Luật GD

Ch ng VIII... CTGD ph thông, sách giáo khoa.. CSGD ph thông... Nhà tr ng trong h th ng GDQD.

GI I THI U LU T GIÁO D C N M 2005

Báo cáo:

Phan Huy Hùng

I Quá trình so n th o D án Lu t giáo d c 2005

1 Th c hi n Ngh quy t s 21/2002/QH11 c a Qu c h i khoá XI

và s phân

công c a Chính ph , B GD& T ã ph i h p v i các B , ngành

có liên quan

thành l p Ban so n th o D án Lu t s a i, b sung m t s i u c a

Lu t Giáo

d c

2 Thay m t Ban so n th o, B GD& T ã có công v n s

6998/VP ngày

14/08/2003 g i các t ch c, n v h ng d n t ng k t, ánh giá 5 n m

thi hành

Lu t 1998 và ki n ngh v s a i, b sung Lu t (nh n 137 báo cáo

t ng k t và

ki n ngh ) ng th i, t ch c nghiên c u các chuyên liên quan c

ng nh s u

t m các lu t v giáo d c

3 Nhi u h i th o, h i ngh , t a àm, kh o sát và tr ng c u ý ki n v

n i

dung t ng k t 5 n m thi hành Lu t Giáo d c, v các n i dung c n s

a i, b sung

Lu t Giáo d c ã c th c hi n

4 Ngày 09/12/2003, V n phòng Chính ph ã ph i h p v i B

GD& T t

ch c gi i thi u và l y ý ki n v d th o Lu t s a i, b sung m t s i

u c a Lu t

Giáo d c B T pháp có v n b n s 245/TP- PLHSHC ngày

23/02/2004 th mnh d án Lu t này.

