Lich su dao duc nghe y 13 3 17 BSDK

sử của đạo đức nghề y 1.3 Một số đại biểu ngành y thể hiện việc thực hiện lý tưởng đạo đức trong lịch sử 1.4 Một số đại biểu thầy trò Trường Đại học Y Hà Nội thực hiện lý tưởng đạo đứ

Giới thiệu lịch sử đạo đức và đạo đức y học

Trần Thơ Nhị

Bộ môn Y đức và Tâm lý học

Mục tiêu

1 Trình bày được khái niệm và cấu trúc

của đạo đức và đạo đức y học

2 Trình bày và phân tích được ý nghĩa

của việc nghiên cứu và học tập đạo đức y học.

sử của đạo đức nghề

y

1.3 Một số đại biểu ngành y thể hiện việc thực hiện

lý tưởng đạo đức trong lịch sử

1.4 Một số đại biểu thầy trò Trường Đại học Y

Hà Nội thực hiện

lý tưởng đạo đức ngành Y

ThemeGallery is a Design Digital Content &

Contents mall developed by Guild Design Inc.

những yêu cầu, những nguyên tắc do cuộc sống đặt ra mà mỗi người phải tuân theo.

Khái niệm về đạo đức

• Đạo đức được xem là khái niệm luân

thường đạo lý của con người, nó thuộc về vấn đề tốt – xấu, đúng – sai,

• Được sử dụng trong ba phạm vi:

 Lương tâm con người,

 Hệ thống phép tắc đạo đức

 Giá trị đạo đức

• Nó gắn liền với nền văn hóa, tôn giáo,

luật lệ của một xã hội về cách đối xử

từ hệ thống này

www.themegallery.com

Khái niệm đạo đức học

• Là môn khoa học nghiên cứu về đạo đức, về những quy luật phát sinh, phát triển tồn tại của đời sống đạo đức con người và xã hội

• Nó xác lập nên hệ thống những khái niệm,phạm trù, những chuẩn mực đạo đức cơ bản, làm cơ sở cho

ý thức đạo đức và hành vi đạo đức của con người

Thời kỳ các học thuyết đạo đức chưa thực sự khoa học

Phương

Đông

Nho giáo Đạo giáo

Mặc gia

Pháp gia Phật gia

Thời kỳ các học thuyết đạo đức

Thời kỳ Trung Cổ: Toomat Đacanh

Thời kỳ Phục hưng, cận đại:

Toomat Hôp, XpinozaThời kỳ cổ điển Đức: Kant, Heeghen, Phoiơbach

Triết học Phương Tây hiện đại:

phân tâm học, tôn giáo học

Thời kỳ Đạo đức trở thành một khoa học

• Đạo đức cộng sản ra đời sự thống

nhất giữa lý tưởng đạo đức cộng sản

với đạo đức Mác – Lênin

• Con ngươi có cơ hội thực hiện khát

vọng mang lại điều thiện, giải phóng

con người đem đến hạnh phúc cho

toàn thể nhân loại.

Các quan điểm phương Đông:

Ai Cập

Phật giáo

Y học Trung Quốc

 “tổn kỷ ích nhân” thiệt mình lợi người, biểu hiện lòng vị tha, trong ngành y nên quên mình vì người là lẽ đương nhiên

 Đạo đức của người y sĩ cũng như đạo đức của tu sĩ có thiên mệnh chữa khỏi bệnh tật và chính Chúa đã tạo ra họ.

-Đức tính chủ yếu của thầy thuốc là đức tin, phương pháp điều trị cơ bản là cầu xin

 Người thầy thuốc đạt đến đỉnh cao của y đức phải tự rèn luyện mình thế nào để cuối cùng cứu người mà không biết mình cứu người, giống như hơi thở, thở

ra mà không biết mình thở, người giác ngộ phải hòa được cái tâm nhỏ bé của mình vào tâm chân như của nhà Phật, để đạt được lý tưởng đạo đức của nghề y

Lý tưởng đạo đức quên mình vì người bệnh

Các quan điểm phương Tây

• Hippocrate được coi là ông tổ của nghề y:

• Ông đã tách y học ra khỏi thần học thành một khoa học độc lập, tách việc chữa bệnh khỏi

việc thờ cúng, tách nơi chữa bệnh ra khỏi các đền thờ

• Ông đã hệ thống hóa tri thức y học và xây dựng lý thuyết cho y học

• Ông đã đặt nền móng cho việc xây dựng tiêu chuẩn đạo đức nghề y về cơ bản là đúng đến tận ngày này

- được coi là bậc thầy vĩ đại của y học mọi thời đại

Lý tưởng đạo đức cao đẹp là: cố gắng hết mình vì người bệnh hay là sự hy sinh vô điều kiện với sự nghiệp y tế

Nhiệm vụ của

Thầy thuốc

Nhiệm vụ của Thầy thuốc với

đồng nghiệp

Nhiệm vụ của Thầy thuốc với Bệnh nhân

Nhiệm vụ của người thầy thuốc phải

• Luôn luôn hành nghề với sự phán đoán nghề nghiệp độc lập, duy trì hành động nghề nghiệp với chuẩn mực cao nhất.

