KHOC DUONG KHUE

Thái độ: Học sinh có thái độ trân trọng tình cảm cao đẹp của con ngời , nhất là tình bạn cao cả của Nguyuễn Khuyến và Dơng Khuê.. Nguyễn Khuyến sau gần mời năm làm quan đã cáo quan về qu

Tieỏt 11: KHOÙC DệễNG KHUEÂ (Nguyeón Khuyeỏn)

A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:Giúp học sinh:

- Học sinh hiểu đợc bài thơ là một tiếng khóc, trong tiếng khóc là một tình bạn thắm thiết tới mức hiếm thấy trong thơ xa

- Đằng sau tiếng khóc bạn là tâm trạng thời thế của tác giả

- phong cách trữ tình sâu lắng của Nguyễn Khuyến

2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc – hiểu văn bản văn học

3 Thái độ: Học sinh có thái độ trân trọng tình cảm cao đẹp của con ngời , nhất là tình bạn cao cả của Nguyuễn Khuyến và Dơng Khuê

B Phơng tiện dạy học:

- SGK, SGV ngữ văn 11 chuẩn, Giáo án

C Cách thức tiến hành.

- Phơng pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm , kết hợp phân tích, so sánh qua hình thức nêu vấn đề, trao đổi, thảo luận nhóm, Tích hợp phân môn Làm văn, Tiếng việt

D Tiến trình giờ học

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

* Hoạt động 1:

Nêu những hiểu biết của em về nội dung

mà tiểu dẫn đè cập tới?

Nguyễn Khuyến và Dơng Khuê cùng

nhau theo đuổi nghiệp khoa cử, cũng âm

đầu ý hợp trong chuyện văn chơng Nhng

với hai quan điểm khác nhau Nguyễn

Khuyến sau gần mời năm làm quan đã cáo

quan về quê để giữ mình cho trong sạch

.Còn Dơng Khuê thì tiếp tục làm quan

nh-ng họ vẫn là nhữnh-ng tri âm tri kỉ Với các

nhà nho xa, tình bạn tri âm nhiều khi còn

quan trọng hơn cả tình cảm gia đình Họ

cùng nhau đàm đạo chuyện văn chơng, sẻ

chia tâm sự thời thế, chia ngọt sẻ bùi lúc

hạnh phúc cũng nh khi hoạn nạn Đã có

những tình bạn đẹp trở thành những điển

cố điển tích nh tình bạn Bá Nha − Tử Kì,

Trần Phồn − Từ Trĩ, Lu Bình − Dơng Lễ…

Và Nguyễn Khuyến cũng đã coi tình bạn

giữa mình với Dơng Khuê là tình bạn tri

âm nh thế

I. Tiểu dẫn (SGK trang 31).

- Dơng Khuê (1839 − 1902) là ngời làng Vân Đình, huyện ứng Hoà, Hà Tây Đỗ cử nhân cùng khoa với Nguyễn Khuyến, sau đỗ tiến sĩ nên còn đợc gọi là Vân

Đình tiến sĩ Dơng Thợng th Dơng Khuê là ngời có nhân cách, là một ông quan thanh liêm, chính trực Ông còn là một nhà thơ lớn của thế kỉ XIX Nguyễn Khuyến và

D-ơng Khuê là hai ngời bạn tâm đầu ý hợp, cùng có tấm lòng với dân tộc

- Nguyễn Khuyến và Dơng Khuê đã kết thân với nhau khi cùng thi đỗ Pháp xâm lợc Nguyễn Khuyến bỏ quan

về ở ẩn, Dơng Khuê làm quan cho Pháp trong tâm can có lúc ngao ngán sự đời “ Thế sự vô kỳ nh định cuộc” (Sự

đơì nh cuộc cờ không sao định đợc) tình hình nh thế

nh-ng Nguyễn Khuyến vẫn giữ tình bạn cũ

- Bài thơ đợc Nguyễn Khuyến viết để khóc bạn, lúc đầu

viết bằng chữ Hán với nhan đề Vãn đồng niên Vân Đình

tiến sĩ Dơng Thợng th Sau dịch ra chữ Nôm lấy tên là Khóc bạn, nay quen gọi là Khóc tác giả tự Dơng Khuê

- Bài thơ thể hiện xúc động tình bạn tri âm tri kỉ của hai nhà thơ Nghe tin bạn qua đời, nhà thơ vô cùng đau đớn

và những kỉ niệm ngày xa đã ùa về trong kí ức

II Đọc Hiểu văn bản–

2.HS ủoùc baứi thụ

Baứi thụ coự theồ ủửụùc chia laứm maỏy phaàn?

