XÁC ĐỊNH Để XÂY DỰNG SÁCH THAM KHẢO

GTZ phối hợp với UBND tỉnh Kiên Giang bắt đầu triển khai dự án “Bảo tồn và Phát triển Khu Dự trữ Sinh quyển Kiên Giang” (Giai đọan I), do AusAID tài trợ. Mục tiêu tổng quát của Dự án là sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở tỉnh Kiên Giang bền vững có sự quản lý hiệu quả các khu bảo tồn. Xây dựng và triển các chương trình nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc thay đổi khí hậu, đa dạng sinh học, các vấn đề về rác thải với các nhóm mục tiêu khác nhua là một trong những hoạt động chính của Dự án. Thành quả 4 của Dự án – Các chiến dịch nâng cao nhận th

Dự án Hợp nhất bảo tồn và phát triển Khu Dự trữ Sinh quyển Kiên Giang, GTZ

(do AusAID tài trợ)

XÁC ĐỊNH

Để XÂY DỰNG SÁCH THAM KHẢO

A – THÔNG TIN CƠ BẢN

GTZ phối hợp với UBND tỉnh Kiên Giang bắt đầu triển khai dự án “Bảo tồn và Phát triển Khu

Dự trữ Sinh quyển Kiên Giang” (Giai đọan I), do AusAID tài trợ Mục tiêu tổng quát của Dự

án là sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở tỉnh Kiên Giang bền vững có sự quản lý hiệu quả các khu bảo tồn Xây dựng và triển các chương trình nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc thay đổi khí hậu, đa dạng sinh học, các vấn đề về rác thải với các nhóm mục tiêu khác nhua là một trong những hoạt động chính của Dự án

Thành quả 4 của Dự án – Các chiến dịch nâng cao nhận thức về môi trường cùng thực hiện với

Dự án Sóc Trăng là một trong những hợp phần trong dự án giúp dự án đạt mục tiêu tổng quát của mình Đối với thành quả 4, việc xây dựng các nguồn tài liệu giáo dục về thay đổi khí hậu, đa dạng sinh học và rác thải được xem như là phương pháp tiếp cận bền vững Phần này được thiết

kế như là công việc được phân công cho chuyên gia giáo dục quốc tế, chuyên gia này sẽ có mặt ở Kiên Giang vào tháng 11 năm 2008, tháng 1 và tháng 2 năm 2009 Các nhóm mục tiêu là học sinh trường tiểu học trong thành phố Rạch Giá và các cộng đồng nông thôn và Kh’mer nghèo trong bốn huyện ven biển của dự án, VQG U Minh Thượng, vùng đệm VQG Phú Quốc

Việc viết báo cáo này là bước đầu cung cấp cho chuyên gia quốc tế thông tin cơ bản ban đầu nhằm xây dựng sách tham khảo về rác thải, thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học

Thông tin bao gồm:

1 Tham khảo các phương pháp tiếp cận trên toàn cầu đối với vấn đề giáo dục phát triển bền vững (2005- 2014)

2 Luật bảo vệ môi trường, hướng dẫn triển khai giáo dục địa phương của Chính phủ Việt Nam

và Bộ Giáo dục & Đào tạo (MoET)

3 Học sinh được giáo dục về rác thải, thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học đến mức độ nào với việc thực hiện tài liệu giảng dạy cấp 1 quốc gia ở thành phố Rạch Giá, Hòn Đất, Kiên Lương, An Biên, An Minh Thông tin này sẽ giúp chuyên gia quốc tế xây dựng ý tưởng về phương pháp hợp nhất nội dung sách tham khảo vào việc dạy và học các bộ môn này

4 Tình hình hiện nay của việc xả rác ở các trường cơ sở tại 04 xã ở Hòn Đất, Kiên Lương, An Biên và An Minh

5 Thông tin của các xã

6 Ý kiến đề xuất thiết kế sách tham khảo

B – THAM KHẢO LUẬT, QUYẾT ĐỊNH VÀ HƯỚNG DẪN

I – THẬP KỶ GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA LIÊN HIỆP QUỐC (2005 – 2014)

Thập kỷ Giáo dục Phát triển Bền vững của Liên Hiệp Quốc (2005-2014) được Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc thông qua vào tháng 12 năm 2002 Giáo dục Phát triển Bền vững cho phép có

sự hợp nhất các nguyên tắc phát triển bền vững vào nhiều khía cạnh tình huống học hỏi khác nhau

Việc triển khai Giáo dục Phát triển Bền vững (ESD) giúp cho học sinh có được tầm nhìn mới,

giúp học sinh hiểu thế giới mình đang sống và đề cập tính phức tạp và sự liên hệ lẫn nhau của các vấn đề khó khăn, nghèo đói, phá rừng, tiêu thụ rác thải, suy thoái môi trường, phát triển dân

số, sức khỏe, v.v…

ESD áp dụng các phương pháp đa ngành và tổng thể nhằm nâng cao vị thế của học sinh bằng

các kiến thức và kỹ năng đáp ứng một tương lai bền vững và những thay đổi về giá trị, hành vi, lối sống để đưa ra quyết định và hành động phù hợp với văn hóa và phong tục địa phương

II – CHÍNH PHỦ VIỆT NAM

“Luật Bảo vệ Môi trường” của Quốc hội Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày 10

tháng 1 năm 1994 nhấn mạnh việc bảo vệ môi trường được xem là một trong những trách nhiệm quan trọng của bất kỳ cá nhân người Việt Nam nào phù hợp vớc các điều dưới đây:

 Điều 6 - “Tất cả các tổ chức và cá nhân phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường, tuân thủ

luật pháp bảo vệ môi trường, có quyền và nghĩa vụ phát hiện và tố giác bất kỳ hành động nào vi phạm luật pháp bảo vệ môi trường”

 Điều 12 – “Tất cả các tổ chức và cá nhân có trách nhiệm bảo vệ tất cả các loài động thực

vật hoang dã, duy trì đa dạng sinh học và bảo vệ rừng, biển và tất cả các hệ sinh thái

 Điều 15 – “tất cả tổ chức và cá nhân phải bảo vệ các nguồn nước, các hệ thống cung cấp

và thoát nước, thảm thực vật, các trang thiết bị vệ sinh và tuân thủ quy định về vệ sinh công cộng ở các thành phố, trung tâm du lich và các khu sản xuất”

Điều 37 của Luật Bảo vệ Môi trường nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc đào tạo, giáo dục, vận động và phổ biến kiến thức và luật pháp về bảo vệ môi trường Đặc biệt, luật pháp nhấn mạnh viêc hợp tác với các thể chế nước ngoài khác về công tác bảo vệ môi trường như trong điều quy định dưới đây:

Điều 46 - “Chính phủ Việt nam ưu tiên đối với các quốc gia, các tổ chức quốc tế và các tổ chức

nước ngoài và các cá nhân về lĩnh vực đào tạo nhận lực về môi trường ở Việt Nam”

Ghi chú: Luật pháp đã được Quốc hội điều chỉnh và thông qua tại Kỳ họp thứ XI ngày 19 tháng

11 năm 2005

Chiến lược Bảo vệ Môi trường Quốc gia của Việt Nam 2001 – 2010 ký kết nhiều công ước

môi trường đa phương và các các kế hoạch hành động quốc gia khác về việc bảo vệ đa dạng sinh học, đất ngập nước và môi trường

Quyết định số 20/2006/QD-TTg về việc “Phát triển giáo dục, đào tạo và giáo dục dạy nghề

ở Đồng Bằng Sông Cửu Long đến 2010”, ngày 20 tháng 1 năm 2006 Riêng về sách giáo khoa

và các phương pháp giảng dạy và học, Quyết định nêu rõ điều quan trọng là phải xem xét các kinh nghiệm cuộc sống và điều kiện của học sinh ở Đồng bằng Sông Cửu Long nhằm xây dựng chương trình học linh động, các phương pháp học và giảng dạy Đối việc xây dựng sách tham khảo về việc giảng dạy và học kiến thức địa phương, Quyết định cũng chỉ rõ rằng sách giáo khoa trong giáo trình là cơ sở cơ bản soạn hướng dẫn / sách tham khảo địa phương Những bộ sách này cần phải liên quan đến những trãi nghiệm về cuộc sống của học sinh và các điều kiện kinh tế

và xã hội địa phương

III – BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO (MoET)

Quyết định số 4354/BGDDT-GDTH quy định về “Giáo dục môi trường” của MoET, ngày

19 tháng 5 năm 2008

Quyết định số 896/BGDT-GDTH quy định về “Hướng đẫn điều chỉnh việc giảng dạy và học

ở các trường cơ sở” của MoET, ngày 13 tháng 2 năm xác định rằng giáo viên không được phép

mang vào những nội dung không có trong sách giáo khoa và giáo trình vì điều này sẽ là gánh nặng việc học đối với học sinh Tuy nhiên, giáo viên được phép sử dụng các sách tham khảo để xây dựng các giáo án tốt và có ý nghĩa mà nội dung các giáo án này phù hợp với kiến thức địa phương của học sinh Theo quyết định này, mỗi trường học có trách nhiệm hoặc linh động xây dựng các nội dung bài giảng cụ thể, các phương pháp giảng dạy, chất lượng nội dung và thời gian lên lớp

Quyết định số 5982/BGDDT-GDTH quy định về “Hướng dẫn giảng dạy và học kiến thức địa phương ở các trường cơ sở” của MoET, ngày 7 tháng 7 năm 2008 xác định:

 Nếu giảng dạy chủ đề địa lý mà nội dung có liên quan đến điều kiện địa phương về lĩnh vực đa dạng sinh học, địa hình, v.v… thì giáo viên phải cho học sinh cơ hội thu thập thông tin hiện có nơi chúng đang sinh sống và xây dựng kiến thức về những gì đang xảy

ra xung quanh chúng ở địa phương Số lượng tiết học hằng năm giảng dạy và học địa lý địa phương là 02 tiết một năm cho lớp 5 Đối với lớp 4, nội dung địa phương sẽ được giảng dạy kết hợp với giáo trình quốc gia

 Giáo dục môi trường được xem là một trong những nội dung chính của môn học đạo đức Quyết định này cho phép thiết kế tài liệu tham khảo về môi trường và bảo vệ môi trường Trường học có ít nhât 03 tiết hằng năm giảng dạy và học về môi trường

 Việc xây dựng các sách tham khảo giảng dạy và học sử dụng ở địa phương nên đáp ứng các tiêu chuẩn kế thừa, thực tế và mang tính khoa học Sách tham khảo có thể được xem

là sách tham khảo cho giáo viên hoặc được sử dụng chính thức phục vụ cho việc soạn giáo án, bài kiểm tra và phân công công tác

Hướng dẫn số 40/2008/CT-BGDĐT và Kế hoạch số 307/KH–BGDĐT của MoET, ngày 22

tháng 7 năm 2008 nhằm mục đích đưa ra khái niệm thực hiện trường học thân thiện với học sinh

và học tập tích cực Những tài liệu này chưa có hướng dẫn cụ thể về việc làm sao làm cho trường học trở nên thân thiện với học sinh và làm sao sử dụng việc học tập tích cực với học sinh Tuy nhiên, đây là thông tin cơ bản nhằm đưa vào các hoạt động và trò chơi nhằm khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh trong việc thiết kế sách tham khảo

Quyết định số 51/2007/QD-BGDDT quy định về “Quy định đối với trường cơ sở” của

MoET, ngày 31 tháng 8 năm 2007 nhấn mạnh rằng sách giáo khoa được sử dụng chính thức trong việc giảng dạy và học tập Trường học có trách nhiệm trang bị cho giáo viên các nguồn sách tham khảo và khuyến khích giáo viên sử dụng các nguồn sách tham khảo này để soạn giáo

án để đảm bảo chất lượng giảng dạy và học tập cao

C – GIÁO TRÌNH QUỐC GIA

Từ các lớp 1 đến lớp 5 với các môn khoa học và tự nhiên xã hội, học sinh xây dựng kiến thức tổng quát về các cơ thể sống, hệ sinh thái, năng lượng, môi trường và tác động của các họat động con người đối với môi trường

Lớp 1

Ở lớp 1, học sinh bắt đầu học về môi trường xung quanh chúng bao gồm nhà cửa, cộng đồng và trường học Học sinh cũng xây dựng kiến thức về động vật, thực vật và hệ sinh thái các sinh vật sống này

Lớp 2

Học sinh xây dựng thêm nữa nhận thức về môi trường cộng đồng Học sinh biết về những lợi ích trong việc giữ gìn nhà cửa và cộng đồng sạch đẹp Kiến thức của học sinh về khái niệm cộng đồng ở cấp độ này được mở rộng từ nhà đến trường, hàng xóm, trang trại và vườn, v.v… Học sinh tiếp tục học hỏi các hoạt động nào giúp cho trường sạch đẹp Học sinh bắt đầu xây dựng kiến thức cơ bản về thực vật, động vật, cuộc sống dưới nước và hệ thống mặt trời

Lớp 4

Học sinh học khái niệm cơ bản về nước, chu trình của nước và mối quan hệ giữa nước và sinh vật sống và con người Học sinh cũng được học về việc làm sạch nước bị ô nhiễm và nước sạch

để phát triển thêm nữa kiến thức của học sinh về nước Đặc biệt, học sinh được giải thích rõ rang nước bị ô nhiễm như thế nào bởi các họat động của con người Tại sao nước bị ô nhiễm, theo sách giáo khoa là do quản lý rác thải yếu kém, chất thải công nghiệp, phân bón, khói bụi và dầu nhớt Học sinh học các tác dộng của nước bị ô nhiễm đối với sức khỏe con người và những cách

mà học sinh có thể làm để bảo vệ và tiết kiệm nước Học sinh cũng được yêu cầu thiết kế các áp phích để nâng cao nhận thức của con người về nước và các hành động của học sinh trong việc giữa gìn nước trong sạch Chủ đề không khí được giảng dạy để phát triển khái niệm của học sinh

về không khí, ôxy, ni tơ và dioxide các bon Học sinh cũng được giới thiệu về chất lượng không khí sạch và không khí bị ô nhiễm như thế nào Học sinh cũng được yêu cầu lập danh sách những

gì mà chúng có thể làm để bảo vệ không khí không bị ô nhiễm Học sinh xây dựng sự nhận thức của chúng về các hoạt động như trồng cây, quản lý tốt rác và làm giảm dioxide các bon

Lớp 5

Học sinh được giới thiệu về những ảnh hưởng của việc thay đổi khí hậu đối với thời tiết và cuộc sống của con người chi tiết hơn Học sinh biết về năng lượng, môi trường và các nguồn tài nguyên thiên nhiên Thông qua những bài học này, học sinh nhận ra rằng các hoạt động của con người bao gồm phá rừng, khai thác tài nguyên thiên nhiên, dân số có tác động đến môi trường Với chủ đề về năng lượng, học sinh biết năng lượng được tái tạo từ nhiều nguồn khác nhau như mặt trời, gió, nước, biogas, dầu và than Học sinh biết những lợi ích khi sử dụng các nguồn năng lượng khác nhau Học sinh nhận thức về lý do tại sao con người cần phải tiết kiệm điện Học sinh biết lý do tại sao phá rừng làm than củi gây ra lụt lội và sạt lở đất Học sinh biết dioxide các bon nguy hiểm đối với môi trường và nên có nhiều cách quản lý khôn ngoan các chất thải và khí thải công nghiệp Các nguồn năng lượng sinh được nhấn mạnh là tầm quan trọng đối với việc bảo vệ môi trường Học sinh tiếp tục học những kiến thức cô động về hệ sinh thái được học ở các lớp 1 đến lớp 4 Học sinh biết được những vai trò quan trọng của các nguồn tài nguyên thiên nhiên đối với con người Học sinh biết lý do tại sao khai thác cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên này và ô nhiễm có tác động đến đời sống con người Học sinh có nhận thức về lý do tại sao khai thác dầu và chất thải công nghiệp đang làm ô nhiễm không khí và nước Chủ đề sử dụng đất thu hút sự chú ý của học sinh về lý do tại sao con người sử dụng đất và nhiều lý do khác nhau cho nhiều mục đích sử dụng đất khác nhau Chủ đề này cũng bao gồm các vấn đề về sử dụng hóa chất, phân bón dẫn đến việc suy thoái chất lượng đất Học sinh biết rằng xả rác tồi tệ làm hại cho đất Nên làm gì để bảo vệ môi trường là điều lý thú với thông tin về luật, chính sách bảo vệ môi trường Học sinh được giới thiệu vài hoạt động bảo vệ môi trường như trồng cây, trồng lúa bật thang và xử lý tốt rác thải Từ những thông tin trên, có thể nói rằng giáo trình quốc gia đối với các môn khoa học và xã hội tự nhiên, các chủ đề về thay đổi khí hậu, đa dạng sinh học, các vấn