• Không cho phép sự phán đoán của mình bị ảnh hưởng bởi lợi ích cá nhân hay kỳ thị vô lý.

• Tự nguyện cung ứng dịch vụ y tế có chuyên môn với

sự độc lập hoàn toàn về nghiệp vụ và luân lý, với sự kính trọng và lòng yêu mến nhâ phẩm của con người.

• Quan hệ trung thực với BN và đồng nghiệp, và báo cáo với cấp chính quyền thích hợp về những thầy thuốc hành nghề không đạo đức hoặc không chuyên môn, hoặc tham gia vào việc giả mạo, lừa dối.

Nhiệm vụ của người thầy thuốc phải

• Không nhận bất cứ lợi ích tài chính nào hoặc phần thưởng nào chỉ vì chuyển BN đến đâu đó hay kê những loại thuốc nhất định nào đó.

• Tôn trọng quyền và thiên hướng của BN, của đồng nghiệp và những NVYT khác.

• Nhận thức vai trò quan trọng của giáo dục cộng đồng, nhưng phải thận trọng trong việc phổ biến những phát hiện, hoặc những kỹ thuật trị liệu mới qua những kênh không chuyên nghiệp.

• Chỉ chứng thực khi bản thân đã kiểm tra lại.

• Cố gắng sử dụng nguồn lực y tế theo cách tốt nhất có lợi cho

Nhiệm vụ của người thầy thuốc với NB

• Luôn luôn nhớ là mình phải tôn trọng đời sống của con người.

• Hành động cho lợi ích tốt nhất của NB khi cung ứng CSYT,

• Mang lại cho NB tất cả lòng chân thành và những nguồn lực khoa học sẵn có Khi việc khám bệnh và trị liệu vượt quá khả năng của mình phải hỏi ý kiến tham vấn hoặc chuyển NB đến thầy thuốc khác có khả năng cần thiết.

• Tôn trọng quyền của NB, giữ kín đáo riêng tư và chỉ

để lộ thông tin khi NB đồng tình hoặc khi thật sự có nguy hiểm cho NB hay cho người khác và sự nguy hiểm này chỉ có thể bị loại bỏ nếu để lộ thông tin.

Nhiệm vụ của người thầy thuốc với NB

của con người trừ trường hợp chắc chắn có người khác sẵn lòng và có thể cung ứng chăm sóc này.

ba phải đảm bảo để NB biết về tình hình này.

NB của mình, hoặc không có sự quan hệ lợi dụng hay khai thác nào

NV của người thầy thuốc với đồng nghiệp

• ứng xử với đồng nghiệp của mình như mình mong muốn đồng nghiệp ứng xử với mình

• không can thiệp vào quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân của đồng nghiệp với mục đích lôi kéo NB về mình.

• Khi cần thiết về lý do chuyên môn, có thể cho đồng nghiệp cùng chữa chạy một NB với mình biết thông tin, nhưng phải tôn trọng sự kín đáo của NB và hạn chế thông tin ở mức độ cần thiết

Một số đại biểu ngành y thể hiện việc thưc hiện lý tưởng đạo đức trong lịch sử

Michel Servet (1590 - 1553)

là thầy thuốc Tây Ban Nha,

Một số đại biểu ngành y thể hiện việc

thưc hiện lý tưởng đạo đức trong lịch sử

• Người đầu tiên tìm ra vòng tiểu tuần hoàn, khẳng định trong máu không có khí

• Đã chống lại Kinh Thánh (sai lầm này do Aristot và Galien tạo lên) ông đã bị Calvin (một thủ lĩnh tin lành) thiêu sống trong hai giờ tại Geneve

• Willam Harvey sau này đã phát triển quan điểm của ông và tìm ra vòng tuần hoàn của máu Ông đã quên mình vì sự nghiệp cao cả,

• Là một tấm gương dũng cảm cho các thầy thuốc nói riêng và nhân loại tiến bộ nói chung noi theo

Lê Hữu Trác (1720-1791)

• Hệ thống hóa toàn bộ cách chữa bệnh hiện có và đưa lý luận vào y học VN trên cơ

sở kế thừa y học phương Đông và các thầy thuốc trước ông ở VN.

Khi một thầy thuốc khoanh tay trước một bệnh hiểm nghèo thì đó là thầy thuốc chỉ nghĩ đến danh tiếng cá

…….đứng trước trường hợp vô vọng mà thầy thuốc lại khoanh tay, thì làm thầy thuốc để làm gì?”

……bất kì hoàn cảnh nào người thầy thuốc cũng phải quên đi lợi ích và danh dự cá nhân để tìm mọi cách chữa trị cho NB, đúng với tinh thần nhân văn truyền thống của người Việt Nam là “còn nước còn tát”.

