm khổ lão chứ ai làm khổ lão
- Cuộc đời quả thực cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn
- Chẳng ai hiểu lão chết vì bệnh gì mà bất thình lình nh vậy
c/ Câu in đậm sau đây chứa hàm ý gì ?
- Thầy giáo vào lớp đợc một lúc thì một học sinh mới xin phép vào lớp; thày giáo nói với học sinh đó: Bây giờ là mấy giờ rồi ?
Câu 5.
Suy nghĩ của em sau khi học xong văn bản "Nói với con" ?
Gợi ý:
a Mở bài: Giới thiệu bài thơ
b Thân bài: Đảm bảo đủ bốn luận điểm sau
- Con lớn lên trong tình yêu thơng của cha mẹ và cuộc sống lao động cần cù, tài hoa, gắn bó của ngời đồng mình
- Truyền thống của ngời đồng mình: cần cù, sáng tạo, giàu ý chí và có sức sống mạnh mẽ vợt gian khó
- Con hãy sống nh ngời đồng mình, biết kế thừa và tự hào về truyền thống của quê hơng, không bao giờ đợc nhỏ bé, lùi bớc trớc khó khăn
- Đánh giá đặc sắc nghệ thuật của bài thơ
c Kết bài: Cảm xúc cá nhân
4 Củng cố: Nôi dung bài học
5 HDVN: Học ôn bài
Trang 10D Rút kinh nghiệm.
Ôn tập bài 25
A Mục tiêu cần đạt.
+ Giúp học sinh khắc sâu kiến thức về văn bản "Mây và sóng" và các bài thơ
đã học trong chơng trình Ngữ văn lớp 9
+ Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, tình yêu gia đình và lòng yêu nớc, sự dũng cảm cho học sinh
+ Thực hành làm bài tập tổng hợp
B Chuẩn bị.
+ Thầy: Nghiên cứu soạn bài
+ Trò: Ôn tập
C lên lớp.
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ
3 Bài mới
Câu 1.
a/ Ta-go là nhà thơ của nớc nào ?
b/ Bài thơ "Mây và sóng" là lời của ai nói với ai ?
c/ Điểm giống nhau và khác nhau giữa hai phần của bài thơ "Mây và sóng" ?
d/ Chủ đề của bài thơ "Mây và sóng" là gì ?
e/ Nhân vật trữ tình trong bài thơ "Mây và sóng" là ai ?
f/ Nội dung chính của bài thơ "Mây và sóng" ?
Câu 2.
a/ Câu thơ "Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào" đợc hiểu nh thế nào ?
b/ Bài thơ gợi cho ta suy nghĩ về điều gì trong cuộc sống ?
Trang 11c/ Nhân vật em bé trong bài thơ là ngời nh thế nào ?
d/ Đặc sắc về nội dung của bài thơ trên ?
e/ Bài thơ đợc thể hiện bằng hình thức ngôn ngữ nào ?
f/ Nhận xét về hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ ?
Câu 3.
a/ Nối tên tác phẩm ở cột A với giai đoạ sáng tác ở cột B cho phù hợp ?
- 1965) Mùa xuân nho nhỏ Giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1946-
1954) Bài thơ về tiểu đội xe không kính Giai đoạn kháng chiến chống Mĩ (1965-1975)
Đoàn thuyền đánh cá Giai đoạn từ 1975 đến 1985
b/ Nối tên tác phẩm ở cột A với tên tác giả ở cột B cho phù hợp
Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ Bằng Việt
c/ Điền tên tác phẩm sao cho phù hợp với nhận xét tơng ứng ?
Qua lời trò chuyện của em bé với ngời mẹ, bài thơ thể
hiện tình yêu vô hạn đối với mẹ và ngợi ca tình mẫu tử
thiêng liêng, bất diệt
Qua hình thức những lời hát ru, bài thơ ngợi ca tình mẹ
và lơid ru đối với cuộc sống
Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó,
niềm tự hào quê hơng và đạo lí sống của dân tộc
Bài thoe thể hiện tình yêu thơng của ngời mẹ miền núi
Tây Nguyên gắn liền với lòng yêu nớc, tinh thần chiến
Trang 12đấu, khát vọng tơng lai.
