Bài 31

Kiến thức: Học sinh trình bày được: + Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài + Sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong + Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ

bài soạn sinh học 8

Chương VI: trao đổi chất và năng lượng

bài 31: Trao đổi chất

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Học sinh trình bày được:

+ Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài

+ Sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong

+ Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào

2 Kỹ năng:

+ Kỹ năng quan sát sơ đồ, tranh

+ Kỹ năng so sánh, phân tích, tổng hợp

3 Thái độ:

II Đồ dùng dạy học:

- Sơ đồ 13.2: Quan hệ của máu, nước mô và bạch huyết

- Sơ đồ hình 31.1: Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường

- Sơ đồ hình 31.2: Mối quan hệ giữa trao đổi chất của cơ thể với trao đổi chất ở tế bào

- Phiếu học tập, bảng phụ

III Phương pháp:

Sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với phương pháp đàm thoại

IV Hoạt động Dạy Học:–

1 Mở bài: (4 phút)

? Nêu đặc điểm quan trọng của cơ thể sống ( Trao đổi chất, lớn lên, sinh sản ) Con người cũng là một cơ thể sống vì vậy cũng tiến hành trao đổi chất Sự trao đổi chất ở cơ thể người diễn ra như thế nào, bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Bài 31: Trao đổi chất

2 Nội dung bài học:

Hoạt động 1: Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài (12 phút)

Mục tiêu:

- Học sinh nêu được biểu hiện của trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài

- Học sinh nêu được vai trò của một số hệ cơ quan trong sự trao đổi chất

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giáo viên vẽ sơ đồ lên bảng: Quan sát sơ đồ

- Giáo viên giải thích ý nghĩa của dẫu mũi tên: sự

đi vào và đi ra của các chất

? Đây là sự TĐC giữa cơ thể và môi trường ngoài

Các em quan sát sơ đồ cho biết: Sự TĐC này biểu

hiện như thế nào?

? Cơ thể chúng ta sẽ như thế nào nếu ngừng ăn,

ngừng uống, ngừng thở ?

-Trả lời câu hỏi (ý kiến nhận xét,

bổ sung khác nếu có)

-Trả lời câu hỏi

Kết luận:

- Cơ thể có TĐC với môi trường

mới tồn tại và phát triển.

-Sự TĐC giữa cơ thể và môi trường biểu hiện:

+Cơ thể nhận oxi, thức

ăn, nước, muối khoáng +Cơ thể trả lại môi trư ờng Cacbonic, phân và nước tiểu.

-Giáo viên treo sơ đồ hình 31.1:

-Cơ thể được tạo nên từ các hệ cơ quan Chúng ta sẽ

tìm hiểu vai trò của một số hệ cơ quan trong sự trao

đổi chất Các em quan sát sơ đồ và những kiến thức

đã học hoàn thành phiếu học tập sau:

Hệ cơ quan Vai trò trong sự TĐC

Tiêu hoá

Tuần hoàn

Hô hấp

-Quan sát sơ đồ:

-Hoạt động nhóm:

Kết luận: Vai trò các hệ cơ quan:

+ Hệ tiêu hoá: Lấy thức

ăn, nước, muối khoáng

và thải phân.

+ Hệ hô hấp: Lấy oxi và thải cacbonic.

+ Hệ bài tiết: Lọc chất thải từ máu và bài tiết

ra ngoài qua nước tiểu + Hệ tuần hoàn: Vận chuyển oxi, các chất dinh dưỡng tới tế bào, cacbonic tới phổi và các chất thải tới cơ quan bài tiết.

Hoạt động 2: Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong (13 phút).

Mục tiêu:

+ Học sinh biết được sự TĐC của cơ thể thực chất diễn ra ở tế bào

+ Học sinh trình bày được sự TĐC giữa tế bào và môi trường trong

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

? Đơn vị cấu tạo và chức năng của cơ thể là gì?

? Môi trường trong gồm những thành phần nào?

-Tế bào là đơn vị cấu tạo và chức năng của cơ thể

Vì vậy sự TĐC của cơ thể và môi trường ngoài

thực chất diễn ra ở tế bào và môi trường trong

-Giáo viên treo sơ đồ hình 13.2

-Học sinh trả lời (ý kiến nhận xét,

bổ sung khác nếu có)

- Học sinh quan sát sơ đồ

? Các em quan sát sơ đồ, trả lời các câu hỏi sau:

+ Máu và nước mô cung cấp những gì cho tế bào?

+ Hoạt động sống của tế bào đã tạo ra những sản

phẩm gì?

-Những sản phẩm này đổ vào nước mô rồi vào máu

Nói đến máu là nói đến hệ tuần hoàn Các em cho

biết:

+ Có mấy vòng tuần hoàn?

+ Vai trò của từng vòng tuần hoàn?

Tổng hợp kiến thức: Các sản phẩm đó sau khi

vào máu được đưa tới hệ hô hấp, hệ bài tiết và thải

ra ngoài

? Sự TĐC giữa tế bào và môi trường trong biểu hiện

như thế nào?

-Học sinh trả lời (ý kiến nhận xét,

bổ sung khác nếu có)

-Học sinh trả lời (ý kiến nhận xét,

bổ sung khác nếu có)

-Học sinh trả lời (ý kiến nhận xét,

bổ sung khác nếu có)

Kết luận:

-Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài thực chất diễn ra ở tế bào và môi trường trong

- Tế bào nhận các chất dinh dưỡng, oxi từ máu

và nước mô sử dụng cho các hoạt động sống Các sản phẩm phân huỷ được thải vào môi trường

trong đưa tới cơ quan bài tiết, còn khí cacbonic

được dưa tới phổi để thải

ra ngoài.

Hoạt động 3: Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế

bào (10 phút)

Mục tiêu:

+ Học sinh phân biệt được TĐC ở cấp độ cơ thể và TĐC ở cấp độ tế bào

+ Học sinh trình bày được sự TĐC ở hai cấp độ

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

-Giáo viên treo sơ đồ hình 31.2

? Các em quan sát sơ đồ, phân tích mối quan hệ

giữa TĐC của cơ thể với môi trường ngoài và

TĐC của tế bào với môi trường trong

? Nếu TĐC ở một cấp độ ngừng lại sẽ dẫn tới hậu

quả gì?

-Giáo viên yêu cầu học sinh rút ra kết luận về

mối quan hệ TĐC ở hai cấp độ

Giáo viên kết luận lại: TĐC ở hai cấp độ có

liên quan mật thiết với nhau, đảm bảo cho cơ thể

tồn tại và phát triển

-Học sinh quan sát sơ đồ

-Học sinh lên bảng chỉ sơ đồ (ý kiến nhận xét, bổ sung khác nếu có)

-Học sinh trả lời -Học sinh rút ra kết luận

V Kiểm tra, đánh giá.(5 phút)

-Gọi một học sinh đọc ghi nhớ cuối bài

-Yêu cầu học sinh hoàn thành phiếu học tập sau:

-Gọi một học sinh lên bảng trình bày lại sơ đồ hình 31.2

Điền vào chỗ :

-Môi trường ngoài cung cấp cho cơ thể

-Môi trường trong cung cấp cho tế bào

-Môi trường ngoài nhận từ cơ thể

-Môi trường trong nhận từ tế bào

VI Dặn dò.(1 phút)