đề về rác thải đã được giới thiệu cho học sinh lớp 3 đến lớp 5 Vì vậy, sẽ có nhiều cơ hội thiết kế sách tham khảo cho giáo viên giúp phát triển thêm nữa nhận thức của học sinh về các chủ giúp phát triển năng lực của học sinh trong việc thực hành Cũng sẽ có nhiều cơ hội thiết kế nhiều hoạt động khuyến khích ngôn ngữ của học sinh và phát triển tính toán thông qua việc tham gia trò chơi hoặc các hoạt động giải đáp câu đố

D – THÔNG TIN VỀ TRƯỜNG HỌC

Thông tin được thu thập được từ những chuyến đi đến 6 trường cơ sở ở thành phố Rạch Giá, Hòn Đất, Kiên Lương, An Biên và An Minh (xem phụ lục– thông tin tham quan đến trường học, tháng 10 năm 2008)

Xả rác

Hầu hết các trường học sinh đề xanh và xạch Những trường này đạt tiêu chuẩn đánh giá là

“Trường đẹp, xanh và xạch” Lớp học có cây xanh trên tường và của số Các trang thiết bị vệ sinh cơ bản cho học sinh và giáo viên ở các trường học chính Nhận thức về việc giữ trường sạch được xây dựng ở vài trường là “trường chuẩn quốc gia” Vài trường còn áp dụng phân loại “rác

vô cơ” và “rác hữu cơ” với học sinh

Trường Hồng Bàng ở Thành phố Rạch Giá được xem là mô hình tốt về việc phân loại rác thải và thực hiện việc tái chế, làm mới và sử dụng lại các đồ dung cũ (đồ chơi) với học sinh

Tuy nhiên, hầu hết các trường học ở các huyện xả rác mà không phân loại Đốt rác bên ngoài là tập tục phổ biến Tái chế, sử dụng lại và làm mới rác không được áp dụng ở nhiều trường học Các trường học ở các huyện Hòn Đất và Kiên Lương hoàn toàn xanh và sạch trong khi các trường học khác ở An Minh và An Biên thì không Trong những khu trường học này, rác thải không được quản lý tốt lắm Hầu hết các lớp học bị phủ đầy bụi và rác ở mọi nơi trên nền nhà Ở trường học ở huyện An Biên, nơi xả rác được tìm thấy ở gần cửa hàng ăn Tài liệu tham khảo hoặc tài liệu về quản lý rác thải hiện có trong các trường học là danh sách từ 11 đến 15 tiêu chuẩn đánh giá dành cho “Trường đẹp, xanh và sạch” của Sở Giáo Dục & Đào tạo (DoET) (phụ luc 2 & 3 “11 tiêu chuẩn đánh giá chọn trường đẹp xanh và sạch” & “15 tiêu chuẩn đánh giá chọn trường đẹp, xanh và sạch”)

Vài trường học có áp phích, slogan và tranh vẽ của học sinh về các hoạt động giữ trường sạch Những áp phích, slogan và tranh vẽ này không được sử dụng tốt

Xem phục lục 4 “Thông tin trường” để có thêm thông tin

Thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học

Hầu hết các trường học không có tài liệu tham khảo về thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học Khái niệm về thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học là cách mới đối với nhân viên cấp cao của trường Học sinh ở lớp 4 và 5 có thể phát triển kiến thức của chúng về thay đổi khí hậu, tác động của việc thải chất CO2, đa dạng sinh học khi học môn khoa học, tự nhiên xã hội

Khi giáo trình quốc gia cho phép giáo viên được phép 15% thời gian linh động cho việc giảng dạy các sách tham khảo địa phương thì học sinh có cơ hội biết về đa dạng sinh học địa phương bao gồm các vườn quốc gia hoặc động thực vật bị đe dọa, v.v… ở Kiên Giang Tuy nhiên, điều này vẫn còn phụ thuộc vào việc chuẩn bị bài giảng của từng giáo viên

Triển khai việc học tập tích cực

Với việc triển khai Hướng dẫn số 40/2008/CT-BGDĐT của MoET về việc “thi xây dựng trường

học thân thiện và học sinh tích cực”, hiệu trưởng các trường và nhân viên của BoET ở tỉnh Kiên Giang hiểu rằng “trường học thân thiện” là trường học xanh và sạch Hầu hết các lớp học không

có dấu hiệu học sinh làm việc theo nhóm thực hiện các hoạt động Giáo viên bị nhìn thấy đang ngồi ở bàn trong suốt giờ giảng bài Lớp học không phản ánh môi trường học tích cực của học sinh Cũng không có dấu hiệu giảng dạy và công cụ trợ giảng được làm phục vụ cho bài giảng

E – THÔNG TIN CỘNG ĐỒNG

Người Kh’mer nghèo chiếm khoảng 20 đến 30% dân số của bốn xã Thọ Sơn (Hòn Đất), Bình An (Kiên Lương), Đồng Yên (An Biên) và Đồng Hòa (An Minh) Hầu hết người Kh;mer nghèo kiếm sống bằng cách làm công ở đồng ruộng, các nhà máy sản xuất xi măng và các bãi khai thác

đá Chính phủ Việt Nam đã hỗ trợ các hộ Kh’mer nghèo theo chương trình 135 Không khí ở xã Thọ Sơn (Hòn Đất) và Bình An (Kiên Lương) đã bị ô nhiễm bởi các công ty khai thác đá và các công ty sản xuất xi măng (Holcim, Hà Tiên II, Con Gà và các công ty ở Kiên Giang) Tại xã Đông Yên, nước trong các kênh rạch đã bị ô nhiễm bởi phân bón và chất diệt côn trùng có hại

Ủy ban nhân dân xã Bình An (Kiên Lương), Đông Hòa (An Minh) đã hỗ người dân địa phương cải thiện kế sinh nhai của mình thông qua các chương trình trồng và bảo vệ rừng Người dân địa phương cũng đang gia trong các cuộc họp về bảo vệ rừng Tuy nhiên, học không thể kiếm sống được từ các chương trfnh này vì nạn phá rừng vẫn còn diễn ra Xã Bình An (Kiên Lương) là vị trí đảo nổi tiếng có tên là “Phụ tử” Các dịch vụ du lịch đang bùng bổ trong xã này Xin vui lòng đọc Phụ lục 4 về Thông tin trường học (trang 17-40) để có thêm thông tin về các xã đã được kiểm tra ở Hòn Đất, Kiên Lương An Biên và An Minh

F – Ý KIẾN ĐỀ XUẤT

Theo Thập kỷ Giáo dục Phát triển Bền vững của Liên Hiệp Quốc (2005-2014), lụât của Chính phủ Việt Nam và các quyết định của Bộ Giáo dục & Đào tạo cũng như thông tin được thu thập từ các đợt kiểm tra vài ý kiến đề xuất được đưa ra để xây dựng sách tham khảo như sau:

1 – Xây dựng sách tham khảo về rác thải, thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học được đề xuất rất cao cho các trường tiểu học ở Kiên Giang Sách tham khảo sẽ đóng góp vào nỗ lực Việt Nam đạt Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ đến năm 2015

2 – Các chủ đề trong sách tham khảo cần phải liên kết chặt chẽ với giáo trình tiểu học quốc gia cho các chủ đề tự nhiên xã hội, khoa học và địa lý

3 – Xây dựng các hoạt động và trò chơi trong sách tham khảo cần phải xem xét là giáo viên và học sinh tại các trường ở Kiên Giang mà chưa quen với các phương pháp học hỏi tích cực

4 – Cần thiết tổ chức hội thảo cho giáo viên giới thiệu sách tham khảo và phương pháp triển khai các hoạt động và trò chơi với học sinh Đây cũng là cơ hội tốt nhận được ý kiến phản hồi từ giáo viên trước khi xem xét in ấn với việc phê chuẩn của MoET

5 – Hoạt động cho học sinh về việc làm mới hoặc sử dụng các đồ chơi cũ của trường Hồng Bàng (Rạch Giá) có thể được xem là một trong những hoạt động tốt cho bộ sách tham khảo

6 – Thông tin cơ bản về rác thải, thay đổi khí hậu và đa dạng sinh học nên được đưa vào bộ sách tham khảo Thông tin cần được đơn giản và dễ hiểu đối với học sinh và giáo viên

Rác thải – Thông tin cơ bản sẽ giúp giáo viên và học sinh nâng cao nhận thức về tác động của

chất nhựa đối với môi trường, sinh vật biển, chất lượng đất ở Kiên Giang Phân loại rác thải: “tái chế, tái sử dụng và làm mới” sẽ là điểm trọng tâm chính Ví dụ

Đa dạng sinh học – Thông tin cơ bản sẽ giúp cho giáo viên và học sinh trả lời nhiều câu hỏi: “đa

dạng sinh học nghia là gì?” “Sinh cảnh là gì và lưới sự sống là gì?” hoặc “Tại sao bảo tồn / phát triển đa dạng sinh học là quan trọng?” Thông tin về đa dạng sinh học ở Kiên Giang cần phải được được đưa như là thông tin thực tế địa phương

Thay đổi khí hậu – Thông tin cơ bản giúp cho giáo viên và học sinh trả lời các câu hỏi “Các

điều kiện về thay đổi khí hậu?”, “Tại sao thay đổi khí hậu trở thành một vấn đề quan trọng đối với Kiên Giang / Việt Nam?”, “Chúng ta có thể làm gì để làm giảm tác động của việc thay đổi khí hậu đối với các huyện ven biển của Kiên Giang?”

