Bai 31: Vi rut gay benh va ung dung cua vi rut trong thuc tien

- Tác hại: tế bào sinh tan, tế bào tiềm tan gây thiệt hại cho ngành công nghiệp vi sinh vật, nh sản xuất mì chính, thuốc kháng sinh, thuốc trừ sâu sinh học..... Các virut kí sinh ở vi si

B µ i 3 1 : V ir u t g © y b Ö n h

ø n g d ô n g c ñ a v ir u t t r o n g t h ù c t iÔ n

1 M« t¶ 5 chu tr×nh nh©n lªn cña virut ?

2 HIV/AIDS cã thÓ l©y qua nh÷ng con ® êng nµo ? ThÕ nµo lµ bÖnh c¬ héi ?

* H y nªu c¸c lo¹i virut kÝ sinh ë vi sinh vËt, ·y nªu c¸c lo¹i virut kÝ sinh ë vi sinh vËt,

thùc vËt vµ c«n trïng ?

- Hiện có khoảng 3000 loại virut, kí sinh ở hầu hết vi sinh vật nhân sơ (vi khuẩn, xạ khuẩn) hoặc vi sinh vật nhân thực (nấm men, nấm sợi)

- Chúng xâm nhập trực tiếp, nhân lên theo 5 giai đoạn (nh đã nghiên cứu ở bài 30)

- Tác hại: tế bào sinh tan, tế bào tiềm tan gây thiệt hại cho ngành công nghiệp vi sinh vật, nh sản xuất mì chính, thuốc kháng sinh, thuốc trừ sâu sinh học

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

- Hiện có khoảng 1000 loại virut gây bệnh cho thực vật

- Tự virut không có khả năng xâm nhập vào tế bào thực vật, mà gây nhiễm nhờ côn trùng, truyền qua phấn hoa, qua hạt, qua các vết xây xát ở thân cây Lan sang tế bào khác qua cầu sinh chất nối giữa các tế bào

- Chúng gây tác hại cho cây trồng nh làm lá cây đốm vàng, đốm nâu, sọc hay vằn; lá xoăn hay héo, vàng rồi dụng; thân lùn hay còi cọc

1 Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ):

2 Virut kí sinh ở thực vật:

- Khi đó côn trùng là vật chủ, chúng xâm nhập qua đ ờng tiêu hóa, vào đ ờng ruột giữa hoặc theo dịch bạch huyết lan

ra khắp cơ thể

- Chúng gây tác hại cho côn trùng, hoặc dùng côn trùng làm ổ chứa rồi thông qua côn trùng gây bệnh cho động vật và

ng ời

2 Virut kí sinh ở thực vật:

3 Virut kí sinh ở côn trùng:

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

* L u ý: để hạn chế tác hại của virut gây bệnh, cần tuyển chọn những chủng vi sinh vật, những giống vật nuôi, cây trồng sạch bệnh, thực hiện các biện pháp vệ sinh, tiêu diệt vật trung gian truyền bệnh

1 Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ):

2 Virut kí sinh ở thực vật:

3 Virut kí sinh ở côn trùng:

II ứng dụng của virut trong thực tiễn

1 Trong sản xuất các chế phẩm sinh học

- Sử dụng sản xuất d ợc phẩm

intefêron là prôtêin đặc biệt chỉ do tế

bào ng ời và động vật tiết ra có tác

dụng chống virut, chống tế bào ung th

và tăng c ờng khả năng miễn dịch

I C¸c virut kÝ sinh ë vi sinh vËt, thùc vËt vµ c«n trïng

II øng dông cña virut trong thùc tiÔn

1 Trong s¶n xuÊt c¸c chÕ phÈm sinh häc

- Tr íc ®©y intefªron ® îc s¶n xuÊt

b»ng c¸ch chiÕt xuÊt tõ tÕ bµo b¹ch cÇu

trong huyÕt t ¬ng cña ng êi, nªn l îng

thu ® îc rÊt thÊp cã gi¸ thµnh cao

- Ngµy nay b»ng kü thuËt di truyÒn cã

thÓ s¶n xuÊt intefªron víi sè l îng lín

trong thêi gian ng¾n nªn gi¸ thµnh h¹

II ứng dụng của virut trong thực tiễn

1 Trong sản xuất các chế phẩm sinh học

- Việc lạm dụng thuốc trừ sâu hóa học đã làm ảnh h ởng xấu đến sức khỏe con ng ời và môi tr ờng sống Do đó biện pháp phòng trừ sinh học ngày càng đ ợc xã hội quan tâm

2 Trong nông nghiệp: thuốc trừ sâu từ virut

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

II ứng dụng của virut trong thực tiễn

1 Trong sản xuất các chế phẩm sinh học

- Virut đa diện thuộc nhóm virut Baculo đã đ ợc lựa chọn

để sản xuất thuốc trừ sâu Chế phẩm này có u việt sau:

+ Có tính đặc hiệu cao, chỉ gây hại cho một số sâu nhất

định; không gây độc cho ng ời, động vật và côn trùng có ích

+ Virut đ ợc bảo vệ trong thể bọc nên tránh đ ợc các yếu tố môi tr ờng bất lợi, do đó có thể tồn tại rất lâu (thậm trí

10 năm) ngoài cơ thể côn trùng

2 Trong nông nghiệp: thuốc trừ sâu từ virut

Virut g©y bÖnh cho vi sinh vËt, c«n trïng vµ thùc vËt lµ nguyªn nh©n g©y tæn thÊt nÆng nÒ cho ngµnh c«ng nghiÖp vi sinh vËt vµ ngµnh n«ng nghiÖp

- Lµm c©u hái vµ bµi tËp

- §äc phÇn: Em cã biÕt ?