Khi chụp ảnh, ống kính sẽ mở ra cho ánh sáng vào phim hay sensor của máy ảnh số như vậy chất lượng bức ảnh tùy thuộc vào lượng ánh sáng truyền qua ống kính vào phim hay senso
Trang 1Tìm hiểu về Nghệ thuật chụp hình
Trước hết là chúng ta nói đến khái niệm cơ bản nhất: Sự phơi sáng - Exposure
Exposure
Bản chất của việc chụp ảnh là sự phơi sáng Khi chụp ảnh, ống kính sẽ mở ra cho ánh sáng vào phim hay sensor (của máy ảnh số) như vậy chất lượng bức ảnh tùy thuộc vào lượng ánh sáng truyền qua ống kính vào phim hay sensor, nếu ánh sáng nhiều quá thì hình sẽ bị trắng xóa, còn ngược lại, nếu ánh sáng quá ít thì hình đen thùi lùi Nghệ thuật chụp ảnh là làm sao cho ánh sáng vừa đủ để ảnh chất lượng
Thực chất ra chất lượng ảnh phụ thuộc vào lựơng ánh sáng mà phim hay sensor bắt được, như vậy ngoài việc phụ thuộc lượng ánh sáng qua ống kính, nó còn phụ thuộc vào độ nhạy sáng của phim hay của sensor
Đối với phim, độ nhạy sáng thường được ký hiệu bằng chữ ASA Do vậy chúng ta có các loại phim 50ASA, 100ASA, 200ASA, 400ASA, 800ASA, 1600ASA Con số càng cao thì độ nhạy sáng càng cao Nếu bạn nào chụp bằng máy hình compact du lịch thông thường thì do chất lượng ống kích có hạn, cứ phang phim 200ASA chụp cho nó chất lượng
Đối với máy số thì độ nhạy sáng được ký hiệu bằng chữ ISO và cũng có các giá trị như phim Anh em Thăng Long nhà mình thường là dùng máy PnS nên thường chỉ có các giá trị ISO là 50, 100, 200 và 400 Ngoại trừ đồng chí Pavel có quả DSLR Nikon D70 nên có ISO lên tới 3200, miễn bàn ở đây hehehe " class="inlineimg" border="0" /> Lưu ý một điều là độ nhạy sáng càng cao thì độ nhiễu (noise) cũng càng cao nên chỉ dùng ISO cao khi chụp với điều kiện ánh sáng yếu hoặc tốc độ chụp quá nhanh
Apeture - Độ mở ống kính
Một ống kính máy chụp hình có một màn sập, được ghép bằng nhiều là thép tạo thành một lỗ tròn, đại khái là thế, Nymph cũng chẳng rõ số lượng lá thép đó là bao nhiêu lá, nhưng mục đích của những là thép đó là làm cho chúng ta có thể thay đổi đường kính của cái lỗ nhận ánh sáng đó Như vậy rõ ràng là nếu cái lỗ đó càng to thì lượng ánh sáng vào càng nhiều và ngược lại Người ta gọi đó là độ mở ống kính Tương ứng với mỗi độ mở ống kính đó người ta có một trị số như sau: 1 , 1.4 , 2 , 2.8 , 4 , 5.6 , 8 , 11 , 16 , 32 … các trị số này gọi là các F-Stop hay là khẩu độ Đối với mỗi ống kính sẽ có một tiêu cự là f, như vậy đường kính của lỗ nhận ánh sáng đó sẽ là f/khẩu độ, khẩu độ càng lớn thì đường kính càng nhỏ Thông thường trong máy ảnh người ta không ghi là f/2 hay là f/2.8 mà người ta thường ghi là f2, f2.8, f4 do vậy mọi người để ý là nếu chúng ta nói rằng chúng ta tăng độ mở ống kính có nghĩa là chúng ta đang giảm khẩu độ Chẳng hạn như trên dãy số trên thì f1 là độ mở ống kính lớn nhất và f32 là độ mở ống kính nhỏ nhất Thường nếu các bạn chụp ảnh bằng máy số dạng compact point and shoot thì nó có các trị số từ f2 đến f11, hoặc có máy thì chỉ đến f5.6 thôi, máy của Nymph thuộc dạng bèo nên chỉ có từ f2 đến f8
Nếu chúng ta tăng hay giảm một đơn vị khẩu độ có nghĩa là chúng ta tăng hay giảm lượng ánh sáng vào ống kính gấp đôi, ví dụ như lượng ánh sáng vào máy với f2 sẽ gấp đôi lượng ánh sáng vào máy với f2.8, và lượng ánh sáng vào máy khi 8 sẽ gấp đôi khi f4
Trang 2Shutter Speed tốc độ chụp
Hình dung thế này, cái cửa sập đó nó mở ra xong nó đóng lại ngay lập tức thì rõ ràng là lượng ánh sáng nhận được ít hơn so với nó mở ra một chút rồi nó mới sập lại Như vậy tốc độ chụp chính là thời gian mở của cửa sập, được tính bằng đơn vị bằng giây, thường thì trong máy họ chia sẵn cho chúng ta các giá trị để sao cho với mỗi hai tốc độ chụp sát nhau thì lượng sáng vào máy là gấp đôi, cũng có thể có máy có các giá trị không gấp đôi như thế, nhưng mà cái này cũng dễ hiểu nên anh chị em sẽ tự biết thôi hehe
Tốc độ chụp ảnh hưởng nhiều đến chất lượng ảnh, trong trường hợp chụp các vật thể chuyển động thì thường phải để tốc độ chụp nhanh vì khi chuyển động sẽ làm nhòe hình Còn chụp buổi tối phải để tốc độ thấp để lượng ánh sáng vào đủ, nếu không thì hình đen thui mất
Chúng ta đã đi qua được một vài khái niệm cơ bản nhất, hôm nay tiếp tục với một khái niệm hết sức quan trọng trong chụp hình, đó là độ sâu trường ảnh DOF (Depth Of Field) (có tài liệu tiếng Việt thì gọi là VAR: có nghĩa là Vùng Ảnh Rõ, tốt nhất chúng ta dùng từ DOF cho nó chuẩn hehe)
DOF: Độ sâu trường ảnh
Nói nôm na thế này, DOF có thể hiểu được là khoảng rõ nét của hình ảnh Khi bạn lấy nét vào chủ thể thì có một khoảng không gian trước và sau chủ thể cũng rõ nét, khoảng này gọi là DOF Khi bạn chụp ảnh phong cảnh, thường là ảnh có chiều sâu nên bạn cần các vật thể ở xa cũng rõ nét mà vật thể ở gần cũng rõ nét, có nghĩa là bạn cần làm sao để DOF lớn Ngược lại, khi bạn chụp chân dung thì thường chỉ cần chủ thể rõ nét, còn các vật thể phía sau làm phông nền sẽ mờ đi, như vậy phải làm sao cho DOF mỏng thôi DOF chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố nhưng yếu tố cơ bản nhất là độ mở ống kính Nếu
độ mở ống kính càng lớn thì DOF càng mỏng và ngược lại Do vậy, nếu bạn cần chụp với DOF mỏng (chụp chân dung chẳng hạn) thì cứ cho độ mở ống kính to hết cỡ vào cho nó mỏng, còn nếu chụp phong cảnh thì bóp độ mở ống kính nhỏ lại Nhắc lại một chút bên trên là trong dãy số của các máy Point and Shoot (từ sau này viết tắt thành PnS cho nó gọn " class="inlineimg" border="0" />) khi độ mở ống kính là f2 thì thường là độ
mở lớn nhất, còn f8 là độ mở nhỏ nhất
Mình sẽ bổ sung hình minh họa cho phần này sau
Khi muốn mở ống kính lớn để lấy DOF mỏng trong chụp ảnh chân dung, rất có thể có những điều kiện ánh sáng mạnh sẽ làm cho hình bị dư sáng (Over Exposure) nên trong những trường hợp này người ta phải dùng thêm các kính lọc để giảm lượng ánh sáng vào máy
Trên đây mình đã lướt qua các kiến thức cơ bản nhất trong kỹ thuật chụp ảnh Đựa vào đó mong rằng các bạn sẽ có khả năng làm chủ cái mình hình của mình tốt hơn
Tiếp theo đây mình xin nói thêm về một số điều khác liên quan Trước hết là về một số
ký hiệu thông thường trên máy ảnh số để các bạn biết và sử dụng đúng mực Bạn nào biết rồi thì thôi, bạn nào chưa biết thì bây giờ biết hehe Mà các ký hiệu này cũng giới hạn
Trang 3trong các máy PnS thôi nhé, các máy DSLR thì mình chưa sử dụng nên chưa biết các ký hiệu này, ai biết bổ sung thêm
Các chế độ chụp:
- Auto: cái này thì khỏi nói, giơ lên và bụp, máy tự set hết tất cả các thông số User chỉ có
thể chình được việc có bật flash hay không hoặc hẹn giờ chup (self-timer)
-Program (ký hiệu trên máy: P) : đây là chế độ chup mà máy sẽ tự động thiết lập thông
số cho độ mở ống kính và tốc độ chụp, các thông số còn lại người sử dụng có thể tự chọn
