On tap truyen

Tỏc phẩm- Tỏc giả Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất nước và con người Việt Nam Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống truyện giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trõn trọng những giỏ trị v

TRƯỜNG THCS PHÚ CƯỜNG PHÒNG GIÁO DỤC SÓC SƠN

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TiÕt 153

T ác phẩm

- Tác giả

Tóm tắt nội dung

Hình ảnh đất nước

và con người Việt Nam

T ỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

ông Hai, truyện diễn tả tình yêu làng hoà quyện với lòng yêu nư

ớc và tinh thần khỏng chiến của người nông dân.

- Kháng chiến chống Pháp

(1946-1954)

- Ông Hai yêu làng yêu nước, quyết tâm trung

thành với

cụ Hồ, với kháng

chiến.

Ngụi thứ 3 theo điểm nhỡn và giọng điệu của ụng Hai

-> Khụng gian truyện được mở rộng và tớnh khỏch quan của hiện thực dường như được tăng cường hơn

Nờu hiểu biết của em về

tỏc giả này? Tỏc phẩm nào

của ụng em đó đươc học?

Nghe tin làng mình theo việt

gian.Ông đau đớn nhục nh ã

đến tột cùng.Chẳng biết ngỏ

cùng ai, ông tâm sự với con

để khẳng định tấm lòng của

ông với kháng chiến, với

cách mạng, với cụ Hồ.Khi tin

Tác dụng của ngôi kể đó” ?

Nêu tình huống truyện và vai trò của tình huống ấy trong truyện ngắn Làng “ ?

Tình huống truyện

Tình thế bế tắc

Thù làng Xấu hổ,bẽ bàng

Yêu làng

Xung đột nội tâm

Tỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất nước và

con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

ông Hai, truyện diễn tả tình yêu làng hoà quyện với lòng yêu nư

ớc và tinh thần khỏng chiến của người nông dân.

- Kháng chiến chống Pháp

(1946-1954)

- Ông Hai yêu làng yêu nước, quyết tâm trung

thành với

cụ Hồ, với kháng

chiến.

Ngụi thứ 3 theo điểm nhỡn và giọng điệu của ụng Hai

-> Khụng gian truyện được mở rộng và tớnh khỏch quan của hiện thực dường như được tăng cường hơn

ễng Hai đang phấn chấn, hào hứng với tin tức khỏng chiến thỡ bất ngờ nghe tin làng mỡnh theo

giặc -> Đặt ụng Hai vào một tõm trạng bất ổn, căng thẳng trong sự xung đột giữa tỡnh cảm làng quờ và lũng yờu nước Đặt trong tỡnh huống ấy, tớnh cỏch và nội tõm nhõn vật đó bộc lộ sõu sắc

? Vỡ sao nhan đề của truyện là " Làng" mà khụng phải là "Làng chợ Dầu" hay "Làng Dầu" ?

- Nhan đề Làng cú sức khỏi quỏt, chứ khụng chỉ một làng quờ cụ thể.

- Tỡnh yờu làng yờu nước của người

nụng dõn Việt Nam trong khỏng chiến chống Phỏp mà nhõn vật

ụng Hai là một điển hỡnh.

Đây là những hình ảnh liên quan đến

“LÆng lÏ Sa Pa”

cña NguyÔn Thµnh Long

“Nh÷ng ng«i sao xa x«i”

cña Lª Minh Khuª

“Bến quê”

của Nguyễn Minh Châu

H y giới thiệu đôi ã nét về tác phẩm?

T ỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

-Kháng chiến chống Mĩ (1954-1975) giải phóng miền Nam

-Ông Sáu:

tình y con sâu nặng tha thiết

- Bé Thu:

tình yờu cha nồng nàn, trong sáng , mãnh liệt

Ngôi thứ nhất

Ông Sáu về thăm nhà,con không nhận ba, đến khi nhận phải chia tay; lúc hy sinh cũng không gặp được con

“Chiếc lược ngà” theo một ngôi kể khác?

Thu kờu thột lờn :Ba a a ba!

-Ba! khụng cho ba đi! ba ở nhà với con!

