Ung thư phổi được chia làm hai loại chính: ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không phải tế bào nhỏ, tuỳ thuộc vào hình dạng tế bào dưới kính hiển vi. Mỗi loại ung thư phát triển và lan theo những cách khác nhau và được điều trị khác nhau. Ung thư phổi không phải tế bào nhỏ thường gặp hơn ung thư phổi tế bào nhỏ (khoảng 80%) và nó thường phát triển và lan chậm hơn. Có ba loại ung thư không phải tế bào nhỏ chủ yếu. Chúng được đặt tên theo loại tế bào từ đó ung thư phát triển: ung thư biểu mô tế bào vẩy (còn được gọi là ung thư dạng biểu bì), ung thư biểu mô tuyến và ung thư biểu mô tế bào lớn. Để tìm ra nguyên nhân gây ra những triệu chứng, bác sĩ phải xem xét tiền sử của người bệnh, tiền sử hút thuốc, tiếp xúc với các chất ở môi trường tự nhiên và môi trường lao động, tiền sử ung thư của gia đình. Bác sĩ khám bệnh và có thể cho chụp X quang lồng ngực và làm các xét nghiệm khác. Nếu nghi ngờ ung thư phổi thì xét nghiệm tế bào trong đờm (quan sát dưới kính hiển vi những tế bào lấy từ mẫu dịch nhầy ở phổi khi ho) là một xét nghiệm đơn giản mà có thể có ích cho việc phát hiện ra bệnh ung thư. Để chẩn đoán xác định ung thư phổi, bác sĩ phải nghiên cứu mô phổi. Sinh thiết – việc lấy một mẫu mô nhỏ ở phổi để chuyên gia mô bệnh học quan sát dưới kính hiển vi – có thể cho biết một người có bị ung thư hay không. Một số thủ thuật được thực hiện để có thể lấy được mẫu bệnh nhẩm này: Nội soi phế quản. Bác sĩ đưa một ống soi phế quản (một ống nhỏ có nguồn sáng) vào miệng hoặc mũi và luồn xuống khí quản để quan sát các đường hô hấp. Qua ống này bác sĩ có thể lấy các mẫu tế bào hoặc mẫu mô nhỏ. Chọc hút bằng kim. Một mũi kim được đâm xuyên qua thành ngực vào khối u để lấy mẫu mô. Chọc dịch màng phổi. Dùng kim lấy mẫu dịch bao quanh phổi để tìm tế bào ung thư. Mở lồng ngực. Đôi khi cần phải tiến hành phẫu thuật mở lồng ngực để chẩn đoán ung thư phổi. Đây là một đại phẫu thuật được thực hiện ở bệnh viện.
Trang 1U PHỔI
BS CAO THIÊN TƯỢNG KHOA X QUANG-BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Trang 2PHÂN LOẠI U PHỔI
THẤP
Trang 4CÁC U ÁC TÍNH THẤP
Trang 6CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ
QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
KHÔNG PHẢI LUÔN BẮT
NGUỒN TỪ BIỂU MÔ PHẾ
QUẢN
LIÊN QUAN ĐẾN HÚT THUỐC LÁ HOẶC HÍT CÁC CHẤT GÂY UNG THƯ
ĐỒNG NGHĨA: UNG THƯ PHỔI,
Trang 7CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ
QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
-CARCINOMA TUYẾN (ADENOCARCINOMA)
-CARCINOMA TẾ BÀO VẢY
-CARCINOMA TẾ BÀO NHỎ
-CARCINOMA TẾ BÀO LỚN KHÔNG BIỆT
HÓA
-CÁC U ĐA BIỆT HÓA (MULTIDIFFERENTIATED TUMORS)
Trang 8CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ
QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
Ở NAM TRÊN THẾ GIỚI
HÀNG ĐẦU Ở NAM GIỚI (35
NƯỚC)
THƯ HÀNG ĐẦU Ở MỸ
Trang 9CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ
QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
BỆNH NGUYÊN
85-90% TỬ VONG UNG THƯ PHỔI CÓ THỂ QUY CHO HÚT THUỐC LÁ