7 – Bộ sách tham khảo sẽ có sách tham khảo về áp phích về môi trường do Dự án xây dựng bao gồm các đề xuất về phương pháp triển khai các hoạt động sử dụng các áp phích với học sinh

8 – Bộ sách tham khảo nền phải có sách tham khảo về các công trình vẽ của học sinh về môi trường được thu thập từ các trường tiểu học trong các huyện dự án và ở những nơi khác

9 – Thiết kế các hoạt động và trò chơi phục vụ cho bộ sách tham khảo sẽ đáp ứng các yếu tố khác như:

- Lựa chọn các hoạt động học hỏi khác nhau

NHỰA

* Nhựa mất đến 100 năm mới bị phân hủy

* Nhựa chiếm đến 90% rác thải trôi nổi trên

biển, đe dọa đời sống của động vật phù du, chi,

30 kg không khí không bị ô nhiễm

23 m3 chất thải đầy đất

- Các cơ hội tham gia học hỏi theo cặp đôi, nhóm nhỏ và toàn bộ lớp học

- Các nhiệm vụ thực tế có liên quan đến các trãi nghiệm trong cuộc sống thực của học sinh

- Các cơ hội cho học sinh áp dụng các cấp suy nghĩ khác nhau (bloom taxonomy)

- Các cơ hội cho học sinh sử dụng kiến thức / kỹ năng ngôn ngữ và toán học Ví dụ: học sinh có thể xây dựng biểu đồ các vị trí rác ở xã như bên dưới đây

10 – Nếu có thể, có thể xây dựng danh sách các ấn phẩm có liên quan đến bộ sách tham khảo Sẽ rất hữu ích cho giáo viên trong việc chuẩn bị bài giảng và phát triển nghề nghiệp của giáo viên

Phụ lục 1: THÔNG TIN THAM QUAN TRƯỜNG HỌC

Ngày Trường tiểu

học

Xã Thành phố /

huyện Người tham gia

16/10/08 Hồng Bàng Tp Rạch Giá Thúy, Ông Huỳnh Phúc Lợi

(hiệu trưởng), Ông Trần Quốc Hùng (Trưởng phòng Giáo dục Rạch Giá)

Buổi

chiều

Trường Chính

Bình An

Bình An Kiên Lương Thúy, Cô Bùi Thị Ly

(Phòng giáo dục), Ông Lê Thanh Tuấn (hiệu trưởng) 17/10/08

Chiều

Trường chi nhánh Bình

An

Bình An Kiên Lương Thúy, Cô Bùi Thị Ly

(Phòng giáo dục), Ông Lê Thanh Tuấn (hiệu trưởng) 21/10/08

Buổi sáng Đông yên I Đông Yên

An Biên Thúy, Ông Nguyễn Văn

Thương (Phòng Giáo dục), Ông Đinh Thanh Vui (phó

hiệu trường) 21/10/08

Buổi sáng Đông yên II Đông Yên

An Biên Thúy, Ông Nguyễn Văn

Thương (Phòng Giáo dục), Ông Ngô Minh Thượng (phó hiệu trưởng) 21/10/08

Buổi

chiều

Đông Hòa II Đông Hòa An Minh Thúy, Ông Nguyễn Thảo

Sơn (Phòng Giáo dục), Ông Nguyễn Ngọc Thanh (hiệu

trưởng)

Phụ lục 2: 11 TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG ĐẸP, SẠCH VÀ XANH

Thời gian đánh giá:

1 Trồng cây

Lựa chọn địa điểm tốt để trồng cây

Đã lựa chọn tốt giống cây trồng phù hợp với trường và

điều kiện thổ nhưỡng địa phương

1

Trồng hoa và cây cảnh trên đất hoặc trong chậu kiểng

để cải thiện vẻ đẹp của trường

Có sân trường để giúp học sinh trong lúc học hỏi 3

Viết tên mỗi cây và ghi chú tác dụng của cây 1

Trồng cỏ hoặc trồng cây bảo vệ đất khỏi bị xói mòn 2

Xây dựng các trang thiết bị vệ sinh đúng tiêu chuẩn

cho giáo viên và học sinh

1

Có đủ trang thiết bị vệ sinh cho học sinh 1

Thường xuyên giữ gìn khu vực vệ sinh sạch sẽ 2

Có hệ thống nước và điện đúng tiêu chuẩn để đảm bảo

nguồn nước sạch và hạn chế việc không sử dụng

misuse nước và điện

2

Thông báo cho học sinh về việc chi trả tiền điện và

nước hằng tháng để học sinh nhận thức được về việc

tiết kiệm nước và điện

1

7 Có cây trong lớp học và văn phòng trường

Treo cây trên tường trong lớp và văn phòng trường 2

Đeo khẩu trang khi làm vệ sinh trường, lớp học 1

Trưng bày / trang trí đẹp lớp học và văn phòng trường

Vẽ hình ảnh, áp phích và báo tường về môi trường

Hình lớn có chất lượng cao treo trên tường của lớp

học

1

Tổ chức họp bàn về môi trường Tham gia chiến dịch

nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường

1

Có các hoạt động cắm trại ngoài trời với chủ đề về

môi trường

1

9 Trắc quan sự cải thiện môi trường học đường

Ghi chép và chụp hình trắc quan những thay đổi về

môi trường vào năm học

1

Tổ chức triển lãm hình ảnh về môi trường được chụp

trong thời gian trắc quan

1

Khuyến khích học sinh, giáo viên, nhân viên và người

dân địa phương tham gia các hoạt động cải thiện môi

Mời các chuyên gia địa phương hỗ trợ trường học

thông qua hoạt động

1

Tham gia chiến dịch, xây dựng nâng cao nhận thức về

vệ sinh môi trường và bảo vệ người dân địa phương

1

Trao đổi về các vấn đề về môi trường với ủy ban nhân

dân và các thể chế địa phương

1

11 Các có sở xây dựng khác (chỉ được áp dụng đối

với các trường học có những điều kiện có sẵn)

