Bài thu hoạch Bệnh án điện tử

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả các thầy, các cô trong bộ môn Quản lý bệnh viện và bộ môn Kinh tế y tế của Khoa Y – Đại học quốc gia Tp. Hồ Chí Minh đã tận tình hướng dẫn chỉ dạy cho chúng em trong thời gian qua. Qua mỗi bài học của các thầy cô chúng em hiểu rõ hơn về các vấn đề nổi cộm trong ngành Y tế và cả những vấn đề tưởng chừng như xa vời nhưng lại rất quan trọng trong công việc Quản lý bệnh viện và Kinh tế y tế, giúp chúng em có những cái nhìn mới hơn, sâu sắc hơn khi gặp một vấn đè cần giải quyết..Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Thế Dũng, thầy đã tâm huyết thiết kế ra hai module này cho chúng em. Thầy đã không tiếc thời gian, công sức hướng dẫn chỉ dạy cho chúng em từng chút từng chút một không chỉ về kiến thức mà còn là kinh nghiệm sống của thầy, sống làm người, sống làm bác sĩ…Em xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám Đốc Bệnh viện Bệnh Nhiết đới đã tạo điều kiện, hỗ trợ cho chúng em có một nơi học tập sạch sẽ và thoáng mát.Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến Ban Chủ Nhiệm Khoa Y Đại học quốc gia Tp. Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện cho chúng em được học hai module này.Trân trọng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

Tp HCM, 08/2017 LỜI CẢM ƠN

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả các thầy, các cô trong bộ mônQuản lý bệnh viện và bộ môn Kinh tế y tế của Khoa Y – Đại học quốc gia Tp Hồ Chí

Minh đã tận tình hướng dẫn chỉ dạy cho chúng em trong thời gian qua Qua mỗi bàihọc của các thầy cô chúng em hiểu rõ hơn về các vấn đề nổi cộm trong ngành Y tế và

cả những vấn đề tưởng chừng như xa vời nhưng lại rất quan trọng trong công việcQuản lý bệnh viện và Kinh tế y tế, giúp chúng em có những cái nhìn mới hơn, sâu sắchơn khi gặp một vấn đè cần giải quyết

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Thế Dũng, thầy đã tâmhuyết thiết kế ra hai module này cho chúng em Thầy đã không tiếc thời gian, côngsức hướng dẫn chỉ dạy cho chúng em từng chút từng chút một không chỉ về kiến thức

mà còn là kinh nghiệm sống của thầy, sống làm người, sống làm bác sĩ…

Em xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám Đốc Bệnh viện Bệnh Nhiết đới đã tạođiều kiện, hỗ trợ cho chúng em có một nơi học tập sạch sẽ và thoáng mát

Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến Ban Chủ Nhiệm Khoa Y- Đại học quốcgia Tp Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện cho chúng em được học hai module này

Trân trọng!

Thủ Đức, ngày 01 tháng 08 năm 2017

TÓM TẮT

Trong 2 module Quản lý bệnh viện và Kinh tế y tế có rất nhiều vấn đề được đặt

ra, trong đó có những vấn đề rất nổi bật được người dân và báo giới quan tâm, bêncạnh đó cũng có những vấn đề rất mới là xu hướng của ngành y tế trên toàn thế giới

Trong bài thu hoạch này, em xin được trình bày về “Bệnh án điện tử” một vấn

đề có thể là mới ở Việt Nam nhưng trên thế giới thì nó không hề mới Bệnh án điện tửđang dần được triển khai ở nước ta như thế nào, vì sao phải làm bệnh án điện tử? Tìnhhình sử dụng bệnh án điện tử ở một số nước trên thế giới

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 3

3.1 Tình hình sử dụng bệnh án điện tử ở Việt Nam 9

3.2 Bệnh án điện tử ở một số nước trên thế giới 12

Tài liệu tham khảo 18

Phụ lục: Dự thảo Thông tư Quy định điều kiện hoạt động

y tế trên môi trường mạngtrong lĩnh vực khám,

DANH SÁCH HÌNH VẼ

DANH SÁCH BẢNG

Danh sách bảng

Bảng 01 Percentage of office-based physicians using

any EHR/EMR, physicians that have a basic system, and physicians that have a certified system, by state: United States, 2015

14, 15, 16

DANH SÁCH CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

EMR: Electronic Medical Record (Bệnh án điện tử)

