SLIDE GIẢNG DẠY CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ VÀ SQL CHƯƠNG 9 NGÔN NGỮ PL SQL

 Tên biến không được trùng với tên cột của bảng dữ liệu sử dụng trong khối..  PL/SQL không hỗ trợ trực tiếp các câu lệnh ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu DDL như CREATE TABLE, AL

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 3

- Mở rộng của SQL

- Mã PL/SQL lưu trữ trực tiếp trong csdl

- Giao tiếp với csdl

 cho phép tích hợp lệnh SQL và các ngôn ngữ lập trình

 sử dụng cả trong cơ sở dữ liệu và lập trình ứng dụng

 dùng để kết hợp các lệnh xử lý chuyển tác

 hỗ trợ nhiều thủ tục hơn SQL

 đơn vị mã lệnh PL/SQL là dạng khối (Begin… End)

Giới thiệu PL/SQL

Khai báo biến

Identifier [CONSTANT] datatype [NOT NULL]

[:=| DEFAULT expr]

Ví dụ:

V_Hiredate DATE;

V_DeptNo NUMBER(3) NOT NULL := 10;

V_Loc VARCHAR2(13) := ‘Atlanta’;

Giới thiệu PL/SQL

DECLARE

v VARCHAR2(5);

BEGIN

SELECT EnameINTO v

WHERE Dname = 'SALES';

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 9

Thuộc tính %Type

- %Type sử dụng khi lưu trữ giá trị nhận được từ một bảng

- đặt %Type ngay sau tên bảng và tên cột

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 10

- Một số chú ý

 PL/SQL không hỗ trợ các kiểu dữ liệu mảng

 Biến phải được khái báo trước khi tham chiếu đến

 Kiểu dữ liệu trong phần khai báo có thể có hoặc

không

 Trong một khối lệnh các biến không được trùng tên

 Tên biến không được trùng với tên cột của bảng dữ liệu sử dụng trong khối

 Khởi tạo biến phải chỉ rõ như NOT NULL, CONSTANT

 Khai báo mỗi biến trên 1 hàng

 Khởi tạo giá trị cho biến bằng cách sử dụng phép

gán (:=) hoặc từ khóa DEFAULT

Giới thiệu PL/SQL

TIMESTAMP WITH LOCAL TIME ZONE

INTERVAL YEAR TO MONTHINTERVAL DAY TO SECOND

Khối lồng nhau và phạm vi biến

Giới thiệu PL/SQL

 Dùng dấu ngoặc đơn để điều khiển thứ tự ưu tiên.

Ví dụ: Tăng biến đếm cho vòng lặp

v_count := v_count + 1;

Giới thiệu PL/SQL

- Câu lệnh SQL trong PL/SQL

Một số điểm cần lưu ý

 Cần phần biệt từ khóa END của khối lệnh và END của câu lệnh điều khiển chuyển tác

 PL/SQL không hỗ trợ trực tiếp các câu lệnh ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu (DDL) như CREATE TABLE,

ALTER TABLE, DROP TABLE

 PL/SQL không hỗ trợ các câu lệnh ngôn ngữ điều

khiển dữ liệu (DCL) như GRANT, REVOKE

Giới thiệu PL/SQL

- Câu lệnh SELECT trong PL/SQL

Ví dụ: Lấy dữ liệu cột DeptId và cột Loc của phòng

SALES trong bảng Dept

WHERE Dname=‘Sales’;

…END;

Giới thiệu PL/SQL

INSERT INTO Emp

(Empid, Fname, Email, Hireday, Jobid, Salary)

VALUES (emp_seq.NEXTVAL, ‘Ruth’,

‘Roes@dsc.com’, sysdate, ‘SALES’, 4000);

END;

Giới thiệu PL/SQL

- Cập nhật dữ liệu

Ví dụ: Tăng lương thêm $100 cho những nhân

viên có mã công việc là ST_CLERKS

- Câu lệnh kết hợp

Ví dụ: Chèn hoặc cập nhật dữ liệu trong bảng

copy_emp phù hợp với bảng emp

UPDATE SET c.Emp_id=e.Emp_id, c.Ename=e.Ename

c.Job_id=e.Job_id, c.salary=e.salary WHEN NOT MATCHED THEN

INSERT VALUES(e.Empid, e.fname, e.Hireday, e.Jobid, e.salary, e.manageid);

END;

Giới thiệu PL/SQL

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 21

- Cấu trúc điều khiển (Tương tự C++)

Ví dụ: Gán một trong các chuỗi ‘Excellent’, ‘Very good’,

‘Good’ và ‘No such grade’ cho biến v_app dựa vào biến v_grade

DECLARE v_grade CHAR(1):=UPPER(&grade);

v_app VARCHAR2(20);

BEGIN v_app:= CASE v_grade

WHEN ‘A’ THEN ‘Excellent’

WHEN ‘B’ THEN ‘Very good’

WHEN ‘C’ THEN ‘Good’

ELSE ‘No such grade’

END;

END;

Giới thiệu PL/SQL

END LOOP;

END;

Giới thiệu PL/SQL

- Kiểu dữ liệu hợp

Kiểu dữ liệu Table

Kiểu dữ liệu Record

Thuộc tính %ROWTYPE

Giới thiệu PL/SQL

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 27

- Kiểu dữ liệu Table

TYPE typename IS TABLE OF

- Kiểu dữ liệu Table

Ví dụ Khai báo kiểu dữ liệu TABLE có tên t_name và t_date, sau đó khai báo hai biến v_name và v_date DECLARE

TYPE t_name IS TABLE OF

Emp.Fname%TYPE INDEX BY BINARY_INTEGER;

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 29

- Kiểu dữ liệu Table

Ví dụ Khai báo kiểu dữ liệu TABLE có tên t_name và t_date, sau đó khai báo hai biến v_name và v_date DECLARE

TYPE t_date IS TABLE OF DATE (Number)

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 30

- Kiểu dữ liệu Record

TYPE type_name IS RECORD

(field1 field_type| variable%Type

| table.column%Type| table

%RowType

[NOT NULL{:=|DEFAULT} exrp],

… (fieldn field_type| variable%Type

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 31

- Kiểu dữ liệu Record

Ví dụ: Khai báo kiểu dữ liệu RECORD tên t_emp và khai báo biến v_emp kiểu t_emp

TYPE t_Emp IS

RECORD (empno number(4) not null,

ename char(10), job char(9),

deptno number(2) not null);

v_Emp t_Emp;

Giới thiệu PL/SQL

- Thuộc tính %ROWTYPE

Khai báo kiểu dữ liệu RECORD dựa trên một tập hợp các cột của các bảng hay khung

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 33

- Tổng quan về con trỏ (Cursor)

- Nâng cao về con trỏ

Con trỏ

Con trỏ tường minh

 Lệnh select được đặt tên

 Thực hiện các thao tác xử lý dữ liệu quan

trọng

Con trỏ ngầm

 địa chỉ không đặt tên của một lệnh SQL được xử lý

bởi Oracle và cơ chế thực thi PL/SQL

Tổng quan về con trỏ

Khai báo -> mở con trỏ -> xử lý -> đóng con trỏ

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 35

- Khai báo con trỏ

CURSOR cursorname[variable_list]

IS select_statement;

Ví dụ: Khai báo biến con trỏ lưu trữ dữ liệu cột

DeptId và Dname trong bảng Dept

DECLARECURSOR c_Dept IS SELECT DeptId, Dname

FROM dept BEGIN

…

Tổng quan về con trỏ

Lệnh OPEN thực hiện các tháo tác sau:

1 Cấp vùng nhớ động để chứa thông tin

2 Phân tích câu lệnh select

3 Chấp nhận các biến đầu vào

4 Kích hoạt con trỏ

5 Định vị con trỏ ngay dòng đầu tiên

Tổng quan về con trỏ

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 37

- Lấy dữ liệu

FETCH CursorName INTO variable_list;

Ví dụ: Đọc con trỏ c_dept và đưa dữ liệu vào biến

v_dept

FETCH c_Dept INTO v_Dept;

Quá trình thực hiện lệnh FETCH như sau:

1 Đọc dòng hiện tại và đưa dữ liệu vào các biến

PL/SQL

2 Dịch chuyển con trỏ đến dòng tiếp theo

Tổng quan về con trỏ

- Đóng con trỏ

CLOSE cursorName;

Ví dụ: CLOSE c_Dept;

- Một số thuộc tính của con trỏ

 %isopen trả về giá trị True nếu con trỏ đang mở

 %notfound lệnh fetch hiện thời không trả về

hàng nào

 %found lệnh fetch hiện thời trả về một hàng

 %rowcount số hàng đã được thực hiện bằng

lệnh fetch

Tổng quan về con trỏ

EXIT WHEN c_Emp%notfound;

INSERT INTO Emp_ext(EmpNo, Ename, Job) VALUES(v_Emp.empid, v_Emp.fname,

Ví dụ: Dùng biến con trỏ in DS NV thuộc phòng 10.

