Khái niệm về mẫu, biến và những thông tin cơ bản đầu tiên về ứng dụng SPSS dùng trong nghiên cứu khoa học ở mức đơn giản với dữ liệu sơ cấp. Bài học nằm trong chuỗi bài về cách sử dụng SPSS trong nghiên cứu khoa học.
Trang 1Giảng viên: ThS.PHẠM MINH TIẾN
Viện Nghiên cứu Kinh tế Phát triển
1
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM SPSS TRONG NGHIÊN CỨU
Modutl 1: Phân tích dữ liệu với phần mềm SPSS
CÔNG CỤ
THỐNG KÊ MÔ TẢ THƯỜNG DÙNG
Frequency
Descriptive
Crosstabs Tables
Multiple Response
2 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Các công cụ thống kê mô tả
• Dữ liệu định tính: (Frequency table): tần số, tần suất, mode
• Dữ liệu định lượng: (Statistics): trung bình, trung vị, số mode, phương sai, đọ lệch chuẩn, giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất,…
• Có thể vẽ đồ thị
Frequency
• Chỉ sử dụng cho dữ liệu định lượng: trung bình, giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất, phương sai, độ lệch chuản, …
Descriptives
• Phân tích chéo, kết hợp 2 hay nhiều biến định tính với nhau
Crosstabs
• Thống kê mô tả sử dụng biến phân tách định tính
• Kết hợp 1 biến định lượng với một/nhiều biến định tính
Tables
Trang 2LỆNH FREQUENCY
Thực hiện: Đối với biến định tính:
Bước 1: Menu/ analyze/ Descriptives Statistics/ Frequency
4 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Bước 2: Chọn biến định tính cần tính và đưa qua khung
Variables
LỆNH FREQUENCY
1- Chọn biến
gioitinh [sex]
2- Nhấp vào nút để
chuyển biến cần phân
tích qua khung
Variables
Lưu ý: đối với biến
định tính phải có dấu
check này
5 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Bước 3: Vào Charts để vẽ đồ thị
LỆNH FREQUENCY
Đối với dữ liệu định tính ta
chọn Bar hoặc Pie
6 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Chọn Percentages
Trang 3LỆNH FREQUENCY
Bước 4: Nhấp Continue và OK để kết thúc
Kết quả thể hiện trong bảng Output như sau:
Anh chị hãy giải thích kết quả trên??
7 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Thực hành
Anh chị tạo biến mức tuổi(ml), gồm 3 nhóm: dưới tuổi
lao động, trong tuổi lao động, trên tuổi lao động.
Sử dụng lệnh Frequency phân tích biến: quan hệ với chủ
hộ, tình trạng hôn nhân, và biến trình độ chuyên môn?
LỆNH FREQUENCY
Thực hiện: Đối với biến định lượng:
Bước 1: Menu/ analyze/ Descriptives Statistics/ Frequency
Trang 4Bước 2: Chọn biến cần tính và đưa qua khung Variables
LỆNH FREQUENCY
10 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
1- Chọn biến
tuoi [age]
2- Nhấp vào nút để
chuyển biến cần phân
tích qua khung
Variables
Lưu ý: đối với biến
định lượng, bỏ dấu
check này
LỆNH FREQUENCY
Bước 3: Vào Statistics để chọn các đại lượng mô tả
Các đại lượng
đo lường độ tập trung
Các đại lượng đo lường độ phân phối
dữ liệu
Các đại lượng
đo lường độ
phân tán
Tiếp tục chọn
Continue
11 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH FREQUENCY
Bước 4: Vào Charts để vẽ đồ thị histograms
Đối với dữ liệu định lượng, chọn histograms để xem xét sự phân tán của
dữ liệu Cuối cùng chọn
Continoue và
OK
12 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Trang 5LỆNH FREQUENCY
Kết quả sử dụng Frequency cho biến định lượng:
Anh chị hãy giải thích kết quả trên??
13 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Thực hành
Anh chị tạo biến tổng thu
nhập trên cơ sở biến lương,
thu nhập khác và tiền gửi từ
người thân
Sử dụng công cụ frequency để
tính các đại lượng đặc trưng
thống kê
Phân tích bảng kết quả tạo ra
Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển 14
LỆNH DESCRIPTVES
Chỉ sử dụng cho biến định lượng
Cách thức thực hiện:
Bước 1: Menu/ analyze/ Descriptives Statistics/Descriptives
Trang 6Bước 2: Chọn biến định tính cần tính và đưa qua khung
Variables
LỆNH DESCRIPTVES
16 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
1- Chọn biến
tuoi [age], Tổng
thu nhập [TTN]
2- Nhấp vào nút để
chuyển biến cần phân
tích qua khung
Variables
LỆNH DESCRIPTVES
Bước 3: Vào Options để chọn các đại lượng thống kê
17 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Chọn Continou, sau đó
nhấp OK để kết thúc
Các đại lượng đã được mật định sẵn Sắp xếp kết
quả theo mục tiêu nghiên cứu
LỆNH DESCRIPTVES
Kết quả thể hiện dưới bảng sau:
Anh chị hãy giải thích kết quả trên??
18 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Trang 7Yều cầu
Nhận diện sự khác nhau và giống nhau giữa công cụ
frequency cho biến định lượng và Descriptives?
Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển 19
LỆNH CROSSTABS
Phân tích chéo, kết hợp 2 hoặc nhiều biến định tính với nhau.