EHR: Electronic Health Record

LIS: Laboratory Information System

HIS: Hospital Information System

RIS: Radiology Information System

PACS: Picture Archiving and Communication System

HL7 CDA: Health Level Seven Clinical Document Architecture

DICOM: Digital Imaging and Communications in Medicine

Hình ảnh 01 Cảnh báo tương tác thuốc, bv Quận Thủ Đức (Ảnh: bài

báo cáo kết quả thí điểm bệnh án điện tử tại bv Quận Thủ Đức của bác sĩ Nguyễn Minh Quân)

7

Hình ảnh 02 TS Trần Quý Tường, Cục trưởng Cục Công nghệ thông

tin Bộ Y tế phát biểu khai mạc Hội thảo

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU

Hiện nay, các cán bộ cũng như những nhà hoạch định chính sách ngành Y tếđang cố gắng hoàn thiện, mở rộng các phương thức hoạt động, xã hội hóa ngành Y tế

để có chất lương cao hơn trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe nhân dân đồng thời nângcao hiệu quả trong công tác quản lý bệnh viện Với sự phát triển mạnh mẽ của khoahọc và công nghệ, cơ hội để có thể ứng dụng các thành tựu khoa học, đặc biệt là côngnghệ thông tin vào việc quản lý thông tin y tế mở ra những hướng phát triển mới tronglinh vực này

Trong hầu hết các dịch vụ khám và chữa bệnh, hồ sơ bệnh án được sử dụngnhư một phương tiện tối ưu để trao đổi giữa bệnh nhân và bác sĩ Việc ứng dụng côngnghệ thông tin xây dựng các bệnh án bệnh nhân trên máy tính hay còn gọi là Bệnh ánđiện tử là một kết quả tất yếu Thời gian qua, Bệnh án điện tử đã được nhiều quốc giatrên thế giới áp dụng tại các bệnh viện Bệnh án điện tử ngày càng khẳng định được vịthế quan trọng trong vấn đề cải thiện chăm sóc sức khỏe cho người bệnh, đồng thờiBệnh án điện tử góp phần giảm thiểu công sức, tiền của trong các hoạt động quản lý,khám chữa bệnh trong ngành Y tế

Trong hệ thống thông tin y tế, đặc biệt là hệ thống thông tin bệnh viện, việc lưutrữ những thông tin về bệnh nhân từ khi nhập viện đến khi xuất viện, hay là nhập việnlại nhiều lần, những thông tin quản lý hoạt động trong bệnh viện thường xuyên xảy ravới dung lượng lưu trữ lớn Việc lưu trữ bằng sổ sách đã xuất hiện những bất cập nhưlượng thông tin lưu trữ quá lớn, việc tìm kiếm khó khăn, đặc biệt là việc chia sẻ thôngtin giữa các khoa phòng trong bệnh viện hoặc giữa các bệnh viện với nhau hầu như làchưa thực hiện được Chính vì vậy, các bệnh viện đã dần chuyển sang việc thu thập vàlưu trữ thông tin bằng máy tính Ở Việt Nam, việc ứng dụng công nghệ thông tintrong quản lý bệnh viện đang từng bước phát triển, điều này giúp truy cập thông tinnhanh, hỗ trợ công tác chẩn đoán thống kê và nghiên cứu khoa học của các chuyêngia, hạn chế sai sót tỏng y khoa, giảm thiểu tài liệu lưu trữ hằng năm cho bệnh viện,giúp ích cho bệnh nhân cũng như bác sĩ nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh và chămsoc sức khỏe cá nhân Tuy nhiên các hệ thống thông tin ở các bệnh viện và trung tâm

y tế vẫn chưa tuân theo một chuẩn chung nào Vì vậy, việc nghiên cứu và việc ápdụng chuẩn bệnh án điện tử quốc tế để chuẩn hóa bệnh án điện tử Việt Nam là mộtvấn đề cấp thiết và có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao khả năng chăm sóc sức khỏecho người dân và cao khả năng tương tác, trao đổi thông tin, hòa nhập giữa các hệthống thông tin của các bệnh viện trong nước và quốc tế

Bệnh án điện tử không chỉ đơn thuần là một sự tự động hóa đơn giản cho cácbệnh án hiện nay Xa hơn nữa, Bệnh án điện tử cho phép chúng ta đặt niềm tin hoàntoàn cho một phương thức tiếp cận mới của người bệnh và bác sĩ dự trên khoa học vàcông nghệ Bệnh án điện tử chính là chiếc chìa khóa vàng về cơ sở hạ tầng để giúp cáccán bộ ngành Y tế quản lý thông tin khám và chữa bệnh

Thành công trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ thông tin trong chăm sóc sứckhỏe hay là một lĩnh vực nào khác thì luôn đòi hỏi phải có sự hợp tác và phối hợp của

ngành công nghệ thông tin, ngành Y tế và của cả cộng đồng, đặc biệt cần có sự ủng hộmạnh mẽ của Chính phủ.