Ngày 05/03/2004, Chính ph ã h p (th ng k ) xem xét, th o lu

n v

D th o và có ngh quy t v ti p thu ý ki n c a các thành viên

Chính ph và ti p

t c t ch c l y ý ki n nghiên c u, góp ý, ti p t c hoàn ch nh D th

o tr c khi

trình Qu c h i

Cùng v i vi c ch trì so n th o Lu t s a i, b sung m t s i u c a

Lu t

Giáo d c, vi c t ng k t, ánh giá tình hình giáo d c báo cáo tr c

Qu c h i

khoá XI t i k h p th 6 tháng 11 n m 2004 c ng c ti n hành

Th c hi n ý ki n ch o c a Chính ph , trong các tháng 4 và 5 n

m 2004

B GD& T ã ph i h p v i các c quan, oàn th có liên quan t ch

c h i th o

góp ý cho D th o

Trong 2 ngày 26 và 27 tháng 11 n m 2004, t i K h p th 6 Qu c

h i khóa

XI ã th o lu n, cho ý ki n v d th o Lu t Các v i bi u Qu c h

i u tán

thành vi c s m s a i Lu t Giáo d c Ngh quy t c a K h p v Ch

ng trình

xây d ng Lu t, Pháp l nh n m 2005 ã chuy n t Lu t s a i, b

sung m t s

i u c a Lu t Giáo d c thành Lu t Giáo d c (s a i) và xác nh Lu t

s c

xem xét t i K h p th 7

Ngay sau khi k t thúc k h p, y ban Th ng v Qu c h i ã ch o

các

c quan h u quan nghiên c u, ti p thu ý ki n c a các v i bi u Qu

c h i, ch nh

lý d án Lu t

Trong 2 ngày 22, 23 tháng 2 n m 2005 H i ngh i bi u Qu c h i chuyên

trách l n th 5 ã th o lu n d th o Lu t Giáo d c (s a i) Các i bi

u t p trung

óng góp m t s ý ki n v các v n ch y u v h th ng GDQD; v

ngôn ng

dùng trong nhà tr ng; v k thi t t nghi p THCS; v ch ng trình

và sách giáo

khoa; v các lo i hình tr ng; v h c phí và các kho n óng góp c

a ng i h c; v

th m quy n c p b ng ti n s v.v…

Ngày 12 tháng 4 n m 2005 y ban Th ng v Qu c h i ã h p và cho ý

ki n c th v s a i Lu t và xác nh vi c thông qua d th o Lu t

Giáo d c (s ai) t i K h p th 7 c a Qu c h i

ng th i v i vi c ti p thu các ý ki n t các K h p và h i ngh nêu

trên,

trong tháng 4-2005, y ban Th ng v Qu c h i ã ch o Ban so n

th o nghiêm

túc ti p thu các ý ki n c a 73 b n óng góp ý ki n c a i bi u Qu c

h i Trong

th i gian gi a hai k h p c ng ã có nhi u cu c h i th o, h i ngh , t

a àm c

t ch c Các ý ki n góp ý ã c phân tích, ti p thu ch nh s a vào

d th o

Lu t

Ngày 13/05/ 2005, t i K h p th 7 Qu c h i khoá XI ã th o lu n

t i H i

tr ng v d án Lu t Giáo d c (s a i) Chi u ngày 14/6/2005, Lu t

Giáo d c

(s a i) ã c Qu c h i thông qua có hi u l c k t ngày

01/01/2006, thay th

Lu t Giáo d c ban hành n m 1998

II S c n thi t ban hành Lu t Giáo d c

Lu t 1998 (g i t t là Lu t 1998) là c s pháp lý quan tr ng c a h

th ng

GDQD Qua 7 n m th c hi n, Lu t Giáo d c ã góp ph n phát tri

n s nghi p giáo

d c, h th ng giáo d c c i m i và t ng b c ki n toàn; trình dân

trí và

ch t l ng ngu n nhân l c c nâng cao Tuy nhiên, tr c s phát tri n

m nh m

c a ho t ng giáo d c và nhu c u h c t p ngày càng cao ã xu t hi

n m t s b c

xúc do th c ti n t ra, c n c quy nh c th h n ho c s a i m t cách

cb n, t o c s pháp lý phát tri n m nh m s nghi p giáo d c, áp

ng ngày

càng cao c a s nghi p i m i t n c trong b i c nh toàn c u hoá

Các quan i m c b n và ch tr ng c a ng trong các v n ki n v

phát

tri n s nghi p giáo d c trong th i k m i c n thi t ph i c th ch

hoá trong

Lu t Giáo d c (s a i) Nh ng quan i m và ph ng h ng c b n c

xácnh là ti p t c nâng cao ch t l ng giáo d c (CLGD) toàn di

n, i m i n i

dung, ph ng pháp d y và h c, h th ng tr ng l p và h th ng

QLGD, th c hi n

"Chu n hóa, hi n i hóa, xã h i hóa", th c hi n công b ng trong

giáo d c

S a i Lu t 1998 xác nh rõ h n hành lang pháp lý cho t ch c

và ho tng giáo d c và s ph i h p ng b gi a các c quan nhà n c trong

QLGD,

gi a các t ch c, cá nhân tham gia ho t ng giáo d c Trong nh

ng n m qua,

quan i m “phát tri n giáo d c là qu c sách hàng u” ch a c nh n

th c y

Trong qu n lý v giáo d c ch a t o ra c s ph i h p ng b gi

a các

ngành, các c p, các l c l ng xã h i phát tri n s nghi p giáo d c

Nhu c u v

t o c ch ph i h p ng b và nâng cao hi u qu QLNN v giáo d c

t ra nh ng

yêu c u s a i Lu t Giáo d c

Sau khi Lu t 1998 c ban hành, ho t ng giáo d c ã có nh ng

b c

ti n b và phát tri n, nh ng c ng ang ng tr c nhi u khó kh n, b t

c p Vi c

s a i Lu t Giáo d c là b c xúc và c n thi t, t o c s pháp lý kh c

ph c nh ng

khó kh n, y u kém và áp ng nh ng nhu c u m i phát sinh trong

l nh v c giáo

d c Trong b i c nh toàn c u hóa và h i nh p kinh t qu c t , cu

c cách m ng

khoa h c công ngh có nh ng b c phát tri n nh y v t trong th k

XXI, v ni m i giáo d c ang di n ra trên quy mô toàn c u S a i Lu t Giáo

d c nh m

áp ng yêu c u c a s nghi p i m i t n c trong th i k h i nh p và phát

tri n nh ng th p niên u c a th k XXI

III Quan i m và nguyên t c ban hành Lu t giáo d c 2005

1 Lu t Giáo d c 2005 th ch hóa ng l i, quan i m giáo d c c a

ng c ch ra trong các v n ki n c a i h i IX, k t lu n c a H i ngh

TW6 và Ngh

quy t H i ngh TW9 khoá IX, t o chuy n bi n c b n v CLGD

và QLGD theo

h ng chu n hóa, hi n i hóa, xã h i hóa, góp ph n th c hi n công

b ng xã h i,

h i nh p kinh t qu c t và xây d ng xã h i h c t p

2 Hi n pháp n c CHXHCN Vi t Nam n m 1992 ã c s a i, b n m

2001 là c n c pháp lý c b n s a i Lu t Giáo d c ng th i các

quy nh

c a Lu t 2005 ph i b o m phù h p và ng b v i pháp lu t hi n

hành, c bi t

là các b lu t m i ban hành k t n m 1998 tr l i ây

3 Lu t 2005 là Lu t giáo d c (s a i), vì v y vi c ban hành ph i c

n c

vào nh ng òi h i khách quan c a xã h i, t p trung s a i nh ng

quy nh có tác

d ng gi i quy t các v n th c s b c xúc, còn nhi u khó kh n, v

ng m c trong

ho t ng giáo d c và trong công tác QLGD

IV B c c và n i dung Lu t giáo d c 2005

1 V b c c

Lu t 2005 g m 9 ch ng, 120 i u So v i Lu t 1998, thì Lu t 2005

b b t

03 i u, b sung 13 i u m i, s a i 83 i u (trong ó có 68 i u c

ch nh lý

v n i dung và 15 i u ch nh lý v k thu t)

