ỨNG DỤNG PHẦN MỀM FLASH TRONG GIẢNG DẠY HÌNH Ở THCS

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM FLASH TRONG GIẢNG DẠY HÌNH Ở THCS Nguyễn Thu Hương Trường THCS Chu Văn An Hiện nay, vấn đề phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông ở nước ta được dư luận xã hội

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM FLASH TRONG

GIẢNG DẠY HÌNH Ở THCS

Nguyễn Thu Hương

Trường THCS Chu Văn An

Hiện nay, vấn đề phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông ở nước ta được dư luận xã hội và các cán bộ, giáo viên trong ngành giáo dục quan tâm nhiều Vài năm gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy học theo tinh thần “Lấy học sinh làm trung tâm” đã được nghiên cứu và thử nghiệm rộng rãi ở các cấp học phổ thông Hơn nữa, việc đổi mới sách giáo khoa trong chương trình cải cách giáo dục ở trung học cơ sở hiện nay là một cuộc

“Cách mạng”, đòi hỏi sự đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên Bên cạnh sử dụng các thành tựu công nghệ thông tin đang có xu hướng phát triển mạnh mẽ, nhiều phần mềm hỗ trợ cho giảng dạy hình học đạt hiệu quả cao được giáo viên phổ thông đưa vào giảng dạy và đạt kết quả tốt Do đó việc nghiên cứu ứng dụng các phần mềm hình học vào giảng dạy môn Toán không chỉ là cấp bách mà còn có tính khả thi, thiết thực góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo chương trình cải cách sách giáo khoa

Hiện nay, có rất nhiều phần mềm hỗ trợ hoạt động giảng dạy toán học như: Sketchpad; Cabri; Maple; Autograph Thông qua một thời gian

nghiên cứu và tiến hành thực dạy, cá nhân tôi nhận thấy phần mềm Flash là

một phần mềm hiệu quả trong hoạt động giảng dạy hình học và có tính ứng dụng cao

Sách giáo khoa được đổi mới dẫn tới nội dung và phương pháp giảng dạy hình học cũng đổi mới theo Hình học giảm tải kiến thức bằng cách bỏ qua các chứng minh phức tạp mà thay vào đó là các hình ảnh trực quan, hình ảnh động để giúp học sinh tự tìm ra tri thức và công nhận tri thức đó Bên cạnh các phần mềm dạy học càng ngày càng đa dạng phong phú và tiện ích,

phần mềm Flash sẽ giúp cho ta có được những bài giảng hiện đại với những

hình ảnh động rất đẹp mắt và thu hút học sinh

Xin giới thiệu đôi nét về phần mềm này:

Flash là một trong những chương trình thiết kế web hiệu quả nhất hiện

nay Việc tạo hoạt hình và những hình ảnh động không chỉ thu hút sự quan tâm của những nhà thiết kế web chuyên nghiệp mà nó còn đặc biệt thu hút

sự quan tâm của giáo viên và sinh viên sư phạm khi biên soạn các bài giảng hay những giáo trình điện tử phục vụ cho việc dạy và học theo công nghệ mới Với ưu điểm tuyệt vời trong việc tạo các Clip Movie động rất linh hoạt

và dung lượng byte rất nhỏ đã làm Flash nổi lên là chương trình đứng đầu

trong lĩnh vực này

Một trong những đặc điểm hấp dẫn của Flash là khả năng tạo hoạt

hình Ta có thể làm hoạt hình các đối tượng, đồng bộ hoạt hình với âm thanh, bổ sung nền làm hoạt hình nút nhấn và nhiều điều khác nữa Hoạt hình đơn giản là một thay đổi xảy ra giữa hai hoặc nhiều khung hình trong một phim Có thể thực hiện các thay đổi về vị trí của đối tượng để làm nó di chuyển từ vùng này sang vùng khác hoặc thay đổi màu sắc, cường độ sáng, kích thước, hình dạng của một đối tượng Bất kì thay đổi nào được thực hiện cho đối tượng cũng sẽ làm cho nó xuất hiện như một hoạt hình khi phim thể hiện