Trên thế giới, các nước đã và đang cải thiện hệ thống EMR/EHR ngày càngphù họp và tiên tiến hơn Trong số đó cũng có nhưng nước vẫn dậm chân tại chỗ mặc

dù đã bước đi rất sớm, đó là do nhưng vấn đề rào cản xung quanh như nguồn tàichính, sự ủng hộ của người dân, các chính sách của Chính phủ thúc đẩy sự phát triển,

2 Việc lập hồ sơ bệnh án được quy định như sau:

a) Người bệnh điều trị nội trú và ngoại trú trong các cơ sở khám bệnh, chữabệnh đều phải được lập hồ sơ bệnh án;

b) Hồ sơ bệnh án phải được lập bằng giấy hoặc bản điện tử và phải được ghi rõ,đầy đủ các mục có trong hồ sơ bệnh án;

c) Hồ sơ bệnh án bao gồm các tài liệu, thông tin liên quan đến người bệnh vàquá trình khám bệnh, chữa bệnh;

3 Việc lưu trữ hồ sơ bệnh án được quy định như sau:

a) Hồ sơ bệnh án được lưu trữ theo các cấp độ mật của pháp luật về bảo vệ bímật nhà nước;

b) Hồ sơ bệnh án nội trú, ngoại trú được lưu trữ ít nhất 10 năm; hồ sơ bệnh ántai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt được lưu trữ ít nhất 15 năm; hồ sơ bệnh án đối vớingười bệnh tâm thần, người bệnh tử vong được lưu trữ ít nhất 20 năm;

c) Trường hợp lưu trữ hồ sơ bệnh án bằng bản điện tử, cơ sở khám bệnh, chữabệnh phải có bản sao dự phòng và thực hiện theo các chế độ lưu trữ quy định tại điểm

a và điểm b khoản này

4 Người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quyết định việc cho phép khai thác

hồ sơ bệnh án trong các trường hợp sau đây:

a) Sinh viên thực tập, nghiên cứu viên, người hành nghề trong cơ sở khámbệnh, chữa bệnh được mượn hồ sơ bệnh án tại chỗ để đọc hoặc sao chép phục vụ choviệc nghiên cứu hoặc công tác chuyên môn kỹ thuật;

b) Đại diện cơ quan quản lý nhà nước về y tế trực tiếp quản lý cơ sở khámbệnh, chữa bệnh, cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án, thanh tra chuyên ngành y tế,

cơ quan bảo hiểm, tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần, luật sư được mượn hồ

sơ bệnh án tại chỗ để đọc hoặc sao chép phục vụ nhiệm vụ được giao theo thẩm quyềncho phép;

[1] Điều 59, Luật khám bệnh, chữa bệnh số 40/2009/QH12 ngày 23 tháng 11 năm 2009

c) Người bệnh hoặc người đại diện của người bệnh được nhận bản tóm tắt hồ

sơ bệnh án theo quy định tại khoản 1 Điều 11 của Luật này

5 Các đối tượng quy định tại khoản 4 Điều này khi sử dụng thông tin trong hồ sơbệnh án phải giữ bí mật và chỉ được sử dụng đúng mục đích như đã đề nghị với ngườiđứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

2.2 Bệnh án điện tử là gì?

Vai trò của bệnh án điện tử trong lĩnh vực y tế ngày càng quan trọng Và chínhviệc sử dụng ngày càng rộng rãi bệnh án điện tử đã hướng các nhà khoa học nghiêncứu việc đưa các ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác quản lý, lưu trữ thông tinbệnh nhân Những thành công to lớn về khoa học và công nghệ đã góp phần đưa bệnh

án điện tử tới gần với hệ thống quản lý y tế trên thế gới nói chung, cũng như hệ thốngquản lý y tế ở nước ta nói riêng

lưu trữ, thu thập, sửa đổi và bổ sung các thông tin chăm sóc sức khỏe” [2]

Mỗi bệnh nhân trong thời gian nằm viện đều bắt buộc phải có một bệnh án.Bệnh án ghi lại dữ liệu và thông tin về người bệnh, từ dữ liệu cơ bản như tên tuổi, giớitính, bệnh sử đến dữ liệu lâm sàng (thu được qua "vọng văn vấn thiết" như lời khaibệnh, triệu chứng bác sĩ thấy khi khám bệnh, thuốc được chỉ định dùng ) và dữ liệucận lâm sàng (như kết quả xét nghiệm, phim X-quang, chụp cắt lớp hay cộng hưởng

từ MRI) Bệnh án cũng chứa các thông tin như chẩn đoán, xếp giai đoạn bệnh vàphương án điều trị của bác sĩ khi người bệnh nhập viện, và diễn biến điều trị Bệnh ánđược bổ sung hằng ngày và dùng để theo dõi suốt thời gian người bệnh nằm viện,cũng như lấy ra tham khảo khi người bệnh đến viện lần sau Lâu nay các bệnh ánđược viết trên giấy, giữ trong kho, và chủ yếu dùng riêng cho từng người bệnh

Từ vài năm gần đây, với tiến bộ của công nghệ thông tin (CNTT), các bệnhviện ở nhiều quốc gia đang dần tạo ra bệnh án điện tử (BAĐT) Nói nôm na đây là cácbệnh án được số hóa BAĐT chứa dữ liệu cơ bản về người bệnh như lâu nay vẫn cótrong các hệ thông tin bệnh viện Ngoài ra, dữ liệu và thông tin lâm sàng, cận lâmsàng được ghi chép, tạo trực tiếp bởi bác sĩ và y tá hoặc chuyển từ các máy đo chụpcủa bệnh viện vào máy tính, được tổ chức và lưu giữ theo các chuẩn CNTT của ngànhy

Một khía cạnh khác của bệnh án điện tử là hồ sơ sức khỏe điện tử (EHRs Electronic Health Records), EHR mang thông tin về toàn bộ sức khỏe của người bệnhqua các lần khám chữa bệnh, được chia sẻ giữa các bệnh viện, tổ chức EMR là nguồn

-dữ liệu để tạo ra EHR

[2] Điều 2, Thông tư Quy định điều kiện hoạt động y tế trên môi trường mạng trong lĩnh vực khám

bệnh, chữa bệnh của Bộ Y tế ngày 11/09/2014

2.3 Điều kiện sử dụng EMR [3]

1 Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh triển khai bệnh án điện tử phải đáp ứng cácđiều kiện sau:

a) Có hệ thống mạng nội bộ;

b) Có máy chủ vận hành hệ thống bệnh án điện tử;

c) Có máy chủ cơ sở dữ liệu (CSDL) để lưu trữ bệnh án;

d) Có máy trạm tại mỗi khoa, phòng;

đ) Có hệ thống an toàn, an ninh và bảo mật dữ liệu;

2 Việc lập, lưu trữ và cho phép khai thác bệnh án điện tử phải tuân thủ quyđịnh tại Điều 59 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh

3 Bảo đảm dữ liệu/thông tin về tình trạng người bệnh được ghi trong bệnh ánđiện tử phải tuân theo tiêu chuẩn HL7 tại Quyết định số 2035/QĐ-BYT ngày 12 tháng

6 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc công bố danh mục kỹ thuật về ứng dụngcông nghệ thông tin trong lĩnh vực y tế và theo các quy định của Bộ Y tế

4 Bảo đảm dữ liệu/thông tin về hình ảnh y tế phải tuân theo định dạng của tiêuchuẩn DICOM tại Quyết định số 2035/QĐ-BYT ngày 12 tháng 6 năm 2013 của Bộtrưởng Bộ Y tế về việc công bố danh mục kỹ thuật về ứng dụng công nghệ thông tintrong lĩnh vực y tế

5 Bệnh án điện tử phải có chức năng kết xuất các báo cáo tóm tắt về bệnh ánkhi người bệnh có yêu cầu bằng văn bản theo quy định tại Điều 11 Luật Khám bệnh,chữa bệnh

6 Bệnh án điện tử phải có khả năng kết xuất báo cáo hỗ trợ thanh quyết toánbảo hiểm y tế

7 Việc cung cấp, chia sẻ những thông tin trong bệnh án điện tử phải bảo đảmquyền được tôn trọng bí mật riêng tư của người bệnh được quy định tại Điều 8 LuậtKhám bệnh, chữa bệnh và quy định về lưu trữ hồ sơ bệnh án của Bộ Y tế

8 Các tổ chức, cá nhân được phép sử dụng chữ ký số và chứng thực chữ ký sốhợp pháp theo quy định tại Điều 8 và Điều 9 của Nghị định số 26/2007/NĐ-CP ngày

15 tháng 02 năm 2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành luật giao dịch

điện tử về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số để xác nhận bệnh án điện tử.

[3] Điều 3, Thông tư Quy định điều kiện hoạt động y tế trên môi trường mạng trong lĩnh vực khám

bệnh, chữa bệnh của Bộ Y tế ngày 11/09/2014

2.4 Lợi ích của bệnh án điện tử.

 Tiết kiệm thời gian và chi phí

EMR/EHR loại bỏ rất nhiều giấy tờ, và cắt giảm thời gian nhân viên tiêu tốncho việc nộp đơn và lấy thông tin bệnh nhân Khi một nhân viên y tế cần truy cập vào

dữ liệu được lưu trữ trong EHR, nó sẽ có sẵn ngay lập tức Lúc này nhân viên y tế cónhiều thời gian chăm sóc cho bệnh nhân hơn, và tăng hiệu quả khám chữa bệnh, giảmthời gian chờ đợi của người bệnh Điều này rất có ý nghĩa với tình hình quá tải củangành Y tế nước ta hiện nay

Theo HealthIT.gov , gần 80% các nhà cung cấp sử dụng EHR cho biết ho đãtăng hiệu quả Ba phần tư nói rằng EHRs cho phép họ nhận được kết quả xét nghiệm

nhanh hơn trước 82% các bác sĩ nói rằng kê đơn điện tử giảm thời gian [4]

Bên cạnh tiết kiệm thời gian, hồ sơ bệnh án điện tử còn giảm chi phí hànhchính và các chi phí liên quan khác cho bác sĩ Không gian lưu trữ dành riêng cho hồ

sơ giấy về cơ bản có thể được loại bỏ khi quá trình chuyển đổi sang hệ thống EHRhoàn tất Do đó, nhân viên làm công việc nộp, lấy lại hồ sơ và nhu cầu mua các vậtdụng bằng giấy được giảm đáng kể

Một nghiên cứu năm 2003 của Đại học California tập trung vào các bác sĩ độcthân và nhóm nhỏ, cho thấy một bác sĩ tiết kiệm được tới 20.000 đô la Mỹ mỗi nămthông qua việc thực hiện EMR/EHR Ai tiết kiệm được nhiều hay ít tùy thuộc và giảmchi phí chuyển biên, hồ sơ bệnh án, nhập dữ liệu, thanh toán và chi phí tiếp tân nhưthế nào

 Tiện ích

Với hồ sơ giấy, nhân viên y tế phải ở cùng một vị trí mới tiếp cận được Trongkhi, một số hệ thống EHR cho phép nhà cung cấp dịch vụ truy cập thông tin khi họđang ở ngoài Sự linh hoạt này của EHR rất có ý nghĩa trong các trường hợp cấp cứu

và tham vấn, vì nó khuyến khích quá trình phối hợp chăm sóc hiệu quả

 Trao đổi thông tin

Hệ thốnghồ sơ y tế điện tử đã được phát triển để cho phép các bác sĩ từ các địađiểm khác nhau thậm chí các quốc gia khác nhau truy cập vào cùng một thông tin vềbệnh nhân Ví dụ, một bệnh nhân có thể quên thông tin có giá trị khi đi khám chuyênkhoa, nhưng nếu có hồ sơ y tế điện tử thì bệnh nhân này không phải lo sợ đã quênthông tin gì Một hồ sơ y tế điện tử duy trì tất cả các thông tin trong quá khứ, bao gồmtiêm chủng, tia X, thuốc men, dị ứng và ghi chú tiến độ của bác sĩ; hồ sơ bệnh án điện

tử cho phép trao đổi thông tin vĩnh viễn, dễ dàng

[4] https://www.healthit.gov/providers-professionals/medical-practice-efficiencies-cost-savings

 An toàn.

Các tương tác thuốc theo toa và dị ứng có thể là mối đe dọa thực sự đối với sứckhỏe của bệnh nhân EHRs có thể cảnh báo bác sĩ khi một toa thuốc có thể gây nguyhiểm cho bệnh nhân Họ so sánh loại thuốc mới được kê toa với thông tin trong hồ sơbệnh án của bệnh nhân Nếu đơn thuốc có thể gây ra tường tác tiêu cực với thuốc kháccủa bệnh nhân, hoặc có thể gây phản ứng dị ứng, hệ thống sẽ gửi cảnh báo để tránhcác biến chứng nghiêm trọng

Hình ảnh 01: Cảnh báo tương tác thuốc, bv Quận Thủ Đức (Ảnh: bài báo cáo

kết quả thí điểm bệnh án điện tử tại bv Quận Thủ Đức của bác sĩ Nguyễn Minh Quân)

 Hạn chế sai sót

Bệnh án giấy gặp rất nhiều vấn đề dễ gây sai sót Chữ viết bác sĩ khó đọc →khó khăn cho người sử dụng bệnh án, dễ gây ra rui ro nhầm lẫn Nhiều người ghi diễntiến bệnh chưa đầy đủ, còn sai sót trong cách ghi chép hồ sơ bệnh án

