Ca dao than than

2.Bài 4:a/ 10 câu đầu :Nỗi nhớ thương * Khăn: - Khăn thương nhớ ai + rơi xuống đất + vắt lên vai + chùi nước mắt Tâm trạng ngổn ngang, bồn chồn Tiếng hát yêu thương Vật trao duyên, vậ

Kính Chào Quý Thầy Cô

đến dự giờ thăm lớp

Lớp 10A6

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BÌNH PHÚ

GV: Lưu Thục Hà

CA DAO THAN THAÂN, YEÂU

THÖÔNG TÌNH NGHÓA

I TÌM HIỂU CHUNG

1.Kùhái niệm:

-Ca dao là lời thơ trữ tình dân gian.

-Ca dao thường kết hợp âm nhạc khi diễn xướng -Ca dao thường diễn tả nội tâm con người.

SGK Trang 18

2.Nội dung:

-Ca dao diễn tả đời sống tâm hồn, tư tưởng,

tình cảm của người dân trong quan hệ gia

đình, xã hội, đất nước.

-Phân loại:

+Ca dao than thân

+Ca dao yêu thương tình nghĩa

+Ca dao hài hước

Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày



Thò tay mà bứt cọng ngò

Thương anh đứt ruột, giả đò ngó lơ.



Cây đa cũ, bến đò xưa

Bộ hành có nghĩa, nắng mưa cũng chờ.



Lỗ mũi mười tám gánh lông Chồng yêu chồng bảo râu rồng trời cho

Đêm nằm thì ngáy o o…

Chồng yêu chồng bảo ngáy cho vui nhà…

Tiểu dẫn SGK Trang 82

- Thể thơ lục bát, lục bát biến thể.

- Sử dụng phép lặp, ẩn dụ, so sánh.

- Ngôn ngữ giản dị, gần gũi.

- Lối diễn đạt bằng một số công thức mang đậm sắc thái dân gian.

3.Nghệ thuật: Tiểu dẫn SGK Tr 82

II Đọc - hiểu văn bản.

1.Bài 1+2: Tiếng hát than thân:

Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?

a Bài 1:

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?

Thân phận bị lệ thuộc

Bài 1 :

Thân em như tấm lụa đào > <

So sánh Câu hỏi tu từ

Ẩn dụ

Nỗi đau, nỗi lo về thân phận.

 Đẹp, tươi tắn  Món hàng để mua bán

 Sắc đẹp, tuổi xuân Ẩn dụ

- “Thân em như củ ấu gai”

 So sánh

- “Ruột trong” (trắng) “vỏ ngoài” (đen)

phẩm chất bên trong hình dáng xấu xí,đen đủi

Bài 2:

Thân em như củ ấu gai

Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen

ẩn dụ ẩn dụ

“Ai ơi nếm thử mà xem Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi”

 Lời mời gọi da diết  Giá trị thực bên trong của họ

không ai biết đến.

Ngậm ngùi, xót xa khát khao tình yêu, hạnh phúc.

Ai ơi nếm thử mới biết ngọt bùi

Thảo luận

Từ sự phân tích trên, em hãy tìm điểm giống nhau của hai bài ca dao về mặt nội dung và nghệ thuật?

Nét chung của hai bài:

• *Nội dung:

•- Than về thân phận

•- Khẳng định giá trị, phẩm chất.

*Nghệ thuật:

- Mở đầu( mô típ) : “Thân em”

- So sánh , ẩn dụ

2.Bài 4:

a/ 10 câu đầu :Nỗi nhớ thương

* Khăn:

- Khăn thương nhớ ai

+ rơi xuống đất

+ vắt lên vai

+ chùi nước mắt

Tâm trạng ngổn ngang, bồn chồn

Tiếng hát yêu thương

Vật trao duyên, vật kỉ niệm

Luôn bên cạnh cô gái  như sẻ chia niềm thương nhớ đang trào dâng

( lặp lại)

Nhiều thanh bằngnỗi nhớ bâng khuâng nỗi nhớ trải rộng

không gian

- “Đèn không tắt”: (ẩn dụ)  nỗi nhớ triền miên

 Nỗi nhớ vượt thời gian

Mắt:

( hoán dụ) Nỗi nhớ thương da diết

 Nỗi nhớ trong tiềm thức

Thảo luận

Cô gái hỏi khăn, hỏi đèn, hỏi mắt mình , thực ra cô muốn khẳng định điều gì?

