Kiến thức: Trình bày được khái niệm điện tích điểm, đặc điểm tương tác giữa các điện tích, nội dung định luật Cu-lông, ý nghĩa của hằng số điện môi.. Kĩ năng: Xác định phương chiều của l
Trang 1µ Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản µ Biên soạn : Nguyễn Văn Khai - Trường THPT Cầu Quan µ Trang 1
PHẦN I ĐIỆN HỌC ĐIỆN TỪ HỌC Chương I ĐIỆN TÍCH ĐIỆN TRƯỜNG
Ngày soạn:10/8/2010 Bài 1: ĐIỆN TÍCH ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG
Tiết 1-Tuần 1
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Trình bày được khái niệm điện tích điểm, đặc điểm tương tác giữa
các điện tích, nội dung định luật Cu-lông, ý nghĩa của hằng số điện môi
2 Kĩ năng: Xác định phương chiều của lực Cu-lông tương tác giữa các điện tích
giữa các điện tích điểm Giải bài toán ứng tương tác tĩnh điện Làm vật nhiễm điện do cọ xát
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Xem SGK Vật lý 7 và 9 để biết HS đã học gì ở THCS Chuẩn bị câu
hỏi
2 Học sinh: Ôn tập kiến thức đã học về điện tích ở THCS.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1:Oån định lớp.
Hoạt động 2 : Giới thiệu chương trình, sách giáo khoa, sách bài tập.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự nhiễm điện của các vật, điện tích, điện tích
điểm, tương tác giữa các điện tích.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
-Làm cách nào để
nhận biết được vật
đó bị nhiễm điện ?
-Rút ra nhận xét và
cho hs tự ghi vào vỡ
* Cho hs đọc mục 2 và
trả lời câu hỏi của
GV:
- Điện tích là gì ?
-Điện tích điểm là gì ?
-Cho hs đọc mục 3 và
thực hiện câu C1
-Dùng thanh thuỷ tinh, thanh nhựa, mảnh pôliêtiên cọ xát vào dạ hoặc lụa,….thì những vật đó sẽ hút được những vật nhẹ như mẫu giấy, sợi bông… Ta nói những vật đó đã bị nhiễm điện
-Ghi vào vỡ
- Vật bị nhiễm điện còn gọi là vật mang điện, vật tích điện hay là một điện tích
-Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét
-Thực hiện C1 : Vì đầu B và đầu M nhiễm điện cùng dấu nên đẩy nhau
I Sự nhiễm điện của các vật Điện tích Tương tác điện
1 Sự nhiễm điện của các vật
Khi cọ xát thanh thủy tinh, thanh nhựa,…vào dạ hoặc lụa,….thì những vật đó hút được những mẩu giấy, sợi bông,…ta nói những vật đó đã bị nhiễm điện
2 Điện tích Điện tích điểm
- Vật bị nhiễm điện còn gọi là vật mang điện, vật tích điện hay là một điện tích -Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét
3 Tương tác điện
Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau
Các điện tích khác dấu thì hút nhau
Hoạt động 4 : Nghiên cứu định luật Cu-lông Hằng số điện môi.
Hoạt động của giáo
viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
-Giới thiệu cân xoắn
cho hs
-Hãy trả lời câu C2 ?
-Nếu tăng độ lớn 2
điện tích lên và giữ
-Nghe GV giới thiệu cân xoắn
-Nếu tăng khoảng cách giữa
2 quả cầu lên 3 lần thì lực tương tác giảm 3 lần -> F ~ 2
1
r
-Nếu tăng độ lớn điện tích
II Định luật Cu-lông Hằng số điện môi
1 Định luật Cu-lông
Lực hút hay đẩy giữa hai diện tích điểm đặt trong chân không có phương trùng với đường thẳng nối hai điện tích điểm đó, có
Trang 2µ Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản µ Biên soạn : Nguyễn Văn Khai - Trường THPT Cầu Quan µ Trang 2
khoảng cách không đổi
thì lực tương tác tăng
hay giảm ?
-Phối hợp các kết quả
trên ta có:
2 2 1
2
2
1
1
r
q q k F r
q
q
F => =
với k là hệ số tỉ lệ (ø
k = 9.109 Nm2/C2 )
-GV nêu nội dung định
luật Cu-lông (Yêu cầu
hs nhắc lại)
-Yêu cầu hs đọc mục 2
-Đặt các điện tích trong
1 môi trường đồng tính
có hằng số ε thì lực
tương tác giữa các điện
tích tăng hay giảm so
với tương tác trong
không khí ?
- Vậy điện môi là gì ?
-Cho học sinh tìm ví dụ
và giữ khoảng cách không đổi thì lực tương tác tăng bấy nhiêu lần. -> F
~ q1 q2
-Hs nhắc lại nội dung định luật và ghi vào tập học
-Đọc mục 2 sgk -Lực tương tác sẽ giảm ε
lần so với lực tương tác trong không khí
-Điện môi là môi trường cách điện nên làm cho lực tương tác giữa các điện tích điểm giảm đi ε lần
Biểu thức: F = k 1 22
.
|
|
r
q q
ε -Đặt 2 điện tích trong nước thì lực tương tác giảm đi
81
=
1.1)lần so với lực tương tác trong chân không
độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng
F = k| 122|
r
q q
; với k = 9.109
Nm2/C2 Đơn vị điện tích là culông (C)
2 Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện môi đồng tính Hằng số điện môi
+ Điện môi là môi trường cách điện
+ Khi đặt các điện tích trong một điện môi đồng tính thì lực tương tác giữa chúng sẽ yếu đi ε lần so với khi đặt nó trong chân không ε
gọi là hằng số điện môi của môi trường (ε≥ 1) + Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện môi :
F = k 1 22
.
|
|
r
q q
ε + Hằng số điện môi đặc cho tính chất cách điện của chất cách điện
Hoạt động 5 : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Cho học sinh về nhà đọc mục Em có
biết ?
-Cho học sinh thực hiện các câu hỏi 1,
2, 3, 4 trang 9, 10
-Yêu cầu học sinh về nhà giải các bài
tập 5, 6, 7, 8 sgk và 1.7, 1.9, 1.10 sách
bài tập
-Nhận nhiệm vụ về nhà :Đọc mục Sơn tĩnh điện
-Thực hiện các câu hỏi trong sgk
- Nhận nhiệm vụ về nhà giải các bài tập