Bài 4: Cách tiếp cận khi so sánh

Cách tiếp cận approach có tính chất tiên đề, phương hướng giải quyết vấn đề trên cơ sở nguyên tắc và quy tắcKhái niệm: Cách tiếp cận, phương pháp, kỹ thuật trong nghiên cứu SSGD  Phươn

Bài 1 Mở đầu về GDSS

Bài 2 Mục đích, nhiệm vụ và đối tượng của GDSS

Bài 3 Một số hướng dẫn về nguyên tắc khi nghiên cứu SSGD

Bài 4 Các cách tiếp cận nghiên cứu GDSS

Bài 5 Kỹ thuật SSGD

Bài 6 SSGD một số nước.

Nội dung môn học GDSS:

Tài liệu học tập : - Giáo dục so sánh (chương 4)

- Kinh nghiệm và thành tựu phát triển giáo dục và đào tạo trên thế giới (6).

Cách tiếp cận (approach) có tính chất tiên đề, phương hướng giải quyết vấn đề trên cơ sở nguyên tắc và quy tắc

Khái niệm: Cách tiếp cận, phương pháp, kỹ thuật trong nghiên cứu SSGD

 Phương pháp (method) có tính chất quy trình, nêu lên các bước

được sắp xếp hợp lý theo một lôgích để giải quyết vấn đề

thuật, mưu mẹo, thao tác cụ thể để giải quyết vấn đề

Cách tiếp cận  Phương pháp  Kỹ thuật

Rộng  Hẹp Chung  Riêng Trùu tượng  Cụ thể

TC I Tiếp cận lịch sử

1) Tác giả Kandel: (1881-1965), người Anh,

GS Giáo dục so sánh Khoa Sư Phạm ĐH Columbia, New York

 Tác phẩm:

- Giáo dục so sánh, Boston, 1933

- Các loại hình quản lý giáo dục, Melbourne, 1938

- Niên giám thống kê giáo dục, 1924-1944

- Nhà trường và xã hội, 1946-1953

- Thời đại mới trong giáo dục, London, 1954

Thông qua phân tích lịch sử để đi tới hiểu biết và phát hiện các nguyên tắc về giáo dục

Isaac Kandel và Nicholas Hans

TC I Tiếp cận lịch sử (tiếp)

 Các bước của cách tiếp cận lịch sử (4 bước):

- Mô tả: Nêu lên các mặt lý luận và thực tiễn cho một hoặc

nhiều vấn đề giáo dục chung cho một số nước.

- Giải thích hoặc diễn giải: Đánh giá thực chất hệ thống giáo dục một nước gắn với bối cảnh lịch sử, truyền thống, các nguồn lực chi phối tổ chức xã hội, điều kiện chính trị để giải thích sự phát triển xã hội.

- Phân tích so sánh: So sánh các hệ thống giáo dục và lý do làm cơ sở cho sự khác nhau

- Rút ra nguyên tắc/xu thế: Từ cơ sở thực tiễn

xây dựng triết lý giáo dục

TC I TiÕp cËn lÞch sö (tiÕp)

 3 môc tiªu cña c¸ch tiÕp cËn Kandel:

- M« t¶ sù diÔn biÕn

- Gi¶i thÝch nguyªn nh©n lÞch sö

- C¶i tiÕn gi¸o dôc

 Gi¸ trÞ cña c¸ch tiÕp cËn lÞch sö (3):

- ThiÕt lËp c¬ së th«ng tin gi¸o dôc chÝnh x¸c

- Nªu tÇm quan träng cña bèi c¶nh lÞch sö v¨n

ho¸, truyÒn thèng, b¶n s¾c d©n téc

- ChuyÓn tõ m« t¶ sang gi¶i thÝch vµ tiÕn tíi c¸c

nguyªn t¾c vµ xu thÕ cña gi¸o dôc

Kazamias & Massialas (1965)

TC I Tiếp cận lịch sử (tiếp)

 2) Tác giả Nicholas Hans: GS Giáo dục so sánh Khoa Sư phạm ĐH London

Các bước tiến hành (3):

