X quang U phổi

 Thể xẹp phổi: xẹp phổi thuỳ gặp nhiều hơn xẹp một phổi hoặc xẹp phổi phân thuỳ..  Thể tràn dịch màng phổi: thường gặp trong ung thư ngoại vi, khối u xâm lấn ra màng phổi sớm, cĩ khi

Trần Quyết Thắng

Lớp chuyên khoa I, CĐHA

- Là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các

loại ung thư ở cả nam và nữ

- Số tử vong hàng năm trên thế

giới ước tính 1,3 triệu người WHO), chiếm khoảng 28% tổng số tử vong do tất cả các loại ung thư

(2005 Phần lớn là U ác tính (>95%) trong dó

- Nguyên nhân: hút thuốc lá (chủ động, thụ động), bệnh nhiễm độc amiăng, các bệïnh phổi mạn tính

(lao, COPD…) tia xạ, một số hóa

chất như asen, nikel, chrome…

- Các U lành tính (2-5%) thường

nguyên nhân không rõ ràng

Phân loại theo

WHO

 1 U biểu mô: U lành, tổn thương tiền

xâm lấn, U ác.

 2 Các U phần mềm: U sợi, U sụn, U bạch mạch….

 3 Các U trung mô: lành tính, ác tính

 4 các U khác: U mô thừa, U mạch máu dạng xơ…

 5 Bệnh lý tăng sinh lympho: tăng sản lympho dạng nốt

 6 Các U thứ phát

 7 Các U không phân loại.

 8 Những tổn thương giống U

Các phương tiện

CĐHA 1 X quang ngực.

 2 CT, HRCT.

 3 MRI có thể sử dụng trong

một số trường hợp: xác định tổn thương trung thất, di căn cột sống.

 4 Siêu âm: có vai trò trong

chẩn đoán di căn gan, lách, hạch, phần mềm thành ngực, tràn dịch màng phổi…

Hình ảnh X quang K phổi X quang có vai trò định

hướng chẩn đoán.

 Thể thường gặp: hình

ảnh bóng mờ, tròn,

đơn độc, bờ có múi,

có tủa gai, khe nứt,

bên trong khối U thuần nhất.

Hình ảnh X quang K

phổi

Một số thể X quang khác:

 Thể nhiều u: có thể gặp 2 - 3 u, kích thước gần

bằng nhau, nằm gần nhau

 Thể xẹp phổi: xẹp phổi thuỳ gặp nhiều hơn xẹp một

phổi hoặc xẹp phổi phân thuỳ

 Thể giống viêm phổi: khối u là một đám mờ thuần nhất chiếm cả một thuỳ phổi

 Thể tràn dịch màng phổi: thường gặp trong ung thư

ngoại vi, khối u xâm lấn ra màng phổi sớm, cĩ khi khĩ xác định khối u trong nhu mơ phổi.

 Thể trung thất: ung thư di căn, xâm lấn vào trung thất rất sơm, thậm chí trước khi nhìn thấy u nguyên phát

trên phim xquang phổi, gặp chủ yếu trong ung thư phế quản tế bào nhỏ

Hình ảnh X quang K

phổi

Một số thể X quang khác:

- Tổn thương phối hợp: hạch rốn phổi, trung thất (cùng bên hoặc bên đối diện) , viêm bạch mạch ung thư, phá huỷ xương sườn, liệt hồnh, vịm hồnh nâng cao bất thường…

  - Ung thư phế quản sớm : dưới 2 cm với

u ngoại vi, dưới 1,5 cm với u trung tâm,

Xquang phổi cĩ thể bình thường ( ung thư thể ẩn ), nhưng  soi phế quản hoặc làm tế bào đờm tìm thấy tế bào ung thư

Hình ảnh X quang K phổi

Một số đặc điểm khác trên hình ảnh X quang

- Tạo hang: khoảng 5-15% các loại U phổi, phần lớn là Carcinoma tế bào vảy

- Viêm phổi và xẹp phổi tắc nghẽn.

- Thay đổi thể tích và tuần hoàn phổi.

- Phế quản ứ nhầy.

- Dày thành phế quản.

- Dạng khoảng khí: dấu phế quản hơi.

- Lớn rốn phổi.

- Liên quan trung thất, màng phổi, thành ngực.

Một số hình ảnh X quang

Ung thư biểu mô

tuyến

(Adenocarcinoma)

 Hay gặp nhất

(30-35%)

 Thường đơn độc

ở ngoại biên,

thùy trên.

 Phát tán theo

đường máu và

bạch mạch sớm.

Một số hình ảnh X quang

Ung thư tế bào

Một số hình ảnh X quang

Ung thư tế bào

nhỏ (small cell

Một số hình ảnh X quang

Ung thư tế bào

lớn (large cell

Một số hình ảnh X quang

 U phổi gây xẹp

phổi hạ phân

thùy của thùy

trên.

 Dấu hiệu

S-Golden

Một số hình ảnh X quang

Một số hình ảnh X quang

 U vùng rốn

phổi gây tràn

dịch màng

phổi phải

Một số hình ảnh X quang

 Có thể di căn

vào hạch, gan

tuyến thượng

thận

Di căn phổi

Là một trong những loại U thường gặp ở phổi, tỉ lệ 20-54% tổng số các ca tử vong do ung thư

rồi qua ĐM phổi

khoang màng phổi.

Di căn phổi

Nguồn gốc, đặc điểm:

mặt cổ, (10%), Đại trực

tràng (9%), Gan, Tử cung, Tụy, Buồng trứng, Tuyến tiền

liệt, Dạ dày…

màng phổi (90%)

Di căn phổi

Hình ảnh X quang:

gặp): nhiều nốt hoặc đơn độc.

bạch huyết.

Di căn phổi

Di căn từ Ung thư phổi:

 Thường gặp ở các U phổi

không biệt hóa hoặc kém biệt hóa

 Biểu hiện dạng nhiều nốt phổi

 Hai thể đặc biệt

- U phổi tế bào nhỏ: di căn sang phổi đối diện

- U phổi dạng phế quản phế

nang: phát triển ở 2 bên phổi

phù mô kẽ

- Có các đường

mờ, nốt mờ

do thâm nhiễm

ra nhu mô.

- Hay gặp từ:

vú, dạ dày,

tụy, tuyến tiền

liệt…

Nốt phổi đơn độc

(Solitary Pulmonary Nodule -

SPN)

Định nghĩa:

 Là tổn thương dạng nốt đơn

độc ở phổi

Đặc điểm

cờ, xuất hiện ở 0,1-0,2% trên tổng số các phim

ngực quy ước.

cao hớn ở người >40

tuổi, hút thuốc lá…

 Dị dạng mạch máu phổi.

 Xẹp phổi tròn

 Nhồi máu phổi

 Nguyên nhân khác

Những dấu hiệu gợi ý ác tính

 Tuổi cao, hút thuốc, phơi nhiễm bệnh

nghề nghiệp, có bệnh ác tính kèm theo

 Nếu có hoại tử thành hang: hang có

thành dày, không nhẵn.

 Thời gian tăng gấp đôi KT (double time)

< 2 năm

 SPN tròn, bờ nhẵn, có nốt

đóng vôi nhỏ, ranh giới rõ

 Hamartoma

 Squamuos

cell

carcinoma

Khối choán chỗ đơn độc

 Tổn thương có

 Hiếm khi ngấm

vôi và thường

có bờ không

rõ.

 Ung thư tế bào

vảy biệt hóa

vừa

XIN CẢM ƠN!