Cảm nhận của em qua hai khổ thơ sau: “Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về … Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất
Trang 1ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
Năm học: 2017 - 2018 Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 90 phút
Câu 1 a) Hãy cho biết từ “mặt trời ” trong câu thơ sau, từ nào được dùng với
nghĩa gốc, từ nào được dùng với nghĩa chuyển ?
“Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng”
(Trích Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Ngữ văn 9, tập một)
b) Tìm câu văn chứa hàm ý trong đoạn trích dưới đây và cho biết nội dung của hàm ý?
" Tôi lên tiếng mở đường cho nó:
- Cháu phải gọi "Ba chắt nước dùm con", phải nói như vậy
Nó như không để ý đến câu nói của tôi, nó lại kêu lên:
- Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!
Anh Sáu cứ vẫn ngồi im."
(Trích Chiếc lược ngà - Ngữ văn 9, tập một")
Câu 2 Bằng một văn bản ngắn, hãy trình bày suy nghĩ của em về quan niệm “Học
đi đôi với hành”
Câu 3 Cảm nhận của em qua hai khổ thơ sau:
“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về
…
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.”
(Trích Sang thu, Ngữ văn 9, tập hai)
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên: ………Số báo danh: ………
MÃ ĐỀ: 01
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2017-2018
Môn: Ngữ văn – Mã đề: 01
Câu 1 (1,5 điểm): Yêu cầu trả lời được:
a) Trong những câu thơ trên, thì từ “mặt trời” ở câu:
- “Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi” được dùng với nghĩa gốc (còn gọi là nghĩa đen - nghĩa vốn có của từ) (0,25 điểm).
- Còn “mặt trời” ở câu “Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng” được dùng với nghĩa chuyển (Hay còn gọi là nghĩa bóng - nghĩa đựơc suy ra từ nghĩa gốc) (0,25 đ ) b) - Câu chứa hàm ý: “Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!” (0,5 đ )
- Nội dung hàm ý: Bé Thu muốn nhờ ông Sáu chắt nước khỏi nồi cơm khỏi bị
nhão (0,5 đ )
Câu 2 (3,5 điểm): Viết được bài văn nghị luận xã hội ngắn gọn, lập luận chặt chẽ,
dẫn chứng thuyết phục, bố cục rõ ràng; trình bày được các ý sau:
1 Dẫn dắt, giới thiệu và dẫn trích được vấn đề nêu ở đề bài ( 0, 25 điểm)
2 Giải thích được (0,25 điểm):
- Thế nào là “học” ? Thế nào là “hành”?
- “Học đi đôi với hành”: Việc học và thực hành phải gắn liền nhau, lý thuyết phải gắn liền với thực tiễn Đây là cách học hiệu quả nhất, có ích và có ý nghĩa thiết thực nhất
3 Phân tích và chứng minh vai trò của việc “học”, “hành” và hiệu quả của
sự kết hợp “học đi đôi với hành” ( 2 điểm):
- Vai trò của việc “học”: Sẽ đem lại cho người học trình độ kiến thức mong muốn; góp phần hình thành những kĩ năng quan trọng để sống và làm việc; giúp người học tự khẳng định mình, tìm chỗ đứng trong xã hội
- Vai trò của việc thực hành: Nhằm chuyến hoá những kiến thức, kĩ năng lí thuyết vào thực tế của những việc làm, những thao tác, hoạt động cụ thể Giúp người học củng cố kiến thức, kĩ năng Là thước đo hiệu quả của việc “học”
- Hiệu quá của sự kết hợp “học đi đôi với hành”:
+ Hoạt động “học” và “hành” có thể hỗ trợ nhau để mỗi hoạt động đều trở nên có hiệu quả hơn
+ Có kiến thức, kĩ năng từ việc “học”, việc “hành” mới có định hướng, có phương pháp để đạt kết quả như mong muốn
+ Có thực tế từ việc “hành”, người học sẽ củng cố được nhừng tri thức, kỹ năng để trở nên vững vàng, chắc chắn về kiến thức
+ Khi “học đi đôi với hành”, mỗi người có thế tự kiểm tra, đánh giá để tự hoàn thiện bán thân
- Chứng minh những tấm gương thành công nhờ sự kết hợp “học đi đôi với hành”:
4 Bình luận, đánh giá về quan điểm ( 0,5 điểm):
- Đây là một phương châm đúng đắn vì nó tạo được sự kết hợp của lí thuyết với thực hành, của kiến thức, kĩ năng với việc ứng dụng nó trong đời sống
- Có ý nghĩa gợi mở bài học về con đưừng tiếp thu và vận dụng tri thức, kĩ năng cho tất cả mọi người
5 Liên hệ, mở rộng, rút ra bài học (0,5 điểm):
- Khi học kiến thức văn hoá phải vận dụng vào thực hành, luyện tập
Trang 3- Học cách sống “Học ăn, học nói, học gói, học mở” và vận dụng trong ứng
xử hằng ngày
- Nếu chỉ dừng lại ở việc học, mỗi người sẽ chỉ có những kiến thức chết Phải vận dụng trong đời sống thực tế mới đem lại những lợi ích cho bản thân và cho xã hội
Câu 3 ( 5 điểm)
a) Yêu cầu:
- Yêu cầu viết được văn bản nghị luận văn học có bố cục mạch lạc, lập luận chặt chẽ, phân tích dẫn chứng thuyết phục, cảm xúc chân thành, diễn đạt lưu loát
- Phân tích, cảm nhận được vẻ đẹp về nội dung và nghệ thuật của hai khổ thơ ở đề bài
b) Biểu điểm:
* Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu về tác giả, tác phẩm; dẫn trích được đoạn thơ ( 0,5 điểm)
* Thân bài: ( 4,0 điểm)
- Phân tích và trình bày cảm nhận về khổ 1 (2 điểm): Những cảm nhận ban đầu của
nhà thơ về cảnh sang thu của đất trời
+ Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình: Từ “Hương ổi” nồng
nàn, ngọt mát, quyến rũ; từ “làn gió se”; từ hình ảnh “Sương chùng chình”, làn
sương mỏng nhẹ nhàng, thong thả chuyển động chầm chậm sang thu
+ Cảm xúc của nhà thơ: Các từ “bỗng, phả, hình như” thể hiện tâm trạng
ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng trước thoáng đi bất chợt của mùa thu
Nhà thơ giật mình, bối rối, hình như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận Tâm hồn thi sĩ nhạy cảm, biến chuyển nhịp nhàng với phút giao mùa của cảnh vật
- Phân tích và trình bày cảm nhận về khổ cuối (2 điểm): Những suy ngẫm
mang tính triết lí về cuộc đời, con người
+ Thiên nhiên sang thu được gợi ra qua hình ảnh cụ thể: nắng – mưa: Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng đã nhạt dần, yếu dần không chói chang, dữ dội, gay gắt như ngày hè Những cơn mưa mùa hạ bất ngờ chợt đến,
chợt đi Từ “vơi” có giá trị gợi tả, diễn tả cái thưa dần, ít dần, hết dần những cơn
mưa rào ào ạt, bất ngờ của mùa hạ
+ Hình ảnh: “Sấm cũng bớt bất ngờ - Trên hàng cây đứng tuổi”: Có ý
nghĩa tả thực về hình tượng sấm thường xuất hiện bất ngờ đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ Sấm cuối mùa hạ cũng bớt đi, ít đi lúc sang thu
Ý nghĩa ẩn dụ: “Sấm” là hình ảnh biểu tượng cho những vang động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời “Hàng cây đứng tuổi” gợi tả những con người từng trải, từng vượt qua những khó khăn, thăng trầm Qua đó, khẳng định bản lĩnh cứng cỏi của con người trước những biến động của cuộc đời Câu thơ ngợi
ca bản lĩnh cứng cỏi và tốt đẹp của mỗi con người từng trải nói riêng và nhân dân
ta nói chung trước những biến cố, thách thức, khó khăn, gian khổ
* Kết bài ( 0,5 điểm): Đánh giá, cảm nhận, suy ngẫm: Thông qua hai khổ
thơ, nhà thơ đã khắc họa bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa thật mới mẻ, sinh động, ấn tượng; sự cảm nhận, thể hiện rất tinh tế; đoạn thơ khơi gợi cho người đọc những triết lí sâu xa mà thấm thía
Đoạn thơ đã thể hiện tình yêu thiên nhiên, sự nhạy cảm tinh tế và ngòi bút tài hoa của tác giả
Trang 4ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
Năm học: 2017 - 2018 Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 90 phút
Câu 1 a) Hãy cho biết từ “mặt trời ” trong câu thơ sau, từ nào được dùng với
nghĩa gốc, từ nào được dùng với nghĩa chuyển ?
“ Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.”
(Trích Viếng lăng Bác, Ngữ văn 9, tập hai)
b) Tìm câu văn chứa hàm ý trong đoạn trích dưới đây và cho biết nội dung của hàm ý?
“- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn.”
(Trích Lặng lẽ Sa Pa, Ngữ văn 9, tập một)
Câu 2 Bằng một văn bản ngắn, hãy trình bày suy nghĩ của em về quan niệm
“Thất bại là mẹ thành công.”
Câu 3 Cảm nhận của em qua hai khổ thơ sau:
“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về
…
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.”
(Trích Sang thu, Ngữ văn 9, tập hai)
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên: ………Số báo danh: ………
MÃ ĐỀ: 02
Trang 5HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2017-2018
Môn: Ngữ văn – Mã đề :02
Câu 1 (1,5 điểm): Yêu cầu trả lời được:
a) Trong những câu thơ trên, thì từ “mặt trời” ở câu: “Ngày ngày mặt trời đi qua
trên lăng” được dùng với nghĩa gốc (còn gọi là nghĩa đen - nghĩa vốn có của từ) (0,25 đ).
- Còn “mặt trời” ở câu “Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ” được dùng với nghĩa chuyển (Hay còn gọi là nghĩa bóng - nghĩa đựơc suy ra từ nghĩa gốc) (0,25 đ) b) Câu chứa hàm ý: - Trời ơi, chỉ còn 5 phút! (0,5 đ)
- Nội dung hàm ý: Thể hiện sự tiếc nuối của anh thanh niên về thời gian còn lại quá
ngắn (0,5 đ)
Câu 2 (3,5 điểm): Viết được bài văn nghị luận xã hội ngắn gọn, lập luận chặt chẽ,
dẫn chứng thuyết phục, bố cục rõ ràng; trình bày được các ý sau:
1 Dẫn dắt, giới thiệu và dẫn trích được vấn đề nêu ở đề bài ( 0, 25 điểm)
2 Giải thích được (0,25 điểm):
- Thất bại là không đạt được kết quả, mục đích như dự định (trái với thành
công); “mẹ” là cách nói hàm ý chỉ sự sinh thành, tạo ra
- Thất bại là mẹ thành công: ý nói thất bại sẽ giúp con người đúc kết được
những kinh nghiệm, bài học đó là cơ sở dẫn đến sự thành công
Câu nói hàm chứa triết lý sống: thất bại không được nản lòng, sau mỗi lần thất bại giúp ta tiến đến thành công
3 Phân tích và chứng minh được bài học thành công được rút ra từ những thất bại:
- Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng từng có lần thất bại Tuy nhiên đừng vì thất bại mà nản lòng
- Có thất bại mới có kinh nghiệm và rút ra bài học
- Sau mỗi lần thất bại, cần nhìn lại để sửa đổi lối suy nghĩ, cách làm việc và
từ đó giúp ta tiến gần đến sự thành công
- Có được những thành công trong cuộc sống chính là biết đi lên từ những thất bại
- Nêu được các dẫn chứng tiêu biểu về bài học thành công được rút ra từ
những thất bại của những người nổi tiếng, những người xung quanh ta và của bản thân
4 Bình luận, đánh giá về quan điểm ( 1,0 điểm):
- Câu nói đúc kết một kinh nghiệm sống có ý nghĩa thực tế, câu nói bao hàm một nhân sinh quan tích cực, một lời khuyên đúng đắn: sống mạnh mẽ, lạc quan và luôn có niềm tin vào mục đích sống tốt đẹp
- Câu nói còn có ý nghĩa an ủi, động viên ta khi ta gặp thất bại trong cuộc sống, truyền cho ta niềm tin để phấn đấu vươn tới thành công
- Tuy nhiên cũng cần cảnh giác, đôi khi suy nghĩ “ Thất bại là mẹ thành
công” sẽ làm nhụt ý chí con người vì sự bằng lòng của bản thân - không có ý chí