EXIT WHEN c_Emp%notfound;

DBMS_OUTPUT.OUTLINE(v_Emp.EmpId || “,” ||v_emp.Fname ||”,”||v_emp.Job);

END LOOP;

CLOSE c_Emp;

END;

Tổng quan về con trỏ

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 41

- Con trỏ với tham số

 mềm dẻo hơn,

 mở và đóng con trỏ nhiều lần trong một khối lệnh,

 trả về một tập giá trị khác nhau tại mỗi thời điểm

CURSOR cursor_name [(parameter_name datatype,…)]

IS select_statement;

OPEN cursor_name (parameter_value,…);

Nâng cao về con trỏ

9 - 42

Ví dụ: Khai báo con trỏ emp_cursor hai tham số

p_deptno và p_job

DECLARE

CURSOR emp_cursor(p_deptno Number, p_job

Varchar2) IS

SELECT Empid, fname FROM emp

WHERE Deptid = p_deptno AND Jobid=p_job;

BEGIN

OPEN emp_cursor (80, ‘SA_REP’);

…CLOSE emp_cursor;

OPEN emp_cursor (60, ‘IT_PROG’);

…END;

Nâng cao về con trỏ

NOWAIT Trả về lỗi nếu các dòng bị khóa bởi phiên

làm việc khác

Nâng cao về con trỏ

Nâng cao về con trỏ

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 45

- Mệnh đề WHERE CURRENT OF

cho phép cập nhật hay xóa dòng hiện tại mà

không cần đến thuộc tính ROWID

WHERE CURRENT OF cursor;

Ví dụ: Tăng 10% lương cho những người thuộc bộ phận

có mã số 60 và mức lương thấp hơn 5000

Nâng cao về con trỏ

SET Salary = emp_record.Salary * 1.1 WHERE CURRENT OF sal_cursor;

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 47

- Con trỏ với truy vấn con

chứa câu lệnh truy vấn con trong câu lệnh truy vấn của con trỏ

AND t2.staf >= 3;

Nâng cao về con trỏ

Xử lý ngoại lệ (Exception - bẩy lỗi)

một định danh xuất hiện khi có lỗi xảy ra hoặc do ta

khai báo

 định nghĩa trước (predefined exception),

 người dùng định nghĩa (user-defined

exception)

 tiền xử lý (pragma exception)

Nâng cao về con trỏ

- Bẫy ngoại lệ

Ví dụ: Lấy dữ liệu cột fname trong bảng Emp đưa vào biến v_name Nếu có lỗi xuất hiện thì xuất dòng thông báo lỗi ra màn hình

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 51

- Một số nguyên tắc bẫy ngoại lệ

 Từ khóa Exception bắt đầu phần bẫy và xử lý

 Mệnh đề WHEN OTHERS nằm cuối cùng

Nâng cao về con trỏ

- Một số ngoại lệ thường gặp

 NO_DATA_FOUND Không có dữ liệu

 TOO_MANY_ROWS Quá nhiều dòng

 INVALID_CURSOR Con trỏ không hợp lệ

- Hàm bẫy ngoại lệ

 SQLCODE: Trả về giá trị số là mã lỗi

 SQLERRM: Trả về thông báo kết hợp với mã lỗi

Nâng cao về con trỏ

Ngoại lệ do người dùng định nghĩa

Nâng cao về con trỏ

- Ngoại lệ tiền xử lý

 mã hoá một số ngoại lệ kết hợp với lỗi.

 xử lý các lỗi chưa được xử lý rõ ràng

 Sử dụng từ khóa PRAGMA để khai báo.

Nâng cao về con trỏ

END;

Nâng cao về con trỏ

- Tổng quan về chương trình con

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 61

Một nhóm các lệnh thực hiện một chức năng nào đó

 Nâng cao hiệu suất

 Nâng cao khả năng bảo trì

 Tăng tính bảo mật và toàn vẹn của dữ liệu

Chương trình con

 được lưu giữ ngay trong cơ sở dữ liệu như một đối tượng csdl (Store procedure)

 được biên dịch thành dạng p-code khi lưu giữ

IS | AS BEGIN

PL/SQL Block;

END Proc_name;

Thủ tục

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 64

CREATE OR REPLACE PROCEDURE change_sal

(p_Percentage IN number, p_Error OUT varchar2)