Hoạt hình trong Flash sử dụng nguyên lí trong lịch sử hoạt hình : vẽ

các đối tượng và cảnh trên một tờ giấy trong suốt, sau đó xếp chồng các tờ giấy này để tạo ra một hình ảnh Một máy quay phim sẽ chụp lại những cảnh tương ứng với hình ảnh đó để tạo ra một khung hình Tiếp dến, nhà tạo hoạt hình sử dụng lại một số tờ giấy trong số này và thay đổi các phần khác để tạo ra sự chuyển động của đối tượng Tuy nhiên, hiện nay, thay vì sử dụng

những tờ giấy trong suốt, Flash cho phép đưa nội dung vào các khung hình

trên các lớp rồi sau đó xếp chồng các lớp này để tạo nên chiều sâu và sự chuyển động khi ta thay đổi vị trí hoặc dạng thể hiện của nội dung

Ngoài ra, Flash cho phép người sử dụng bổ sung tính tương tác cho

phim bằng cách gán một hành động cho khung hình, nút nhấn hoặc đoạn phim Các hành động được dựa trên quy tắc : “Nguyên nhân - Kết quả” Việc kích hoạt một hành động được gọi là sự kiện Một sự kiện có thể là nhấp chuột vào nút nhấn hoặc khi con trỏ khung hình đặt đến một khung hình nào đó trên bảng tiến trình Kết quả của hành động là một đối tượng sẽ

bị tác động

Sau đây là một số ví dụ cụ thể:

Flash hỗ trợ người dạy thông qua các hoạt động giảng dạy khái niệm

hình học; giảng dạy định lý, tính chất hình học và giảng dạy bài tập

1) Giảng dạy khái niệm hình học: Trong yêu cầu của môn Hình học, đặc biệt là Hình học THCS thì vấn đề nhận biết và mô tả hình đóng vai trò

vô cùng quan trọng Học sinh bắt đầu làm quen với những khái niệm cơ bản trong hình học Do vậy, để nâng cao hiệu quả dạy học khái niệm hình học (khái niệm có định nghĩa, khái niệm không định nghĩa), bên cạnh các mô hình trực quan, giáo viên nên tích hợp nhiều phương tiện hiện đại nhằm trực quan hoá, hành động hoá bài giảng, tạo môi trường thuận lợi cho học sinh nắm vững các khái niệm

- Khái niệm tia phân

giác của một góc: Bằng phần

mềm Flash, giáo viên có thể

phóng to và thao tác lại nhiều

lần hoạt động gấp giấy, giúp học sinh có cái nhìn trực quan hình ảnh tia phân giác của một góc và dự đoán tính chất của nó

- Khái niệm trung điểm của đoạn thẳng: Flash tạo hoạt động gấp giấy trong (trên giấy có sẵn hình ảnh đoạn thẳng AB); tạo trung điểm M

của đoạn thẳng AB Yêu cầu HS dự đoán vị trí của điểm M trên đoạn AB và khoảng các từ M đến A và B

- Khái niệm đường trung tuyến trong một tam giác:

2) Giảng dạy định lý, tính chất hình học: Giảng dạy định lí, tính chất trong hình học có vai trò vô cùng quan trọng trong việc truyền tải kiến thức

cơ bản; đồng thời giúp phát huy tư duy sáng tạo cho học sinh Vì vậy, để giảng dạy định lí và tính chất đạt hiệu quả cao nhất, giáo viên phải không ngừng sáng tạo ra các hoạt động nhằm thu hút sự chú ý và nâng cao niềm say mê học hỏi của học sinh Đặc biệt là đối với môn hình học, môn học giúp phát triển trí tưởng tượng không gian và óc thẩm mỹ thì làm sao để dạy học định lí, tính chất một cách hiệu quả là điều mà các giáo viên luôn quan tâm

- Định lí về tổng ba góc trong một tam giác: Flash tạo chuyển động của

các miếng ghép tại đỉnh B và C đặt kề tại đỉnh A, giúp HS dự đoán nội dung định lý và hình thành cách chứng minh định lý

- Định lí về bất đẳng thức trong tam giác: Flash tạo chuyển động cho

2 người đi trên 2 con đường khác nhau, với cùng vận tốc Người thứ nhất đi trên quãng đường gấp khúc có chiều dài bằng tổng hai cạnh của một tam giác, còn người kia chuyển động trên quãng đường bằng độ dài cạnh còn lại Qua đó, học sinh dự đoán về mối quan hệ giữa ba cạnh trong một tam giác

- Định lý về mối quan hệ giữa đường vuông góc- đường xiên- hình

chiếu: Flash tạo hoạt hình 3 vận động viên bơi trên 3 đường đua

khác nhau tương ứng là cạnh góc vuông và các đường xiên Học sinh dự đoán ai về đích trước nếu tốc độ bơi như nhau

- Định lí về công thức tính diện tích tam giác: Flash tạo chuyển động

cắt ghép hình, dự đoán công thức tính diện tích tam giác thông qua diện tích hình chữ nhật đã học

- Thể hiện hình ảnh hình trụ: Flash tạo chuyển động cho một hình

chữ nhật ABCD quay một vòng quanh cạnh CD cố định

- Thể tích hình nón:Flash tạo hoạt hình đổ nước từ vật thể chứa hình

nón vào vật thể hình trụ có cùng đáy, nhận thấy thể tích nước đổ vào bằng 1/3 thể tích hình trụ, từ đó học sinh có thể biết được công thức tính thể tích hình nón

3) Giảng dạy bài tập:

* Bài tập trắc nghiệm: Flash có thể tạo các câu hỏi trắc nghiệm với

nhiều hình thức khác nhau (Đúng/Sai; nhiều lựa chọn; điền; )

Ví dụ cụ thể: Bài tập trắc nghiệm hình học 7(Trắc nghiệm nhiều lựa chọn) : Flash có thể giúp GV tính điểm cho HS với mỗi câu hỏi Đúng

và tự nhảy điểm khi chọn đáp án chính xác

(Chọn đúng yêu cầu điểm sẽ tự động nhảy và tự chuyển sang câu

khác).

(Chọn sai yêu cầu điểm sẽ không tự nhảy mà chỉ chuyển câu khác).

*Bài tập dự đoán hình: Flash cho phép tạo các hành động tương tác

giữa chuột với đối tượng

Ví dụ cụ thể: Sắp xếp các tam giác theo thứ tự diện tích từ nhỏ đến lớn

Dù hình dạng mỗi tam giác rất khác nhau nhưng bằng việc dùng chuột

di chuyển các tam giác vào trong lưới ô vuông (nhờ Flash), HS phần

nào có thể dự đoán kết quả Đó cũng chính là cách để rèn khả năng cảm nhận hình- một khả năng vô cùng quan trọng ở mỗi HS

* Bài tập vẽ hình: (Mô tả hoạt động vẽ hình)

- Bài 1 : Vẽ tam giác ABC biết AB=2cm; BC=4cm; AC=3cm

Flash mô tả hoạt động vẽ hình bằng thước và compa:

- Bài 2 : Vẽ tam giác ABC biết góc B=600; góc C=400; BC=4cm

Qua một số ví dụ cụ thể trên ta thấy Flash là một phần mềm đẹp mắt,

tính năng vô cùng phong phú và đặc biệt có hiệu quả cao trong giảng dạy

hình ở THCS Hy vọng rằng, phần mềm Flash sẽ ngày càng được quan tâm

và sử dụng rộng rãi trong các trường phổ thông cơ sở

Hà Nội, ngày 12 tháng 12 năm 2006