Lý do b 3 i u trong m c 4 ch ng VII v thanh tra giáo d c là vì

m t s

n i dung quy nh v thanh tra giáo d c ã c quy nh t i Lu t

Thanh tra và do

Lu t Thanh tra i u ch nh

Lý do thêm 13 i u m i là nh m quy nh các n i dung v ch ng

trình,

trách nhi m c a cán b qu n lý, t ch c ki m nh CLGD, các hành

vi b c m i

v i nhà giáo và ng i h c, chính sách i v i tr em t i các CSGD

m m non,

chính sách i v i tr ng dân l p và các t ch c c n có mà trong Lu

t 1998 ch a

quy nh Các i u b sung m i g m quy nh v CTGD ( i u 6), vai trò và trách

nhi m c a cán b QLGD ( i u 16), ki m nh CLGD ( i u 17),

CTGD m m non

( i u 24), H i ng tr ng ( i u 53), m c 4 ch ng II, chính sách i v i

tr ng

dân l p, t th c g m 4 i u: quy nh nhi m v , quy n h n c a tr ng

dân l p, t

th c ( i u 65), ch tài chính ( i u 66), quy n s h u tài s n, rút v

n và chuy n

nh ng v n ( i u 67), chính sách u ãi ( i u 68), các hành vi nhà

giáo không

c làm ( i u 75), quy n và chính sách i v i tr em t i CSGD m m non ( i u

84), cỏc hành vi b c m i v i ng i h c ( i u 88), ban i di n cha m

h c sinh

( i u 96)

Ch ng I Nh ng quy nh chung g m 20 i u, quy nh v ph m vi i

uch nh; m c tiờu giỏo d c; tớnh ch t,

nguyờn lý giỏo d c; h th ng GDQD;

yờu c u v n i dung, ph ng phỏp Biểu đồ số liệu nh tr-ờng

năm học 2004-2005

giỏo d c; CTGD; ngụn ng dựng ( t he o t hố n g k ê c ủa Vụ K ế ho ạ ch - T i ch ính )

trong nhà tr ng và CSGD khỏc, d y 1 60 00 1 4 5 1 8

và h c ti ng núi, ch vi t c a dõn t c 1 40 00

thi u s , d y ngo i ng ; v n b ng, 1 20 00 1 0 4 5 3 1 0 0 8 1

ch ng ch ; phỏt tri n giỏo d c; quy n 1 00 00

80 00

và ngh a v h c t p c a cụng dõn; ph 60 00

c p giỏo d c; xó h i húa s nghi p 40 00 2 2 2 4

giỏo d c; u t cho giỏo d c; QLNN 20 00 2 8 5 1 3 7 9 3

v giỏo d c; vai trũ và trỏch nhi m c a 0

Mầ m n on Tiểu h ọc T HC S TH P T TH C N C a o đ ẳn g Đ ại họ c

nhà giỏo; vai trũ và trỏch nhi m c a

cỏn b QLGD; ki m nh CLGD;

nghiờn c u khoa h c; khụng truy n bỏ tụn giỏo trong cỏc tr ng

CSGD khỏc; c m

l i d ng cỏc ho t ng giỏo d c

Ch ng II H th ng GDQD g m 27 i u, quy nh v giỏo d c m m

non

(m c tiờu, yờu c u v n i dung, ph ng phỏp, CTGD, c s giỏo d

c); giỏo d c

ph thụng (m c tiờu, yờu c u v n i dung, ph ng phỏp, CTGD,

sỏch giỏo khoa,

c s giỏo d c, xỏc nh n hoàn thành ch ng trỡnh ti u h c và c p

v n b ng t t

nghi p trung h c); giỏo d c ngh nghi p (m c tiờu, yờu c u v n i

dung, ph ng

phỏp, ch ng trỡnh, giỏo trỡnh, c s giỏo d c, v n b ng, ch ng

ch ); giỏo d c i

h c và sau i h c (m c tiờu, yờu c u v n i dung, ph ng phỏp, ch

ng trỡnh,

giỏo trỡnh, c s giỏo d c, v n b ng); giỏo d c th ng xuyờn (yờu c

u v ch ng

trỡnh, n i dung, ph ng phỏp, c s giỏo d c, v n b ng, ch ng ch )

Ch ng III Nhà tr ng và CSGD khỏc g m 22 i u, quy nh t ch

c, ho tng c a nhà tr ng; tr ng c a c quan nhà n c, c a t ch c chớnh tr , t

ch c

chớnh tr – xó h i, c a l c l ng v trang nhõn dõn; thành l p nhà tr

ng, th m

quy n thành l p ho c cho phộp thành l p, ỡnh ch ho t ng, sỏp

nh p, chia, tỏch,

gi i th nhà tr ng, i u l nhà tr ng, h i ng tr ng, h i ng t v n

trong nhà

tr ng, t ch c ng, oàn th , xó h i trong nhà tr ng, nhi m v và

quy n h n

c a nhà tr ng; quy n t ch và t ch u trỏch nhi m c a tr ng;

chớnh sỏch i

v i tr ng dõn l p, t th c (nhi m v và quy n h n c a tr ng dõn l p,

t th c,

ch tài chớnh, quy n s h u tài s n

rỳt v n và chuy n nh ng v n, chớnh B iể u đ ồ s ố liệu n h g iá o n ă m h ọ c 2 0 0 4 - 2 0 0 5

sỏch u ói); t ch c và ho t ng c a ( t h e o t h ố n g k ê c ủ a V ụ K ế h o ạ c h - T i c h í n h )