Trồng cây con, phân hữu cơ trong trường và cộng

4 Không có: Tiêu chuẩn đánh giá “Trường đẹp, xanh và sạch” sẽ không áp dụng cho

trường ở tình huống khác nhau hoặc trường được phân loại là trường bị thiệt thòi

Phụ lục 3: 15 TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG HỌC ĐẸP, XANH VÀ SẠCH

Thời gian đánh giá:

1 Trồng cây

Lựa chọn địa điểm tốt để trồng cây

Đã lựa chọn tốt giống cây trồng phù hợp với trường và

điều kiện thổ nhưỡng địa phương

1

Trồng hoa và cây cảnh trên đất hoặc trong chậu kiểng

để cải thiện vẻ đẹp của trường

Có sân trường để giúp học sinh trong lúc học hỏi 3

Viết tên mỗi cây và ghi chú tác dụng của cây 1

Trồng cỏ hoặc trồng cây bảo vệ đất khỏi bị xói mòn 2

Xây dựng các trang thiết bị vệ sinh đúng tiêu chuẩn

cho giáo viên và học sinh

1

Có đủ trang thiết bị vệ sinh cho học sinh 1

Thường xuyên giữ gìn khu vực vệ sinh sạch sẽ 2

Có hệ thống nước và điện đúng tiêu chuẩn để đảm bảo

nguồn nước sạch và hạn chế việc không sử dụng

misuse nước và điện

2

Thông báo cho học sinh về việc chi trả tiền điện và

nước hằng tháng để học sinh nhận thức được về việc

tiết kiệm nước và điện

1

7 Có cây trong lớp học và văn phòng trường

Treo cây trên tường trong lớp và văn phòng trường 2

Đeo khẩu trang khi làm vệ sinh trường, lớp học 1

Trưng bày / trang trí đẹp lớp học và văn phòng trường

8 Hoạt động bảo vệ môi trường 1

Vẽ hình ảnh, áp phích và báo tường về môi trường

Hình lớn có chất lượng cao treo trên tường của lớp

học

1

Tổ chức họp bàn về môi trường Tham gia chiến dịch

nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường

Tổ chức triển lãm hình ảnh về môi trường được chụp

trong thời gian trắc quan

1

Khuyến khích học sinh, giáo viên, nhân viên và người

dân địa phương tham gia các hoạt động cải thiện môi

Mời các chuyên gia địa phương hỗ trợ trường học

thông qua hoạt động

1

Tham gia chiến dịch, xây dựng nâng cao nhận thức về

vệ sinh môi trường và bảo vệ người dân địa phương

1

Trao đổi về các vấn đề về môi trường với ủy ban nhân

dân và các thể chế địa phương

11 Các có sở xây dựng khác (chỉ được áp dụng đối

với các trường học có những điều kiện có sẵn)

2

Có tường xung quanh cứng hoặc hàng rào bằng cây

bảo đảm an toàn cho trường và cũng giúp môi trường

Không có bán hàng rong bên trong trường Nếu có bán

hàng rong cần áp dụng các quy định vệ sinh và không

gây ra tác hại đối với môi trường học đường

1

Giữ gìn, duy trì và làm mới trường học tốt 3 Bảo đảm cung cấp đầy đủ nước uống cho học sinh và

giáo viên

1 Ban liên lạc phụ huynh giúp trường chăm sóc cây 1

14 Thực tế, văn minh và tác động lâu dài Trồng nhiều cây cải thiện môi trường học đường và

cho giá trị về kinh tế (“Sao”, “Dầu”, “Xà Cừ”…”)

2

Đặt các trang thiết bị vệ sinh cho giáo viên ở văn

phòng làm việc của trường

Trường học và lớp học có các quy định hiện có để bảo

đảm các tiêu chuẩn thẩm mỹ và chính quy

Phụ lục 4: THÔNG TIN TRƯỜNG HỌC

Tên trường: Trường tiểu học Hồng Bàng

(trường được lựa chọn tổ chức Ngày Môi trường)

Địa chỉ: 179 Nguyễn Hùng Sơn, Rạch Giá, Kiên Giang

Tên hiệu trưởng: Ông Huỳnh Phúc Lợi

Trường học không có báo cáo số lượng giáo viên giảng dạy một cấp cụ thể Giáo viên được phân loại như giáo viên các môn chính và các giáo viên các môn như hội họa, nhạc và các môn vật lý

Các phòng chức năng

Trường học không có phòng học máy tính và âm nhạc Ngoại trừ âm nhạc là môn học bắt buộc, nhưng máy tính chỉ dựa vào sở thích của từng học sinh

Sân chơi trong trường học

Khu vực diện tích khoảng 2.500 đến 3.000 m2, có nhiều cây xanh và ghế đặt xung quanh Nước uống / rửa tay có sẵn trong sân chơi Vườn hoa trong trường học được trồng và chăm sóc kỹ Tình hình hiện nay về thu gom rác thải của học sinh / giáo viên / nhân viên trường