- Nghiên cứu từng hệ thống giáo dục

- Thu thập số liệu liên quan

- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng

Tác phẩm:

- GDSS- Nghiên cứu các nhân tố giáo dục và truyền thống,

London, 1949

- Các xu thế của giáo dục thế kỷ 18, London, 1951

- Lịch sử chính sách giáo dục nước Nga từ 1701 đến 1917,

London, 1964

TC I Tiếp cận lịch sử (tiếp)

 Đặc điểm (3):

- Cách tiếp cận ra đời sớm nhất

- Thích hợp nhất ở các đề tài so sánh quốc tế (giữa các nước)

- Vẫn có thể vận dụng cho đề tài có phạm vi so sánh nhỏ hẹp hơn, nhưng nhân tố ảnh hưởng ít hơn,

chủ yếu là nhân tố tự nhiên

Phân tích 3 nhóm nhân tố ảnh hưởng

- Tự nhiên: chủng tộc, ngôn ngữ, môi trường (địa dư, kinh tế)

- Tôn giáo: Đạo Thiên chúa, Hồi, Phật, Thần, Khổng, ấn Độ…

- Chủ nghĩa: nhân đạo, dân tộc, xã hội, cộng sản …

TC II Tiếp cận liên môn

Cách tiếp cận của GDSS không phải là của môn lịch sử, hoặc của một môn nào khác, mà vận dụng cách tiếp cận của nhiều môn quan trọng, gọi là tiếp cận liên môn

Tác giả: Goerge Bereday, Viện NC Giáo dục Quốc tế, ĐH

Columbia, Chủ tịch Hội GDSS, Tổng biên tập tạp chí của Hội, nhà

du lịch, chuyên gia tư vấn quốc tế về giáo dục

Tác phẩm:

- Niên giám thống kê giáo dục thế giới

- Phương pháp so sánh trong giáo dục, 1964

- Những suy nghĩ về phương pháp luận

so sánh trong giáo dục, 1964-1966

TC II Tiếp cận liên môn (tiếp)

Các bước tiến hành (7 bước):

1 Lựa chọn chủ đề, điểm gay cấn hoặc vấn đề

2 Thu thập/kiểm tra số liệu gd liên quan ở các nơi đã chọn

3 Diễn tả các số liệu bằng cách áp dụng các môn học liên quan

để hiểu vấn đề trong bối cảnh xã hội

4 Đối chiếu các số liệu đã diễn tả để nêu các cơ sở có khả năng so sánh

5 Phát triển các giả thuyết

6 Kiểm tra các giả thuyết bằng cách phân tích

so sánh các số liệu đã diễn tả

7 Rút ra kết luận /=/

TC II Tiếp cận liên môn (tiếp)

Một số môn học cổ điển trong cách tiếp cận

Triết học Giáo dục

Giá trị học (Axiology) Mục tiêu/mục đích giáo dục

Siêu hình học (Metaphysics) Bản chất con người (H,G), môi

TC II Tiếp cận liên môn (tiếp)

Các nhóm môn học khác

-Văn hoá vật chất (Công nghệ học, Kinh tế học)

- Khoa học xã hội (Xã hội học, Giáo dục học, Chính trị học)

- Mỹ học (Nghệ thuật đồ hoạ và tạo hình, Văn học dân gian, Ca

TC III Tiếp cận vấn đề

Tiếp cận vấn đề một phương pháp khoa học để cải cách gd –

Cơ sở:

- So sánh giáo dục là phương pháp điều tra nghiên cứu để phát triển tri thức và lý thuyết về giáo dục, đồng thời là công cụ để cải cách giáo dục

- Dựa vào các khoa học giáo dục, các dự báo, tiên đoán và quy luật, dùng phương pháp quy nạp và diễn dịch, lấy sự hữu ích khi giải

quyết vấn đề làm trọng tâm

Tác giả: Brian Holmes, GS GDSS ĐH London, Chủ tịch Hội

GDSS thế giới

Tác phẩm:

- Niên giám thống kê giáo dục thế giới

- Vấn đề trong giáo dục cách tiếp cận so sánh, – 1965

TC III Tiếp cận vấn đề (tiếp)