Ch ng IV Nhà giỏo g m 13i u, quy nh nhi m v và quy n c a 2 9 5 0 5 6

nhà giỏo (giỏo s , phú giỏo s , nhi m 1 5 5 6 9 9 1 3 9 3 7 1 3 6 7 7 1 0 6 5 8 6 3 3 9 6 9

v c a nhà giỏo, quy n c a nhà giỏo, th nh gi ng, cỏc hành vi

nhà giỏo khụngc làm, ngày nhà giỏo Vi t Nam); ào t o và b i d ng nhà giỏo

(trỡnh chu n

ào t o c a nhà giỏo, tr ng ph m, nhà giỏo c a tr ng cao ng, tr ng

i h c);

chớnh sỏch i v i nhà giỏo (b i d ng chuyờn mụn, nghi p v , ti n l

ng chớnh

sỏch i v i nhà giỏo, cỏn b QLGD cụng tỏc tr ng chuyờn bi t,

vựng cú i u

ki n KT-XH c bi t khú kh n)

Ch ng V Ng i h c g m 10

i u, quy nh nhi m v và quy n c a Biểu đ ồ s ố liệ u ng u i h c

ng i h c (ng i h c, quy n và chớnh nă m h ọ c 2 0 0 4 -2 0 0 5

777 348 4

sỏch i v i tr em t i CSGD m m 800 0000

66 707 14

700 0000

non, nhi m v c a ng i, quy n c a 600 0000

ng i h c, ngh a v c a ng i h c t i 500 0000

tr ng cao ng, tr ng i h c qu c 400 0000

l p, cỏc hành vi b c m i v i ng i 27 5409 4 28 021 01

300 0000

h c); chớnh sỏch i v i ng i h c 200 0000

13 197 54

(h c b ng và tr c p xó h i, ch c 100 0000

4 665 04

tuy n, tớn d ng giỏo d c, mi n, gi m 0

Mầm non Ti ể u họ c TH CS T HP T T HCN CĐ, ĐH

phớ d ch v cụng c ng cho h c sinh, sinh viờn)

Ch ng VI Nhà tr ng gia ỡnh và xó h i g m 6 i u, quy nh trỏch

nhi m

c a nhà tr ng trỏch nhi m c a gia ỡnh, quy n c a cha m ho c ng

i giỏm h

c a h c sinh, ban i di n cha m h c sinh, trỏch nhi m c a xó h i,

qu khuy n

h c, qu b o tr giỏo d c

Ch ng VII QLNN v giỏo

d c g m 15 i u, quy nh n i dungBiểu đồ số liệu sinh v iên cao đẳ ng v đại học QLNN cỏc c quan QLNN v giỏo g iai đoạn 20 01-2005

d c, u t cho giỏo d c (ngõn sỏch (theo thống kê của Vụ Kế hoạch - T i chính)

nhà n c cho giỏo d c, u tiờn u t 1500000 1319754 tài chớnh và t ai xõy d ng tr ng 1131030

974119 1020667

h c, khuy n khớch u t cho giỏo 1000000

d c, h c phớ, l phớ tuy n sinh, u ói

500000

v thu trong xu t b n sỏch giỏo khoa,

s n xu t thi t b d y h c, ch i); 0

2001-2002 2002-2003 2003-2004 2004-2005

h p tỏc qu c t v giỏo d c (khuy n

khớch h p tỏc v giỏo d c v i n c

ngoài, khuy n khớch h p tỏc v giỏo d c v i Vi t Nam, cụng nh n

v n b ng n c

ngoài); thanh tra giỏo d c (quy n h n, trỏch nhi m c a thanh tra

giỏo d c, t ch c

ho t ng c a thanh tra giỏo d c)

Ch ng VIII Khen th ng và x lý vi ph m g m 5 i u, quy nh

phong

t ng danh hi u nhà giỏo nhõn dõn, nhà giỏo u tỳ; khen th ng i

v i t ch c, cỏ

nhõn cú thành tớch trong giỏo d c; khen th ng i v i ng i h c;

phong t ng

danh hi u ti n s danh d

Ch ng IX i u kho n thi hành g m 2 i u, quy nh v hi u l c thi

hành

và h ng d n thi hành

2 V n i dung ch y u

Nh ng n i dung m i c b sung cho Lu t Giáo d c bao g m các

quy nh

nh m t p trung gi i quy t n m nhóm v n :

M t là,hoàn thi n m t b c v h th ng GDQD, kh ng nh v trí c a giáo

d c th ng xuyên, phát tri n giáo d c ngh nghi p theo ba c p ào t

o, t ng kh

n ng liên thông, phân lu ng gi a các b ph n c a h th ng;

Hai là, nâng cao ch t l ng và hi u qu giáo d c, xác nh rõ yêu c u v CTGD, v i u ki n thành l p nhà tr ng xác nh nh ng tiêu chí c

b n m t

tr ng i h c ho c vi n nghiên c u c phép ào t o trình ti n

s , nh

h ng v công tác ki m nh CLGD, t o i u ki n chuy n i t ào t o

theo n m

h c sang ào t o theo tích lu tín ch , t ng tính c nh tranh gi a các

c s giáo d c;Ba là, nâng cao tính công b ng xã h i trong giáo d c và t ng thêm c

h i

h c t p cho nhân dân c bi t là c h i h c t p c a con em ng bào

dân t c thi u

s , các i t ng c h ng chính sách xã h i, con em gia ình nghèo;

B n là,t ng c ng QLNN v giáo d c, xác nh nh ng quy ph m nh m

ng n ng a, h n ch các hành vi tiêu c c, xác nh rõ trách nhi m c

a H i ng

nhân dân, U ban nhân dân c p t nh, nâng cao tính t ch , t ch u

trách nhi m c a

nhà tr ng c bi t là các tr ng d y ngh , các tr ng trung c p, cao

ng và i

h c;

N m là,khuy n khích u t m tr ng ngoài công l p ng th i t o c s

pháp lý nâng cao ch t l ng ho t ng c a các tr ng dân l p, t th c

V Nh ng i m m i c b n c a Lu t Giáo d c 2005

M t s i m m i c a Lu t Giáo d c:

1 Ch ng I: Nh ng quy nh chung

Ch ng nh ng quy nh chung c a Lu t 1998 g m 17 i u Ch ng

này c a

Lu t 2005 g m 20 i u Trong Lu t 1998 h th ng GDQD c quy

nh t i i u

6, trong Lu t 2005 i u này c chuy n lên thành i u 4 phù h p v

i c u trúc

chung c a Lu t Ch ng I c b sung thêm 03 i u m i, ó là:

- i u 6: Ch ng trình giáo d c C n c t m quan tr ng c a ch ng

trình,òi h i ph i có m t i u n m ph n chung quy nh yêu c u v

CTGD c a t ng

c p h c và trình ào t o M t khác, t ng c p h c và trình ào t

o ã b

sung m t s i u v CTGD c th : i u 24 (CTGD m m non), i u

29 (CTGD

ph thông), i u 35 (CTGD ngh nghi p), i u 41 (CTGD i h c).CTGD th

hi n m c tiêu giáo d c; quy nh chu n ki n th c, k n ng, ph m

vi và c u trúc

n i dung giáo d c; ph ng pháp và hình th c t ch c ho t ng

giáo d c; cách

th c ánh giá k t qu giáo d c i v i các môn h c m i l p, m i c

p h c ho c

trình ào t o CTGD ph thông do H i ng qu c gia th m nh và B tr ng

B GD& T quy t nh ban hành th ng nh t trong c n c Các quy

nh này ã

xác nh rõ CTGD và quy nh c th v ch ng trình m i c p h c,

m i lo i

trình ào t o Các quy nh này b o m c ch QLGD b ng ch ng

trình trong

h th ng GDQD, góp ph n nâng cao CLGD

- i u 16 Vai trò và trách nhi m c a cán b QLGD: Lu t 1998

không cói u nào quy nh v vai trò trách nhi m c a cán b QLGD xác

nh vai trò

c a cán b QLGD trong công tác t ch c, qu n lý, i u hành các

ho t ng giáo

d c, ng th i nêu rõ trách nhi m trong vi c h c t p, rèn luy n

nâng cao trình

chuyên môn nghi p v c a cán b QLGD; Lu t 2005 ã b sung i

u 16 quy nh

vai trò và trách nhi m c a cán b QLGD

- i u 17 Ki m nh ch t l ng giáo d c Lu t Giáo d c n m 1998

ch a

quy nh v n ki m nh CLGD, ki m nh CLGD là m t gi i pháp

quan tr ng

nh m nâng cao CLGD Tuy nhiên, ki m nh CLGD là m t v n

m i, do n c ta

cha có kinh nghi m t th c ti n, vì v y ch có th quy nh v

nguyên t c chung,

trên c s ó, Chính ph có trách nhi m ban hành nh ng quy nh

c th cho ngành giáo d c trong quá trình t ch c th c hi n và rút kinh

nghi m t th c

ti n nh m hoàn ch nh các v n b n d i lu t, m b o cho vi c th c hi

n ch tr ng

này có hi u qu

Ngoài ra, ch ng này m t s n i dung m i ã c s a i, b sung t i

các i u nh :

+ i u 4 H th ng GDQD Xác nh h th ng GDQD g m giáo d c chính

GDQD g m: giáo d c m m non, giáo d c ph thông, giáo d c

ngh nghi p, giáo

d c i h c i trung h c chuyên nghi p thành trung c p chuyên

nghi p, nh m

tránh tâm lý h c xong THPT l i ti p t c h c trung h c chuyên

nghi p Giáo d ci h c và sau i h c c g i chung là giáo d c i h cvà ào t o các trình : cao ng, i h c, th c s và ti n s

