LIEN KẾT GEN - HOÁN VỊ GEN. SINH 12 MỚI

Kết luận: Các gen trên một NST luôn di truyền cùng nhau được gọi là một nhóm gen liên kết... - Ở một số tế bào cơ thể cái khi giảm phân xảy ra TĐC giữa các NST tương đồng khi chúng tiế

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Cho đậu Hà lan t/c: Thân cao, hoa đỏ x Thân thấp, hoa

trắng Thu được F1 toàn Thân cao, hoa đỏ Cho F1 lai phân tích  xác định kết quả F B

G B : (¼ AB, ¼ Ab, ¼ aB, ¼ ab) ¼ ab

F B : ¼ AaBb : ¼ Aabb : ¼ aaBb : ¼ aabb

1 (Cao, đỏ) 1( Cao, trắng) 1(Thấp, đỏ) 1( Thấp, trắng)

Nếu đem con đực F1 lai với con cái thân đen cánh ngắn thì có kết qua như thế nào?

Biết V: xám, b: đen, V: dài, v: cụt

Nếu gen qui định màu thân và dạng cánh

phân li theo quy luật Menden thì tỉ lệ phân

li kiểu hình là 1:1:1:1

Tiết 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

I LIÊN KẾT GEN:

1 thÝ nghiÖm cña morgan trªn ruåi giÊm

P t/c :

F 1 :

P B :

F :

X

(100% xám / dài )

X

2 C¬ së tÕ bµo häc cña hiÖn t îng liªn kÕt gen

P : Giao tử P :

B V

B V

b v

b v

X

V

b

v

Lai phân tích :

P B : Giao tử P B :

B V

b v

;

F B :

,

b v

;

b v

B V

b v

B V

b

v b v

b v

B V

b v

B V

b v

b v

b v

X

F 1

- Mỗi NST chứa nhiều gen và thường di truyền cùng nhau

Moocgan đã giải thích kết quả như thế nào?

2 cơ sở tế bào học C ỦA HiỆN Tượng liên kết gen: A Hi N T ợng liên kết gen: ỆN Tượng liên kết gen:

F 1 100 % xỏm dài => Xỏm (B) trội so với đen (b) Dài (V) trội so với ngắn (v)

P : BV

bv

Giao tử P : BV ; bv

F 1 : BV

bv (xỏm / dài )

Lai phõn tớch :

BV

bv X bv bv

Giao tử P B : BV , bv ; bv

F B : BV

bv

bv bv

:

P B :

Kết luận: Các gen trên một NST luôn di truyền cùng nhau được gọi là một nhóm gen liên kết Số lượng nhóm gen liên kết của một loài thường bằng số lượng NST trong bộ NST đơn bội

Ví dụ: - Lúa nước (2n = 24): có bao nhiêu nhóm gen liên kết?

- Người (2n = 46): có bao nhiêu nhóm gen liên kết?

II HOÁN VỊ GEN

1 ThÝ nghiÖm cña morgan

P t/c :

F 1 :

p a :

p b :

(100% xám / dài )

965 : 944 : 206 : 185

(0,41) ( 0,41) (0,09) (0,09)

Xám, dài Đen, cụt Xám, cụt Đen, dài

X

X

So sánh kết quả thí

nghiệm so với kết quả

của PLĐL và LKG?

B V

b v

b v

b v

X

B V

b v

Xám, dài Đen, cụt

B

V

B v

b V

b

v

0,41 0,09 0,09 0,41

b

v

1,0

tính trạng cùng nằm trên 1 NST, trong quá trình giảm phân chúng thường đi cùng nhau nên phần lớn con có KH giống bố hoặc mẹ.

- Ở một số tế bào cơ thể

cái khi giảm phân xảy

ra TĐC giữa các NST tương đồng khi chúng tiếp hợp dẫn đến đổi vị trí các gen xuất hiện tổ hợp gen mới (HVG)

Moocgan giải thích hiện tượng này như thế nào?

0,09 0,09 0,41

B

V

0,41

B v

b V

b v

b

v

1,0

B V

b v

Xám, dài

b v

b v

Đen, cụt

B v

b V

b v

b v

Xám, cụt Đen, dài 0,41 0,09 0,09 0,41

F B :

PB : ab

ab

ab

GPB : ab

100%

♀

♂

FB :

ab 100%

Xám-Dài 41%

Đen-Ngắn 41%

Xám-Ngắn 9%

Đen-Dài 9%

ab 41%

AB 41%

Ab 9%

aB 9%

AB = ab = 41%

Ab = aB = 9% b B

G Liên kết

G Hoán vị

Phép lai phân tích có thể biểu diễn như sau:

▲ + Tỉ lệ % các loại giao tử phụ thuộc vào tần số HVG,kí hiệu là f%.

+ f%

=

cá thê có sô luong ít

100%

cá thê trong phép LPT







Trong ví dụ ở trên, tính tần số HVG?

Tần số HVG dao động từ 0% - 50% Hai gen càng xa nhau thì tần số HVG càng lớn và ngược lại.

III Ý nghĩa của hiện tượng LKG và HVG

1 Ý nghĩa của LKG

- Duy trì sự ổn định của loài

- Nhiều gen tốt được tập hợp và lưu giữ trên 1NST

- Đảm bảo sự di truyền bền vững của nhóm gen quý có ý nghĩa

trọng chọn giống

2 Ý nghĩ của HVG

- Tạo nguồn biến dị tổ hợp, nguyên liệu cho tiến hoá và chọn giống

- Các gen quý có cơ hội được tổ hợp lại trong 1 gen

- Thiết lập được khoảng cách tương đối của các gen trên NST đơn

vị đo khoảng cách được tính bằng 1% HVG hay 1CM, từ đó có thể xác định bản đồ di truyền

- Biết bản đồ gen có thể dự đoán trước tần số các tổ hợp gen mới trong các phép lai, có ý nghĩa trong chọn giống (giảm thời gian

chọn đôi giao phối một cách mò mẫm) và nghiên cứu khoa học

Bản đồ di truyền

của Ruồi giấm

1 Đặc điểm của các tính trạng trong định luật 3 Menđen và trong hiện tượng di truyền liên kết của Morgan có gì giống nhau ?

A Mỗi tính trạng đều do 1 gen trên NST thường với 2 alen qui định

B Mối quan hệ của 2 alen trong mỗi cặp gen là trội lặn hoàn toàn

C Các gen này đều hoạt động riêng rẽ

D Cả A và B

E Cả A, B và C

CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG

2 Khi lai 2 dòng đậu thuần chủng khác nhau bởi 2 cặp tính

- 114 cây hoa đỏ - thân không lông.

- 221 cây hoa đỏ - thân có lông.

- 103 cây hoa trắng – thân có lông.

Biết rằng 2 cặp tính trạng này được qui định bởi 2 cặp gen (A, a)

và (B, b)

Xác định kiểu gen của P ?

3 Các gen a,b,d,e cùng nằm trên 1 NST biết tần

số HVG giữa a và e là 11,5%, giữa d và b là 12,5%, giữa d và e là 17% hãy viết bản đồ

gen của NST trên