Bai 40 quan xa sinh vat

2.Giảng bài mới : * Hoạt động 1 : tìm hiểu quần xã sinh vật Cho học sinh quan sát video về một quần xã sinh vật trong tư nhiện + Kể tên các quần thể sinh vật trong đoạn video?. Khái ni

Tiết 44 BÀI 40:QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG

CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ

-oOo -I/ Mục tiêu

a/ Kiến thức:

- Nêu được khái niệm về quần xã sinh vật và cho ví dụ

- Biết được một số đặc trưng cơ bản của quần xã sinh vật

- Thấy được mối quan hệ giữa các lồi trong quần xã

b Kỹ năng :

- Tìm tòi , quan sát , nghiên cứu , làm việc nhóm

- Kỹ năng thuyết trình

c/ Thái độ:

- Yêu thích , đam mê khoa học , hứng thú tìm tòi nghiên cứu

- Xây dựng ý thức bảo vệ mơi trường tự nhiên

II/ Chuẩn bị

a/ Học sinh:

- Đọc sgk

- Chuẩn bị tư liệu báo cáo về mối quan hệ giữa các lồi trong quần xã

b/ Giáo viên

- Hình 40 sgk

- Tư liệu về quần xã và các mối quan hệ trong quần xã ( video )

III/ Phương pháp

- Quan sát , nghiên cứu , phát hiện vấn đề

- Thuyết trình nhóm

IV/ Tiến trình bài giảng

1 Kiểm tra bài cũ :

- Biến động cá thể của quần thể là gì? Có mấy dạng? Nêu nguyên nhan của sự biến động đó?

- Nghiên cứu biến động số lượng cá thể của quần thể có ý nghĩa gì? Ví dụ minh hoạ?

2.Giảng bài mới :

* Hoạt động 1 : tìm hiểu quần xã sinh vật

Cho học sinh quan sát

video về một quần xã sinh

vật trong tư nhiện

+ Kể tên các quần thể sinh

vật trong đoạn video ?

+ Mơi trương sống của các

quần thể trên như thế nào ?

Giáo viên gợi ý  HS nêu

khái niệm quần xã

Quan sát đoạn video chú ý những điểm giáo viên gợi ý

Học sinh nêu khái niệm 

I/ Khái niệm về quần xã sinh vật:

Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một không gian và thời gian nhất định  Quần xã có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật trong quần Xã thích nghi với môi trường sống của chúng

* Hoạt động 2 : tìm hiểu một số đặc trưng cơ bản của quần xã

Có nhận xét gì về số lượng

và số lồi trong quần xã mà

em vừa xem ?

Đa dạng , rất nhiều ……

II/ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ:

1/ Đặc trưng về thành phần loài trong quần xã:

Thể hiện qua:

Cho học sinh nghiên cứu

sgk , thảo luận  phân biệt

lồi ưu thế và lồi đặc

trưng ?

Giáo viên cho học sinh

quan sát một số hình ảnh về

lồi ưu thế và lồi đặc

trưng trong một số quần xã

+Thế nào là lồi ưu thế và

lồi đặc trưng ?

Giới thiệu một số hình thức

phân bố của các cá thể

trong quần xã

- Sự phân bố các cá thể

trong không gian của quần

xã có ý nghĩa gì ?

Thảo luận -> rút ra nhận xét

sơ bộ về lồi ưu thế và lồi đặc trưng

Quan sát một số hình ảnh do giáo viên cung cấp  rút ra kết luận

Nêu được khái niệm

Chú ý quan sát lắng nghe , ghi nhận

Giảm bớt mức độ cạnh tranh giữa các loài và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống của môi trường

* Số lượng loài và số lượng cá thể của mỗi loài: là mức độ đa dạng của quần xã, biểu thị sự biến động, ổn định hay suy thoái của quần xã

* Loài ưu thế và loài đặc trưng:

- Loài ưu thế có số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn hoặc do hoạt động của chúng mạnh

- Loài đặc trưng chỉ có ở một quần xã nào đó hoặc loài có số lượng nhiều hơn hẳn các loài khác trong quần xã

2/ Đặc trưng về phân bố cá thể trong không gian của quần xã :

- Phân bố theo chiều thẳng đứng VD: Sự phân tầng của thực vật trong rừng mưa nhiệt đới

- Phân bố theo chiều ngang VD: + Phân bố của sinh vật từ đỉnh núi

 Sườn núi  chân núi + Từ đất ven bờ biển  vùng ngập nước ven bờ  vùng khơi xa

* Hoạt động 3 : tìm hiểu quen hệ giữa các lồi trong quần xã

Cho các nhóm báo cáo kết

quả chuẩn bị của nhóm

mình  các nhóm khác

phát vấn + trao đổi thơng

tin với nhau

+ Giáo viên tổng kết + cho

học sinh quan sát video các

mối quan hệ trong quần xã

Có những mối quan hệ nào

trong quần xã ?

Thê nào là hiện tượng chế

sinh học ? hiện tượng này

có ý nghĩa gì ?

Đại diện nhóm trình bày kết quả chuẩn bị của nhóm mình

+ Phát vấn + thảo luận vấn

đề mối quan hệ các lồi trong quần xã

s Quan sát nhận thức rõ hơn về quan hệ các lồi trong quần

xã sinh vật

Nghiên cứu sgk 

III/ QUAN HỆ GIỮA CÁC LOÀI TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:

1/ Các mối quan hệ sinh thái: Gồm

quan hệ hỗ trợ và đối kháng

- Quan hệ hỗ trợ đem lại lợi ích hoặc ít nhất không có hại ho các loài khác gồm các mối quan hệ: Cộng sinh, hội sinh, hợp tác

- Quan hệ đối kháng là quan hệ giữa một bên là loài có lợi và bên kia là loại bị hạ, gồm các mối quan hệ: Cạnh tranh, ký sinh, ức chế, cảm nhiễm, sinh vật này ăn sinh vật khác

2/ Hiện tượng khống chế sinh học:

Khống chế sinh học là hiện tượng số lượng cá thể của một loài bị khống chế

ở một mức nhất định do quan hệ hỗ trợ hoặc đối kháng giữa cá loài trong quần xã

V Củng cố :

- Cho học sinh trả lời câu hỏi sgk

Câu 1: Trong quần xã rừng U Minh, loài đặc trưng là:

Câu 2: Trong quần xã ao nuôi cá tra, loài ưu thế là loài:

Câu 3: Vi khuẩn lam và nốt sần rễ cây họ đậu là quan hệ:

Câu 4: Sự phân tầng của thực vật trong rừng mưa nhiệt đới là:

a Đặc trưng về số lượng loài b Đặc trưng về thành phần loài

c Đặc trưng về phân bố cá thể trong không gian của quần xã d Đặc trung về mối quan hệ sinh thái câu 5: Sự phân bố cá thể trong không gian của quần xã có ý nghĩa:

a Giảm sự cạnh tranh, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống

b Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống

c Giảm sự cạnh tranh

d Bảo vệ các loài động vật

VI Dặn dị :

- Trả lời câu hỏi sgk

- Chuẩn bị bài mới

+ Diễn thái sinh thái là gì ? Ý nghĩa ?