Cách thức thực hiện:
Bước 1: Menu/ analyze/ Descriptives Statistics/ Crosstabs
20 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH CROSSTABS
Bước 2: Chọn biến cần phân tích
Chọn biến gioitinh
(sex) và chuyển qua
khung Row
Chọn biến nghề
nghiệp chính
[mainjob] và chuyển
qua khung Column
Trang 8 Bước 2: Vào Cells nếu muốn tính tỷ lệ phần trăm
LỆNH CROSSTABS
Chọn Row khi
muốn tính %
theo dòng
Chọn Column
khi muốn tính
% theo cột
Chọn Total
khi muốn tính
% theo cho
tổng
Cuối cùng chọn
Continoue và OK
để kết thúc
22 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH CROSSTABS
Kết quả:
Anh chị hãy giải thích kết quả ??
23 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Thực hành
Phân tích chéo cho 2 biến Thành phố (tp) và nghề nghiệp
chính (mainjob) Anh chị cho biết nghề nghiệp chính chủ
yếu của những người được điều tra ở Tp.HCM là gì, ở Hà
Nội là gì? Điểm khác nhau về nghề nghiệp giữa 2 thành
phố?
Anh chị cho biết có mối quan hệ nào về mặt thống kê giữa
tình trạng di chuyển và trình độ chuyên môn không?
Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển 24
Trang 9LỆNH TABLES
Thống kê mô tả sử dụng biến phân tách.
Ví dụ: muốn tính tuổi trung bình của nam riêng, và của
nữa riêng.
Bước 1: Menu/ Analyze/ Tables/ Custom Tables
25 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH TABLES
Bước 2: Chọn biến phân tích
1- Dùng chuột trái gắp
biến giới tính qua Row
2- Dùng chuột trái gắp
biến tuối qua Column
26 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH TABLES
Bước 2: Thêm các đại lượng thống kê
1- Nhấp chuột trái vào biến tuổi 2- Nhấp chuột trái vào
N% để chọn thêm các đại lượng thống kê
Trang 10LỆNH TABLES
Bước 2: Thêm các đại lượng thống kê
4- Nhấp vào nút chuyển
để đưa qua khung Display
3- Chọn các đại lượng
thống kế cần sử dụng
5- Nhấp vào Apply
Khi chọn xong tất cả các đại lượng cần dùng
28 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Bước 2: Thêm các đại lượng thống kê
LỆNH TABLES
Kết quả sau khi chọn
29 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Nhấp OK
để kết thúc
LỆNH TABLES
30 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Kết quả:
Trang 11Thực hành
Anh chị so sánh:
Thu nhập giữa nam và nữ?
Thu nhập của nam ở Tp.HCM và nam ở Hà Nội
Thu nhập của những người di chuyển và không di chuyển
Thu nhập của những người di chuyển vào Tp.HCM và ra
Hà Nội
Thu nhập của nam di chuyển vào Tp.HCM và nam di
chuyển ra Hà Nội
Thu nhập của công nhân kỹ thuật nam di chuyển vào
Tp.HCM và công nhân kỹ thuật nam di chuyển ra Hà Nội
Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển 31
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Các bước thực hiện:
Bước 1: Menu/ Analyze/Mutiple Respone/ Define Variable sets
32 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 2: Chọn biến cần phân tích và đặt tên mới
3- Đặt tên biến:
dqtam 4- Đặt nhãn biến: dieu
1- Chọn 3 biến cần
phân tích
2- Nhấp vào nút chuyển qua khung Variables in set
Trang 12LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 2: Tạo biến gộp
3- Đặt tên biến:
dqtam 4- Đặt nhãn biến: dieu quan tam khi di du lich
5- Chọn khoản giá trị mã hóa 6- nhấp vào add đểtạo biến mới
7- Nhấp vào close để hoàn tất quá trình gôm biến 34
Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích tần số cho biến mới tạo
Menu/ Analyze/Mutiple Respone/ Frequency
35 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích tần số cho biến mới tạo
Menu/ Analyze/Mutiple Respone/ Frequency
Chọn biến dqtam và
chuyển qua khung
Table for
36 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Trang 13LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích tần số cho biến mới tạo
37 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Kết quả phân tích tần số cho biến mới tạo
Anh chị hãy giải thích kết quả trên và cho biết có sự khác
biệt nào so với bảng tần số thông thường?
38 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích chéo cho biến mới tạo
Menu/ Analyze/Mutiple Respone/ Crosstabs
Trang 14LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích chéo cho biến mới tạo
Menu/ Analyze/Mutiple Respone/ Crosstabs
1- Chọn biến Sex chuyển qua khung Row
2- Chọn biến dqtam
chuyển qua khung
Column
40 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích chéo cho biến mới tạo
3- Nhấp chuột trái vào
sex
4- Chọn Define Range
để khai báo mã hóa
41 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích chéo cho biến mới tạo
5- Khai khoảng giá trị
4- Chọn Define Range
để khai báo mã hóa
6- Nhấp Continoue để
thực hiện thao tác khác
42 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
Trang 15LỆNH MUTIPLE RESPONE
Bước 3: Phân tích chéo cho biến mới tạo
7- Nhấp vào Options
8- Chọn Row, Column, Total để tính % theo
dòng, cột, tổng
10- Nhấp Continoue và
OK kết thúc
9- Chọn % phụ thuộc
cần tính
43 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Kết quả được tính theo Case:
44 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
LỆNH MUTIPLE RESPONE
Kết quả được tính theo Respone:
Điểm khác nhau và giống nhau giữa nam và nữ về điều quan tâm
Trang 16LỆNH MUTIPLE RESPONE
Thực hành:
Phân tích điều quan tâm khi đi du lịch của những người đi
làm và đi học
Phân tích thói quen, mục đích, nơi đến khi đi du lịch
Phân tích thói quen, mục đích, nơi đến khi đi du lịch của
nam và nữ, của những người đi học và đi làm
46 Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Phát Triển
K ết thúc!