Bài 11 LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN I- THÍ NGHIỆM CỦA MORGAN Vào năm1909-1911 ThomasHurt Morgan và các cộng sự của Ông đã CM rằng QLPLCủa MĐ phải bổ sung Thêm: NTDT không phải bao giờ
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Ở ruồi giấm:
P t/c Thân xám, cánh dài x thân đen, cánh ngắn
F1 x Thân đen, cánh ngắn Kết quả ở F như thế nào? Vì sao?
B
Trang 3Bài 11 LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
I- THÍ NGHIỆM CỦA MORGAN
Vào năm1909-1911 ThomasHurt Morgan
và các cộng sự của Ông
đã CM rằng QLPLCủa
MĐ phải bổ sung Thêm: NTDT không phải bao giờ cũng DT 1 cách độc lập mà nhiều khi chúng được DT theo cả nhóm dưới dạng liên kết nhau Những nhóm như thế nằm trong cùng 1NST và có thể đổi chỗ sang NST khác tương đồng với nó trong thời gian tiếp hợp ở kì trước I của giảm phân.
1- Đối tượng nghiên cứu: Ruồi giấm
* Vòng đời ngắn: 10- 14 ngày/ 1 thế hệ
* Kích thước nhỏ
* Số lượng NST ít: 2n= 8 NST
2- Thí nghiệm
Pt/c: Thân xám, cánh dài x Thân đen, cánh ngắn
F1: 100% thân xám, cánh dài
Trang 4Bài 11
LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
I- THÍ NGHIỆM CỦA MORGAN
1- Đối tượng nghiên cứu: Ruồi giấm
2- Thí nghiệm
- Lai phân tích
Thân xám Cánh dài
Thân đen Cánh ngắn
P t/c
F1 100%Thân xám Cánh dài
Trang 5Bài 11
LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
* Trường hợp 1
♂ Xám-Dài ♀ Đen-Ngắn
FB
Tỉ lệ KH 50% Xám-Dài 50% Đen-Ngắn
P B :
Trang 6Bài 11
LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
F B :
Xám-Dài 41%
Đen-Ngắn 41%
Xám-Ngắn 9%
Đen-Dài 9% 82% kiểu hình giống P 18% kiểu hình khác P
* Trường hợp 2
P B :
Trang 7Bài 11 LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
II- GIẢI THÍCH
Em có nhận xét gì
về kết quả thu được ở
F1
1- Ở F1: 100% Xám -Dài
Tính trạng thân xám là trội so với TT thân đen; Dài > Ngắn( ĐL 1 Mendel)
- Giả sử: + Gen A: quy định màu xám; Alen a: qđịnh màu đen
+ Gen B: qđịnh thân dài; Alen b: qđịnh thân cụtVì sao KQ thu được ở
FB trong thí nghiệm của Menđen khác với
BT(KTBC)?
2- Sơ đồ lai: P
TC :
B
B
AB AB
a
b
a b
ab
ab (Đen-Ngắn)
G P :
a
ab
F 1 :
b
a A
B
AB
ab 100% Xám-Dài
Trang 8a
b
a A
B
ab
a
b
a b
♀ ab ab (Đen-Ngắn)
(Xám-Dài)
b a
P B :
G PB :
b
a A
B
a
b
a b
ab
ab ab
50% (Xám-Dài) 50% (Đen-Ngắn)
50%
♀
♂F 1
Bài 11 LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
A- Trường hợp 1
- SĐL:
Trang 9Bài 11
LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
- Kết luận:
* Bổ sung cho ĐL PLĐL của Menđen
-Trên NST, Các gen phân bố thành hàng dọc, mỗi gen ở một vị trí xác định : locút Nên các gen trên cùng một NST phân li cùng nhau và có
sự DT của từng nhóm TT
- Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài ứng với số NST đơn bội của loài
Ở ngườicó 23 cặp NST sẽ tạo thành bao nhiêu nhóm gen liên
kết?
- Khi các gen liên kết hoàn toàn ở cả giao tử đực và cái thì tỉ lệ phân tính KH ở F2 do các gen trên cùng nhóm lên kết QĐ sẽ là 3: 1
Trang 10PB : ab
ab
♂ Đen-Ngắn ♀ Xám- Dài AB
ab
GPB : ab
♀
♂
FB :
ab
Xám-Dài
0,415
Đen-Ngắn 0,415
Xám-Ngắn 0,085 Đen-Dài 0,085
ab 0,415
AB 0,415
Ab
0,085
aB 0,085
AB = ab = 0,415
Ab = aB = b B 0,085
G Liên kết
G Hoán vị
B- Trường hợp 2
- SĐL:
Trang 11▲Cơ sở tế bào học của
hiện tượng hoán vị gen
là :
+ Do sự trao đổi chéo
giữa
……… trong
cặp…………
………
………
+ Xảy ra ở kỳ đầu của
giảm phân I trong quá
trình sinh giao tử
Các crômatit
NST kép tương đồng
- Theo thuyết NST:
▲ + Tỉ lệ % các loại giao tử phụ
thuộc vào tần số HVG,kí hiệu là f%
cá thê trong phép LPT
+ HVG xảy ra ở ruồi giấm cái, tằm đực + Ở đậu Hà lan, người HVG xảy ra ở
cả 2 giới
Trang 121 HVG là hiện tượng ……… nằm
trên cặp NST tương đồng có thể
……… cho nhau do
……… giữa các
crômatit trong quá trình phát sinh giao tử
2 Khoảng cách giữa 2 gen/NST càng lớn thì
lực liên kết càng nhỏ và TSHVG càng cao
nhưng không vượt quá 50%
3 TSHVG phản ánh khoảng cách tương đối
giữa 2 gen/NST
2 gen-alen đổi chỗ
Sự trao đổi chéo
Trang 132 Ý nghĩa của HVG:
+ Làm tăng các biến dị tổ hợp tăng tính đa dạng của sinh giới
+ Nhờ hoán vị gen những gen quí nằm trên các NST khác
nhau có thể tổ hợp với nhau một nhóm liên kết có ý nghĩa trong tiến hoá và chọn giống
III Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen và hoán vị gen:
1 Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen:
+ Hạn chế sự xuất hiện biến dị tổ hợp
+ Đảm bảo sự di truyền bền vững từng nhóm tính trạng
chọn được các giống có những nhóm tính trạng tốt luôn đi
kèm với nhau
Trang 14* Bản đồ di truyền (Bản đồ gen):
1 Khái niệm:
gen trong nhóm liên kết.
+ Đơn vị : 1% HVG ≈ 1xentiMorgan (cM)
+ Bản đồ gen được thiết lập cho mỗi cặp NST tương đồng
+ Các nhóm liên kết được đánh số theo thứ
tự của NST trong bộ NST của loài.
2 Ý nghĩa:
+ Dự đoán trước tính chất di truyền của các t/t mà gen được sắp xếp trên bản đồ.
+ Giúp nhà tạo giống rút ngắn thời gian tạo giống mới.