 Cải thiện sự phối hợp chăm sóc

Thông thường bệnh nhân sẽ phải làm lại xét nghiệm nếu bệnh nhân đến vớimột bác sĩ khác Với EHRs, mỗi bác sĩ, với sự cho phép của bệnh nhân có quyền truycập hồ sơ y khoa hoàn chỉnh, bao gồm bất kỳ chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm tra nàođược ghi trong hồ sơ bệnh án điện tử Điều này cho thấy một cái nhìn toàn cảnh vềsức khỏe của bệnh nhân và giúp chẩn đoán chính xác và chăm sóc thích hợp

2.5 Bất lợi của bệnh án điện tử

Mặc dù có rất nhiều lợi thế khi sử dụng EMR nhưng nó có những rủi ro và bấtlợi Một trong những vấn đề lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu cho phần cứng máytính, phần mềm và hỗ trợ về đào tạo và các vấn đề kỹ thuật Bác sĩ và nhân viên có thể

cần phải mất thời gian để chăm sóc bệnh nhân để học cách sử dụng hệ thống và điềuchỉnh theo quy trình làm việc mới Tương tác với bệnh nhân có thể thay đổi khi tiếpcận EMR , vì phụ thuộc vào vị trí vật lý của máy tính trong phòng và liệu các bác sĩ

có tiếp xúc mắt ít hơn không Các nhân tố con người và tổ chức thường là rào cản lớnnhất đối với việc thực hiện

Nguy cơ chính của việc sử dụng EMR là do lập trình hoặc lỗi của nhà điều hành,

có thể dẫn đến mất mát hoặc tiếp xúc không thích hợp với dữ liệu chăm sóc bệnhnhân Ví dụ như năm 2001, Eli Lilly tình cờ tiết lộ địa chỉ E-mail của 600 bệnh nhân

đã đăng ký để nhắc nhở về fluoxetine Nếu một hệ thống máy tính bị lỗi, thì nguy cơmất nhiều hồ sơ bệnh án, phụ thuộc vào hệ thống sao lưu và phương pháp luận Trongkhi đó một hệ thống dựa trên giấy, sẽ chỉ mất một hồ sơ bệnh án

Một trong những thất vọng chính hiện nay với EMR hiện nay là thiếu các chuẩncho định dạng tệp dữ liệu, giống như vấn đề liệu một tài liệu được viết bằng MicrosoftWord trên máy tính cá nhân Windows có thể được đọc trên máy Macintosh đang chạyMellel hoặc các trình xử lý văn bản khác Việc trao đổi hồ sơ, thậm chí cả các giấy tờđiện tử, thường sử dụng phương tiện truyền thông giấy thông qua dịch vụ fax, hoặcbệnh nhân như chuyển phát nhanh Đối với người nhận của bác sĩ, dữ liệu đó có thểđược nhập lại vào một hệ thống EMR khác hoặc có thể nó sẽ được quét, có thể dẫnđến lỗi sao chép hoặc mất thông tin do chất lượng hình ảnh được quét

Sử dụng một hệ thống EMR có những rủi ro và lợi ích, giống như thuốc Tuynhiên, trong thực hành y học hiện nay, chỉ sử dụng giấy không còn ý nghĩa Với cácnghiên cứu hình ảnh, hình ảnh kỹ thuật số, và thậm chí cả các video kỹ thuật số đểđược kết hợp vào hồ sơ bệnh án, sử dụng hồ sơ điện tử chắc chắn sẽ tiếp tục pháttriển

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG

3.1 Tình hình sử dụng bệnh án điện tử tại Việt Nam.

Từ vài năm gần đây, bệnh án điện tử được nói nhiều ở cá nước phát triển nhưcon đường dẫn đến sự thay đổi sâu sắc trong khám chữa bệnh và nghiên cứu y học.Câu chuyện bệnh án điện tử cũng đã bắt đầu ở nướ ta với nỗ lực đặt những viên gạchđầu tiên cho con đường dài này

Ở Việt Nam, hiện nay có hơn 1500 cơ sở y tế, và có rất nhiều các cơ sở y tếkhác Phần lớn các bệnh viện đều đã áp dụng CNTT vào trong bệnh viện Các bệnhviện thường liên kết với các đơn vị cung cấp phần mềm để triển khai hệ thống CNTTcho riêng đơn vị mình Cho đén nay nhiều cơ sở y tế trên toàn quốc bước đầu đã sửdụng bệnh án điện tử, tạo ra những thuận lợi trong việc ghi chép hồ sơ của nhân viên

y tế, minh bach dối với người bệnh và tạo nhiều thuận lợi cho công việc kê đơn, cấpphát thuốc, công tác thống kê,…Tất nhiên, đây chỉ mới là những hình thái ban đầu củabệnh án điện tử và chỉ có giá trị ở phòng khám hay quầy thuốc, không có quy mô củamột mạng quản lý tổng thể một bệnh viện hay liên viện