3 Khi hay tin baùn qua ủụứi, taõm traùng cuỷa

tg ntn?

4 Giửừa nhaứ thụ vaứ baùn coự nhửừng kổ nieọm

gaộn boự naứo?

5 Tỡnh baùn giửừa Nguyeón Khuyeỏn vaứ DK

laứ moọt tỡnh baùn ntn?

Nhửừng caõu thụ naứy theồ hieọn taõm traùng gỡ

cuỷa taực giaỷ?

1 Đọc.

- Bố cục: 4 phần + 2 câu thơ đầu: nỗi đau ban đầu + 20 câu tiếp: Hồi tởng lại những kỷ niệm về tình bạn + 12 câu tiếp; Tâm trạng day dứt khi bạn dứt áo ra đi + 4 câu thơ cuối: Trở lại nỗi đau mất bạn

2 Tìm hiểu.

a 2 câu thơ đầu: Taõm traùng cuỷa taực giaỷ khi hay tin baùn maỏt (Caõu 1-2)

- Tiếng than bộc lộ nỗi đau đớn, xót xa, sự tiếc nuối ngậm ngùi của nhà thơ trớc sự ra đi đột ngột của ngời bạn tri âm

Bác Dơng thôi đã thôi rồi, Nớc mây man mác ngậm ngùi lòng ta.

- “thoõi ủaừ thoõi roài”: ngheọ thuaọt noựi traựnh + ủieọp ngửừ:

nhaỏn maùnh sửù maỏt maựt ủoọt ngoọt cuỷa baùn

- Noói ủau thaỏm saõu vaứo trong loứng caỷnh vaọt Nớc mây

man mác -> noói ủau ủụựn baứng hoaứng trong loứng

taực giaỷ

- Cách xng hô: “Bác Dơng” vừa thân thiết vừa kính trọng thể hiện mối quan hệ bạn bè giữa những ngời cao tuổi, và

nó cũng nói lên cái cảm xúc của ngời già thấm thía mà sâu sắc vô cùng

b 20 câu thơ tiếp: Tởng nhớ về nhửừng kổ nieọm.

- Nhớ thời thanh xuân: Cùng đi thi, cùng đậu khoa thi

năm Giáp tý (1864) , Gặp gỡ duyên trời, trụỷ thaứnh ủoõi baùn thaõn.

- Nhụự nhửừng laàn du ngoaùn thaỷnh thụi, vui thuự, hửụỷng thửực lụứi ca, tieỏng ủaứn

- Nhụự khi cuứng nhau ủoỏi aồm, ủaứm ủaùo vaờn chửụng, taõm ủaàu yự hụùp

- Nhụự nhửừng kỷ niệm buồn: “buổi dơng cửu” luực cuứng chung hoaùn naùn - cách ứng xử khác nhau giữa hai ngời nhng Nguyễn Khuyến không hề trách bạn mà cảm thông trớc sự lựa chọn của bạn

- Nhụự ủeỏn laàn gaởp nhau cuoỏi cuứng ủaày luyeỏn lửu, bũn

rũn pha laón chuựt aõy lo “trớc ba năm gặp bác” hiện lên

gần gũi chân thành cảm động Mừng vui, cảm động thấy Dơng Khuê khoẻ mạnh

→ Tin bạn mất Dơng Khuê không tin cho dù đó là sự thật

 Mối quan hệ thắm thiết và sâu sắc tình cảm tri âm, tri

kỷ sức lay động lòng ngời

c Phần thứ ba: Noói ủau taựi teõ khi khoõng coứn baùn

- Nhà thơ cố lý giải, tìm hiểu nguyên nhân bạn mất

3 Củng cố:

- Nêu nhận xét của bản thân về tình bạn giữa Nguyễn Khuyễn và Dơng Khuê? Quan niệm của em về một tình bạn đẹp

4 Dặn dò.

- Giờ sau: Vịnh khoa thi hơng – Trần Tế Xơng

- Học thuộc lòng bài thơ

III − liên hệ

Đọc bài thơ Đại lão – tơng truyền là bài thơ đầy tâm trạng cuối cùng của Nguyễn Khuyến :

Năm nay tớ đã bảy mơi t, Rằng lão, rằng quan tớ cũng ừ.

Lúc hứng, uống thêm dăm chén rợu, Khi buồn ngâm láo một câu thơ.

Bạn già lớp trớc nay còn mấy ? Chuyện cũ mời phần chín chẳng nh.

Cũng muốn sống thêm dăm tuổi nữa, Thử xem trời mãi thế này ?

Giáo án ngữ văn 11 – Nguyễn Thị Tân - THPT Trần Văn Quan. 4