Nhân viên vệ sinh đang phụ trách rác thải trong trường Có khoảng hơn 10 thùng rác và sọt rác đặt xung quanh sân chơi Nhân viên vệ sinh có trách nhiệm đổ rác trong các sọt rác và xe tải đến thu gom rác

Thùng rác

Có hai loại thùng rác màu được sử dụng tại trường – thùng rác màu đỏ đựng rác cứng (chai lọ thủy tinh, v.v…) và thùng rác màu xanh đựng lá cây và giấy

Các phương pháp xả rác

Học sinh làm vệ sinh lớp học và xả rác vào các thùng đựng rác bằng nhựa ở phía trước lớp học Nhân viên vệ sinh sẽ thu gom rác và phân loại chai lọ thủy tinh và giấy để bán để kiếm thêm thu nhập

Các hoạt động ngoại khóa về môi trường tại trường học

“Giữ gìn trường em sạch sẽ” là chủ đề chính được đáp dụng tốt ở trường học buổi sáng thứ hai

hằng tuần, hiệu trưởng nói chuyện vè vấn đề môi trường ở học đường cho học sinh Gần đây vào ngày Môi trường Thế giới ngày 5 tháng 6, học sinh tham gia các hoạt động như vẽ tranh, đóng vai và kể chuyện

“Chia sẽ đồ chơi cũ với bạn” là chủ đề trong một hoạt động phát triển khái niệm của học sinh về

làm mới / sử dụng lại vật liệu ở trường Trường học đã tổ chức hội hè nơi học sinh có thể mang

đồ chơi cũ của mình để chia sẽ / cho / trao đổi với bạn cùng trường hoặc khác trường Các đồ chơi cũ cũng được người dân địa phương bán đi để có học bổng cho học sinh nghèo

Ghi chép tài liệu hiện có trong trường về môi trường học đường là danh sách 10 tiêu chuẩn do DoET thiết kế Các ký hiệu và áp phích của trường được trưng bày xung quanh trường học

B THÔNG TIN TỔ CHỨC NGÀY MÔI TRƯỜNG

Số lượng học sinh được trường tiến cử tham gia các hoạt động trong Ngày Môi truờng

Khoảng 90 em từ lớp 3, 4 và 5 được đề xuất tham gia Ngày Môi trường

Số lượng giáo viên tham gia Ngày Môi trường

Giáo viên các bộ môn hội họa, khoa học và tự nhiên xã hội sẽ tham gia Khoảng 30 giáo viên sẽ tham gia các hoạt động trong Ngày Môi trường

Số lượng nhân viên hỗ trợ Ngày Môi trường

Trường học sẽ chỉ định giáo viên và nhân viên vệ sinh đảm trách các nhiệm vụ cụ thể như sau:

Khách mà trường mời tham dự Ngày Môi trường

- Trường muốn mời 02 đại diện từ Ban Phụ huynh học sinh

- Trưởng phòng BoET muốn mừi 20 đại diện từ các trường khác và các xuồng khác

Thời gian cho Ngày Môi trường

- Ngày Môi trường bắt đầu khoảng7:30 AM và không muộn hơn đối với học sinh

- Đồng ý rằng học sinh sẽ trở lại ăn trưa khoảng 11:00 AM và sau đó quay lại lúc 2:00 để tham gia phần trình bày tài liệu

- Có giải khác (nước, kẹo hoặc trái cây)

Vật liệu sẽ được trường chuẩn bị: (lò nướng? tài liệu? công trình của học sinh về môi trường)

- Trường đề nghị GTZ chuẩn bị băng rôn về chủ đề Ngày Môi trường, ngày, v.v

- Áp phích được treo xung quanh công trình của học sinh về chủ đề môi trường

- Có khoảng 36 công trình nghệ thuật về môi trường ở dạng A3 của học sinh hiện có tại trường

- (Tôi giữ các áp phích ở đây để xem liệu chúng ta có thể làm khung cho vài công trình nghệ thuật này không để trưng bày vào Ngày Môi trường)

- ES sẽ xem xét nơi treo áp phích và tranh nghệ thuật của học sinh vào ngày 5 tháng 11 năm 2008

Nước uống do trường học chuẩn bị

Trường học yêu cầu GTZ hỗ trợ ngân sách mua nước uống (nước và trái cây) cho khoảng 90 học sinh, 30 giáo viên và 40 khách

Trang thiết bị điện của trường

Nguồn điện của trường được Công ty Điện của tỉnh cung cấp trong trường hợp không có điện thì trường có thể có điện hỗ trợ từ trung tâm giáo dục thường xuyên kế bên

Máy phát điện

Đề nghị của hiệu trưởng là cần phải có máy phát điện nhỏ nếu không có điện vào Ngày Môi trường Máy phát điện nhỏ sẽ chỉ được sử dụng cho các thiết bị âm thanh

Chỗ đỗ xe cho học sinh / giáo viên và khách

Chỗ đỗ xe cho xe máy của giáo viên và xe đạp của học sinh nằm bên trong cổng trường Xe hơi

và xe gắn máy của khách đến dự Ngày Môi trường sẽ đậu dọc theo các con đường bên ngoài Các trang thiết bị (bảng, bàn, v.v…) để trưng bày (áp phích, hình ảnh và các sách tham khảo) Hiệu trưởng và Trưởng Phòng Giáo dục & Đào tạo đề nghị rằng áp phích, công trình nghệ thuật của học sinh, v.v… có thể được treo trên cây xung quanh sân trường Trường học có bảng trưng