 Cô gái hỏi khăn, đèn, mắt mình Câu hỏi tu

từTự hỏi lòng mình Tự bày tỏ tâm trạng nhớ thương da diết

b/ Hai câu cuối : Nỗi lo phiền

“Đêm qua em những lo phiền

Lo vì một nỗi không yên một bề ”

khát yêu thương.

 Tâm trạng của người phụ nữ đang yêu.

Lo lắng Chàng trai

Thân phận, hạnh phúc bấp bênh

Củng cố - dặn dò

Học sinh chọn câu trả lời đúng nhất

Câu 1 :

“Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai ?”

Câu ca dao trên thể hiện nội dung gì ?

a Là lời than của người phụ nữ về tình duyên lận đận.

b Là lời than của người phụ nữ về thân phận bị áp bức.

c Là lời than của người phụ nữ về thân phận bị lệ thuộc.

d Là lời than của người phụ nữ có chồng đi chinh chiến

c Là lời than của người phụ nữ về thân phận bị lệ thuộc.

* Củng cố:

Câu 2 : Hình ảnh so sánh “Thân em như tấm lụa đào ” thể hiện :

a Ý thức về tài năng của người phụ nữ.

b Ý thức về vẻ đẹp, tuổi xuân của người phụ nữ.

c Ý thức về thân phận của người phụ nữ.

d Ý thức về đạo đức của người phụ nữ.

Câu 3: Thân em như củ ấu gai

Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen

Cô gái muốn khẳng định điều gì qua hai câu ca dao trên :

a Vẻ đẹp hình thức bên ngoài quan trọng hơn vẻ đẹp phẩm chất tâm hồn.

b Vẻ đẹp của phẩm chất, tâm hồn quan trọng hơn hình thức

bên ngoài.

c Cả hai câu a, b đều đúng

d Cả hai câu a, b đều sai.

b Ý thức về vẻ đẹp, tuổi xuân của người phụ nữ.

b Vẻ đẹp của phẩm chất, tâm hồn quan trọng hơn hình thức

bên ngoài.

Câu 4 : Ai ơi nếm thử mà xem

Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi

Hai câu ca dao trên thể hiện

a Tâm trạng ngậm ngùi , chua xót cho số phận.

b Nỗi niềm khao khát tình yêu , hạnh phúc

c Cả hai câu a, b đều đúng

d Cả hai câu a, b đều sai.

Câu 5: Bài ca dao “Khăn thương nhớ ai

Không yên một bề.” Có sử dụng biện pháp nghệ thuật :

a Điệp ngữ, điệp cấu trúc.

b Câu hỏi tu từ, hình ảnh biểu tượng.

c Hoán dụ, ẩn dụ.

d Cả a, b, c đều đúng

c Cả hai câu a, b đều đúng

d Cả a, b, c đều đúng

Câu 6: Bài ca dao “Khăn thương nhớ ai….

…Không yên một bề.”

Thể hiện tâm trạng :

a Nhớ thương, khắc khoải; nỗi lo về hạnh phúc bấp bênh của

chàng trai đang yêu.

b Nhớ thương , khắc khoải; nỗi lo về hạnh phúc bấp bênh của

người phụ nữ đang yêu.

c Cả hai câu a, b đều đúng.

d Cả hai câu a, b đều sai.

Câu 7 : Trong bài ca dao thứ tư , cô gái hỏi khăn, hỏi đèn, hỏi mắt là:

a Để quên đi nỗi buồn về thân phận.

b Để nói lên nỗi nhớ nhung khắc khoải.

c Cả hai câu a, b đều đúng.

d Cả hai câu a, b đều sai.

b Nhớ thương , khắc khoải; nỗi lo về hạnh phúc bấp bênh của

người phụ nữ đang yêu.

b Để nói lên nỗi nhớ nhung khắc khoải

Câu 8 Hãy thử điền vào chỗ trống trong bài ca dao sau.

a Thân em như miếng cau khô

Kẻ thanh tham mỏng , _ _ _ _ tham dày

b Thân em như giếng giữa đàng

_ _ _ rửa mặt, người phàm rửa chân.

người thô

Người khôn

* Dặn dò:

- - Học thuộc bài ca dao.

- Chuẩn bị câu hỏi : 2, 4, 5, 6 cho tiết học sau.

CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ ĐÃ

THAM DỰ