Kiến thức: Trình bày được ý nghĩa, định nghĩa, đơn vị, đặc điểm của điện thế và hiệu điện thế.. So sánh được các vị trí có điện thế cao và điện thế thấp trong điện trường.. -Yêu cầu học
Trang 1Bài 5 : ĐIỆN THẾ HIỆU ĐIỆN THẾ
Tiết 7-Tuần 4
Ngày 14/8/2010
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Trình bày được ý nghĩa, định nghĩa, đơn vị, đặc điểm của điện
thế và hiệu điện thế Nêu được mối liên hệ giữa hiệu điện thể và cường độ điện trường Biết được cấu tạo của tĩnh điện kế
2 Kĩ năng: Giải Bài tính điện thế và hiệu điện thế So sánh được các vị trí
có điện thế cao và điện thế thấp trong điện trường
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Đọc SGK vật lý 7 để biết HS đã có kiến thức gì về hiệu điện
thế Thước kẻ, giáo án
2 Học sinh:Đọc lại SGK vật lý 7 và vật lý 9 về hiệu điện thế.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1 : Oån định lớp.
Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ :
-Điện thế tại 1 điểm trong điện trường là gì ? Nó được xác định như thế nào ?
-Hiệu điện thế giữa 2 điểm trong điện trường là gì ? Viết hệ thức liên hệ hiệu điện thế giữa 2 điểm với công do lực điện sinh ra khi có 1 điện tích q di chuyển giữa 2 điểm đó ?
-Hãy trả lời câu 5,6,7 sgk
Hoạt động 3 : Tìm hiểu khái niệm điện thế.
Hoạt động của giáo
Trang 2-Yêu cầu học sinh nhắc
lại công thức tính thế
năng của điện tích q tại
điểm M trong điện trường
-Hãy phân tích:
q V A
WM = M∞ = M. sẽ thấy
được 1 phần phụ vào q
và 1 thành phần không
phụ thuộc vào q ?
-Thông báo:
q
A
q
W
M = = ∞ đặc trưng
cho thế năng tĩnh điện
của điện tích q trong điện
trường > Điện thế
-Đưa ra định nghĩa điện
thế
-Thông báo :Đơn vị điện
thế là vôn (V)
-Điện thế có đặc điểm
gì ?
* Gợi ý :
-Nếu chọn mặt đất
làm mốc điện thế và 1
điểm ở vô cực(∞) thì
điện thế tại M với mặt
đất , điện thế tại M so
với vô cực là như nhau
-Nếu q> 0 di chuyển từ ∞
->M thì AM∞có giá trị
nào ? -> VM ?
-Nếu q> 0 di chuyển ra xa
∞ thì AM∞có giá trị nào ?
-> VM ?
-Nhắc lại công thức thế năng tĩnh điện:
q V A
WM = M∞ = M.
-Nếu tăng độ lớn q thì
WM và AM∞Cũng tăng
tỉ lệ thuận với q >
VM không tăng nên không phụ thuộc vào q -> Điện trường E
Tăng thì VM tăng
-Ghi nhận định nghĩa điện thế
-Ghi nhận đơn vị điện thế
-Điện thế là 1 đại lượng vô hướng
- Nếu q > 0 và AM∞ > 0
thì VM> 0
- Nếu q > 0 và AM∞ < 0
thì VM< 0
I Điện thế
1 Khái niệm điện thế
Điện thế tại một điểm trong điện trường đặc trưng cho điện trường về phương diện tạo ra thế năng của điện tích
2 Định nghĩa
Điện thế tại một điểm M trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về phương diện tạo ra thế năng khi đặt tại đó một điện tích
q Nó được xác định bằng thương số của công của lực điện tác dụng lên điện tích q khi q di chuyển từ M ra xa vô cực và độ lớn của q
VM =
q
AM∞
Đơn vị điện thế là vôn (V)
3 Đặc điểm của điện thế
Điện thế là đại lượng đại số Thường chọn điện thế của đát hoặc một điểm ở vô cực làm mốc (bằng 0)
- Nếu q > 0 và AM∞ > 0thì VM> 0
- Nếu q > 0 và AM∞ < 0 thì VM< 0
Hoạt động 4 : Tìm hiểu khái niệm hiệu điện thế.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
-Hướng dẫn hs xây dựng
định nghĩa hđt dựa vào
công thức của lực điện
trong dịch chuyển 1 điện
tích giữa 2 điểm M và N
và giới thiệu hình 5.1 sgk
:
N M
-Hướng dẫn hs thành
lập công thức :
q
A
-Hiệu điện thế giữa 2 điểm M, N trong điện trường bằng độ giảm thế năng:
N M
U = − (1) Trong đó:
=
=
∞
∞
q
A V
q
A V
N N
M M
(2) thế vào
II Hiệu điện thế
1 Định nghĩa
Trang 3
-Hiệu điện thế đặc trưng
cho vấn đề gì ?
-Định nghĩa hiệu điện
thế? Công thức và đơn
vị hiệu điện thế ?
-Giới thiệu tĩnh điện kế
và cách đo hiệu điện
thế
-Hướng dẫn học sinh
xây dựng mối liên hệ
giữa E và U (trên hình
5.3)
(1):
q
A A
∞
∞ = MN + N
A
=>
q
A A A
q
A
MN =
-Hiệu điện thế đặc trưng cho khả năng sinh công điện trường trong sự di chuyển của 1 điện tích từ M đến N
-Nêu định nghĩa hiệu điện thế(như nội dung) -Nêu đơn vị hiệu điện thế
- Quan sát, mô tả tĩnh điện kế
-Xây dựng mối liên hệ : Điện tích q di
chuyển trên đường MN thì công của lực điện là:
AMN = qEd với d = MN
-> Hiệu điện thế giữa
2 điểm M, N là:
Ed q
A
->
d
U
E =
Hiệu điện thế giữa hai điểm
M, N trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của điện trường trong sự di chuyển của một điện tích từ M đến Nù Nó được xác định bằng thương số giữa công của lực điện tác dụng lên điện tích q trong sự di chuyển của q từ M đến N và độ lớn của q
UMN = VM – VN =
q
AMN
Đơn vị hiệu điện thế là vôn ( V)
2 Đo hiệu điện thế
Đo hiệu điện thế tĩnh điện bằng tĩnh điện kế
3 Hệ thức liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường
E =
d U
Hoạt động 5 : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Nhắc lại khái niệm về điện thế, hiệu điện thế
và các biểu thức tính các biểu thức này ?
-Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập 5, 6,
7, 8, 9 trang 29 sgk trang 29
-Nắm vững các kiến thức đã học
-Nhận nhiệm vụ về nhà