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 71

- Lợi ích của việc sử dụng hàm

 thực hiện các thao tác phức tạp ngay trong mệnh

đề của câu lệnh SQL

 phân tích và xử lý dữ liệu được thực hiện ngay trên Server

 gọi các hàm ngay trong câu lệnh SQL

 có thể sử dụng hàm để thao tác trên các kiểu dữ liệu tự tạo

 cho phép thực hiện đồng thời các câu lệnh truy

vấn

Hàm

- Hạn chế khi sử dụng hàm

 Phải định nghĩa hàm trước khi sử dụng

 Chỉ được áp dụng cho điều kiện WHERE, không thể áp dụng cho điều kiện HAVING

 Tham số sử dụng trong hàm chỉ có thể là loại IN, không chấp nhận giá trị OUT hay giá trị IN OUT

 Kiểu dữ liệu trả về của các hàm phải là kiểu dữ

liệu DATE, NUMBER, NUMBER

 Không cho phép hàm trả về kiểu dữ liệu như

BOOLEAN, RECORD, TABLE Kiểu dữ liệu trả về này phải tương thích với các kiểu dữ liệu bên trong

Oracle Server

Hàm

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 73

- Tập các kiểu dữ liệu, biến, thủ tục và các hàm

có cùng một mối liên hệ với nhau, được gộp

chung lại.

 Tăng tính phân nhỏ các thành phần (Modularity)

 Đơn giản trong việc thiết kế ứng dụng

 Ẩn dấu thông tin (hiding information)

 Nâng cao hiệu suất sử dụng

 Thực hiện chồng (overloading)

(Xem giáo trình)

9.3.5 Phát triển gói (Package)

- Trigger là những thủ tục được thực hiện ngầm định ngay khi thực hiện lệnh SQL

 đảm bảo thực hiện tất cả các thao tác có liên quan tới lệnh can thiệp dữ liệu được thực hiện

 sử dụng trigger đối với các thao tác trọng tâm

 không sử dụng trigger để thực hiện các ràng buộc sẵn có trong cơ sở dữ liệu Oracle

9.3.6 Phát triển Triggers

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 75

- Tạo TRIGGER

Khi tạo trigger, cần lưu ý tới một số tiêu chí

sau:

 Thời gian thực hiện: BEFORE, AFTER

 Hành động thực hiện: INSERT, UPDATE, DELETE

 Đối tượng tác động: bảng dữ liệu

 Loại trigger thực hiện: trên dòng lệnh hay trên câu lệnh

 Mệnh đề điều kiện thực hiện

 Nội dung của trigger

9.3.6 Phát triển Triggers

- Phân loại trigger

+ Phân loại theo thời gian

 BEFORE trigger: được kích hoạt trước khi thực hiện câu lệnh(INSERT hoặc UPDATE)

 AFTER trigger: được kích hoạt sau khi lệnh được

thực hiện xong

 INSTEAD OF trigger: cho phép người sử dụng có

thể thay đổi một cách trong suốt dữ liệu của một số khung nhìn mà không thể thực hiện thay đổi trực

tiếp được

9.3.6 Phát triển Triggers

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 77

- Phân loại trigger

+ Phân loại theo câu lệnh kích hoạt (INSERT,

UPDATE, DELETE)

+ phân loại theo số lần kích hoạt

 Mức lệnh: được kích hoạt mỗi khi thực hiện câu

lệnh

 Mức dòng dữ liệu: được kích nhiều lần ứng với mỗi dòng dữ liệu chịu ảnh hưởng bởi thao tác thực hiện lênh

9.3.6 Phát triển Triggers

- Tạo trigger mức câu lệnh

CREATE [OR REPLACE] TRIGGER name timing event1 [OR event2 OR event3]

ON table Trigger_body

9.3.6 Phát triển Triggers

Chương 9 Ngôn ngữ thủ tục –PL/SQL 9 - 79

- Tạo trigger mức câu lệnh

Ví dụ: Tạo trigger để giới hạn dữ liệu chèn vào bảng

Emp

CREATE OR REPLACE TRIGER secure_emp

BEFORE INSERT ON Emp BEGIN

IF TO_CHAR(sysdate,’DAY’) IN (‘SAT’,’SUN’) OR TO_CHAR(sysdate,’HH24’) NOT BETWEEN

‘08’

AND ’18’ THEN RAISE_APPLICATION_ERROR (-20500,

END IF;

END;

9.3.6 Phát triển Triggers