Ngày 30/06/2017, tại Quảng Bình, Cục Công nghệ thông tin (Bộ Y tế) phốihợp với Bệnh viện Việt Nam - Cuba Đồng Hới tổ chức Hội thảo đẩy mạnh triển khiaBệnh án điện tử tại các bệnh viên trực thuộc Bộ Y tế

Tham dự Hội thảo có các đại biểu đến từ các Vụ, Cục, Văn phòng Bộ Y tế, cácBệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; đại diện Sở Y tế các tỉnh và một số bệnh viện tư nhân,một số công ty CNTT, các chuyên gia CNTT trong nước và ngoài nước

Hội thảo là nơi gặp gỡ, trao đổi, thảo luận giữa ba nhà: nhà quản lý (Bộ Y tế,

Sở Y tế), đơn vị sử dụng (bệnh viện), nhà cung cấp (công ty công nghệ thông tin) vàcác chuyên gia công nghệ thông tin để thống nhất triển khai có hiệu quả Bệnh án điện

tử trong các cơ sở khám, chữa bệnh, trước mắt là các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế,sau đó sẽ nhân rộng trong toàn quốc

Tại Việt Nam, hầu hết các bệnh viện đã có hệ thống thông tin bệnh viện 6bệnh viện trong dự án bệnh án điện tử của Bộ Y tế đã triển khai bệnh án điện tử nhưngchưa hoàn chỉnh Triển khai Bệnh án điện tử là quá trình khó khăn, phải đầu tư nhiềunguồn lực Các Sở Y tế, các bệnh viện cần xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để triểnkhai Bệnh án điện tử

Các đại biểu tham dự Hội thảo đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm, giải pháp và đónggóp nhiều ý kiến về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bệnh viện Các đạibiểu khẳng định, việc triển khai Bệnh án điện tử tại Việt Nam là tất yếu, phù hợp với

xu hướng phát triển y tế điện tử ở trong nước và quốc tế

Các đại biểu kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành tiêu chuẩn về Bệnh án điện tử, tàiliệu chuyên môn, hướng dẫn cụ thể triển khai Bệnh án điện tử Bộ Y tế phối hợp với

Bộ Tài chính để quy định kinh phí công nghệ thông tin được tính vào giá thành dịch

vụ y tế và được bảo hiểm y tế chi trả theo quy định

Tại Hội thảo, Cục Công nghệ thông tin yêu cầu các bệnh viện trực thuộc Bộ Y

tế xây dựng Dự án triển khai bệnh án điện tử, trình Bộ Y tế phê duyệt để triển khai từ ngày 1/1/2018

Hình ảnh 02: TS Trần Quý Tường, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin Bộ Y

tế phát biểu khai mạc Hội thảo.

Phát biểu kết luận Hội thảo, PGS.TS Trần Quý Tường, Cục trưởng Cục CNTT

Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi xây dựng phần mềm ứng dụngtrong công tác quản lý phải tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật quy định tại Thông tư22/2013/TT-BTTTT ngày 23/12/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông ban hànhdanh mục tiêu chuẩn kỹ thuật về ứng dụng công nghệ thông tin trong cơ quan nhànước và Quyết định 2035/QĐ-BYT ngày 12/6/2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việccông bố danh mục kỹ thuật về ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực y tế Vớinhững yêu cầu cụ thể:

1 Phần mềm Quản lý thông tin bệnh viện (HIS) phải chuẩn hóa toàn bộ danhmục dùng chung hiện đang sử dụng trong phần mềm theo danh mục dùng chung do

Bộ Y tế và cơ quan có thẩm quyền ban hành;

2 Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động trang bị hoặc nâng cấp phầnmềm quản lý thông tin xét nghiệm, chú trọng áp dụng tiêu chuẩn trong nước và quốc

tế nhằm đảm bảo kết nối liên thông, trao đổi dữ liệu giữa LIS với phần mềm HIS vàvới các trang thiết bị, máy xét nghiệm;

3 Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động trang bị hoặc nâng cấp phầnmềm chẩn đoán hình ảnh (RIS/PACS), áp dụng tiêu chuẩn HL7 và DICOM nhằmđảm bảo khả năng kết nối liên thông, trao đổi dữ liệu chẩn đoán hình ảnh giữaRIS/PACS với phần mềm HIS và với các thiết bị sinh ảnh