Nú hụn cựng khắp và hụn

cả vết thẹo dài bờn mỏ của ba

Ba về! Ba mua cho con một cõy lược nghe ba

- ễng sỏu “một tay ụm

con, một tay rỳt khăn

lau nước mắt”

Tỡnh phụ tử chỏy bỏng nồng nàn khi con cất tiếng gọi “ba”

Qua những hình ảnh

và đoạn hội thoại

cảm nhận đư

ợc điều gì ?

b Chiếc lược ngà – Tỡnh cha con đằm thắm và bất diệt.

- Luụn thương nhớ, day dứt về tỡnh cảm dành cho con

-Truyền tỡnh yờu thương sõu nặng vào

kỷ vật tặng con: Chiếc lược ngà Tất cả vỡ con.

- Ân hận vỡ đỏnh con

- Hớn hở như một đứa trẻ được quà khi tỡm được khỳc ngà voi

- Cưa từng chiếc răng lược, thận trọng

tỉ mỉ như một người thợ bạc

- Gũ lưng tẩn mẩn khắc từng nột chữ lờn sống lưng cõy lược:” Yờu nhớ tặng Thu con của ba”

- Cõy lược gỡ rối được phần nào tõm trạng của ụng sỏu, nhớ con lấy cõy lược

ra ngắm, chải cho thờm búng mượt ,mong ngày về gặp con

Theo em, vì sao tác giả lại đặt tiêu đề là

“ Chiếc lược ngà ”?

“ Chiếc lược ngà : kỉ vật cuối cùng của người Chiếc lược ngà : kỉ vật cuối cùng của người ” ” cha đã hy sinh dành cho con- là hiện thân của tình cha con, gắn với lần gặp gỡ cuối cùng của hai cha con.Câu chuyện được kể lại từ góc độ của nhân vật tôi - người ban và cũng là người “ ”

của nhân vật tôi - người ban và cũng là người “ ”

chứng kiến từ đầu đến cuối cuộc gặp gỡ đó.

Nhan đề này thể hiện chủ đề của truyện

Tỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

đú, ca ngợi những người lao động thầm lặng, cú cỏch sống đẹp, cống hiến hết sức

-Kháng chiến chống

Mĩ và xây dựng CNXH

ở miền Bắc (1965-1975)

-Anh thanh

niên khiêm tốn , thầm lặng cống hiến cho

đời

Ngôi thứ 3 Cuộc gặp gỡ tình

cờ giữa 3 nhõn vật trên ddỉnh Yên Sơn- Sa Pa

Tỏc giả muốn vụ danh họ, bỡnh thường húa họ, muốn núi rằng đú là những con người lao động bỡnh

thường, phổ biến, thường gặp trong

c s nhõn dõn ta trờn khắp mọi miền đất nước.

Vỡ sao tất cả cỏc nhõn vật trong truyện đều khụng được đặt tờn? Ở nhõn vật anh thanh niờn, em học tập được những phẩm chất đỏng qỳy nào?

- Lê Minh Khuê sinh năm 1949- quê ở Thanh Hoá Thuộc thế hệ những nhà văn thời kỳ chống Mỹ

Là thanh niên xung phong

Đoàn kết (1980), Bi kịch nhỏ

(1993), Một mình qua đường “ ”(tập truyện- 2006)

- Phong cách viết ngòi bút miêu tả tâm lý tinh tế, đặc sắc.Văn phong đẹp, nghiêm trang cùng với sự châm biếm tinh tường đồng thời có khả năng

trong những nhận xét khơi gợi

cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm chiến tranh chống Mĩ cứu nước Truyện làm nổi bật tõm hồn trong sỏng giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ hi sinh nhưng rất hồn nhiờn, lạc quan của họ

- Kháng chiếu chống

Mĩ, bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam (1954-1975)

- Ba cô gái thanh niên xung phong

đầy nữ tính

và đậm chất anh hùng trên tuyến

đường Trư

ờng Sơn

Ngôi thứ nhất Phương Định

-> Diễn tả

một cách tự nhiên, sinh

động những cảm xúc, tâm trạng, ý nghĩ của các cô gái trẻ luôn đối

mặt với nguy

hiểm mà vẫn sống hồn nhiên, lạc quan, mơ mộng

Tâm trạng Phư

ơng Định trong một

lần phá bom nổ chậm Và một trận mưa đá bất ngờ trên cao điểm-> Làm hiện rõ cuộc sống sinh hoạt hàng ngày trên cao