Câu 4.
Nêu suy nghĩ của em về bài thơ "Mây và sóng" ?
Gợi ý:
1 Xác định thể loại:
+ Đề văn nghị luận
+ Giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ
2 Dàn ý
+ Giới thiệu đợc bài thơ ( tcs giả, hoàn cảnh ra đời)
+ Đảm bảo đủ các luận điểm:
- Trò chơi của thiên nhiên vô cùng hấp dẫn đối với em bé
- Em bé muốn đợc tham gia
- Thái độ từ chối của em bé thẻ hiện tình cảm gì?
- Trò chơi của em bé nghĩ ra nh thế nào ?
+ Đánh giá chung về giá trị nghệ thuật, nội dung của bài thơ
+ Bộc lộ cảm nghĩ của mình khi học song bài thơ
4 Củng cố: Nội dung bài học
5 HDVN: Học ôn bài
D Rút kinh nghiệm.
Ôn tập văn bản nhật dụng và thơ.
A Mục tiêu cần đạt.
+ Củng cố cho học sinh các kiến thức về văn bản nhật dụng đã học tong chơng trình ngữ văn THCS
+ GD lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sóng và sự đồng cảm, sẻ chia giữa ngời với ngời
Trang 13+ Thực hành làm bài tập tổng hợp.
B Chuẩn bị:
+ Thầy: Nghiên cứu soạn bài
+ Trò: Ôn tập
C Lên lớp.
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ
3 Bài mới
Câu 1.
a/ Đặc điểm của văn bản nhật dụng ?
b/ Văn bản nào đã học viết về việc giữ gìn và bảo vệ môi trờng sống?
c/ Văn bản nhật dụng nào phê phán việc chạy đua vũ trang ?
d/ Văn bản nào viết về vẻ đẹp văn hoá sinh hoạt của dân tộc ?
e/ Văn bản nào ngợi ca bản sắc văn hoá của con ngời Việt Nam ?
Câu 2.
a/ Nối tên tác phẩm ở cột A với nội dung ở cột B cho phù hợp
sắc văn hoá dân tộc Thông tin về trái đất năm 2000 Dân số và tơng lai loài ngời Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc
bảo vệ và pháy triển ở trẻ em
Danh lam thắng cảnh
b/ Nối tên tác phẩm ở cột A với phơng thức biểu đạt phù hợp ở cột B
Cuộc chia tay của những con búp bê Nghị luận và hành chính
Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử Tự sự, miêu tả và biểu cảm
Bức th của thủ lĩnh da đỏ Thuyết minh và miêu tả
Thông tin về Ngày Trái Đất năm2000 Tự sự và miêu tả
Câu 3.
Trang 14a/ Điền vào cột B tên bài thơ cho phù hợp với nội dung ở cột A.
Cảm xúc trớc mùa xuân của thiên nhiên và đất nớc, ớc
nguyện chân thành góp một mùa xuân nhỏ vào cuộc đời
chung
Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó,
niềm tự hào quê hơng và đạo lí sống của dân tộc
Qua lời trò chuyện của em bé với ngời mẹ, bài thơ thể
hiện tình yêu vô hạn đối với mẹ và ngợi ca tình mẫu tử
thiêng liêng, bất diệt
Qua hình tợng quen thuộc của ca dao, bài thơ ca ngợi
tình mẹ và ý nghĩa lời ru trong cuộc sống
Câu 4 Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
"Lận đận đời bà biết mấy nắng ma Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa."
( Bằng Việt, Bếp lửa)
Câu 5: Hình ảnh ngời lính trong bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu?
- Gv hớng dẫn HS tìm hiể đề, lập dàn ý và viết bài
- Gv thu bài,chấm và nhận xét
4 Củng cố: Nội dung bài học
5 HDVN: Học ôn bài
D Rút kinh nghiệm.