25% UNG THƯ PHỔI Ở NGƯỜI KHÔNG
HÚT THUỐC ĐƯỢC CHO LÀ DO HÍT KHÓI THUỐC LÁ
NGUY CƠ LIÊN QUAN CHẶT CHẼ VỚI
-SỐ LƯỢNG THUỐC HÚT
-HÍT KHÓI THUỐC SÂU
-TUỔI BẮT ĐẦU HÚT
NGUY CƠ GIẢM KHI:
Trang 10CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
CÁC YẾU TỐ DỊCH TỂ
HỢP
Trang 11CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
BỆNH KẾT HỢP
LAO
Trang 12CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA) CÁC TÁC NHÂN NGHỀ NGHIỆP
Trang 13CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ
QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG
CÁC TRIỆU CHỨNG TẠI CHỖ DO CÁC U TRUNG TÂM: HO, KHÒ KHÈ, KHÁI
HUYẾT, VIÊM PHỔI
CÁC TRIỆU CHỨNG DO XÂM LẤN
NGOÀI PHỔI: ĐAU KHU TRÚ HOẶC ĐAU
DO VIÊM MÀNG PHỔI, KHÓ THỞ, HC
PANCOAST, HC SVC
CÁC TRIỆU CHỨNG DO DI CĂN XA
CÁC HỘI CHỨNG CẬN UNG THƯ
KHÔNG TRIỆU CHỨNG-10%
Trang 14CARCINOMA NGUỒN GỐC PHẾ
QUẢN(BRONCHOGENIC CARCINOMA)
HỘI CHỨNG CẬN U
SUY KIỆT DO BỆNH LÝ ÁC TÍNH
NGÓN TAY DÙI TRỐNG
VIÊM NỘI TÂM MẠC HUYẾT KHỐI KHÔNG DO VI KHUẨN
VIÊM TĨNH MẠCH HUYẾT KHỐI DI TRÚ
SẢN XUẤT HORMONE LẠC CHỖ:
ACTH, ADH, TĂNG CALCIUM HUYẾT
Trang 15 TẦN SUẤT MẮC TĂNG
THƯỜNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN
NHIỀU NHẤT
LOẠI TẾ BÀO THƯỜNG GẶP
NHẤT Ở PHỤ NỮ
LOẠI TẾ BÀO THƯỜNG GẶP
NHẤT Ở NGƯỜI KHÔNG HÚT
THUỐC
ÍT LIÊN QUAN VỚI HÚT THUỐC LÁ
Trang 16 PHÁT TRIỂN CHẬM
DI CĂN XA SỚM
LIÊN QUAN VỚI XƠ
PHỔI LAN TỎA HOẶC KHU TRÚ
Trang 17ĐẶC ĐIỂM ĐẠI THỂ
PHẾ QUẢN
Trang 19CARCINOMA PHẾ QUẢN
– PHẾ NANG
NGOẠI BIÊN (H BAC1)
LIÊN QUAN ĐẾN MÔ KẼ
LAN TỎA KHÍ PHẾ QUẢN (H.BAC5B)
NỐT ĐƠN ĐỘC-TIÊN LƯỢNG TỐT
NẾU PT CẮT BỎ Ở GIAI ĐOẠN NÀY
ĐÔNG ĐẶC (H.BAC5A), NHIỀU NỐT (H BAC4)
CÓ THỂ TẠO HANG
Trang 20CARCINOMA TẾ BÀO
VẢY
PHÁT TRIỂN TẠI CHỖ
NHANH
DI CĂN XA XẢY RA MUỘN
TỈ LỆ SỐNG SAU 5 NĂM CAO NHẤT
LIÊN QUAN NHIỀU VỚI
HÚT THUỐC LÁ
Trang 21CARCINOMA TẾ BÀO
VẢY
ĐẶC ĐIỂM ĐẠI THỂ
CÁC PHẾ QUẢN TRUNG TÂM-GỐC,
PHÂN THÙY, DƯỚI PHÂN THÙY
U DẠNG POLYPE, NỘI PHẾ QUẢN,
CHỒI, HOẶC DÀY THÀNH PHẾ QUẢN
DỌC THEO NIÊM MẠC PHẾ QUẢN
THƯỜNG XÂM LẤN THÀNH PHẾ
Trang 22CARCINOMA TẾ BÀO
VẢY
ĐẶC ĐIỂM X QUANG
DÀY KHU TRÚ THÀNH PHẾ
QUẢN
KHỐI QUANH RỐN PHỔI
HOẶC RỐN PHỔI
XẸP HOẶC ĐÔNG ĐẶC PHỔI
1/3 KHỐI, NỐT ĐƠN ĐỘC Ở
NGOẠI BIÊN
TẠO HANG
Trang 23CARCINOMA TẾ BÀO
VẢY
TĂNG CALCIUM MÁU NHƯ LÀ MỘT BIỂU HIỆN KHÔNG DI CĂN
NHẤT
Trang 25PANCOAST TUMOR
Trang 26CARCINOMA TẾ BÀO
NHỎ
TOÀN THÂN
HÚT THUỐC LÁ
Trang 27CARCINOMA TẾ BÀO
NHỎ
ĐẶC ĐIỂM ĐẠI THỂ
DƯỚI NIÊM MẠC
NỘI PHẾ QUẢN
TRONG U NHIỀU
Trang 28CARCINOMA TẾ BÀO
NHỎ
ĐẶC ĐIỂM X QUANG
RỐN PHỔI (U VÀ/HOẶC HẠCH BẠCH HUYẾT)
KHÔNG THẤY
Trang 29CARCINOMA TẾ BÀO
XUẤT HORMONE LẠC CHỖ:
HC CURSHING, HC TIẾT ADH KHÔNG THÍCH HỢP (SIADH)
Trang 30CARCINOMA TẾ BÀO
LỚN KHÔNG BIỆT
HÓA
THÙY VÀ DƯỚI PHÂN
THÙYTHEO ĐƯỜNG LAN PHẾ
QUẢN
Trang 31CARCINOMA TẾ BÀO
Trang 32CARCINOMA TẾ BÀO
Trang 33PHÂN LOẠI CÁC DẤU HIỆU X QUANG
CỦA UNG THƯ PHỔI
I CÁC BIỂU HIỆN U Ở TRUNG TÂM
II NỐT MỜ KHU TRÚ Ở NGOẠI BIÊN
III U ĐỈNH PHỔI
IV DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA PHẾ
QUẢN PHẾ NANG)
V HẠCH TRUNG THẤT VÀ RỐN PHỔI.