điểm vô cùng ác liệt, hiểm nguy có thể hy sinh bất cứ lúc nào, nhưng tâm hồn của họ vẫn thanh thản, vui tươi, tính cách vẫn kiên cường

Theo em, nhan đề “Những ngôi sao xa xôi” có ý nghĩa gì?

Lựa chọn chữ cái đứng đầu câu trả lời mà em cho là

đúng nhất và giải thích rõ lí do vì sao em chọn đáp án đó.

A Chỉ nhân vật chính Phương Định vì cô “có cái nhìn xa

xăm ”.

B Khẳng định những tính cách, phẩm chất cao quí của tổ nữ thanh niên xung phong sẽ ngời sáng m i trong lòng ngư ã

ời đọc như những vì sao lấp lánh trong đêm.

C Ngợi ca những nữ thanh niên xung phong hồn nhiên,

l ng mạn, gan góc dũng cảm mà vẫn giản dị như những vì ã sao trên bầu trời đêm

để đặt mìnCan đảm

Can đảm Sợ hãi

thoáng qua

Căng thẳng dồn nén

Gan góc, coi thường hiểm

nguy

Hồn nhiên,

lãng mạn

Trong khi làm nhiệm

vụ

Nghệ thuật

đối lập

Tâm trạng khi chờ bom

nổ

- Nguyễn Minh Châu 1930-1989)

quờ Qu nh L u Ngh An.Là ỳ ư – ệ

một trong những cây bỳt văn

xuụi xuất sắc của nờn văn h c ọ

- Phong cách viết : nh ng trang ữ

văn của ông luôn có sự tỡm tũi,

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trõn trọng những giỏ trị và vẻ đẹp bỡnh dị, gần gũi của cuộc sống, của quờ

- Đất nư

ớc thống nhất, thời kì đổi mới giai đoạn sau

1975

-Những suy nghĩ

và chiêm nghiệm của Nhĩ

về cuộc

đời và quê hư

ơng.

Ngôi thứ ba (giàu chất triết

lí (dòng trần thuật chuyển hóa thành dòng độc thoại nội tâm của nhân vật Nhĩ -> Tác dụng thể hiện những triết lí suy ngẫm, trải nghiệm từ

nhân vật một cách khách quan, đầy tính

Tình huống truyện

được xây dựng trên một

chuỗi nghịch lí

Nhĩ đi khắp nơi trên

thế giới >< cuối đời

lại phải nằm liệt trên

giường bệnh

Khi phát hiện ra vẻ

đẹp của bến sông ngay trước nhà>< lại không thể đến được

Nhĩ nhờ con trai giúp mình>< nó lại

Tỏc phẩm

- Tỏc giả Túm tắt nội

dung

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống truyện

giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trõn trọng những giỏ trị và vẻ đẹp bỡnh dị, gần gũi của cuộc sống,

- Đất nư

ớc thống nhất, thời kì đổi mới giai đoạn sau

1975

-Những suy nghĩ

và chiêm nghiệm của Nhĩ

về cuộc

đời và quê hư

Ngôi thứ ba (giàu chất triết

lí (dòng trần thuật chuyển hóa thành dòng độc thoại nội tâm của nhân vật Nhĩ -> Tác dụng thể hiện những triết lí suy ngẫm, trải nghiệm từ

nhân vật một cách khách

- Nhĩ đi khắp nơi trên thế giới >< cuối đời lại phải nằm liệt trên giường bệnh.

- Khi phát hiện ra vẻ đẹp của bến sông ngay trước nhà>< lại không thể đến

được.

-Nhĩ nhờ con trai giúp mình>< nó lại sa vào

đám chơi cờ thế trên hè phố.

