BÀI GIẢNG TIM VÀ MẠCH MÁU

Hãy mô tả đường đi của máu trong vòng tuần hoàn nhỏ và trong vòng tuần hoàn lớn?. Các ngăn tim co Nơi máu được bơm tới Tâm nhĩ trái co Tâm nhĩ phải co Tâm thất trái Tâm thất phải Vòng

SINH HỌC 8 CƠ BẢN GV: Đồng Thị Thảo

(?) Hãy mô tả đường đi của máu trong vòng tuần hoàn nhỏ và trong vòng tuần hoàn lớn? Vai trò của tim trong hệ tuần hoàn máu là gì?

+ Máu trong vòng

TH lớn được bắt đầu

từ TTT → ĐMC →

MM phần trên cơ

thể và MM phần

dưới cơ thể Từ MM

phần trên cơ thể →

TMC trên → TNP

Từ MM phần dưới

cơ thể → TMC dưới

→ TNP.

Trả lời

+ Máu trong

vòng TH nhỏ

được bắt đầu từ

TTP → ĐMP →

MMP → TMP →

bóp tạo lực đẩy máu đi qua các hệ mạch.

I Cấu tạo tim

II Cấu tạo mạch máu

NỘI DUNG:

NỘI DUNG:

Tiết 17 – Bài 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

III Chu kỳ co dãn của tim

I Cấu tạo tim

1 Cấu tạo ngoài

(?) Hãy xác định

vị trí của tim

trong cơ thể

người?

Tiết 17 – Bài 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

+ Vị trí: Ở giữa 2

lá phổi trong lồng

ngực, hơi chếch

sang bên trái.

(?) Hãy xác định

hình dạng của

tim

+ Hình dạng : Tim tựa

hình nón, đáy hướng lên

trên, đỉnh hướng xuống

dưới.

+ Màng tim bao bọc bên ngoài

tim

Tiết 17 – Bài 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

I Cấu tạo tim

1 Cấu tạo ngoài

2 Cấu tạo trong

- Tim được cấu tạo

bởi cơ tim và mô liên

kết tạo thành các

ngăn tim

(?) Tim được chia thành

2 nửa riêng biệt, tim gồm

có mấy ngăn, đó là các

ngăn nào?

- Tim gồm 4 ngăn: Tâm

nhĩ trái, tâm nhĩ phải,

tâm thất trái, tâm thất

phải

Các ngăn tim

co

Nơi máu được

bơm tới

Tâm nhĩ trái co

Tâm nhĩ phải

co

Tâm thất trái

Tâm thất phải Vòng tuần hoàn lớn

Vòng tuần hoàn nhỏ

Tâm thất trái

co

Tâm thất phải

co

(?) Dựa vào kiến thức đã học ở bài tuần hoàn máu, hãy hoàn thành bảng 17.1/SGK/54.

Tâm thất trái

Tâm thất phải

ĐM chủ → Vòng TH lớn

ĐM phổi → Vòng TH nhỏ

 Ng¨n tim nµo cã thµnh c¬ tim

dµy nhÊt, ngăn tim nào có thµnh c¬ tim máng nhÊt?

+ Thành cơ tim

tâm thất trái

dày nhất, tâm

nhĩ phải mỏng

nhất.

(?) Giữa cỏc ngăn tim và giữa tim với các mạch máu phải có cấu tạo nh thế nào

để máu chỉ đ ợc bơm theo 1 chiều ?

+ Giữa cỏc

ngăn tim và

giữa tim với

mỏu cú cỏc

van tim để

thụng theo 1

chiều

Tiết 17 – Bài 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

I Cấu tạo tim

II Cấu tạo mạch máu

(?) Có những loại mạch máu nào?

