Phân tích cơ cấu thị trường gỗ việt nam

Hiện nay Việt Nam có hơn 4.000 doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ ra thị trường thế giới, nhưng chỉ có 7% doanh nghiệp lớn, dễ tiếp cận đơn hàng lớn của các khách hàng Mỹ, Nhật Bản, c

Phân tích cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam

1 Cơ cấu thị trường là gì?

2 Thực trạng cơ cấu thị trường xuất khẩu gỗ Việt Nam hiện nay.

a) Kim ngạch xuất khẩu G&SPG Việt Nam

b) Cơ cấu xuất khẩu G&SPG Việt nam

3 Các yếu tố tác động đến cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam

4 Đề xuất giải pháp.

1 CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG LÀ GÌ?

Cơ cấu thị trường là tổng thể các yếu tố cung, cầu, giá cả và thị trường cùng các mối quan hệ cơ bản vận động dưới sự điều tiết của các quy luật thị trường trong môi trường cạnh tranh nhằm mục tiêu duy nhất là lợi nhuận

Để cơ chế thị trường thực hiện tốt được chức năng của mình, thì các điều kiện sau đây phải được thỏa mãn: thị trường phải có cạnh tranh hoàn hảo, thông tin đối xứng, không

có các ảnh hưởng ngoại lai, v.v Nếu không, cơ chế thị trường sẽ không thể phân bổ tối ưu các nguồn lực kinh tế Khi đó có thất bại thị trường

Trong nền kinh tế thị trường, mọi hoạt động sản xuất và trao đổi hàng hóa giữa người sản xuất và người tiêu dùng được vận hành do sự điều tiết của quan hệ cung cầu

Đặc trưng cơ bản nhất của cơ chế thị trường là động lực lợi nhuận, nó chỉ huy hoạt động của các chủ thể Trong kinh tế thị trường, đặc điểm tự do lựa chọn hình thức sản xuất kinh doanh, tự chịu trách nhiệm: 'lãi hưởng lỗ chịu', chấp nhận cạnh tranh, là những điều kiện hoạt động của cơ chế thị trường Sự tuân theo cơ chế thị trường là điều không thể tránh khỏi đối với các doanh nghiệp, nếu không sẽ bị đào thải

Làm thế nào để giải quyết ba vấn đề cơ bản của Kinh tế học là sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? và phân phối cho ai? Có ba cách cơ bản là: Cơ chế chỉ huy tập

trung, cơ chế thị trường tự do và cơ chế hỗn hợp

Cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam hiện nay được điều tiết dưới dạng cơ chế hỗn hợp, là

sự kết hợp giữa cơ chế chỉ huy tập trung và cơ chế thị trường tự do, hay nói cách khác

là kết quả của hai thái cực: Một là các cá nhân theo đuổi lợi ích riêng của mình mà không có sự can thiệp khống chế nào của Chính phủ; Một là nền kinh tế diễn ra trong một phạm vi rất hẹp, hầu hết các quyết định đều do Chính phủ đưa ra

Hiện nay Việt Nam có hơn 4.000 doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ ra thị trường thế giới, nhưng chỉ có 7% doanh nghiệp lớn, dễ tiếp cận đơn hàng lớn của các khách hàng Mỹ, Nhật Bản, châu Âu Cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam đang từng ngày phát triển và mở rộng Tuy nhiên để giải quyết được bài toán Thương mại quốc tế thì không phải là một câu trả lời mà là cả một quá trình Trong những năm gần đây, đặc biệt là từ năm 2000 trở lại, ngành đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam gặt hái được nhiều thành quả to lớn, kim ngạch xuất khẩu năm sau luôn lớn hơn năm trước và đã đóng góp to lớn vào

sự phát triển chung của nền kinh tế nước nhà Đối với thị trường xuất khẩu G&SPG,

Mỹ, EU và Nhật Bản luôn là ba thị trường xuất khẩu lớn, trọng điểm của G&SPG xuất khẩu Việt Nam Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu G&SPG vào các thị trường này vẫn còn rất khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của ngành Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG còn gặp nhiều khó khăn về thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất, thiếu vốn, năng lực chế biến của doanh nghiệp còn yếu… cộng với thách thức về cạnh tranh rất gây gắt trong việc giành thị trường với các doanh nghiệp cùng ngành của Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Mỹ Latinh thách thức về áp lực thiếu hụt nguyên liệu Đặc biệt, trong năm 2008 và năm 2009, sự suy thoái kinh tế thế giới và khủng hoảng tài chính toàn cầu đang tác động xấu đến xuất khẩu Việt Nam nói chung

và mặt hàng đồ gỗ xuất khẩu nói riêng Do đó, việc đưa ra những chiến lược và giải pháp để khắc phục khó khăn, hướng tới việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG Việt Nam mang tính cấp bách và rất thiết thực

2 THỰC TRẠNG CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU

G&SPG VIỆT NAM HIỆN NAY.

Trong những năm gần đây, đặc biệt là từ năm 2000 trở lại, ngành xuất khẩu G&SPG của Việt Nam gặt hái được nhiều thành quả to lớn, hầu hết kim ngạch xuất khẩu năm sau luôn lớn hơn năm trước và đã đóng góp to lớn vào sự phát triển chung của nền kinh tế nước nhà Mỹ, EU và Nhật Bản luôn là ba thị trường xuất khẩu lớn, trọng điểm của G&SPG xuất khẩu Việt Nam Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu G&SPG vào các thị trường này vẫn còn rất khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của

ngành Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG còn gặp nhiều khó khăn về thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất, thiếu vốn, năng lực chế biến của doanh nghiệp còn yếu… cộng với thách thức về cạnh tranh rất gây gắt trong việc giành thị trường với các doanh nghiệp cùng ngành của Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Mỹ Latinh thách thức

về áp lực thiếu hụt nguyên liệu Đặc biệt, trong năm 2008 và năm 2009, sự suy thoái kinh tế thế giới và khủng hoảng tài chính toàn cầu đang tác động xấu đến xuất khẩu Việt Nam nói chung và mặt hàng G&SPG xuất khẩu nói riêng Do đó, việc đưa ra những chiến lược và giải pháp để khắc phục khó khăn, hướng tới việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG Việt Nam mang tính cấp bách và rất thiết thực

Kim ngạch xuất khẩu G&SPG Việt Nam.

Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt mức cao kỷ lục so với cùng kỳ các năm trước

+ Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam trong 3/2017 đạt mức cao kỷ lục so với cùng kỳ những năm trước, đạt trên 713 triệu USD, tăng tới 57% so với tháng trước đó và tăng 22,31% với tháng 3/2016

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG đạt trên 518 triệu USD, tăng 66,4% so với tháng 02/2016 và tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái

+ Trong quý I năm 2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt 1,78 tỷ USD, tăng tới 17,1% so với cùng kỳ năm ngoái

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG đạt 1,29 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2016, chiếm 72,64% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của cả nước, giảm so với

tỷ lệ 74,32% của cùng kỳ năm ngoái

- Trong đó phải kể đến sự đóng góp đánh kể của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI),

+ Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của các doanh nghiệp FDI đạt gần 317 triệu USD, tăng 53,07% so với tháng 02/2017 Trong đó, kim ngạch xuất khẩu

G&SPG đạt 286 triệu USD, tăng 57,5% so với tháng trước đó

+ Trong quý I năm 2017, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp này đạt trên 807 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái Trong đó, kim ngạch xuất khẩu

G&SPG đạt 728 triệu USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2016; chiếm 90,26% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của toàn khối và chiếm 56,32% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của toàn ngành

Quý I năm 2017, ngành G&SPG đã gây nhạc nhiên sau một năm giá gỗ tròn tăng mạnh, song giá thành G&SPG vẫn giữ ổn định ở mức tốt nhất Các thị trường tiềm năng và thị trường không tốt có thể phân biệt qua việc thay đổi biên độ rất nhỏ Hiện

tại chúng ta đang ở trong một thị trường đầy khó khăn và hiện tại vẫn chỉ có một chút tín hiệu lạc quan cho các tháng còn lại của năm

Cơ cấu thị trường xuất khẩu G&SPG Việt nam

+ Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt mức cao kỷ lục trong đó tăng mạnh nhất là thị trường Trung Quốc và Đức, với mức tăng lần lượt là 75,93% và tăng 47,85% so với tháng trước đó

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG sang hai thị trường chủ lực khác như Mỹ

và Nhật Bản cũng tăng rất mạnh, lần lượt tăng 22,68% và tăng 17,49% so với tháng 02/2017

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG sang hầu hết các thị trường chủ lực khác như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Australia đều tăng so với cùng kỳ năm ngoái Chỉ duy có thị trường Anh lại giảm 8,1% so với cùng kỳ năm 2016

Tôi xin được phân tích một số thị trường xuất khẩu gỗ chính của Việt Nam, nắm giữ hơn 80% cơ cấu thị trường xuất khẩu:

Việt Nam xuất khẩu G&SPG vào Mỹ

Mỹ là thị trường xuất khẩu quan trọng nhất đối với các mặt hàng G&SPG của Việt Nam Năm 2015 kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam sang thị trường này đạt 2,64 tỉ USD, cao nhất trong tất cả các thị trường xuất khẩu của Việt Nam, tương đương với 38% trong tổng kim ngạch xuất khẩu về các mặt hàng này của cả nước (Tổng cục Hải quan 2016) Tiêu thụ G&SPG của Việt Nam từ thị trường Mỹ đang tiếp tục được

mở rộng Cụ thể, năm kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng này từ Việt Nam vào Mỹ tăng trên 18% so với kim ngạch năm 2014 (kim ngạch năm 2014 tăng gần 12% so với kim ngạch năm 2013) (Tổng cục Hải quan 2015) Trong quý I năm 2017, Mỹ liên tục duy trì là thị trường xuất khẩu G&SPG lớn nhất của Việt Nam, đạt trên 691 triệu USD,

tăng 15,96% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 39% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của cả nước

Hầu hết các mặt hàng gỗ được xuất khẩu vào Mỹ từ Việt Nam có nguồn gốc từ gỗ nhập khẩu Các loại gỗ được sử dụng phổ biến nhất bao gồm bồ đề, dương, óc chó, thông, dẻ gai, v.v được nhập khẩu từ Châu Âu, Mỹ, Úc, New Zealand Các nguồn gỗ này là các nguồn gỗ ‘sạch’ về tính hợp pháp và đáp ứng được các yêu cầu về mức độ hợp pháp của gỗ trong các sản phẩm được tiêu thụ tại các thị trường khó tính như Mỹ

và EU

Việt Nam xuất khẩu G&SPG vào thị trường Trung Quốc

Trung Quốc trong những năm 2009 là thị trường nhập khẩu lớn thứ 4 sau Mỹ, EU, Nhật Bản, nhưng đến năm 2012 Trung Quốc đã vươn lên vị trí thứ 2, chỉ sau Mỹ Đến những năm 2016-2017 thì Trung Quốc vẫn giữ vị trí thứ 2,3 trong cơ cấu thị trường xuất khẩu gỗ của Việt Nam Thị trường Trung Quốc cũng là một thị trường xuất khẩu

gỗ lớn trên thế giới Trong giai đoạn từ năm 2008 – 2012 kim ngạch xuất khẩu mặt hàng đồ gỗ sang thị trường Trung Quốc đã tăng mạnh so với giai đoạn trước Tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam vào Trung Quốc đạt 1941 triệu USD Với riêng năm

2012 thì kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam sang Trung Quốc đã đạt 715 triệu USD góp phần tăng tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của cả nước, khiến cho mặt hàng này vươn lên vị trí thứ 5 trong bảng các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, sau dầu thô, dệt may, giày dép và thủy sản

Việt Nam xuất khẩu G&SPG vào Nhật Bản

Nhật Bản là thị trường lớn thứ 2 của dăm gỗ Việt Nam, chỉ đứng sau Trung Quốc Năm 2015, Việt Nam đã xuất khoảng 3,2 triệu tấn dăm khô, đạt giá trị kim ngạch 456 triệu USD sang thị trường này, tăng tương ứng 36% về lượng và 45% về giá trị Mặt hàng ghế gỗ xuất khẩu từ Việt Nam sang Nhật Bản đã đạt trên 84,5 triệu USD trong năm 2015, tăng 10% so với năm 2014 Các mặt hàng đồ nội thất của Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản có xu hướng giảm Cụ thể, kim ngạch đồ nội thất phòng ngủ đạt

108, 2 triệu USD năm 2015, giảm 6% so với năm 2014; kim ngạch đồ gỗ ngoài trời đạt 85,1 triệu USD năm 2015, giảm 14% so với 2014; kim ngạch đồ gỗ văn phòng năm 2015 đạt 83,3 triệu USD, giảm 11% so với 2014

Việt Nam xuất khẩu G&SPG vào EU.

EU là thị trường xuất khẩu quan trọng thứ tư của Việt Nam (sau Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Quốc) cho các mặt hàng G&SPG Nếu chỉ tính riêng về các mặt hàng đồ gỗ, EU

là thị trường lớn thứ 2 của Việt Nam (sau Hoa Kỳ) Năm 2014, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam từ EU đạt 703 triệu USD, tăng gần 100 triệu USD so với năm

2013 (608 triệu USD) Tốc độ tăng trưởng về kim ngạch xuất G&SPG khẩu của Việt Nam vào EU giai đoạn 2012-2014 bình quân đạt 2,2%/năm Trong khối EU các quốc gia quan trọng nhất đối với thương mại G&SPG của Việt Nam bao gồm Anh, Đức, Pháp Kim ngạch từ 3 thị trường này chiếm 2/3 trong tổng kim ngạch xuất khẩu

G&SPG của Việt Nam từ EU Các mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam vào EU bao gồm đồ gỗ ngoài trời, ghế gỗ, đồ nội thất phòng ngủ và đồ nội thất văn phòng Năm 2014 Việt Nam xuất khẩu khoảng 263 triệu USD ‘đồ gỗ khác’ (bao gồm