--> Tình huống truyện đư

ợc xây dựng trên một chuỗi nghịch lí.=> Đưa

đến cho người đọc một nhận thức về cuộc đời.Mở

ra một nội dung triết lí

Nêu ý nghĩa biểu tượng của một số hình ảnh, chi tiết trong truyện?

tiếng đất lở ở bờ sông bên này khi cơn lũ đầu nguồn dồn

về…là biểu tượng cho sự sống tàn lụi trong những ngày

cuối cùng của đời Nhĩ.

a Nhĩ tới cõi hư không của một kiếp người.

ờng đời mà người ta khó tránh khỏi.

tỉnh con người h y mau dứt bỏ những cái ã vòng vèo, chùng chình trên đường đời để hướng tới nh ng giá trị đích thực, trên đường đời để hướng tới nh ng giá trị đích thực, ữ ữ

vốn rất gi n dị, gần gũi và bền v ng ả ữ

?H ình ảnh nào trong văn bản thể hiến rõ ý nghĩa của

nhan đề Bến quê ? “ ”

Hình ảnh b i bồi, bến sông và khung cảnh ã thiên nhiên là biểu tượng cho vẻ đẹp của đời sống,

của quê hương xứ sở trong những cái gần gũi, bình dị Nhan đề “Bến quê” mang

ý nghĩa biểu tượng ấy

Em có nhận xét gì về con người

Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử?

( qua các thế hệ,những nét phẩm

chất chung của các nhân vật )

* Con người Việt Nam qua hai cuộc kháng chiến và xõy

dựng đất nước thống nhất thuộc nhiều thế hệ, được thể hiện sinh động qua các nhân vật:

trai Nhĩ, anh thanh niên, cô kĩ sư, ba cô thanh niên

xung phong, anh đại đội trưởng…

* Những phẩm chất chung: Tâm hồn cao đẹp, yờu làng xúm, yờu quờ hương đất nước, yờu cụng việc, cú

tinh thần trỏch nhiệm cao, trọng tỡnh nghĩa, trung

thực, dũng cảm, hồn nhiên, yêu đời, khiêm tốn, giản

Trong các tình huống truyện vừa nêu, ở những truyện nào, tác giả sáng tạo được những tình huống truyện đặc sắc?

Tình huống truyện đặc sắc

có trong các truyện như : “Làng”, “Chiếc lược ngà”,

“Bến quê”

► Nột chớnh về nội dung

tỏc phẩm truyện Việt

Nam hiện đại:

► Phản ỏnh đời sống con người

Việt Nam trong giai đoạn lịch

sử chống Phỏp, Mĩ, cuộc xõy

dựng đất nước.

► Cuộc sống chiến đấu , lao

động gian khổ, thiếu thốn

của con người Việt Nam

trong chiến đấu và xõy dựng

đất nước: yờu làng xúm, yờu

quờ hương đất nước, yờu

cụng việc, cú tinh thần trỏch

Ngôi thứ ba giúp cho không gian truyện mở rộng hơn, khách quan hơn.

► Nhân vật được đặt vào tình huống, qua đó bộc lộ được diễn biến tâm lí cũng như tính cách nhân vật.

Tình huống truyện

Chủ đề tác phẩm

Tính cách nhân vật Nội tâm nhân vật

Em h óy khái quát lại những nét chính về

nội dung, nghệ thuật của truyện Việt Nam

hiện đại trong chương trình ngữ văn 9?

Bài tập 1:Hãy điền những từ ngữ giới thiệu về 3 nhân

+ Phải chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình

ra giữa trọng điểm đánh phá của máy bay địch.

+ Đo, ước tính khối lượng đất đá, đếm số bom chưa

Bài tập 2 : Trong các truyện trên, em thấy ấn tượng với nhân vật nào ? Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật đó bằng một đoạn văn từ 6-8 cõu.Trong đú cú sử dụng thành phần biệt lập và một cõu chứa khởi ngữ.

nhiên, người vợ và đứa con làm ta trân trọng.

nghĩ.

đời con người là bài học thấm thía mà sâu sắc.

II, Luyện tập:

còn có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước.”

