Khó Khăn, Vướng Mắc Trong Thực Hiện Luật Đầu Tư Công Và Lập Kế Hoạch Đầu Tư Công Trung Hạn Tại Địa Phương

Khó khăn, vướng mắc chungTrong phân loại dự án đầu tư công Trong lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư Trong lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư Trong ước lượng nguồn vốn đầu tư

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG THỰC HIỆN LUẬT ĐẦU TƯ CÔNG VÀ LẬP KẾ HOẠCH ĐẦU TƯ CÔNG TRUNG HẠN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG THỰC HIỆN LUẬT ĐẦU TƯ CÔNG VÀ LẬP KẾ HOẠCH ĐẦU TƯ CÔNG TRUNG HẠN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Ngô Văn Giang

Trung tâm BDCB Kinh tế - Kế hoạch

Khó khăn, vướng mắc chung

Trong phân loại dự án đầu tư công

Trong lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư

Trong lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư

Trong ước lượng nguồn vốn đầu tư công trung hạn

Khó

khăn,

vướng

mắc

Trong phân bổ, bố trí vốn đầu tư cho các dự án

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

Trong đánh giá, rà soát các dự án đang triển khai

NHỮNG KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC CHUNG

Nhiều nội dung lần đầu thực hiện

Thời gian thực hiện gấp gáp

Tuyên truyền, phổ biến Luật còn hạn chế

Hệ thống văn bản hướng dẫn chậm ban hành

Luật Đầu tư công

…

…

Chưa đồng bộ với một số

văn bản pháp luật khác

Là đạo luật mới

ĐIỀU 34

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG PHÂN LOẠI

DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÔNG

Phân loại dự án còn bao quát, chưa cụ thể

Một số tiêu chí phân loại chưa rõ ràng

Thí dụ:

- “Dự án tại địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt” đều là dự án nhóm A (tiết a, khoản 1, Điều 8)?

- Khó phân biệt dự án lĩnh vực “Công nghiệp điện” và dự án lĩnh vực “Kỹ thuật điện” (khoản 2

và khoản 3, Điều 8)?

- Dự án lắp đặt hệ thống công nghệ thông tin thì thuộc lĩnh vực nào?

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG LẬP,

THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ

Thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư đối với các dự án có nhiều nguồn vốn (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã, người dân đóng góp…)?

Thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư ở một

số địa phương thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường?

Ở một số địa phương, cấp xã không được ủy quyền phê duyệt dự án đầu tư, vậy HĐND và UBND cấp xã có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đầu tư do cấp xã tự cân đối vốn hay không?

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG LẬP, THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ (tiếp)

Thời gian để hoàn thiện phê duyệt báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư các dự án khởi công mới giai đoạn 2016-2020 rất gấp, các địa phương khó đáp ứng kịp?

Một số dự án đầu tư khởi công mới do HĐND các cấp phê duyệt chủ trương đầu tư, tuy nhiên HĐND chỉ họp 02 kỳ trong năm, nên việc trình phê duyệt chủ trương đầu tư gặp nhiều khó khăn?

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG LẬP, THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ (tiếp)

Hiện chưa có quy định cụ thể về hồ sơ, thời gian liên quan đến các quy trình lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư?

Hiện chưa có quy định cụ thể về định mức chi phí lập, thẩm định Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư?

Theo Luật, cơ quan chuẩn bị dự án là cơ quan trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, vậy làm thể nào để biết được cơ quan chuẩn bị đã hoàn thiện Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư theo ý kiến của các cơ quan thẩm định?

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG LẬP, THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ (tiếp)

Tại một số địa phương, chủ đầu tư là doanh nghiệp (thí dụ, doanh nghiệp điện) thực hiện dự

án đầu tư bao gồm vốn đầu tư công và vốn vay NHTM gặp phải tình thế lưỡng nan như sau:

- Khi đi vay, NHTM yêu cầu dự án phải được phê duyệt chủ trương đầu tư;

- Khi làm các thủ tục phê duyệt chủ trương đầu

tư, cơ quan thẩm định yêu cầu phải xác định rõ nguồn vốn (kể cả vốn vay của ngân hàng)

Vậy, phải làm việc gì trước?

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG LẬP,

THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ (tiếp)

ĐIỀU 106: Điều khoản chuyển tiếp

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG LẬP,

THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Về thẩm quyền chủ trì thẩm định dự án để trình người có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư, xem xét mối quan hệ giữa 03 cơ quan:

- Cơ quan chuyên môn quản lý về đầu tư?

- Cơ quan chuyên môn quản lý về xây dựng?

- Cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư?

Sự phù hợp giữa Luật Đầu tư công và Luật Xây dựng 2014, Nghị định 59/2015/NĐ-CP?