VI TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI HẠCH
Trang 34CÁC BIỂU HIỆN U Ở
Trang 35PHÂN LOẠI CÁC DẤU HIỆU X QUANG
CỦA UNG THƯ PHỔI
I CÁC BIỂU HIỆN U Ở TRUNG TÂM
II NỐT MỜ KHU TRÚ Ở NGOẠI BIÊN
III U ĐỈNH PHỔI
IV DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA PHẾ
QUẢN PHẾ NANG)
V HẠCH TRUNG THẤT VÀ RỐN PHỔI.
VI TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI HẠCH
Trang 36NỐT MỜ KHU TRÚ Ở
NGOẠI BIÊN
2% NỐT LÀNH TÍNH CÓ KT >3CM
25% UNG THƯ PHỔI KT 1.5CM
ĐÓNG VÔI: TRUNG TÂM,“BẮP
NỔ”, LỆCH TÂM
HÌNH DÁNG VÀ ĐƯỜNG BỜ
TẠO HANG (THÀNH DÀY >4MM)
H.8
Trang 37THỜI GIAN GẤP ĐÔI KHỐI U (DOUBLE TIME)
LÀ THỜI GIAN ĐỂ U GẤP ĐÔI
THỂ TÍCH (R2 # 1.25R1)
PHÁT TRIỂN RẤT NHANH HOẶC RẤT CHẬM ÍT GẶP TRONG
CARCINOMA PHẾ QUẢN
THỜI GIAN GẤP ĐÔI TỪ
30-490NGÀY (TRUNG BÌNH 120 NGÀY)
CARCINOMA TB LỚN, TB NHỎ, TB
VẢY PHÁT TRIỂN NHANH HƠN
ADENOCARCINOMA
Trang 38PHÂN LOẠI CÁC DẤU HIỆU X QUANG
CỦA UNG THƯ PHỔI
I CÁC BIỂU HIỆN U Ở TRUNG TÂM
II NỐT MỜ KHU TRÚ Ở NGOẠI BIÊN
III U ĐỈNH PHỔI
IV DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA PHẾ
QUẢN PHẾ NANG)
V HẠCH TRUNG THẤT VÀ RỐN PHỔI.
VI TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI HẠCH
Trang 39U ĐỈNH PHỔI
PANCOAST TUMOR( H.9 )
CÓ THỂ KÍN ĐÁO: GIỐNG CẤU
TRÚC CƠ, MẠCH MÁU THÂN CÁNH TAY ĐẦU CHỒNG LÊN HOẶC DÀY MÀNG PHỔI ĐỈNH.
DẤU GỢI Ý: DẤU “NẮP” ĐỈNH
PHỔI DÀY HƠN 5MM, BẤT ĐỐI
XỨNG HAI BÊN QUÁ 5MM; KHỐI
ĐỈNH PHỔI, HỦY XƯƠNG KẾ CẬN
Trang 40PHÂN LOẠI CÁC DẤU HIỆU X QUANG
CỦA UNG THƯ PHỔI
I CÁC BIỂU HIỆN U Ở TRUNG TÂM
II NỐT MỜ KHU TRÚ Ở NGOẠI BIÊN
III U ĐỈNH PHỔI
IV DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA PHẾ
QUẢN PHẾ NANG)
V HẠCH TRUNG THẤT VÀ RỐN PHỔI.
