Nguyệt Nga- Bài 11: Liên kết gen và hoán vị gen

Nếu các cặp tính trạng nghiên cứu do các gen nằm trên cùng một NST quy định thì sự di truyền các tính trạng đó có diễn ra theo quy luật giống như trên hay không?... giải thích:Các gen t

chào các em học sinh !

Bựi Thị Nguyệt Nga

TrườngưTHPTưĐan Phượng

KIỂM TRA BÀI CŨ B: thân xám > b: thân đen

Ở trường hợp trên thì các gen quy định các cặp tính trạng nằm trên các NST

khác nhau.

Nếu các cặp tính trạng nghiên cứu do các gen nằm trên cùng một NST quy định thì

sự di truyền các tính trạng đó có diễn ra theo quy luật giống như trên hay không?

1 Thí nghiệm của Moocgan:

I LIÊN KẾT GEN

So sánh sự khác nhau với kết quả của Menđen?

3 giải thích:

Các gen trên 1 NST luôn đi cùng nhau trong

quá trình sinh giao tử, hạn chế sự tổ hợp tự do của các gen

B và V cùng nằm trên một nst

b và v cùng nằm trên một nst

Các gen nằm trên cùng một NST luôn di truyền cùng nhau được gọi là một nhóm gen liên kết.

bội của loài (n)

I LIÊN KẾT GEN

Ví dụ: ở người có 2n = 46.

Vậy người có bao nhiêu nhóm gen liên kết ?

Có 23 nhóm gen liên kết.

I LIÊN KẾT GEN

có phải các gen trên 1 NST lúc nào cũng di truyền cùng

nhau?

II HOÁN VỊ GEN

Pa:

Fa:

bv bv

BV

(F 1 )

0.415 0.085

0.415 0.085

: :

Nghi ên cứu thí nghiệm của Moocgan trên

ruồi giấm , thảo luận nhóm và nhận xét kết

quả :

phân li độc lập và liên kết gen?

liên kết gen và hoán vị gen?

II HOÁN VỊ GEN

1 Thí nghiệm của Moocgan v à hiện tượng hoán vị gen :

b Nh ận xét:

Khi đem lai phân tích ruồi đực F 1 thì kết quả thu

được khác với đem lai phân tích ruồi cái F 1

Kết quả Fa thu được 4 loại kiểu hình:

• So với liên kết gen: tăng số loại kiểu hình

• So với phân li độc lập của Menđen: giống về các

loại kiểu hình nhưng khác về tỉ lệ kiểu hình.

Hiện tượng hoán vị gen

II HOÁN VỊ GEN

Ở Fa xuất hiện các kiểu hình nào mà ở Pa

không có? Vì sao có sự xuất hiện kiểu hình đó?

Kiểu hình của Fa mà ở Pa không có là:

thân xám, cánh cụtthân đen, cánh dài

Do có sự tổ hợp lại các tính trạng của bố mẹ là

thân đen, cánh dài và thân xám, cánh cụt

II HOÁN VỊ GEN

sự tổ hợp lại các tính trạng của bố

và mẹ có thể giải thích bằng cơ sở

tế bào học như thế nào?

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen:

V

B

v b

v

b v

b V

B v

b

V B

v b

b v

b V

B

v B

B

v b

0.415 0.085

0.085 0.415

B

V b

II HOÁN VỊ GEN

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen:

Sự trao đổi đoạn giữa 2 crômatit không chị em để tạo

ra giao tử hoán vị diễn ra vào thời điểm nào trong

giảm phân?

Ở kì đầu của lần phân bào I trong giảm phân

II HOÁN VỊ GEN

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen:

• Cho rằng gen quy định hình dạng cánh và màu sắc thân cùng nằm trên một NST Khi giảm phân chúng đi cùng nhau nên phần lớn con giống bố

hoặc mẹ.

• ở một số cơ thể cái khi giảm phân xảy ra TĐC

giữa 2 trong 4 crômatit chị em khi chúng tiếp hợp dẫn đến đổi vị trí các gen làm xuất hiện BDTH

•Tần số hoán vị gen: là khái niệm phản ánh khoảng cách

tương đối giữa 2 gen trên NST.

II HOÁN VỊ GEN

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen:

Tần số hoán vị gen ở thí nghiệm trên là

bao nhiêu?

Tần số HVG = 0.085 + 0.085 = 0.17 (hoặc 17%)

Tổng số cá thể tạo ra

II HOÁN VỊ GEN

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen

Trong phép lai phân tích tần số hoán vị gen được tính theo công thức sau:

Cho các kiểu gen:

abab

ABab

ABaB

aBab

AbaB

ABAb

AB

AB

AbAb

aBaB

Abab

AbaB

II HOÁN VỊ GEN

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen:

Hoán vị gen có hiệu quả khi trong

các gen liên kết phải chứa ít nhất 2

cặp gen dị hợp.

II HOÁN VỊ GEN

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen:

III Ý NGHĨA CỦA HIỆN TƯỢNG LIÊN KẾT GEN VÀ

HOÁN VỊ GEN

1.Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen

Đ ảm bảo sự di truyền bền vững của các nhóm gen quý

có ý nghĩa trong chọn giống.

2 Ý nghĩa của hiện tượng hoán vị gen

Hoán vị gen làm tăng số biến dị tổ hợp làm nguyên liệu cho tiến hoá và chọn giống.

•Là cơ sở để lập bản đồ di truyền (Biết f khoảng cách tương đối giữa các gen trên NST).

•Từ bản đồ di truyền có thể dự đoán trước tần số các tổ hợp gen mới trong các phép lai Có ý nghĩa trong chọn giống và nghiên cứu khoa học.

Nhận xét về số tổ hợp ở LKG và nêu ý

nghĩa của hiện

tượng?

Nhận xét về số tổ hợp ở HVG và nêu ý

nghĩa của hiện

tượng?

Củng cố

định 2 tính trạng là gen liên kết hay phân li độc lập

một NST Biết tần số f giữa a và e

là 11,5%, giữa d và b là 12,5%;

giữa d và e là 17% Hãy viết bản

đồ gen của NST trên.