Viết đoạn văn khoảng 7-10 câu đúng ngữ pháp về nội dung: Đằng sau sự yên tĩnh của Sa Pa, người ta đang làm việc, trong câu mở

đoạn là một câu bị động, câu kết đoạn là một câu chủ động và câu văn trích ở trên được dùng làm lời dẫn trực tiếp trong quá trình viết

văn.

Bài tập 4:

lập (tình thái, cảm thán, phụ chú ) và một câu chứa khởi ngữ.

Bài tập 5:

Qua một dàn ý cho sẵn ở bài tập 1, em hãy nêu c m nh n c a , em hãy nêu c m nh n c a ả ả ậ ậ ủ ủ

mình v nh ng cô gái thanh niên xung phong trong o n trích : ề ữ đ ạ

Hình ảnh những người lao động âm thầm tha thiết mà sôi nổi làm việc cho

đất nước được khắc hoạ chân thực đẹp đẽ trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của “ ”Nguyễn Thành Long.Đó là hình ảnh anh thanh niên làm việc trên đỉnh Yên Sơn

cao 2600mét luôn cố găng, nỗ lực hoàn thành công việc “đo nắng, đo mưa, đo

niềm vui trong công việc, quên đi những khó khăn vất vả Những lúc im lặng, “lạnh cóng mà lại hừng hực như cháy Chính cách suy nghĩ và nếp sống đẹp ”

đã khiến anh quên mình để cống hiến cho Tổ quốc.đó còn là ông kĩ sư vườn

rau “ngày này sang ngày khác ông ngồi im trong vườn su hào, rình xem cách

ngon hơn, ngọt hơn trước.Thử hỏi liệu có mấy ai làm được như thế nếu không

có sự kiên trì, lòng yêu nghề và sự hy sinh lớn lao vì cuộc sống của mọi người?

Và không ai có thể quên nổi hình ảnh người đồng chí lập bản đố sét suốt mười một năm không rời cơ quan, trán đồng chí ngày càng hói còn bản đố sét thì sắp

xong rồi.Khát vọng tìm được “của chìm nông, của chìm sâu trong lòng đất đã ”khiến anh hy sinh cả hạnh phúc của tuổi trẻ.Họ chính là những người anh hùng giữa đời thường, luôn cống hiến thầm lặng cho đất nước.đúng như lời anh thanh

niên “Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kĩ của Sa Pa còn có

những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước” Có thể nói đằng

sau sự yên tính của Sa Pa, có cả một thế hệ đang miệt mài hăng say, thầm

lặng nhưng sôi nổi, cống hiến hết mình cho tổ quốc thân yêu

Hình ảnh những người lao động âm thầm tha thiết mà sôi nổi làm việc cho

đất nước được khắc hoạ chân thực đẹp đẽ trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của “ ”Nguyễn Thành Long.Đó là hình ảnh anh thanh niên làm việc trên đỉnh Yên Sơn

cao 2600mét luôn cố găng, nỗ lực hoàn thành công việc “đo nắng, đo mưa, đo

niềm vui trong công việc, quên đi những khó khăn vất vả Những lúc im lặng, “lạnh cóng mà lại hừng hực như cháy Chính cách suy nghĩ và nếp sống đẹp ”

đã khiến anh quên mình để cống hiến cho Tổ quốc.đó còn là ông kĩ sư vườn

rau “ngày này sang ngày khác ông ngồi im trong vườn su hào, rình xem cách

ngon hơn, ngọt hơn trước.Thử hỏi liệu có mấy ai làm được như thế nếu không

có sự kiên trì, lòng yêu nghề và sự hy sinh lớn lao vì cuộc sống của mọi người?

Và không ai có thể quên nổi hình ảnh người đồng chí lập bản đố sét suốt mười một năm không rời cơ quan, trán đồng chí ngày càng hói còn bản đố sét thì sắp

xong rồi.Khát vọng tìm được “của chìm nông, của chìm sâu trong lòng đất đã ”khiến anh hy sinh cả hạnh phúc của tuổi trẻ.Họ chính là những người anh hùng giữa đời thường, luôn cống hiến thầm lặng cho đất nước.đúng như lời anh thanh

niên “Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kĩ của Sa Pa còn có

những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước” Có thể nói đằng