đồ gỗ ngoài trời, không bao gồm các mặt hàng ghế gỗ) sang EU Cũng trong năm này, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam từ các mặt hàng nội thất phòng ngủ đạt 94 triệu USD Đối với các mặt hàng nội thất văn phòng, kim ngạch xuất khẩu đật 35,4 triệu USD năm 2014

Việt Nam xuất khẩu G&SPG vào ÚC

Úc là thị trường nhập khẩu G&SPG lớn thứ 6 của Việt Nam Thống kê từ Tổng cục Hải quan cho thấy trong năm 2015 kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam sang thị trường này đạt 157,3 triệu USD Xu hướng xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này cho thấy thị trường này vẫn đang tiếp tục được mở rộng Trong bối cảnh Hiệp định Hợp tác xuyên Thái Bình Dương vừa được kí kết, cơ hội mở rộng thị trường sẽ tiếp tục khi Hiệp định này chính thức đi vào hoạt động Việt Nam xuất khẩu cả các mặt hàng

gỗ và đồ gỗ sang Úc Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu các mặt hàng gỗ nhỏ hơn rất nhiều

so với các mặt hàng thuộc nhóm đồ gỗ Trong năm 2015 kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam từ tất cả các mặt hàng thuộc các nhóm này đạt 10,3 triệu USDbằng với mức kim ngạch của năm 2014 và tăng cao so với kim ngạch năm 2013 (7,6 triệu USD) Các mặt hàng quan trọng nhất trong nhóm này bao gồm HS 4418 (đồ mộc xây dựng, ván panel) (4,1 triệu USD về kim ngạch năm 2015), HS 4420 (đồ gỗ trang trí, mỹ nghệ) (2,9 triệu USD) và 4412 (gỗ dán, ván lạng, ván ghép thanh) (1 triệu USD)

3 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG

GỖ VIỆT NAM THÁCH THỨC TỪ NGUỒN CUNG

Chất lượng gỗ từ rừng trồng của Việt Nam có chất lượng không đồng đều, chủ yếu là

gỗ có đường kính nhỏ, chất lượng gỗ chưa được cải thiện, năng suất tính trên 1 ha cho một chu kỳ chưa cao, và chưa đáp ứng được những loại gỗ có đường kính lớn cho chế biến xuất khẩu gỗ Và nếu nhìn vào con số khối lượng gỗ trung bình mà ngành gỗ sử dụng trong một năm là 31 triệu m3, để phục vụ cho thị trường nội địa cũng như chế biến xuất khẩu, thì đó là thách thức không thể giải quyết trong thời gian gần

Theo ông Nguyễn Tôn Quyền, Tổng thư ký Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam, ngành công nghiệp chế biến gỗ sẽ phải giải quyết hàng loạt những vấn đề như cạnh tranh trong việc thu mua nguyên liệu gỗ rừng trồng sẽ diễn ra gay gắt Mặt khác, các doanh nghiệp chế biến gỗ sẽ phải đối mặt với các thương nhân Trung Quốc vào thu mua gỗ rừng trồng của Việt Nam, khi Chính phủ Trung Quốc đã cấm khai thác và xuất khẩu gỗ nguyên liệu Trong khi đó, việc tìm nhà cung cấp gỗ có nguồn gốc hợp pháp cũng là vấn đề gây đau đầu với các doanh nghiệp, khi Việt Nam mua gỗ từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, nhưng vẫn còn những nguồn chưa thật sự được kiểm soát Hàng năm, Việt Nam nhập khẩu trung bình từ 7,5 - 8 triệu m3 gỗ quy tròn và tăng hàng năm càng tạo ra áp lực lớn hơn cho ngành gỗ

NĂNG LỰC NGÀNH GỖ VIỆT NAM

Hiện nay, Nhiều doanh nghiệp lâu nay chủ yếu xuất bán hàng cho các đối tác ở dạng bán lẻ, vì vậy, sẽ gặp khó khăn về nguồn hàng không ổn định, giá cả phập phù thường

ở mức thấp Chưa kể, các doanh nghiệp làm ăn chụp giật, sẵn sàng chào giá thấp để giành giật thị trường gây bất lợi cho ngành xuất khẩu đồ gỗ Doanh nghiệp Việt Nam

đủ sức vươn ra thế giới, không hề thua kém các doanh nghiệp nước ngoài Bằng chứng

là hiện nay có một số doanh nghiệp Việt Nam đã thành công khi ký được nhiều hợp đồng lớn trang trí nội thất cho các công trình lớn ở nước ngoài Thành công đạt được phải chọn thị trường, theo sát nhà thiết kế, chủ đầu tư; ký kết với các công ty sở tại, chọn mặt hàng có thế mạnh và nghiên cứu kỹ về giá cả Giai đoạn đầu gặp rất nhiều khó khăn do đối tác đòi hỏi khắt khe không chỉ chất lượng, mẫu mã mà giá cả cũng