vươn lên khi thất bại
5 Liên hệ, mở rộng, rút ra bài học (0,5 điểm):
Trang 6- Không có thất bại, vấn đề là con người có biết học cách thành công sau
thất bại hay không? Phải biết cách đứng dậy sau những vấp ngã, phải có khát vọng vươn lên
- Khi thất bai phải tìm ra nguyên nhân thất bại, phải xem xét năng lực, thời
cơ và những điều kiện…
- Cần có sự chuẩn bị tốt hơn cho công việc ở những lần sau để tránh thất bại
Câu 3 ( 5 điểm)
a) Yêu cầu:
- Yêu cầu viết được văn bản nghị luận văn học có bố cục mạch lạc, lập luận chặt chẽ, phân tích dẫn chứng thuyết phục, cảm xúc chân thành, diễn đạt lưu loát
- Phân tích, cảm nhận được vẻ đẹp về nội dung và nghệ thuật của hai khổ thơ ở đề bài
b) Biểu điểm:
* Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu về tác giả, tác phẩm; dẫn trích được đoạn thơ ( 0,5 điểm)
* Thân bài: ( 4,0 điểm)
- Phân tích và trình bày cảm nhận về khổ 1 (2 điểm): Những cảm nhận ban đầu của
nhà thơ về cảnh sang thu của đất trời
+ Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình: Từ “Hương ổi” nồng
nàn, ngọt mát, quyến rũ; từ “làn gió se”; từ hình ảnh “Sương chùng chình”, làn
sương mỏng nhẹ nhàng, thong thả chuyển động chầm chậm sang thu
+ Cảm xúc của nhà thơ: Các từ “bỗng, phả, hình như” thể hiện tâm trạng
ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng trước thoáng đi bất chợt của mùa thu
Nhà thơ giật mình, bối rối, hình như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận Tâm hồn thi sĩ nhạy cảm, biến chuyển nhịp nhàng với phút giao mùa của cảnh vật
- Phân tích và trình bày cảm nhận về khổ cuối (2 điểm): Những suy ngẫm
mang tính triết lí về cuộc đời, con người
+ Thiên nhiên sang thu được gợi ra qua hình ảnh cụ thể: nắng – mưa: Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng đã nhạt dần, yếu dần không chói chang, dữ dội, gay gắt như ngày hè Những cơn mưa mùa hạ bất ngờ chợt đến,
chợt đi Từ “vơi” có giá trị gợi tả, diễn tả cái thưa dần, ít dần, hết dần những cơn
mưa rào ào ạt, bất ngờ của mùa hạ
+ Hình ảnh: “Sấm cũng bớt bất ngờ - Trên hàng cây đứng tuổi”: Có ý
nghĩa tả thực về hình tượng sấm thường xuất hiện bất ngờ đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ Sấm cuối mùa hạ cũng bớt đi, ít đi lúc sang thu
Ý nghĩa ẩn dụ: “Sấm” là hình ảnh biểu tượng cho những vang động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời “Hàng cây đứng tuổi” gợi tả những con người từng trải, từng vượt qua những khó khăn, thăng trầm Qua đó, khẳng định bản lĩnh cứng cỏi của con người trước những biến động của cuộc đời Câu thơ ngợi
ca bản lĩnh cứng cỏi và tốt đẹp của mỗi con người từng trải nói riêng và nhân dân
ta nói chung trước những biến cố, thách thức, khó khăn, gian khổ
* Kết bài ( 0,5 điểm): Đánh giá, cảm nhận, suy ngẫm: Thông qua hai khổ
thơ, nhà thơ đã khắc họa bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa thật mới mẻ, sinh
Trang 7động, ấn tượng; sự cảm nhận, thể hiện rất tinh tế; đoạn thơ khơi gợi cho người đọc những triết lí sâu xa mà thấm thía
Đoạn thơ đã thể hiện tình yêu thiên nhiên, sự nhạy cảm tinh tế và ngòi bút tài hoa của tác giả