Giáo d c th ng xuyên hi n nay có vai trò r t quan tr ng trong vi

c ào

t o, b i d ng ngu n nhân l c, áp ng yêu c u thay i công ngh

trong s n xu t

và i s ng, xây d ng xã h i h c t p S thay i này òi h i ng i lao

ng luôn

ph i h c t p, không ng ng nâng cao trình tay ngh , c p nh t ki n

th c và h n

n a h c có th thay i ngh nghi p theo yêu c u c a cá nhân và

xã h i n c

trong nh ng n m g n ây, giáo d c th ng xuyên ã c phát tri n

nhanh chóng

và t ng b c áp ng nhu c u h c t p cho hàng tri u ng i có nhu c u

h c t p liên

t c, h c t p su t i các n c trên th gi i, nh t là các n c phát tri n,

giáo d c

th ng xuyên phát tri n r t m nh, r t a d ng v mô hình t ch c và

ch ng trình

gi ng d y, h c t p, nh m t o các i u ki n t t nh t áp ng m i yêu c

u h c t p

su t i, h c t p liên t c c a m i công dân

Vì v y, giáo d c th ng xuyên m t m t v a là ph ng th c h c t p,

m t

khác do nhu c u phát tri n ã tr thành m t b ph n quan tr ng

bên c nh giáo d c

chính quy trong h th ng GDQD i u 4 quy nh: “H th ng

GDQD g m giáo

d c chính quy và giáo d c th ng xuyên” Ph n quy nh v vai

trò, v trí và m c

tiêu c a giáo d c th ng xuyên c quy nh t i i u 44

+ i u 7 Ngôn ng dùng trong nhà tr ng và CSGD khác; d y và

h c ti ng

nói, ch vi t c a dân t c thi u s ; d y ngo i ng Lu t Giáo d c

2005 ã b sung

quy nh v d y ti ng dân t c thi u s , xem ây là công c giúp h

c sinh con

em ng bào dân t c thi u s ti p thu các ki n th c trong nhà tr ng

quy nh v

d y ngo i ng b o m cho h c sinh c h c ngo i ng liên t c và t

hi u

qu

+ i u 20 Theo Vi c c m các hành vi "th ng m i hoá" quy nh t i

i u

17 Lu t 1998, là r t c n thi t song, v i cách di n t nh v y ã gây

ra nh ng cách

hi u không th ng nh t v khái ni m Trong các v n ki n chính tr ,

thu t ng th-ng m i hoá, mang hàm ý tiêu c c Trong Lu t Giáo d cthu t ng th ng m i

khác, m c dù trong lu t có quy nh “c m m i hành vi th ng m i

hoá ho t ng

giáo d c” nh ng pháp lu t v n cho phép các t ch c và cá nhân u

t xây d ng

các lo i hình tr ng và h c sinh, sinh viên v n ph i tr ti n h c, nên

xét v m t k

thu t xây d ng pháp lu t, ang có tình tr ng thi u nh t quán

Tham kh o kinh nghi m n c ngoài cho th y, thông th ng giáo d

c c

quan ni m là ho t ng không v l i nh m ph c v l i ích c a nhân

dân, ti n l i

thu c sau khi trang tr i chi phí ho t ng (bao g m c vi c tr l ng,

tr n k

c lãi, n u có v.v ) ph i c s d ng theo lu t nh nh m m c ích

ban u ho c

tái u t hay a vào qu d tr ti p t c phát tri n ho t ng giáo d c

ng n

ch n nh h ng tiêu c c c a n n kinh t th tr ng i v i ho t ng giáo

d c,

phù h p v i yêu c u th c t và b o m s nh t quán trong các quy

nh c a lu t,

Lu t 2005 ã s a l i b ng quy nh m i: “C m l i l i d ng các ho t ng giáo

d c vì m c ích v l i ”

2 Ch ng II: H th ng GDQD

Ch ng II quy nh v h th ng GDQD c a Lu t Giáo d c 1998 có 5

m c

v i 26 i u Ch ng này c a Lu t 2005 có 5 m c v i 27 i u M c 1

Giáo d c

m m non, b sung thêm i u 24 quy nh CTGD m m non M t s

n i dung c

b n c s a i, b sung t i ch ng này th hi n các i u c th sau:

a M c 2 Giáo d c ph thông

- i u 26 Quy nh giáo d c ph thông, trong ó, quy nh th ng nh

t vi c

b thi t t nghi p ti u h c ( ã c xác nh t i Ngh quy t s 37 c a Qu

c h i), thì

h c sinh vào h c l p sáu ph i hoàn thành ch ng trình ti u h c

Quy nh c th

kho n 2 vi c B tr ng B GD& T quy nh nh ng tr ng h p có th h

c tr c

tu i i v i h c sinh phát tri n s m v trí tu ; h c tu i cao h n tu i

quy nh i

v i h c sinh vùng kinh t – xã h i khó kh n, h c sinh ng i dân t

c thi u s , h c

sinh b khuy t t t, tàn t t, h c sinh kém phát tri n v th l c và trí

tu , h c sinh m

côi không n i n ng t a, h c sinh trong di n h ói nghèo theo quy

nh c a nhà

n c, h c sinh n c ngoài v n c, nh ng tr ng h p h c sinh h c v t l

p,

h c l u ban; vi c h c ti ng Vi t cho tr em ng i dân t c thi u s tr c

khi vào

h c l p m t

- i u 29 CTGD ph thông, sách giáo khoa Lu t 2005 ã chuy n

kho n 3

i u 24 c a Lu t 1998 thành kho n 1 i u này quy nh c th v

CTGD ph

thông

- i u 30 CSGD ph thông Do th c t hi n nay, m t s a ph ng

c

bi t là các t nh mi n núi, vùng sâu, vùng xa khó kh n trong vi c

t ch c các tr ng

ph thông cho ti u h c, THCS, THPT riêng bi t, do s l p h

c và s h c sinh

không theo quy nh Vì v y, trong th c t ã hình thành nh

ng tr ng ph

thông có nhi u c p h c (ti u h c, THCS và THPT ho c ti u h c, trung h c…).i u ch nh lo i tr ng này, Lu t 2005 ã b sung kho n 4 i u này quy nh