- Aperture-Priority (ký hiệu trên máy: Av hoặc A): đây là chế độ chụp ưu tiên độ mở
ống kính, người sử dụng có thể tự chọn độ mở ống kính theo mục đích chọn DOF, máy sẽ tự chỉnh thời gian chụp sao cho phù hợp với độ mở ống kính đó
-Shutter speed- Priority (ký hiệu trên máy: S hoặc Tv): Đây là chế độ cho phép người
sử dụng tự chọn tốc độ chụp, máy sẽ tự chọn độ mở ống kính phù hợp với tốc độ chụp đó
-Manual (ký hiệu trên máy: M): Chế độ này thì cũng miễn bàn luôn, mình tự làm tất cả
mọi chuyện, set up tất cả các thông số và bụp
Các tip khi chụp ảnh:
- Trước hết là nguyên tắc quen thuộc nhất: nguyên tắc 1/3 (Rule of Thirds) Đây là một nguyên tắc "nằm lòng" của người chụp ảnh Cơ bản là bạn chia tưởng tượng cái màn ảnh thành ba phần theo chiều ngang và ba phần theo chiều dọc (bằng hai đường kẻ ngang và hai đường kẻ dọc) như cái bàn cờ tic tac toe 9 ô vậy thôi Như vậy chúng ta sẽ có hai đường ngang (thường dùng trong chụp landscape) và hai đường dọc (thường dùng trong chụp chân dung) và 4 cái giao điểm Khi chụp ảnh, hãy đặt các chủ thể cần chụp vào các đường này và các đối tượng hay điểm nhấn của bức ảnh hãy đặt vào vị trí của các giao điểm
Hình dưới đây chụp không theo nguyên tắc 1/3, đường chân trời nằm giữa ảnh nên có vẻ như không gian bị bó hẹp lại và thiếu chiều sâu
Hình này sau khi crop lại, đường chân trời nằm ở 1/3 bên dưới, không gian dường như rộng hơn
Trang 4Khi chụp phong cảnh thường để đường chân trời năm ở 1/3 trên hoặc 1/3 dưới tùy theo mục đích chụp của tác giả, ngoài ra cũng nên chú ý đến các vật thể nằm trong hình cũng nên theo nguyên tắc 1/3 này
Chụp hoa hay chụp chân dung cũng vậy
Trang 5về super CCD và các công nghệ khác Cmos,CCD của các dòng máy khác Fuji
Về căn bản thì màu sắc trong photo cấu thành từ 3 màu cơ bản tạo ánh sáng trắng: red,blue,green
trên sensor, việc sắp xếp các màu sắc sao cho khoa học nhất và cho ảnh sắc net nhất phụ thuộc vào sự gần nhau của các màu này về phần này thì Fuji đang đi đầu với công nghệ
CCD, Cmos ( hình như phần nhiều dành cho Canon, nikon gì đó thì phải ,, HEHE°°)ở các công nghệ này các điểm màu được sắp xếp theo hình caro như hình dưới
Trang 6với fuji thì các điểm màu gần nhau hơn do được sắp xếp đan xen lẫn nhau, qua đó hiệu qủa về màu sắc cũng có phần nét hơn
===================
Sự phơi sáng, Khẩu độ, tốc độ:
Để dễ hình dung, ta có thể liên hệ đến việc mở robinê nước vào ly sao cho vừa đủ đầy ly
sẽ tương đương với việc mở khẩu độ sao cho chụp hình đúng sáng Khi đó xem hình sau
ta sẽ thấy
nếu nước mở ít (khẩu độ nhỏ) thì sẽ mất nhiều thời gian (tốc độ chậm) để có thể đầy ly nước và tương tự là mở nước mạnh (khẩu độ lớn) thì thời gian cần sẽ ít hơn (tốc độ nhanh)
Tốc độ và khẩu độ có thể biểu diễn theo các hình dưới đây:
Cứ 1 bước nhảy ở thang bậc trên được gọi là 1 khẩu Đối với các máy hình đời mới thì ta có thể tăng giảm theo từng 1/2 hay 1/3 khẩu Để dễ hình dung thì ta hãy coi ví dụ sau:
vào ngày trời nắng đẹp, với tốc độ 1/125 và khẩu độ f16 bạn sẽ có 1 tấm ảnh đúng sáng
Trang 7Và bạn có thể tăng/giảm ở khẩu độ & tốc độ sao cho việc bù trừ đúng thì bạn cũng sẽ có
1 tấm ảnh đúng sáng Hãy xem hình minh họa ở dưới!
chụp hoa cỏ hay vật gì nho nhỏ thì để chế độ Macro, nó có biểu tượng là hình bông hoa đó Khi chụp chế độ này thì DOF rất mỏng, nghĩa là nền đằng sau sẽ mờ
Ví dụ như tấm này:
