Luật hành chính điều chỉnh các mối quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước.. - Đối tượng điều chỉnh: Luật Hành chính điều chỉnh những quan hệ xã hội phát sin
Trang 1ĐỀ CƯƠNG THẢO LUẬN MÔN NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT LẦN 2
HỌ TÊN: NGUYỄN THU THỦY
LỚP: H447
Câu 1: Nêu đối tượng điều chỉnh của Luật Hành chính, Luật Dân sự, Luật Kinh tế Lấy ví dụ 1 quan hệ xã hội là đối tượng điều chỉnh của mỗi ngành luật đó.
1 Luật hành chính
- Khái niệm: Luật Hành chính là một ngành luật trong hệ thống pháp
luật Việt nam Luật hành chính điều chỉnh các mối quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Có thể nói Luật Hành chính là ngành luật về quản lý hành chính nhà nước
- Đối tượng điều chỉnh: Luật Hành chính điều chỉnh những quan hệ
xã hội phát sinh trong hoạt động quản lí hành chính Nhà nước (còn được gọi là hoạt động chấp hành - điều hành)
Ví dụ : Ông Quách Văn Minh đến UBND xã Hòa Phú đăng kí khai sinh cho con Khi đó, quan hệ giữa ông Minh và UBND xã là do luật Hành chính điều chỉnh vì việc đăng kí khai sinh là hoạt động quản lí hành chính Nhà nước
Các quan hệ xã hội thuộc phạm vi điều chỉnh của luật hành chính gồm 3 nhóm:
a Nhóm 1: Những quan hệ mang tính chấp hành và điều hành trong
phạm vi các cơ quan hành chính nhà Ðây là nhóm những quan hệ thuộc đối tượng điều chỉnh cơ bản của luật hành chính Thông qua việc thiết lập những quan hệ loại này, các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện các chức năng cơ bản của mình
Ví dụ: Ông A đến UBND phường đăng ký khai sinh cho con Quan
hệ trong trường hợp này là do luật hành chính điều chỉnh vì việc đăng
ký khai sinh là hoạt động QL HCNN
b/ Nhóm 2: là những quan hệ quản lí phát sinh trong quá trình các
cơ quan Nhà nước ổn định công tác nội bộ của mình
Ví dụ: Chánh án phân công Thẩm phán xét xử thì quan hệ giữa
Chánh án và Thẩm phán là do luật Hành chính điều chỉnh, vì việc phân công xét xử là nhằm ổn định nội bộ
c/ Nhóm 3: là những quan hệ phát sinh khi Nhà nước ủy quyền cho
các nhân và một số tổ chức xã hội thực hiện hoạt động quản lí hành chính nhà nước trong một số trường hợp cụ thể
Ví dụ 1 : Chủ tọa phiên tòa đang xét xử, có người gây rối trật tự tại
Trang 2phiên tòa Lúc đó, Chủ tọa phiên tòa được quyền ra quyết định xử phạt
vi phạm hành chính (hoạt động quản lí hành chính Nhà nước) đối với người gây rối
Ví dụ 2 : Thuyền trưởng đang ở trên con tàu (đã rời cảng) cơ trưởng điều khiển máy bay (đã rời sân bay) có quyền tạm giữ người gây rối theo thủ tục hành chính
2 Luật dân sự
- Khái niệm: Luật Dân sự Việt Nam là một ngành luật độc lập trong
hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm tổng hợp các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ tài sản mang tính chất hàng hóa - tiền tệ và các quan hệ nhân thân trên cơ sở bình đẳng, độc lập của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ đó và có hiệu lực pháp lý trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam
- Đối tượng điều chỉnh: Luật dân sự điều chỉnh những nhóm quan hệ
sau đây:
+ Quan hệ tài sản: Là quan hệ giữa người với người thông qua một
tài sản dưới dạng một tư liệu sản xuất, một tư liệu tiêu dùng hoặc dịch
vụ tạo ra một tài sản nhất định Tài sản trong luật dân sự VN được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm: Tài sản, quyền về tài sản và nghĩa vụ về tài sản Do vậy, quan hệ tài sản do luật dân sự VN điều chỉnh rất phong phú
và đa dạng
+ Quan hệ nhân thân: là quan hệ giữa người với người không mang
tính kinh tế, không tính được thành tiền, nó phát sinh do một giá trị tinh thần gắn liền với một người hoặc một tổ chức và không chuyển dịch được
Ví dụ: Quyền được đứng tên trên các tác phẩm văn học nghệ thuật, công trình mà người đó là tác giả; Quyền về nhãn hiệu hàng hóa của một doanh nghiệp
Quan hệ nhân thân được chia thành 2 loại:
Quan hệ nhân thân không liên quan đến tài sản là những quan hệ gắn liền với tên gọi, danh dự, nhân phẩm, uy tín của công dân hoặc của một tổ chức nhất định (các giá trị này không làm phát sinh ở chủ thể lợi ích vật chất)
Quan hệ nhân thân có liên quan đến tài sản là những quan hệ là
cơ sở làm phát sinh quan hệ tài sản
Ví dụ: Quyền tác giả, quyền phát minh sáng chế Ở đây quan hệ nhân thân là cơ sở khẳng định người sáng tạo ra tác phẩm, phát minh sáng chế… là tác giả của tác phẩm Đây là quyền nhân thân không thể
Trang 3tách rời, chuyển dịch của người sáng tạo Nhưng đồng thời với việc được thừa nhận là tác giả của tác phẩm, người đó được trả tiền tác giả Như vậy lợi ích vật chất ở đây xuất phát từ một quan hệ nhân thân có trước
Ví dụ : Ông Hữu Đạt đến cửa hàng kinh doanh xe ABC mua 02 chiếc xe
SH cho mình
3 Luật kinh tế
- Khái niệm: Luật kinh tế là tổng hợp các quy phạm pháp luật do nhà
nước ban hành để điều chỉnh các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình quản lý kinh tế và trong quá trình sản xuất kinh doanh giữa các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế với các tổ chức kinh tế XHCN hoặc giữa các tổ chức xã hội chủ nghĩa với nhau nhằm thực hiện nhiệm vụ kế hoạch của nhà nước giao
- Đối tượng điều chỉnh:
+ Các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh giữa các tổ chức kinh tế XHCN với nhau
+ Các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình quản lý kinh tế giữa các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế với các tổ chức kinh tế xã hội chủ nghĩa
Đối tượng điều chỉnh của luật kinh tế là những quan hệ kinh tế vừa mang yếu tố tài sản vừa mang yếu tố tổ chức kế hoạch
Ví dụ : ông Hữu Đạt, giám đốc công ty TNHH HaiLe ký hợp đồng với công ty TNHH Du lịch MyBu để đặt 1 tour du lịch cho nhân viên công
ty HaiLe tham quan, du lịch và phẩu thuật tại Thái Lan
Ví dụ: Ông Quách Văn Minh Giám đốc công ty trách nhiệm hữu hạn Quách Minh kí kết hợp đồng bán bột mì cho công ty cổ phần Á Châu là quan hệ được điều chỉnh bởi Luật Kinh tế
Câu 2: Tự lấy 1 ví dụ về vi phạm hành chính và phân tích các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính đó.
a Ví dụ:
Tháng 9/2008, Bộ tài nguyên môi trường đã phát hiện ra vụ việc sai phạm của công ty Bột ngọt Vedan (Công ty TNHH Vedan Việt Nam) Theo đó thì công ty Vedan đã hằng ngày sả nước thải bẩn (chưa qua
xử lý) trực tiếp ra sông Thị Vải (Đồng Nai) suốt 14 năm qua kể từ khi đi vào hoạt động (1994): khoảng 45000m3/1tháng
Hành động này gây ô nhiễm nặng cho dòng sông Thị Vải, gây chết các sinh vật sống ở sông này và ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe người dân ven sông
b Cấu thành vi phạm pháp luật:
Trang 4* Về mặt chủ thể vi phạm : Công ty Vedan (thuộc Công ty TNHH Vedan Việt Nam) là một công ty thực phẩm với 100% vốn đầu tư Đài Loan
* Về mặt khách thể : Việc làm của công ty Vedan đã xâm hại đến các quy tắc quản lý nhà nước: vi phạm trật tự quản lý nhà nước, làm tổn hại đến các quan hệ
xã hội được pháp luật bảo vệ
* Về mặt khách quan :
- Yếu tố 1 : Hành vi nguy hiểm: sả nước thải bẩn chưa qua xử lý ra sông Thi Vải : 45000m3/1tháng Đây là hành vi trái pháp luật hành chính
- Yếu tố 2 : Hậu quả đã xảy ra : dòng sông bị ô nhiễm nặng, phá hủy môi trường sống và làm thủy sản chết hàng loạt, gây thiệt hại cho các hộ nuôi thủy sản và ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe người dân sống ven sông
- Yếu tố 3 : Mối quan hệ nhân - quả của 2 yếu tố trên : Những thiệt hại đó (yếu tố 2) là do hành vi trái pháp luật của công ty Vedan gây ra trực tiếp và gián tiếp (yếu tố 1)
* Về mặt chủ quan :
- Lỗi: là lỗi cố ý gián tiếp Vì, Công ty Vedan khi thực hiện hành
vi này thì nhận thấy trước hậu quả, tuy không mong muốn nhưng vẫn để hậu quả xảy ra
- Động cơ : nhằm giảm bớt chi phí xử lý nước thải
- Mục đích: Theo quy định thì công ty Vedan phải đầu tư khoảng 1 chục triệu để xử lý 1m3 dịch thải đậm đặc Đáng ra phải chi từ 15%-20% vốn đầu tư cho việc xử lý nước thải thì Công ty Vedan chỉ dành 1,5% vốn cho việc đó
Câu 3: Phân biệt cán bộ, công chức, viên chức.
1 Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ
nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
2 Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm
vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là
sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự
Trang 5nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
3 Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí
việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
Khái niệm
Cán bộ Công chức Viên chức Tiêu chí cơ bản
Tính chất
Vận hành quyền lực nhà nước, làm nhiệm
vụ quản lý; nhân danh quyền lực chính trị, quyền lực công.
Theo nhiệm kỳ
Vận hành quyền lực nhà nước, làm nhiệm
vụ quản lý.
Thực hiện công vụ thường xuyên
Thực hiện chức năng xã hội, trực tiếp thực hiện
kỹ năng, nghiệp
vụ chuyên sâu.
Thực hiện các hoạt động thuần túy mang tính nghiệp vụ, chuyên môn.
Nguồn gốc, trách
nhiệm pháp lý
- Được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm, trong biên chế.
- Trách nhiệm chính trị trước Đảng, Nhà nước, nhân dân và trước
cơ quan, tổ chức
có thẩm quyền
- Thi tuyển, bổ nhiệm, có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trong biên chế.
- Trách nhiệm chính trị, trách nhiệm hành chính của công chức
- Xét tuyển, ký hợp đồng làm việc.
- Trách nhiệm trước cơ quan, người đứng đầu tổ chức, cơ quan xét tuyển, ký hợp đồng.
Chế độ lương
Hưởng lương
từ ngân sách nhà nước, theo vị trí, chức danh.
Hưởng lương
từ ngân sách nhà nước, theo ngạch bậc
Lương hưởng một phần từ ngân sách, còn lại là nguồn thu sự nghiệp
Nơi làm việc
Cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội.
Cơ quan Đảng, nhà nước,
tổ chức CT-XH, Quân đội, Công
an, Toà án, Viện kiểm sát
Đơn vị sự nghiệp nhà nước, các tổ chức xã hội.
Trang 6Tiêu chí đánh giá
- Năng lực lãnh đạo, điều hành, tổ chức, quản lý;
- Tinh thần trách nhiệm;
- Hiệu quả thực hiện nhiệm vụ
- Năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ;
- Tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ;
- Tinh thần trách nhiệm và phối hợp trong thực thi nhiệm vụ;
- Thái độ phục
- Năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ;
- Hiệu quả công việc (số lượng, chất lượng).
- Thái độ phục
vụ nhân dân.
Hình thức kỷ luật
- Khiển trách;
- Cảnh cáo;
- Cách chức;
- Bãi nhiệm.
- Khiển trách;
- Cảnh cáo;
- Hạ bậc lương;
- Giáng chức;
- Cách chức;
- Buộc thôi việc.
- Khiển trách;
- Cảnh cáo;
- Cách chức;
- Buộc thôi việc.
Câu 4: Ông A và bà B là vợ chồng hợp pháp, có tài sản chung 600 triệu đồng Bà B có tài sản riêng 180 triệu đồng Hai người có hai con chung là C (17 tuổi) và D (15 tuổi) Bà B có con riêng là E (20 tuổi, không bị bệnh tâm thần và có khả năng lao động) Năm 2005, bà B chết vì tai nạn giao thông, bà B đã lập di chúc hợp pháp cho M (em họ) 100 triệu đồng, cho quỹ từ thiện 200 triệu đồng Hãy chia thừa kế khi bà B chết.
