VẤN ĐỀ Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN ĐẤT đang là vấn đề nan giải và nổi trội hầu hết ở tất cả quốc gia trên thế giới, và đó đã trở thành vấn đề cấp bách chung cho cả toàn cầu, ngoài ô nhiễm nước và ô nhiễm không khi thì ô nhiễm tài nguyên đất vẫn là đáng quan tâm sâu sắc, bởi những tác hại to lớn gây ra cho con người và những sinh vật khác...
Trang 1ĐỀ TÀI
NÊU VÀ PHÂN TÍCH Ý NGHĨ VAI TRÕ, CHỨC NĂNG
NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ GÂY Ô NHIỄM
TÀI NGUYÊN ĐẤT
Trang 2Nhóm sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Hương (NT)
Phạm Hải Dương
Ngô Đình Phong
Cao Văn Tuyến
Nguyễn Văn Đăng
Nguyễn Hồ Anh Dũng
Trang 4Hiện nay, VẤN ĐỀ Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN
ĐẤT đang là vấn đề nan giải và nổi trội hầu hết ở tất
cả quốc gia trên thế giới, và đó đã trở thành vấn đề cấp bách chung cho cả toàn cầu, ngoài ô nhiễm nước
và ô nhiễm không khi thì ô nhiễm tài nguyên đất vẫn
là đáng quan tâm sâu sắc, bởi những tác hại to lớn gây ra cho con người và những sinh vật khác…
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trang 5Nguyên nhân
và hậu quả gây ô nhiễm tài nguyên đất
Nội dung 1 Nội dung 2 Nội dung 3
Trang 7Theo cách dễ hiểu, Đất là
một dạng tài nguyên vật liệu của con người Với cách hiểu này Ðất có hai nghĩa: đất đai
là nơi ở, xây dựng cơ sở hạ tầng của con người và thổ
nhưỡng là mặt bằng để sản xuất nông lâm nghiệp
Trang 8b, Mặt cắt lớp đất cơ bản
Lớp mùn Lớp thịt – sét Lớp phong hóa
Lớp đá cốc
Trang 9VAI TRÕ, CHỨC NĂNGCỦA TÀI
NGUYÊN ĐẤT
Vai trò trực tiếp: là nơi sinh sống của người và sinh vật ở cạn, là nền móng, địa bàn cho mọi hoạt động sống, là nơi thiết chế các hệ thống nông lâm để sản xuất ra lương thực, thực phẩm nuôi sống con người và muôn loài
Vai trògián tiếp: là nơi tạo ra môi trường sống cho con người và mọi sinh vật trên Trái Đất, đồng thời thông qua cơ chế điều hòa của nước, khí quyển …
1, vai trò – ý nghĩa tài nguyên đất
Trang 102, Chức năng của tài nguyên đất
Không gian sống: đất là giá thể cho sinh vật và con người
Chức năng điều hòa khí hậu Chức năng điều hòa nguồn nước Chức năng kiểm soát chất thải và ô nhiễm Chức năng bảo tồn văn hóa và lịch sử Chức năng sản xuất và môi trường sống Chức năng phân dị lãnh thổ
Chức năng tồn trữ
Trang 11Đất đai là cơ sở của mọi hình
thái sinh vật sống trên lục địa
thông qua việc cung cấp các
môi trường sông cho sinh vật
và gen di truyền để bào tồn
nòi giống cho thực vật, động
vật và các cơ thể sống cả trên
và dưới mặt đất
Không gian sống: đất là giá thể cho sinh vật và con người
Trang 12Đất đai và việc sử dụng nó là nguồn và là tấm thảm xanh
đã hình thành một thể cân
bằng năng lượng trái đất
thông qua việc phản xạ, hấp thụ và chuyển đổi năng lượng phóng xạ từ mặt trời và tuần hoàn khí quyền của địa cầu
Chức năng điều hòa khí hậu
Trang 13Đất đai là kho tàng lưu trữ nước mặt và nước ngầm vô tận , có tác động mạnh tới chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và có vai trò điều tiết nước rất to lớn
Chức năng điều hòa nguồn nước
Trang 14Đất đai có chức năng tiếp thu,
gạn lọc, là môi trường đệm và
làm thay đổi hình thái, tính
chất của các chất thải độc hại
Chức năng kiểm soát chất thải và ô nhiễm
Trang 15Đấ t đai là trung gian để
bảo vệ các chứng tích lịch
sử, văn hóa của loài người,
là nguồn thông tin về các
điều kiện khí hậu, thời tiết
và cả quá trình sử dụng đất
trong quá khứ
Chức năng bảo tồn văn hóa lịch sử
Kinh thành Huế
Trang 16Đất đai là cơ sở cho nhiều hệ
thống phục vụ cuộc sống của
con người, qua quá trình sản
xuất , đất đai cung cấp lương
thực, thực phẩm và rất nhiều
sản phẩm khác cho con người
sử dụng trực tiếp hay gián tiếp
thông qua chăn nuôi và trồng
trọt
Chức năng sản xuất và môi trường sống
Trang 17Sự thích hợp của đất đai về các chức năng chủ yếu nói trên thể hiện rất khác biệt ở các vùng lãnh thổ của mỗi quốc gia nói riêng và trên toàn trái đất nói chung Mỗi phần lãnh thổ mang những đặc tính tự nhiên, kinh
tế, xã hội rất đặc thù
Chức năng phân dị lãnh thổ
Trang 18Đất đai là kho tài nguyên khoáng sản cung cấp cho mọi nhu cầu sử dụng của con người
Chức năng tồn trữ
Trang 19Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN ĐẤT
Ô nhiễm tài nguyên đất là gì?
Ô nhiễm tài nguyên đất là sự đưa
vào môi trường đất các chất thải
nguy hiểm hoặc năng lượng đến
mức ảnh hưởng tiêu cực tới đời
sống sinh vật hoặc sức khỏe con
người hoặc làm suy thoái chất
lượng môi trường đất
Trang 20Thực trạng ô nhiễm tài nguyên đất trên Thế giới
Tài nguyên đất của thế giới hiện đang bị suy thoái nghiêm trọng
do xói mòn, rửa trôi, bạc màu, nhiễm mặn, nhiễm phèn và ô nhiễm đất, biến đổi khí hậu Hiện nay 10% đất có tiềm năng nông nghiệp bị xa mạc hóa, và đất ô nhiễm có nguy cơ mất khả năng canh tác
Trang 21Ở Việt Nam: với tổng diện tích hơn 30 triệu ha gồm: đất feralit, đất phù sa, đất xám bạc màu,… tài nguyên đất ở nước ta đang bị suy thoái nghiêm trọng do xói mòn, rửa trôi, bạc màu, và ô nhiễm đất,
biến đổi khí hậu
Ước tính khoảng 15% tổng diện tích đất khu vực miền Nam còn
chịu ảnh hưởng ở mức độ khác nhau từ các chất độc hại sử dụng trong chiến tranh
Thực trạng ô nhiễm tài nguyên đất ở Việt Nam
Trang 22MỘT SỐ HÌNH ẢNH Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN ĐẤT
Phun trào núi lửa Bãi rác sinh hoạt hàng hecta
Trang 23MỘT SỐ HÌNH ẢNH Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN ĐẤT
Xói mòn đất Rác thải công nghiệp
Trang 243.1 – NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN ĐẤT
Tự nhiên
Nhân tạo
Nhiễm mặn, phèn
Núi
lửa
Xói mòn
Công nghiệp
Nông nghiệp
Sinh hoạt
Do các chất thải
Trang 253.1.1 – Nguyên nhân tự nhiên
a – Do xói mòn
Xói mòn đất là quá trình làm mất lớp
đất trên mặt và phá hủy các tầng đất
bên dưới do tác động của nước mưa,
băng tuyết tan hoặc do gió Đối với
sản xuất nông nghiệp thì nước và gió
là hai tác nhân quan trọng nhất gây ra xói mòn và các tác nhân này có mức
độ ảnh hưởng tăng giảm khác nhau
theo các hoạt động của con người đối
với đất đai
Trang 26b – Do núi lửa
Núi lửa phun là một hiện tượng tự nhiên trên Trái Đất hoặc các hành tinh vẫn
còn hoạt động địa chấn khác, với các
vỏ thạch quyển di chuyển trên lõi khoáng chất nóng chảy
Tác động tới môi trường như: Gây ra động đất, sóng thần, phá hủy tần Ozon
và các hiện tượng bão, lũ lụt
Trang 27c – Đất nhiễm mặn, nhiễm phèn
Nhiễm phèn: do nước phèn từ một nơi khác
di chuyển đến Chủ yếu là nhiễm Fe2+,
Al3+, SO42-, pH môi trường giảm gây ngộ
độc cho cây con trong môi trường đó
Nhiễm mặn: do muối trong nước biển,
nước triều hay từ các mỏ muối, nồng độ
Na+, K+ hoặc Cl- cao làm áp suất thẩm
thấu cao gây hạn sinh lý cho thực vật
Đất bị nhiễm phèn, mặn
Trang 283.1.2 – Nguyên nhân nhân tạo
Các kim loại nặng (Pb, Zn, Cd, Cu, và Ni) thường có nhiều
ở các khu vực khai thác hầm mỏ, các khu công nghiệp và
đô thị Gây ô nhiễm môi trường đất
thải này bị biến đổi
theo nhiều con đường
khác nhau, nhiều chất
rất khó bị phân hủy…
Thải ra các khí độc (SO2, NO2) thải ra môi trường Là nguyên nhân tạo nên mưa axit, tăng quá trình chua trong đất
a, Do hoạt động sản xuất công nghiệp
CHẤT THẢI HÓA HỌC HỮU CƠ
Các chất thải gây ô nhiễm đất ở mức độ lớn như: chất tẩy rửa, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc
nhuộm,công nghiệp sản xuất pin, thuộc da
Trang 29Chất thải công nghiệp Khí độc thải ra từ nhà máy
Trang 30b – Do hoạt động sản xuất nông nghiệp
Hoạt động sản xuất nông nghiệp
thải ra bao bì hóa chất và các chất
thải độc hại vào môi trường đất
Đặc biệt là lượng dư thuốc bảo vệ
thực vật, thuốc cỏ, phân bón hóa
học đi vào trong lòng đất
Lượng dư này làm gây ô nhiễm môi
trường đất, tiêu diệt các sinh vật
trong lòng đất
Trang 31c – Do hoạt động sinh hoạt
Nước, rác thải sinh hoạt chưa qua
Trang 32d – Do một số nguyên nhân khác
① Ô nhiễm đất do các chất phóng xạ
② Ô nhiễm do chiến tranh
③ Ô nhiễm do tác nhân sinh học
④ Do hoạt động khai thác khoáng sản
Trang 33Hoạt động khai thác cũng là gây ô nhiễm,suy thoái mức nghiêm trọng nhất
Trang 343.2 – HẬU QUẢ CỦA Ô NHIỄM TÀI NGUYÊN ĐẤT
a – Ảnh hưởng tới sức khỏe con
người
Đất bị ô nhiễm trực tiếp ảnh
hưởng đến sức khỏe con người
thông qua tiếp xúc trực tiếp với
đất hoặc qua đường hô hấp do sự
bốc hơi của chất gây ô nhiễm đất
Điển hình như ung thư, đột biến,
quái thai
Trang 35Theo Báo cáo Hiện trạng môi trường quốc gia 2005
Sự tích tụ cao các chất độc hại, các kim loại nặng trong đất sẽ làm tăng khả năng hấp thụ các nguyên tố có hại trong cây trồng, vật nuôi và gián tiếp gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người
Theo thống kê của Cục an toàn vệ sinh thực phẩm năm 2004 có
145 vụ ngộ độc ( trong đó thực phẩm độc chiếm 23%, hóa chất 13%) với 3580 người mắc, có 41 người tử vong
Trang 36b – Ảnh hưởng tới hệ sinh thái
Đất bị xói mòn, nhiễm mặn, nhiễm phèn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ
sinh thái làm cho đất bị nhanh
chóng nghèo kiệt
Đa dạng sinh vật trong môi trường đất bị giảm thiểu
Trang 37BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
Trang 38a, Giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên đất
Hoàn thiện và thực hiện tốt luật đất đai
Hoàn thiện hệ thống quản lý đất của Nhà nước
Bảo vệ và khai thác hợp lý rừng và đất rừng
Nhanh chóng phủ xanh đất trống đồi núi trọc
Phát triển nông nghiệp bền vững theo hướng sinh thái Khai thác và sử dụng hợp lý các vùng đất có vấn đề
Trang 39b, biện pháp khắc phục ô nhiễm tài nguyên đất
Xử lý chất thải rắn, lỏng, khí
Áp dụng công nghệ tuần hoàn kín
Hạn chế sử dụng thuốc có độc tính cao
Bón phân hóa học hợp lý
Ứng dụng công nghệ sinh học mới
Sản xuất kinh tế đi đôi với hoạt động
bảo vệ môi trường
Trang 40c, kết luận
Với hy vọng là một phần nào đó giúp các bạn hiểu hơn tầm quan trọng của tài nguyên đất và mức độ ô nhiễm tài nguyên đất hiện nay, qua
đó là một lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta, là những con người cùng
sinh sống trên trái đất
“Hãy cùng nhau chung tay bảo vệ không chỉ tài nguyên đất mà là
cả môi trường sống của chúng ta, vì bảo vệ môi trường là tự cứu sống chính mình.”
Trang 41HÃY CHUNG TAY BẢO VỆ TÀI NGUYÊN ĐẤT!
Trang 42THANKS!
Cảm ơn Thầy cô và các bạn đã
lắng nghe!