CSGD ph thông bao g m c tr ng ph thông có nhi u c p h c

- i u 31 Xác nh n hoàn thành ch ng trình ti u h c và c p v n b

ng t t

nghi p THCS, THPT V k thi t t nghi p THCS, vi c b k thi t t nghi p ti u

h c ã c th hi n trong Ngh quy t s 37/2004/QH10 ngày 03 tháng 12 n m

2004 c a Qu c h i Riêng v k thi t t nghi p THCS, n c ta ang ti

n hành ph

c p giáo d c THCS, theo k ho ch n n m 2010 s hoàn thành

ph c p THCS

trong c n c V nguyên t c ã là b c h c ph c p thì m i công dân trong tu i

có ngh a v h c t p t ki n th c ph c p; Nhà n c gia ình và xã h

i b ng

m i bi n pháp b o m t t c h c sinh trong tu i t c trình ph c

pt i thi u ó

Lu t 2005 quy nh th c hi n vi c c p b ng t t nghi p cho nh ng ng

i h c

h t ch ng trình THCS c n c vào k t qu h c t p có s phân lu ng sang h c

chuyên nghi p, gi m b t t n kém cho gia ình, nhà tr ng xã h i c

ng nh tâm lý

c ng th ng trong thi c c a h c sinh H c sinh h c h t ch ng trình

ti u h c cói u ki n theo quy nh c a B tr ng B GD& T thì c hi u tr ng tr ng

ti u h c xác nh n trong h c b vi c hoàn thành ch ng trình ti u h c; H c sinh

h c h t ch ng trình THCS có i u ki n theo quy nh thì c tr ng phòng

GD& T huy n, qu n, th xã, thành ph thu c t nh c p b ng t

t nghi p THCS

(Lu t 1998 quy nh h c sinh h c h t ch ng trình ti u h c, theo quy

nh thì d

thi và n u t yêu c u thì c tr ng phòng giáo d c ào t o huy n, qu

n, th xã,

thành ph thu c t nh c p b ng t t nghi p ti u h c; h c h t trình THCS theo quynh thì c d thi và n u t yêu c u thì c Giám c s GD& T t nh, thành

ph tr c thu c trung ng c p b ng t t nghi p THCS) Nh v y,

Lu t Giáo d c

2005 ã phân c p vi c xác nh n hoàn thành ch ng trình ti u h c ( i v i ti u

h c) cho hi u tr ng và c p b ng t t nghi p THCS ( i v i THCS) cho tr ng

phòng GD& T

b M c 3 Giáo d c ngh nghi p

Giáo d c ngh nghi p g m trung c p chuyên nghi p và d y ngh ,

i u 32

thay tên trung h c chuyên nghi p thành trung c p chuyên nghi

p Quy nh d y

ngh ào t o 3 trình : s c p, trung c p và cao ng; h c sinh t t nghi p trình

trung c p và trình cao ng c c p b ng ngh t ng ng v i trình

ào t o

Các i u có liên quan c ng c s a t ng ng v i t ng trình c ào

t o c a giáo d c ngh nghi p ( i u 33,34, 35, 36, 37) Ch ng VI Nhà tr ng gia

ình và xã h i g m 6 i u, quy nh trách nhi m c a nhà tr ng trách nhi m c a

gia ình, quy n c a cha m ho c ng i giám h c a h c sinh, ban i

di n cha m

h c sinh, trách nhi m c a xã h i, qu khuy n h c, qu b o tr giáo

- i u 38, quy nh giáo d c i h c ào t o 4 trình

Trong ó, ào t o trình cao ng c quy nh c th i v i ng i có

b ng t t nghi p THPT, trung c p (g m trung c p chuyên nghi p

và trung c p ngh )

thì th i gian là t hai n ba n m (Lu t 1998 quy nh ào t o trình cao ng -c th c hi n trong ba n m h c); t m t n m r i n hai n m h c i v i

ng i

có b ng t t nghi p trung c p cùng chuyên ngành

Quy nh v ào t o trình cao ng c ng c b sung c th i v i

ng i có b ng t t nghi p trung c p cùng chuyên ngành (hai n m r i

n b n n m

h c) và s a i th i gian ào t o i v i ng i có b ng nghi p cao ng cùng

chuyên ngành (t m t n m r i n hai n m h c)

ào t o trình th c s c th c hi n t m t n hai n m h c i v i

ng i có b ng t t nghi p i h c (Lu t 1998 quy nh th c hi n

trong hai n m

h c)

m b o vi c quy nh i v i m t s b ng chuyên môn c bi t (chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 c a ngành y…) Lu t 2005 ã b sung

vào o n cu i i u

này Th t ng chính ph quy nh c th vi c ào t o trình t ng ng

v i

trình th c s , trình ti n s m t s ngành chuyên môn c bi t Các quy nh c b sung trên ây nh m khuy n khích và t o i u

ki n

cho ng i h c ti p t c nâng cao trình ngh nghi p m b o phân

lu ng và liên

thông trong h th ng giáo d c Các i u có liên quan trong m c này c ng c b

sung nh m quy nh th ng nh t vi c ào t o các trình trong giáo

d c i h c

( i u 39, 40)