Hãy quan sát hình 17-2/SGK So sánh và chỉ ra sự khác biệt giữa 3 loại mạch máu, và giải thích bằng

cách hoàn thành bảng sau trong 4 phút

Đặc

điểm Động mạch Tĩnh mạch Mao mạch

1 Cấu

tạo

- Thành

mạch

- Lòng

mạch

- Đặc

điểm

khác

2 Chức

Đặc điểm Động mạch Tĩnh mạch Mao mạch

Cấu

tạo

Thành mạch

Lòng mạch

Đặc điểm khác

Chức năng

ĐÁP ÁN

3 lớp (Mô liên kết, cơ trơn, biểu bì) dày

Hẹp hơn TM Rộng gấp 1-1,2 ĐM tương ứng

3 lớp (Mô liên kết, cơ trơn, biểu bì) mỏng

1 lớp biểu

bì mỏng Hẹp nhất

ĐM chủ lớn, nhiều ĐM nhỏ Có van một chiều Nhỏ, phân nhánh nhiều

Dẫn máu từ tế bào → tim với vận tốc và áp lực nhỏ

Đẩy máu từ tim

→ cơ quan với vận tốc và áp lực lớn

Trao đổi chất với tế bào

Tiết 17 – Bài 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

I Cấu tạo tim

II Cấu tạo mạch máu

III Chu kỳ co dãn của tim (nhịp tim)

III Chu kỳ co dãn của tim (nhịp tim):

 Mỗi chu kỳ co dãn của tim gồm bao nhiêu pha ? Đó là

những pha nào?

III Pha dãn chung

Van nhĩ

thất

Hình 17.3 Sơ đồ chu kỳ co dãn của tim

I Pha nhĩ co

II Pha thất co

Van động mạch

Mỗi chu kỳ co dãn của tim gồm 3 pha: Pha nhĩ co

(0.1s), pha thất co (0.3s), pha dãn chung (0.4s)

Mỗi chu kỳ co dãn của tim kéo dài bao nhiêu giây? Mỗi chu kỳ co dãn của tim kéo dài trung bình khoảng 0.8s

(?) Tại sao tim hoạt động suốt đời mà không biết mệt?

Vì thời gian tim hoạt động bằng thời

gian tim nghỉ ngơi, thời gian nghỉ đủ

cho tim hồi phục lại trạng thái ban

đầu để chuẩn bị nhịp tim mới.

III Chu kỳ co dãn của tim (nhịp tim)

(?) Trung bình mỗi phút diễn ra bao nhiêu chu kỳ co dãn tim

→ 75 nhịp/ phút

CỦNG CỐ

Bµi tËp 1 : H·y ®iÒn chó thÝch c¸c

thµnh phÇn cÊu t¹o cña tim vào hình

dưới đây:

1

2

5

6 7 8

3

9

10

11 4

TM chủ

trên

Tâm nhĩ

phải

Van 3 lá

TM chủ

dưới

ĐM chủ

ĐM phổi

TM phổi Tâm nhĩ trái

Van 2 lá Tâm thất trái

Vách liên thất

12

Van ĐM

phổi

CỦNG CỐ

Bµi tËp 2 : Chọn đáp án đúng nhất trong các

câu sau:

Câu 1: Khi pha nhĩ co thì van nào sẽ mở, van

nào sẽ đóng?

A Van nhĩ – thất mở, van động mạch đóng

B Van động mạch mở, van nhĩ – thất đóng

C Van 2 lá mở, van 3 lá đóng

D Van 3 lá mở, van 2 lá đóng

A

Câu 2: Động mạch có chức năng gì?

A Đẩy máu từ tim → tế bào với vận tốc và áp lực lớn

B.Dẫn máu từ tế bào về tim với vận tốc và áp lực nhỏ

C Đẩy máu từ tim → tế bào với vận tốc và áp lực nhỏ

D.Dẫn máu từ tế bào về tim với vận tốc và áp lực lớn

A

CỦNG CỐ

Bµi tËp 2 : Chọn đáp án đúng nhất trong các

câu sau:

A Van động mạch chủ

B Van động mạch phổi

C Van 2 lá

D Van 3 lá

C

Câu 3: Giữa tâm thất và tâm nhĩ trái có

loại van nào?

Câu 4: Khi pha thất co thì máu sẽ vận chuyển

từ đâu về đâu?

A.Từ tâm thất vào động mạch

B.Từ động mạch vào tĩnh mạch

C.Từ tĩnh mạch vào tâm nhĩ

D.Từ tâm nhĩ vào tâm thất

A

DẶN DÒ

• Học bài cũ và trả lời các câu hỏi cuối bài.

• Đọc mục “Em có biết”.

• Ôn lại nội dung từ bài 2 – 17 để tiết sau kiểm tra 1 tiết

VỀ NHÀ