SAY SÓNG I. Định nghĩa : Say sóng (seasickness) là một chứng bệnh xảy ra ở khá nhiều người khoẻ mạnh khi làm việc trên tàu biển. Nguyên nhân: do tác động của các yếu tố: + Dao động sóng biển. + Rung, lắc khi tàu hành trình. + Tiếng ồn của Máy cái, Máy đèn khi tàu hành trình > Những yếu tố trên tác động vào hệ thống tiền đình (có chức năng giữ thăng bằng cơ thể )> Gây ra chứng say sóng, biểu hiện cơ thể bị rối loạn nhiều chức năng. Say sóng làm ảnh hưởng tới sức khoẻ và khả năng lao động của thuyền viên. II. Triệu chứng: Biểu hiện các mức độ say sóng khác nhau tuỳ theo : + Khả năng quen sóng của mỗi thuyền viên: ví dụ: Thâm niên đi biển nhiều thì ít hoặc không bị say + Loại tàu. + Cấp sóng. + Tình trạng sức khoẻ thuyền viên. + Chức danh làm việc trên tàu. + Kỹ năng chống sóng của từng cá nhân. Triệu chứng biểu hiện sáy sóng từ nhẹ đến nặng là:
Trang 1
BÀI 11:
SAY SÓNG
I Định nghĩa :
* Say sóng (seasickness) là một chứng bệnh xảy ra ở khá nhiều người khoẻ mạnh khi làm việc trên tàu biển
* Nguyên nhân: do tác động của các yếu tố:
+ Dao động sóng biển
+ Rung, lắc khi tàu hành trình
+ Tiếng ồn của Máy cái, Máy đèn khi tàu hành trình > Những yếu tố trên tác động vào hệ thống tiền đình (có chức năng giữ thăng bằng cơ thể ) -> Gây ra chứng say sóng, biểu hiện cơ thể bị rối loạn nhiều chức năng
*
Say sóng làm ảnh hưởng tới sức khoẻ và khả năng lao động của thuyền viên
II Triệu chứng:
* Biểu hiện các mức độ say sóng khác nhau tuỳ theo :
+ Khả năng quen sóng của mỗi thuyền viên:
- ví dụ: Thâm niên đi biển nhiều thì ít hoặc không bị say
+ Loại tàu
+ Cấp sóng
+ Tình trạng sức khoẻ thuyền viên
+ Chức danh làm việc trên tàu
+ Kỹ năng chống sóng của từng cá nhân
* Triệu chứng biểu hiện sáy sóng từ nhẹ đến nặng là:
Trang 21 Nhức đầu, Chóng mặt, da tái, ngáp ớn lạnh, rớm mồ hôi, tăng cảm giác mùi và tiếng ồn
2 Tiêu hoá :
+ Chán ăn
+ Nôn:
- Nôn vọt
- Nôn không kiềm chế được
- Mới đầu nôn ra thức ăn, sau đó
nôn ra da nước dạ dày (chua), cuối cùng nôn ra nước xanh, vàng, đắng.Say sóng nặng có thể nôn
máu
- Giai đoạn cuối: nôn khan kèm đau bụng
3 Hậu quả của việc không ăn được và nôn nhiều
làm thuyền viên bị mất nước với biểu hiện :
+ Da khô
+ Mắt trũng
+ Mệt mỏi rã rời
+ Sút cân nhanh chóng
+ Huyết áp tụt
Do đó giảm sút nghiêm trọng khả năng lao động
4 Tinh thần kinh:
+ Say sóng làm giảm sự chú ý và tập trung vào công việc
+ Dễ mắc sai sót kỹ thuật
+ Những quyết định trong trạng thái bị say sóng dễ mắc sai lầm
III Phòng chống say sóng:
1 Cố gắng làm việc, nghỉ ở nơi thoáng mát
2 Ăn uống:
* Ăn: Ăn lỏng, dễ tiêu: Cháo, súp
- Ăn làm nhiều bữa
- Trường hợp nôn nặng : Húp cháo ở tư thế nằm
- Không nên bỏ bữa
- Không ăn quá no
* Uống:
- Uống nhiều nước chia làm nhiều lần
- Tốt nhất nước hoa quả pha ít đường và ít muối
- Không uống nước có ga
3 Thuốc:
3.1 Thuốc chống say sóng : Lựa chọn một trong những thuốc sau:
Trang 33.1.1 Nautamin 90mg (Hoạt chất DiphenHydramine)
- Liều người lớn và trẻ em trên 12 Tuổi : Uống 1viên sau ăn Sau 30 phút > Có tác dụng
- Nếu cần có thể uống 1viên/ 6 h
- Tác dụng phụ: Ngủ gà , thiếu tỉnh táo
3.1.2 Stugerol 25mg ( Hoạt chất Cinnarizine )
- Người lớn uống 1 viên sau ăn
- Sau 30 phút thì có tác dụng
- Nếu cần có thể uống 1 viên/ mỗi 6h
- Tác dụng phụ: buồn ngủ nhẹ, thiếu tỉnh táo
3.1.3 Cinnarizin 25mg
Cách uống và tác dụng như Stugerol 3.2 Ngoài ra có thể uống thêm:
- Plusssz Multi (C sủi): 1 viên pha với 200ml nước sôi để nguội, có thể pha thêm đường Glucose Liều tối đa: không quá 2 viên/ ngày
- Hoặc uống:
+ Vitamin B1 0,01g x 6 viên/ ngày, chia 2 lần
+ Vitamin C 0,1g x 4 viên/ ngày, chia 2 lần
4 Có thể bấm, day huyệt sau:
4.1 Huyệt Hợp cốc:
* Vị trí:
- Khép ngón tay cái và ngón trỏ;
- Huyệt ở điểm cao nhất của khối cơ nổi lên giữa 2 xương bàn tay 1 và 2
* Cách bấm:
- Dùng ngón cái bấm mạnh vào huyệt Hợp cốc
- Đồng thời ngón trỏ ấn vào huyệt Khu thủ tâm ( Huyệt Khu thủ tâm đối diện với huyệt Hợp cốc ở lòng bàn tay )
- Ấn mạnh cho đến khi thấy tê tức tại huyệt là được
4.2 Huyệt Quan xung:
* Vị trí: Ở dưới ngoài móng tay ngón 4 ( ngón đeo nhẫn )
* Cách bấm:
- Dùng ngón cái bấm vào vị trí huyệt
- Vừa bấm vừa day 5 - 10 phút
* Vị trí:
- Trên lằn chỉ cổ tay
Trang 4- Chỗ lõm giữa xương trụ và xương đậu.
* Cách bấm:
- Ngón cái bấm vào huyệt
- Vừa day vừa bấm 5 - 10 phút
5 Rèn luyện thể lực:
lớn, vòng quay li tâm, xích đu, cầu thang chạy, đường chạy dích dắc, xà đơn, xà kép, thang quay v.v
* Ăn ngủ điều độ trước chuyến hành trình
The end.