Thế nào là một quần xã sinh vật?Đáp án: Quần xã sinh vật là một tập hợp những quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một khoảng không gian nhất định.. - Khi môi t
Trang 1Bµi 49: QuÇn x· sinh vËt
• ? §©y cã ph¶i lµ h×nh ¶nh cña mét quÇn thÓ sinh vËt kh«ng?
Trang 2I Thế nào là một quần xã sinh vật?
Đáp án:
Quần xã sinh vật là một tập hợp những quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một khoảng không gian nhất định Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó nh một thể thống nhất và do vậy quần xã có cấu trúc t ơng đối ổn định
Trang 3II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã.
• ? Một quần xã có những dấu hiệu đặc tr ng
nào?
• Đáp án: Dấu hiệu cơ bản của quần xã sinh
vật là: số l ợng và thành phần các loài sinh vật.
Trang 4? Số l ợng các loài đ ợc đánh giá qua các chỉ
số nào?
Đáp án:
• Độ đa dạng: là mức độ phong phú về số l ợng loài trong
quần xã Quần xã càng đa dạng thì tính ổn định càng cao, quần xã càng tồn tại lâu trong môi tr ờng sống
- Khi môi tr ờng thuận lợi -> số loài tăng nh ng số cá thể trog
mỗi loài giảm -> quần xã sinh vật có độ đa dạng cao
- Khi môi tr ờng không thuận lợi -> số loài giảm và số cá thể
trong mỗi loài tăng cao_-> tính đa dạng của quần xã giảm
Độ nhiều: là mật độ cá thể của từng loài trong quần xã.
Độ th ờng gặp: là tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong
tổng số địa điểm quan sát
Trang 5? Thành phần các loài đ ợc thể hiện nh thế
nào?
Đáp án:
xã do có số l ợng cá thể nhiều, sinh khối lớn, hoặc do hoạt
động mạnh của chúng.Ví dụ: trong quần xã trên cạn, loài thực vật có hạt chủ yếu th ờng là loài u thế, vì chúng ảnh h ởng rất lớn tới khí hậu của môi tr ờng
hẳn các loài khác
Ví dụ: cây cọ là loài đặc tr ng của quần xã vùng đồi Vĩnh
Phúc, cây tràm là laòi đặc tr ng của quần xã rừng U Minh
Trang 6III Quan hÖ gi÷a ngo¹i c¶nh vµ quÇn x·.
? C¸c quÇn thÓ sinh vËt trong m«i tr êng sèng
cã chÞu ¶nh h ëng cña c¸c nh©n tè sinh th¸i kh«ng?
Trang 7Đáp án: Các quần thể sinh vật trong môi tr ờng sống
luôn chịu ảnh h ởng của các nhân tố sinh thái và sự thay đổi của môi tr ờng nên xét mối quan hệ giữa
ngoại cảnh và quần xã là xem xét kết quả tổng hợp
ảnh h ởng của môi tr ờng sống tới các quần thể sinh vật.
? Sự thay đổi của quần xã có tính chu kì
không?
Trang 8Đáp án: Các nhân tố khí hậu có tính chu kì đã hình
thành sự phát triển có tính chu kì của các nhân tố hữu sinh( thức ăn, kẻ thù, dịch bệnh …) đã tạo nên sự thay ) đã tạo nên sự thay
đổi có tính chu kì của quần xã.
? Giữa quần xã với các nhân tố vô sinh và hữu sinh
của môi tr ờng nh chu kì ngày đêm, chu kì mùa có
tính qui luật, vậy mối quan hệ ấy đ ợc biểu hiện nh
thế nào? Lấy ví dụ minh hoạ
Trang 9Đáp án: Ví dụ ở quần xã rừng nhiệt đới sinh vật hoạt động
theo chu kì ngày và đêm thể hiện rất rõ Trong khi nhiều loài khác về hang ổ về ban đêm thì muỗi, chuột hoạt động mạnh, kéo theo hoạt động của ếch nhái, chim, cú, vạc và nhiều loài chim săn mồi khác
ở quần xã rừng ôn đới sinh vật hoạt động theo chu kì mùa rõ rệt, vào thu các loài thú dự trữ thức ăn, thay lông, chuẩn bị
chỗ trú đông, một số loài chim và thú thì di chuyển đi nơi
khác tránh đông, thức vật có lá rộng thì vàng và trụi lá để mùa
đông tới không bị mất n ớc do thoất n ớc qua lá…) đã tạo nên sự thay
Trang 10? Số l ợng cá thể của một quần thể có bị số l ợng cá thể của một quần thể khác trong quần xã kìm hãm? lấy ví dụ?
• Số l ợng cá thể của một quần thể bị số l ợng cá thể của một quần thể khác trong quần xã
kìm hãm.
• Ví dụ: khi thời tiết thuận lợi, khí hậu ấm áp, có m a nhỏ, cây cối xanh t ơi, sâu bọ phát
triển -> số l ợng cá thể chim ăn sâu tăng theo Khi số l ơng chim ăn sâu quá nhiều -> quần thể sâu bọ bị chim tiêu diệt mạnh mẽ -> số l ợng cá thể sâu giảm nhanh -> kéo theo số l ợng chim lại giảm…) đã tạo nên sự thay
=> Hiện t ợng trên chính là hiện t ợng khống chế sinh học Và do có hiện t ợng khống chế sinh học trong quần xã nên số l ợng cá thể trong mỗi quần thể chỉ dao động quanh mức cân bằng -> toàn bộ quần xã cũng dao động trong thế cân bằng.
Trang 11? Khi nào có sự cân bằng sinh học trong quần xã?
Đáp án:
Cân bằng trong quần xã biểu hiện ở số l ợng cá thể sinh vật trong quần xã luôn luôn đ ợc khống chấ ở mức độ nhất định( dao động quanh vị trí cân bằng) phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của
môi tr ờng.