4 Về phần mềm Bệnh án điện tử: Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải trang

bị hoặc thuê phần mềm HIS, LIS, RIS/PACS nhằm đáp ứng đầy đủ dữ liệu/thông tincho phần mềm EMR Phần mềm EMR phải áp dụng tiêu chuẩn HL7 bản tin, Kiến trúctài liệu lâm sàng (HL7 CDA) nhằm đảm bảo khả năng kết nối liên thông, trao đổi dữliệu lâm sàng với các phần mềm y tế khác

Triển khai bệnh án điện tử (EMR) tại các bệnh viện là một hoạt động quantrọng của Bộ Y tế nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin bệnh viện, thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao tại Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử vàQuyết định số 1819/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình quốcgia về ứng dụng CNTT trong hoạt động cơ quan nhà nước giai đoạn 2016-2020.Chính phủ chỉ đạo Bộ Y tế xây dưng hệ thống bệnh án điện tử, triển khai trên toàntrước ngày 01/01/2018

Bệnh viện Quận Thủ Đức là bệnh viện thí điểm đề án Hồ sơ bệnh án điện tử tạithành phố Hồ Chí Minh, với mục đích nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh, xâydựng bệnh viện tin cậy của người dân khi đến khám và điều trị tại bệnh viện, cải thiệnnhững nhược điểm của hồ sơ giấy, đồng thời hỗ trợ đội ngũ y bác sĩ trong công tácchuẩn đoán và điều trị người bệnh một cách tốt nhất

Bệnh viện sử dụng hệ thống PACs giúp các bác sĩ có thể xem kết quả, hình ảnhsiêu âm, X-quang ở bất cứ nơi đâu thuộc mạng nội bộ hoặc có kết nối internet Hộichẩn hệ thống PACs cũng được thực hiện trực tuyến giữa các đơn vị khác nhau Vớiviệc ứng dụng công nghệ thông tin giúp cải cách đáng kể các thủ tục hành chính: Thờigian chờ, số lượt trung bình khám, thời gian trả kết quả xét nghiệm được theo dõi chặtchẽ giúp kịp thời nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh

Theo Bác sĩ Nguyễn Minh Quân-Giám đốc bệnh viện quận Thủ Đức đã báocáo kết quả thí điểm bệnh án điện tử tại BV quận Thủ Đức tại hội thảo toàn cảnhCNTT-TT Việt Nam lần thứ 21: Khi áp dụng Bệnh án điện tử không còn những saisót của điều dưỡng trong việc thống kê sai số lượng thuốc, vật tư y tế tiêu hao, xétnghiệm…Sao chép sai thông tin, chỉ định không phù hợp về thời gian… ; để được ápdụng BAĐT thì bệnh viện đã thực hiện số hóa từ năm 2008, và tiếp tục cải tiến cơ sở

hạ tầng kỹ thuật về công nghệ thông tin theo hướng dẫn tại Thông tư số BYT ngày 29/12/2014 về quy định điều kiện hoạt động Y tế môi trường mạng Để sốhóa bệnh án, ban đầu BV thí điểm tại khoa nội tiết BV đầu tư hạ tầng, trang bị hệthống mạng, máy chủ, hơn 500 máy trạm, PACS, LAN, phối hợp với nhà mạng đăng

53/2014/TT-ký chữ 53/2014/TT-ký số, chứng thư cho khoảng 350 bác sĩ, 50 điều dưỡng cùng hệ thống các biểumẫu liên kết với nhau để vận hành Sau 2 năm thực hiện, kết quả thu hái được là hạnchế sai sót của điều dưỡng đến mức thấp nhất trong thống kê sai số lượng thuốc, vật

tư y tế tiêu hao, xét nghiệm, sao chép lại sai, chỉ định không phù hợp về thời gian Nhờ đó, hiện BV đã thu hút khoảng 4.500 lượt khám, chữa bệnh mỗi ngày và 800bệnh nhân nội trú

Là đơn vị đi đầu, bệnh viện không ít lần làm sai phải sửa đổi, điều chỉnh liêntục để đi vào nề nếp, không áp dụng một cách cứng nhắc, máy móc Đội ngũ kỹ thuậtcủa bệnh viện gồm 17 thành viên đảm bảo cho quá trình vận hành của hệ thống, giảiquyết những vấn đề phát sinh Điểm hạn chế của bệnh án điện tử là người dùng phảimang thiết bị token USB để thực hiện y lệnh Mất token USB, quá trình làm lại mất