Do bà B có 480tr, sau khi chia theo di chúc chỉ còn 180tr cho A, C, D và
E (mỗi ngưởi 45tr) Tuy nhiên, do quy định nên đảm bảo tối thiểu là 2/3 một suất thừa kế Trong trường hợp này, một suất thừa kế được tính như sau: 480tr/4 (A, C, D, E) = 120tr
Vậy:
+ A, C, D mỗi người nhận 2/3 suất thừa kế là 80tr + E nhận 45tr
+ Phần còn lại 165tr thì chia đúng tỷ lệ thừa kế di chúc: M nhận 1/3 = 55tr, quỹ từ thiện nhận 2/3 = 110tr
Câu 5: Phân biệt công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên với doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn nhiều thành viên với công ty cổ phẩn.
1 Phân biệt công ty TNHH MTV với DNTN:
Nội dung Công ty TNHH MTV Doanh nghiệp tư nhân
Giống nhau Không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào Khác nhau
Về chủ đầu
tư - Bao gồm một tổ chứchoặc một cá nhân làm
chủ sở hữu
- Chủ đầu tư chỉ có thể là
cá nhân, có thể là công dân Việt Nam, có thể là
Trang 7cá nhân người nước ngoài, hoạt động theo
Luật Doanh nghiệp
Trách nhiệm
pháp lý chịu trách nhiệm về các- Chủ sở hữu công ty
khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty
- Cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình
về mọi hoạt động của doanh nghiệp
Tăng, giảm
vốn - Không được giảm vốn điều lệ.
- Tăng vốn điều lệ bằng việc chủ sở hữu công ty đầu tư thêm hoặc huy động thêm vốn góp của người khác
- Trong quá trình hoạt động, chủ doanh nghiệp
tư nhân có quyền tăng hoặc giảm vốn đầu tư của mình vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Việc tăng hoặc giảm vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp phải được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán
- Trường hợp giảm vốn đầu tư xuống thấp hơn vốn đầu tư đã đăng ký thì chủ doanh nghiệp tư nhân chỉ được giảm vốn sau khi
đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh
Tư cách pháp
nhân
- Có tư cách pháp nhân
kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng
ký kinh doanh
- Không có tư cách pháp nhân do tài sản cá nhân không tách bạch khỏi việc kinh doanh, chịu trách nhiệm vô hạn trước mọi hoạt động của công ty
2.Phân biệt công ty TNHH nhiều thành viên với công ty cổ phần: Nội dung Công ty TNHH 2 TV trở
lên
Công ty cổ phần
Trang 8Giống
nhau
- Đều là loại hình doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp
- Có tư cách pháp nhân
- Do nhiều chủ đầu tư góp vốn (công ty nhiều chủ sở hữu)
- Trách nhiệm tài sản của thành viên công ty là trách nhiệm hữu hạn (chỉ chịu trách nhiệm với hoạt động kinh doanh của công ty trong phạm vi số vốn đã góp hoặc cam kết góp vào công ty)
Khác nhau:
Về chủ
đầu tư - Có số thành viên tối thiểulà hai và tối đa là năm mươi
thành viên
- Có số thành viên tối thiểu là ba thành viên và không giới hạn số thành viên tối đa
Cấu trúc
vốn thành cổ phần hay cổ phiếu,- Vốn điều lệ không chia
tỷ lệ vốn góp có thể là những
phần không bằng nhau
- Vốn điều lệ được chia thành những phần bằng nhau gọi là cổ phần, được ghi nhận bằng cổ phiếu
Góp vốn - Có thể góp vốn một hoặc
nhiều lần theo thỏa thuận,
không phải góp đủ ngay từ
đầu, song phải góp đủ trong
thời gian không quá 36
tháng
- Phải thanh toán đủ số cổ phần dự định mua, cổ đông sáng lập phải cùng nhau thanh toán và góp đủ 20% tổng số cổ phần phổ thông được quyền chào bán
Huy động
vốn
- Được phát hành trái phiếu
nhưng không được phát
hành cổ phiếu ra công
chúng
- Được phát hành mọi dạng chứng khoán để huy động vốn như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ…
- Đây là đặc điểm quan trọng thể hiện tính chất hiệu quả của mô hình công
ty cổ phần với hoạt động sản xuất kinh doanh có quy
mô lớn hơn của nhà đầu tư
Chuyển
nhượng
vốn
- Phần vốn góp của thành
viên chỉ được chuyển
nhượng trong trường hợp
luật định
- Cổ đông được chuyển nhượng cổ phần trừ trường hợp luật định