• Ông đã bị lây nhiễm và chết vì căn bệnh này

• Tấm gương về sự hy sinh cao cả,

Một số đại biểu thầy và trò Trường ĐHYHN thực hiện lý tưởng đạo đức ngành y

Alexande Yersin(1863-1943)

• Alexande Yersin là người Pháp

• 1890 đến Sài Gòn, xây dựng sự nghiệp y học

ở đây

• 1894 phát hiện ra vi khuẩn dịch hạch

• 1895 làm viện trưởng viện Paster Nha Trang

• 1902 làm hiệu trưởng đầu tiên của Trường

• Trong hoàn cảnh khó khăn ông vẫn cố gắng khắc phục cho việc đào tạo và chữa bệnh ở

VN, quên đi đời sống riêng tư của bản thân

Một số đại biểu thầy và trò Trường Đại học

Y Hà Nội thực hiện lý tưởng đạo đức

ngành y

Giáo sư Hồ Đắc Di(1900-1984)

• Hiệu trưởng đầu tiên của trường ĐH Y Dược Việt Nam.

• Là thầy thuốc, thầy giáo đầy nhân ái, có lòng

yêu nước nồng nàn, góp phần vào sự nghiệp

xây dựng đất nước thông qua việc xây dựng

ngành y tế Việt Nam, đã biên soạn sách,

• 1947 khi bị giặc Pháp truy đuổi và kêu gọi đầu hàng, giáo sư Hồ Đắc Di dặn vợ: “chết thì chết chứ không để bọn Pháp “bắt lại” một lần nữa.”

• Một tiêu chuẩn đạo đức mới, sẵn sàng hy sinh vì

tổ quốc, vì dân tộc, vì sự nghiệp y học nước nhà

Một số đại biểu thầy và trò Trường Đại học

Y Hà Nội thực hiện lý tưởng đạo đức

ngành y

Liệt sỹ, bác sỹ Đặng Thùy Trâm(1942-1970)

1.4 Một số đại biểu thầy và trò Trường Đại học Y Hà Nội thực hiện lý tưởng đạo đức ngành y

PGS VS Tôn Thất Bách(1946-2004)

• Hiệu trưởng trường ĐHY 1993 – 2003,

bị nhiều chỗ hoen rồi…nếu lấy công việc của mình ra làm thứ để mặc cả với NB thì đấy là điều sỉ nhục lớn nhất đối với ngành y”

• Luôn bồi đắp truyền thống lý tưởng đạo đức nghề nghiệp,

• Công khai lên tiếng và thẳng thắn đặt ra những vấn đề y đức cần giải quyết đó là chống xuống cấp và thương mại hóa nhằm xây dựng lý tưởng đạo đức cao đẹp của người thầy thuốc.

2.3Phương phápnghiên cứu

3 Ý nghĩa của nghiên cứu

và học tập đạo đức y học

2 Cấu trúc của đạo đức và đạo đức y học

Xét theo mối quan hệ

giữa ý thức

và hoạt động

Ý thức đạo đức

Thực tiễn đạo đức

2 Cấu trúc của đạo đức và đạo đức y học

Thực tiễn đạo đức

Đối tượng của đạo đức y học là nhằm đưa ra những quyết định về y đức trên Cơ sở đảm bảo tất cả

các yếu tố về quyền lợi và nghĩa vụ các bên liên quan

đã được xem xét kỹ lưỡng để có thể bảo vệ và tránh được những quyết định nghề nghiệp làm ảnh hưởng xấu tới sức khỏecủa một hoặc nhiều cá nhân

trong cộng đồng

2 Cấu trúc của đạo đức và đạo đức y học

Phương pháp

biện chứng

Phương pháp lịch sử,

so sánh

Phương pháp đạo đức học thực nghiệm

3 Ý nghĩa của nghiên cứu và

học tập đạo đức y học

-Y đức là vấn đề được quan tâm

trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường

-Y đức cần được giảng dạy

trong trường Đại học Y học

Tình huống:

Tấm gương Bác sỹ Carlo Urbani sinh năm

1956, mất năm 2003 Người Italia, làm việc ở

VP WHO tại HN

Năm 2003 ở Việt Nam xuất hiện bệnh truyền Nhiễm: bệnh nhân ho, sốt cao, khó thở, khôngĐáp ứng với các trị liệu thông thường và tử

vong nhanh BS Urbani đã tiếp xúc với bệnh

Nhân để nghiên cứu, điều trị về bệnh này

Trong thời gian làm việc Ông đã bị mắc và

chết vì căn bệnh này tại Hà Nội

Vấn đề đặt ra cho sinh viên:

- Những nguy cơ nào Bác sỹ có thể gặp phảitrong tình huống này

-Rút ra được những đức tính gì từ tấm gươngđạo đức của bác sỹ Carlo Urbani

For Outdoor Advertising Contact: 0949 46 46 46