 Các bước tiến hành (8):

1 Nêu, lựa chọn và phân tích sự lộn xộn, tình huống rắc rối, vấn đề và

sự gay cấn

2 Nêu các giải pháp có thể

3 Phân tích để làm sáng tỏ và nêu rõ vấn đề

4 Phân tích bối cảnh của vấn đề trong đó xem xét mọi số liệu liên

TC III Tiếp cận vấn đề (tiếp)

 Một số vấn đề (10) trong cách tiếp cận (giải pháp giữa hai

thái cực):

1 Tác động tương hỗ: Ngôn ngữ và giao tiếp

2 Tổ chức: Chính phủ và chính trị

3 Sự sinh tồn: Kinh tế và tiêu dùng

4 Giới tính: Gia đình và kết cấu xã hội

5 Tính lãnh thổ: Không gian và địa dư

6 Sự học tập: Giáo dục xã hội và nhà trường

8 Vui chơi: Nghệ thuật và giải trí

9 Bảo vệ: Tôn giáo và y tế

10 Khai thác: Công nghệ và khoa học

TC III Tiếp cận vấn đề (tiếp)

 Các nhân tố Các vấn đề gay cấn

I Dân tộc  Số lượng và chất lượng

Không gian  Giúp đỡ lẫn nhau và đấu tranh sinh tồn

Thời gian  Phát triển nội tại và biến đổi ngoại lai

II Ngôn ngữ  Giao tiếp và tưởng tượng

Nghệ thuật  Mỹ học và thực dụng

Triết học  Phiêu lưu và hoà bình

Tôn giáo  Đạo đức và niềm tin

III Cấu trúc xã hội  Tinh hoa và đại chúng

Chính phủ 

Tự do và trật tự

Kinh tế học  Canh tân và bảo thủ

IV Công nghệ học  Thích nghi và sáng tạo

Khoa học  KH tự nhiên và nhân văn

Y tế  Thể lực và trí tuệ

Giáo dục  Chuyên môn hoá và phổ cập

Arthur Moehlman

TC IV Tiếp cận mục đích

Cách tiếp cận dẫn đến việc ra quyết định trong giáo dục

Cơ sở của phương pháp (3):

- Cách tiếp cận và phương pháp có tính mục đích

- Mục đích quan trọng của so sánh giáo dục là cải tiến,

cải cách và phát triển giáo dục

- Vậy phương pháp và cách tiếp cận nghiên cứu phải tuỳ thuộc

mục đích đó, không thể phụ thuộc một môn học,

một vấn đề nào ngoài phạm vi giáo dục

Tác giả: Edmund King, GS GDSS, ĐH London

Tác phẩm:

- Các nhà trường nước khác và nhà trường của chúng ta, 1958

- Viễn cảnh thế giới trong giáo dục, 1962

TC IV Tiếp cận mục đích (tiếp)

Các việc quan trọng hàng đầu theo thứ tự:

- Phân tích mục tiêu và mục đích cần đạt được của đối tượng

- Nghiên cứu hướng vào việc hình thành chính sách, ra quyết định và hành động

- Xem xét hoàn cảnh sinh thái.

Ba mức độ nghiên cứu của cách tiếp cận:

- Thông tin, tham khảo một hoặc nhiều mô hình liên quan

- Phân tích đề tài, vấn đề gay cấn xuất hiện ở nhiều nơi:

Phân tích quan niệm (conceptual analysis)

 “ thể chế (institutional )“

 “ hành động (operational )“

-- Nghiên cứu định hướng cải cách.

nghiên cứu tiếp cận hệ thống, điều tra, khảo sát, phỏng vấn, thực

nghiệm và định lượng để chứng minh các giả thuyết

-Qua đó tìm ra các mối quan hệ giữa các vấn đề giáo dục

-và xã hội

-- Kiểm nghiệm lại giả thuyết với số liệu của nhiều nước

Coi GDSS là một môn khoa học xã hội

TC V C¸ch tiÕp cËn cña c¸c m«n KHXH (tiÕp)