- i u 41 quy nh ch ng trình, giáo trình giáo d c i h c, trong ó bsung thêm m t kho n (kho n 1) quy nh ch ng trình, quy nh c

th vi c th mnh c a H i ng qu c gia th m nh ngành v CTGD i h c i v i ào

t o

trình th c s và trình ti n s , Lu t 2005 b sung quy nh

B tr ng B

GD& T quy nh v kh i l ng ki n th c, k t c u ch ng trình, lu n v

n, lu n

án

- i u 42, 43 T ng c ng quy n t ch và t ch u trách nhi m c a

CSGD

là yêu c u c n thi t trong công tác qu n lý Lu t 2005 xác nh

CSGD i h c -c giao ào t o trình nào thì th tr ng c s ào t o ó có trách nhi m và

th m quy n c p v n b ng trình y nh m góp ph n nâng cao

trách nhi m v

k t qu ào t o, t o i u ki n xã h i ánh giá úng s n ph m giáo d

c, c quan

nhà n c không ch u trách nhi m thay cho các CSGD v ch t l

ng ào t o c a

chính c s C quan QLNN v giáo d c t p trung th c hi n nhi

m v QLNN v

giáo d c, ki m tra, thanh tra, ki m nh CLGD, ban hành v n b n

qu n lý và t

ch c th c hi n pháp lu t i u 42 c b sung thêm kho n 2 quy nh

v i u

ki n CSGD i h c c giao nhi m v ào t o trình ti n s Khi ã c

giao nhi m v ào t o ti n s thì th tr ng c s ào t o ti n s có th

m quy n c p

b ng ti n s d M c 5 Giáo d c th ng xuyên.

Giáo d c th ng xuyên giúp m i ng i v a h c, v a làm, h c liên t c,

h c

su t i nh m hoàn thi n nhân cách, m r ng hi u bi t, nâng cao

trình h c v n,

chuyên môn, nghi p v , c i thi n nâng cao ch t l ng cu c s ng,

tìm vi c làm, t

t o vi c làm và thích nghi v i i s ng xã h i

- i u 46 CSGD th ng xuyên c b sung thêm trung tâm h c t p

c ngng c t ch c t i xã, ph ng, th tr n nh m kh ng nh v m t pháp lý

i v i

hình th c t ch c này, v n ã phát tri n r t m nh m trong m y n m

v a qua nh m

huy ng ti m n ng c a c ng ng áp ng nhu c u h c t p c a m i t

ng l p

nhân dân và xây d ng m t xã h i h c t p B sung thêm kho n 4, quy nh rõ trách

nhi m c a CSGD i h c khi th c hi n giáo d c th ng xuyên

l y b ng t t

nghi p cao ng, i h c ch c liên k t v i CSGD t i a ph ng là tr

ng i

h c, tr ng cao ng, tr ng trung c p, trung tâm giáo d c th ng

xuyên c p t nh

v i i u ki n CSGD t i a ph ng b o m các yêu c u v c s v t ch

t, thi t b

và cán b qu n lý cho vi c ào t o trình cao ng, trình i h c

i u 47 quy nh v n b ng, ch ng ch giáo d c th ng xuyên c c p cho

ng i h c trên c s h c cùng m t ch ng trình và c p m t lo i lo i v

n b ng

Không phân bi t hình th c h c t p là chính quy hay giáo d c th

ng xuyên.3 Ch ng III Nhà tr ng và CSGD khác

Ch ng này c a Lu t 1998 có 4 m c v i 17 i u, Lu t 2005 có 5 m

c v i

22 i u Nh v y, so v i Lu t 1998 thì t ng thêm 01 m c và 05 i u

m i C th :

- i u 53 H i ng tr ng Lu t 2005 b sung m t i u m i quy nh c

th nhi m v c a h i ng tr ng i v i tr ng công l p, h i ng qu n tr

iv i tr ng t th c (g i chung là h i ng tr ng) Các lo i hình tr ng l

p, t

th c u có h i ng qu n tr , k c tr ng t th c có m t thành viên u t

v n,th c hi n m c tiêu giáo d c

M c 4 (g m các i u 65, 66, 67 và 68): Quy nh c th v các

chính sáchi v i tr ng công l p, t th c bao g m: nhi m v và quy n h n c a tr

ng dân

l p, t th c; ch tài chính; quy n s h u tài s n, rút v n và chuy n

nh ng v n;

chính sách u ãi

- i u 16 Vai trò và trách nhi m c a cán b QLGD: Lu t 1998 không cói u nào quy nh v vai trò trách nhi m c a cán b QLGD xác

nh vai trò

c a cán b QLGD trong công tác t ch c, qu n lý, i u hành các

ho t ng giáo

d c, ng th i nêu rõ trách nhi m trong vi c h c t p, rèn luy n

nâng cao trình

chuyên môn nghi p v c a cán b QLGD; Lu t 2005 ã b sung i

u 16 quy nh

vai trò và trách nhi m c a cán b QLGD

M t s n i dung c b n c s a i, b sung t i ch ng này t i m t s

i u c th sau:

- i u 48 Nhà tr ng trong h th ng GDQD Theo quy nh t i Lu t 1998

thì nhà tr ng trong h th ng GDQD c t ch c theo 4 lo i hình:

công l p, bán

công, dân l p, t th c Lu t 2005 quy nh nhà tr ng trong h th ng GDQD c

t ch c theo các lo i hình: công l p, dân l p, t th c M i lo i hình

tr ng u b

sung khái ni m c th