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG ƯỚC LƯỢNG

CÁC NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG TRUNG HẠN

Nguồn vốn

đầu tư công

2015 2016 2017 2018 2019 2020

2016-2020

1 NSNN TW A Ax1,1 Ax1,1 2 - - - V1

2 NSNN ĐP B Bx1,1 Bx1,1 2 - - - V2

3 TPCP, CTQG KH(2014-2016) – TH2014 – KH2015 V3

4 ODA, vay ƯĐ Căn cứ Hiệp định vay, thỏa thuận giải ngân V4

5 TDĐTPTNN C Cx1,08 Cx1,08 2 - - - V5

6 Thu để lại D Dx1,15 Dx1,15 2 - - - V6

7 TPCQĐP Kế hoạch phát hành trái phiếu CQĐP V7

8 Vay khác Theo quy định Luật NSNN V8

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG ƯỚC LƯỢNG

CÁC NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG TRUNG HẠN (tiếp)

Nguồn NSTW tăng hàng năm khoảng 10%, tuy nhiên nhu cầu của các địa phương rất lớn, nên khó đảm bảo đáp ứng được;

Làm kế hoạch vốn từ cấp dưới lên, thông thường cấp dưới đề xuất nhu cầu vốn rất lớn, nên cấp trên rất khó khăn trong cân đối;

Việc chậm ban hành các quy định về nguyên tắc, định mức, tiêu chí phân bổ vốn đầu tư nguồn NSNN; chậm quyết định các chương trình mục tiêu khiến các địa phương gặp không

ít lúng túng;

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG ƯỚC LƯỢNG

CÁC NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG TRUNG HẠN (tiếp)

Mặc dù đã có hướng dẫn, tuy nhiên việc ước lượng một số nguồn vốn rất khó khăn và bất định Thí dụ:

- Nguồn thu từ cấp quyền sử dụng đất thường không ổn định, phụ thuộc thị trường;

- Nguồn TPCP chưa rõ ràng, vì chưa có chủ trương phát hành TPCP giai đoạn 2016-2020;

- Nguồn TDĐTPT cũng chưa ổn định, phụ thuộc khả năng tiếp cận của từng địa phương;

- Nguồn ODA, vay ưu đãi khó xác định, phụ thuộc vào cam kết và hiệp định với nhà tài trợ…

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG RÀ SOÁT,

ĐÁNH GIÁ CÁC DỰ ÁN ĐANG TRIỂN KHAI

Việc chốt nợ đọng XDCB tính đến ngày 31/12/2014 còn nhiều lúng túng; nhiều địa phương khối lượng nợ đọng XDCB quá lớn, gây

áp lực đáng kể đến kế hoạch đầu tư 2016-2020;

Số lượng dự án chuyển tiếp lớn; lúng túng trong việc xử lý những dự án dở dang, đã giãn, hoãn tiến độ, dừng tại điểm dừng kỹ thuật…

Nhiều dự án đã có quyết định đầu tư, nhưng chưa có kế hoạch bố trí vốn, phải phê duyệt lại chủ trương đầu tư, gây mất thời gian, tốn kém…

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG RÀ SOÁT,

ĐÁNH GIÁ CÁC DỰ ÁN ĐANG TRIỂN KHAI (tiếp)

Việc thay đổi nguyên tắc phân bổ vốn cho các chương trình mục tiêu giai đoạn 2016-2020 khiến cho nhiều dự án dở dang giai đoạn

2011-2015 không đủ điều kiện được hỗ trợ tiếp, các địa phương phải tự cân đối vốn, gây không ít khó khăn;

Đối với các dự án dở dang không bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020, các địa phương cũng rất lúng túng trong xử lý

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG PHÂN BỔ,

BỐ TRÍ VỐN ĐẦU TƯ CHO CÁC DỰ ÁN

Hầu hết các địa phương đều gặp phải tình trạng lưỡng nan: “Nhu cầu đầu tư lớn, song nguồn vốn đầu tư công hạn chế” (xảy ra ở tất cả các cấp);

Cơ chế hỗ trợ có mục tiêu từ NSTW cho địa phương là hỗ trợ 100% chỉ cho các dự án từ nhó B trở lên (theo QĐ 40/2015/QĐ-TTg) cũng khiến các địa phương thắc mắc, bởi lẽ số các

dự án nhóm B là không nhiều mà chủ yếu là các

dự án nhóm C nhưng không được hỗ trợ

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG PHÂN BỔ,

BỐ TRÍ VỐN ĐẦU TƯ CHO CÁC DỰ ÁN (tiếp)

Thứ tự ưu tiên bố trí vốn (QĐ 40/2015/QĐ-TTg):

- Ưu tiên 1: Thanh toán nợ đọng XDCB và hoàn

vốn ứng trước

- Ưu tiên 2: Các dự án hoàn thành chưa bố trí đủ

vốn

- Ưu tiên 3: Vốn đối ứng ODA và vốn Nhà nước

tham gia dự án PPP

- Ưu tiên 4: Các dự án chuyển tiếp

- Ưu tiên 5: Các dự án khởi công mới

KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG PHÂN BỔ,

BỐ TRÍ VỐN ĐẦU TƯ CHO CÁC DỰ ÁN (tiếp)

Với thứ tự ưu tiên như vậy, nhiều địa phương lo lắng sẽ không có dự án khởi công mới trong giai đoạn 2016-2020 do không cân đối được vốn, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội địa phương;

Việc thực hiện các dự án PPP ở nhiều địa phương là rất mới mẻ, chủ yếu mới ở giai đoạn khởi động, vì vậy cũng chưa biết lập kế hoạch vốn như thế nào?