VI TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI HẠCH
Trang 41DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA
PHẾ QUẢN PHẾ NANG)
DO U PHÁT TRIỂN DỌC THEO
ĐƯỜNG KHÍ HOẶC KHOANG KHÍ
NGOẠI BIÊN
MỘT HOẶC NHIỀU VÙNG ĐÔNG
ĐẶC.
CÓ KHÍ ẢNH NỘI PHẾ QUẢN
CHẨN ĐOÁN DỰA VÀO LÂM SÀNG
XEM HÌNH
Trang 42PHÂN LOẠI CÁC DẤU HIỆU X QUANG
CỦA UNG THƯ PHỔI
I CÁC BIỂU HIỆN U Ở TRUNG TÂM
II NỐT MỜ KHU TRÚ Ở NGOẠI BIÊN
III U ĐỈNH PHỔI
IV DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA PHẾ
QUẢN PHẾ NANG)
V HẠCH TRUNG THẤT VÀ RỐN PHỔI.
VI TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI HẠCH
Trang 43HẠCH TRUNG THẤT VÀ
RỐN PHỔI
BẤT THƯỜNG TRUNG THẤT
VÀ/HOẶC RỐN PHỔI ĐÔI KHI
LÀ BIỂU HIỆN DUY NHẤT CỦA UNG THƯ PHỔI (H.11)
DÀY DẢI CẠNH KHÍ QUẢN PHẢI, BỜ ĐÔI Ở QUAI ĐM CHỦ, LỚN CỬA SỔ PHẾ CHỦ, LỒI VỀ
PHÍA RÃNH THỰC QUẢN- AZYGOS (DI CĂN TRUNG THẤT) (H.4)
Trang 44PHÂN LOẠI CÁC DẤU HIỆU X QUANG
CỦA UNG THƯ PHỔI
I CÁC BIỂU HIỆN U Ở TRUNG TÂM
II NỐT MỜ KHU TRÚ Ở NGOẠI BIÊN
III U ĐỈNH PHỔI
IV DẠNG Ở KHOANG KHÍ (CARCINOMA PHẾ
QUẢN PHẾ NANG)
V HẠCH TRUNG THẤT VÀ RỐN PHỔI.
VI TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI HẠCH
Trang 45TỔN THƯƠNG NGỰC NGOÀI
HẠCH
THẦN KINH QUẶT NGƯỢC
Trang 46PHỔI LÀ VỊ TRÍ DI CĂN
DUY NHẤT Ở 15-25%
Trang 49DI CĂN PHỔI
ĐẶC ĐIỂM X QUANG
NHIỀU NỐT BỜ RÕ CÓ KÍCH
THƯỚC THAY ĐỔI- TỪ KÊ ĐẾN
5CM HOẶC LỚN HƠN
BỜ KHÔNG ĐỀU DO XUẤT HUYẾT: CHORIOCARCINOMA, SAU ĐIỀU TRỊ
80-90% Ở NGOẠI BIÊN PHỔI
PHÂN BỐ HAI BÊN
THÙY DƯỚI-ƯU THẾ DÒNG MÁU.
Trang 50 CƠ CHẾ: TẠO XƯƠNG, TẠO THỂ
VÔI, ĐÓNG VÔI DO CHẤT NHẦY, ĐÓNG VÔI LOẠN DƯỠNG.
Trang 51DI CĂN PHỔI
TẠO HANG
CỔ(NAM), SINH DỤC (NỮ)
THÀNH
TRONG SARCOMA
Trang 52DI CĂN PHỔI
NỐT ĐƠN ĐỘC
Trang 53DI CĂN PHỔI
DI CĂN BẠCH HUYẾT-BIỂU HIỆN X
QUANG
GIAN PHÂN THÙY)
Ở BÊN PHẢI
Trang 54DI CĂN DẠNG NỐT, TẠO HANG
Trang 56DI CĂN DẠNG KÊ
Trang 57DI CĂN DẠNG NỐT LỚN
Trang 58Nhiều nốt nhỏ kích
Trang 59DI CĂN CÓ ĐÓNG VÔI
Trang 61MÀNG TIM
Trang 68HỘI CHỨNG SVC
NGOÀI HOẶC HUYẾT KHỐI
BÊN TRONG
NGỰC, LAO, VIÊM TRUNG THẤT
PHẾ QUẢN
Trang 73BAC DẠNG NHIỀU NỐT GIỐNG
DI CĂN
Trang 74BAC LAN TỎA
Trang 75BAC DẠNG ĐÔNG ĐẶC
Trang 76TẠO HANG
Trang 77ROÁN PHOÅI
Trang 78CARCINOMA TẾ BÀO LỚN
Trang 79VIEÂM PHOÅI