* K/N: TCT Là tác phẩm tự sự dân gian mà cốt • truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định, • kể về số phận con người bình thường trong xã • hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan
Trang 1“ Häc – häc n÷a – häc m·i häc n÷a – häc n÷a – häc m·i häc m·i
”
V I – häc n÷a – häc m·i Lª
nin
10
Kính chào quý
thầy giáo, cô giáo đến dự giờ thăm lớp
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nêu diễn biến tâm trạng của Hoàng tử
ma Qua đó em có nhận xét gì về Ra-ma?
- Em thấy Xi-ta là người phụ nữ như thế
nào? Dựa vào đâu để em khẳng định điều đó?
Trang 3Tiết 22, 23
VĂN BẢN
TRUYỆN CỔ TÍCH
Trang 4I/ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1.Truyện cổ tích:
Thế nào là truyện
cổ tích?
* K/N: TCT Là tác phẩm tự sự dân gian mà cốt
• truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định,
• kể về số phận con người bình thường trong xã
• hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan
• của người lao động
* Các loại truyện cổ tích:
- Truyện cổ tích loại vật
- Truyện cổ tích thần kì
- Truyện cổ tích sinh hoạt
TCT thần kì chiếm số lượng nhiều nhất và nội dung phong phú
Theo em có mấy loại truyện cổ tích? Là những loại nào?
Trang 6I/ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Truyện cổ tích:
Truyện cổ tích thần kì có những đặc trưng
nào?
* Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì:
là sự tham gia của các yếu tố thần kì vào tiến trình phát triển của truyện (tiên, bụt…)
* Truyện cổ tích thần kì thể hiện ước mơ cháy bỏng của nhân dân lao động về hạnh phúc gia đình, về lẽ công bằng xã hội, về phẩm chất và năng lực tuyệt vời của con người.
Trang 7I/ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
2 Truyện cổ tích “Tấm Cám”
* Truyện cổ tích Tấm Cám: thuộc truyện cổ
tích thần kì, truyện phổ biến ở nhiều nước
trên thế giời.
Em biết gì về truyện cổ tích Tấm Cám?
* Bố cục:
Chia làm
3 đoạn
Cuộc đời, số phận bất hạnh của Tấm, nhưng Tấm được Bụt giúp đỡ
Vật báu trả ơn, hạnh phúc đến với Tấm Cuộc đấu tranh không khoan nhượng
để dành lại hạnh phúc
Truyện Tấm Cám có thể chia làm mấy đoạn? Giới hạn và nội dung của mỗi
đoạn.
Trang 8II/ Hướng dẫn khám phá văn bản:
1/Thân phận và con đường đi tìm hạnh
phúc của Tấm:
+ Tấm mồ côi cả cha lẫn mẹ.Cuộc đời và số phận của
Tấm được tác giả dân gian giới thiệu như thế nào? Qua đó em có nhận xét gì về Tấm.
+ Là phận gái.
+ Tấm phải làm việc vất vả.
+ Ở với dì ghẻ
Nỗi khổ, nỗi bất hạnh của Tấm
- Tấm phải làm việc suốt ngày đêm, Cám lại được nuông chiều, ăn trắng mặc trơn.
Tại sao lại có sự xung đột giữa
hai chị em Tâm – Cám?
a) Thân phận của Tâm:
Trang 9- Ngoài nỗi khỗ về vật chất Tấm, mẹ con
Cám con hành hạ -> Nỗi khổ về tinh
thần.
+ Cám lừa Tấm trút giỏ tép Dành chiếc yếm đỏ + Cá bống
+ Lễ hội Trộn thóc lẫn gạo
+ Thử dày Bửu môi tỏ vẻ khinh miệt + Giết Tấm và giết luôn cả kiếp hồi sinh của Tấm
Tấm bị bóc lột:
Lao động quần quật suốt ngày, trút giỏ cá, bắt bống ăn thịt …
Giành chiếc yếm đỏ, không cho xem hội, khinh miệt khi thử dày
=> cả về vật chất lẫn tinh thần
Giết ăn thịt
Trang 10b) Con đường đi tìm hạnh phúc:
Tấm được Bụt giúp đỡ, an ủi mỗi khi có nỗi buồn
Con đường dẫn tới hạnh phúc của Tấm được tác giả dân gian miêu tả như thế nào? Qua đó tác giả muốn thể hiện điều gì?
+Mất yếm đào Bụt cho cá bống
+Tấm mất bống Bụt cho hi vọng đổi đời
+Bị chà đạp, hắt hủi Cho đàn chim sẻ giúp đỡ
+Đi hội làng
=>Từ cố gái mồ côi trở thành hoàng hậu, hạnh phúc
ấy chỉ có người hiền lành, lương thiện, chăm chỉ Đây là một quan niệm phổ biến trong truyện cổ tích thần kì Việt Nam
Mặt khác trở thành hoàng hậu là ước mơ lớn lao
-> Tấm trở thành hoàng hậu
Trang 11II/ Hướng dẫn khám phá văn bản:
1 Thân phận của Tấm:
2 Cuộc đấu tranh để dành lại hạnh phúc:
Tấm đã trải qua mấy kiếp hồi sinh? Qua những kiếp hồi sinh đó tác giả dân gian muốn thể hiện điều gi? Hãy phân tích.
- Tấm trải qua 4 kiếp hồi sinh:
+ Vàng anh Báo hiệu sự có mặt của Tấm + Cây xoan đào
Tuyên chiến với kẻ thù
+ Khung cưởi
+ Quả thị Dành lại hành phúc
=> Tấm biến hoá thành những vật rất bình dị, quen
thuộc trong đời sống người dân -> hình ảnh tạo thẩm mỹ cho truyện
Trang 12II/ Hướng dẫn khám phá văn bản:
1 Thân phận của Tấm:
2 Cuộc đấu tranh để dành lại hạnh
phúc:
Tại sao ở đầu truyện mỗi khi gặp khó khăn thì Tấm khóc và được Bụt giúp đỡ, còn bây giờ lại không có sự giúp đỡ của Bụt?
- Ở đầu truyện mỗi khi gặp khó khăn Tấm khóc
nhưng bầy giờ Tấm phải tự mình giành và giữ hạnh phúc cho nên các vật hồi sinh chỉ là nơi Tấm gửi linh hồn để đấu tranh giành lại hạnh phúc
Nếu đôi dày là vật trao duyên thì vật nào
là vật nối duyên? Hãy phân tích.
- Miếng trầu là vật nối duyên Miếng trầu cánh
phượng thể hiện sự khéo léo, đảm đang của người têm trầu Miếng trầu cũng là hình ảnh quen thuộc
Trang 13III/ TỔNG KẾT:
1.Nghệ thuật:
-Kể chuyện hấp dẫn,
sinh động bởi sự tham
gia của các yếu tố kì
ảo, thần kì và sự xen
kẽ những đoạn văn vần
-Nghệ thuật thể hiện ở
chi tiết chuyển biến ở
tâm trạng của Tấm:
khóc -> kiên quyết,
không hề rơi nước mắt
2.Nội dung
Phản ánh cuộc đấu tranh quyết liệt giữa Tấm và mẹ con Cám Phản ánh mâu thuẫn và xung đột gia đình phụ quyền thời cổ Thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời và niềm khát khao vươn tới lẽ công bằng của nhân dân lao động
Trang 14Hướng dẫn học ở nhà:
-Về nhà đọc lại truyện cổ tích Tấm Cám, nắm bắt các nét đặc sắc của truyện.
Tiết sau học làm văn -> soạn bài
Trang 15XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI!